{
  "legislationId": "10_2373",
  "lastUpdate": "2026-07-17T10:52:41.027Z",
  "history": [
    {
      "timestamp": "2026-07-17T10:52:41.027Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/pl-parliament/10/legislations/10_2373/text/index.html",
      "model": "gemini-flash-lite-latest",
      "prompt_sent": "\r\nROLE: Fact Checker.\r\nTASK: Compare SOURCE (the original) and SUMMARY (a summary prepared by another AI).\r\n\r\nYour goal is to detect \"FABRICATED SPECIFICS\" (Fabricated Entities) in SUMMARY.\r\n\r\nSOURCE:\r\nDruk nr 2373 Warszawa, 5 marca 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Marszałek Senatu BPS.DPS.030.4.2026 Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku, zgodnie z art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. mam zaszczyt przekazać Panu Marszałkowi podjętą przez Senat na 53. posiedzeniu w dniu 4 marca 2026 r. uchwałę w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy - o zmianie ustawy o sejmowej komisji śledczej wraz z projektem tej ustawy. Jednocześnie pragnę poinformować, że Senat upoważnił senator Ewę Matecką do reprezentowania Senatu w dalszych pracach nad tym projektem. Z poważaniem (-) Małgorzata Kidawa-Błońska Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej projekt U S TAWA z dnia o zmianie ustawy o sejmowej komisji śledczej Art. 1. W ustawie z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1024) po art. 11b dodaje się art. 11ba w brzmieniu: „Art. 11ba. 1. Osoba wezwana, która nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata albo radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może – nie później niż do dnia pierwszego przesłuchania – złożyć na piśmie wniosek o ustanowienie jednego adwokata albo jednego radcy prawnego, o czym komisja poucza ją pisemnie w wezwaniu. Złożenie wniosku nie wstrzymuje biegu postępowania prowadzonego przez komisję, z tym, że może ona, na pisemny wniosek osoby wezwanej, zmienić termin jej przesłuchania na przypadający po rozpatrzeniu wniosku o ustanowienie adwokata albo radcy prawnego. 2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, komisja niezwłocznie przesyła sądowi rejonowemu właściwemu dla siedziby komisji. Sąd rozpatruje wniosek niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 7 dni od dnia jego wpływu do sądu, chyba że za konieczne uzna przeprowadzenie dochodzenia w przedmiocie rzeczywistego stanu majątkowego osoby wezwanej. 3. Postanowienie sądu w przedmiocie wniosku, o którym mowa w ust. 1, doręcza się osobie wezwanej oraz komisji. 4. W razie uwzględnienia wniosku, o którym mowa w ust. 1, właściwa okręgowa rada adwokacka albo rada okręgowej izby radców prawnych, wyznacza odpowiednio adwokata albo radcę prawnego niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, zawiadamiając o tym sąd i komisję. W zawiadomieniu wskazuje się imię i nazwisko wyznaczonego adwokata albo radcy prawnego oraz jego adres do doręczeń. 5. Ustanowienie adwokata albo radcy prawnego nie zwalnia osoby wezwanej z obowiązku osobistego stawiennictwa przed komisją i składania zeznań. 6. Adwokat albo radca prawny ustanowiony przez sąd jest umocowany do: 1) wszystkich czynności związanych z przesłuchaniem osoby wezwanej; 2) udzielenia dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi albo radcy prawnemu; 2 3) odbioru kosztów związanych z ustanowieniem. 7. Koszty związane z ustanowieniem wyznaczonego adwokata albo radcy prawnego: 1) ustala – na jego wniosek, złożony po zakończeniu działalności komisji albo po zamknięciu postępowania przed nią – sąd, o którym mowa w ust. 2; 2) są pokrywane przez Kancelarię Sejmu. 8. Do ustanowienia adwokata albo radcy prawnego przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, stosuje się odpowiednio, z wyjątkiem przepisów art. 117 § 5, art. 118 § 3 i art. 120.”. Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia. U Z A S A D N I E N I E 1. Cel projektowanej ustawy Projekt ustawy realizuje – zawarty we wniesionej do Senatu petycji (P11-88/24) – postulat uzupełnienia ustawy z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej (dalej: u.s.k.s.) o tzw. prawo ubogich, czyli o zapewnienie pomocy prawnej osobie niezamożnej wezwanej przez sejmową komisję śledczą (dalej: komisja). 2. Stan prawny Do postępowania w sprawach wzywania i przesłuchiwania przez komisję (oraz zwalniania z obowiązku zachowania tajemnicy) – w zakresie nieuregulowanym w u.s.k.s. – stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego dotyczące świadków (art. 11i u.s.k.s.), stąd potocznie mówi się o takich przesłuchiwanych osobach właśnie jako o „świadkach”. Niemniej jednak sama ustawa konsekwentnie stanowi o „osobie wezwanej”, której przysługują w szczególności prawa wymienione w art. 11c u.s.k.s., między innymi zaś prawo do: 1) uchylenia się od odpowiedzi na pytanie (jeżeli jej udzielenie mogłoby narazić osobę wezwaną lub osobę jej najbliższą na odpowiedzialność karną); 2) odmowy zeznań; 3) żądania przesłuchania jej na posiedzeniu zamkniętym (jeżeli treść zeznań mogłaby narazić na hańbę ją, albo osobę najbliższą); 4) wnioskowania o: a) umożliwienie swobodnej wypowiedzi, b) zarządzenie przerwy w posiedzeniu komisji, c) uchylenie pytania sugerującego treść odpowiedzi, nieistotnego lub niestosownego, d) zmianę terminu przesłuchania, e) wyłączenie członka komisji. W obowiązującym stanie prawnym (art. 11b u.s.k.s.), osoba wezwana może ustanowić nie więcej niż trzech pełnomocników z grona adwokatów lub radców prawnych, co jednak nie zwalnia jej z obowiązku osobistego stawiennictwa przed komisją i składania zeznań. W kwestiach dotyczących pełnomocnika, a nieunormowanych w u.s.k.s., stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym. – 2 – 3. Projektowany stan prawny Zgodnie z postulatami petycji, projekt przewiduje możliwość ustanowienia – dla niezamożnej osoby wezwanej przez komisję – adwokata albo radcy prawnego (dalej zbiorczo: pełnomocnika z urzędu). Obowiązujący stan prawny, w którym brakuje tego rodzaju unormowania, budzi bowiem wątpliwości w perspektywie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), ponieważ nie gwarantuje osobom ubogim możliwości skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed komisją, co może być wręcz warunkiem skorzystania z ustawowych uprawnień w postępowaniu i co powinno być standardem w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji). Proponowane regulacje, zawarte w dodawanym art. 11ba u.s.k.s., zagwarantują każdej osobie wezwanej, również tej niezamożnej, realny dostęp do profesjonalnej pomocy prawnej, co ma duże znaczenie w perspektywie rozgłosu i presji medialnej oraz potencjalnej odpowiedzialności karnej, zawsze towarzyszących stawaniu przed komisją. Proponowane regulacje są oparte na dwóch założeniach, a mianowicie: 1) wyważenia praw jednostki i interesu publicznego (któremu z założenia służy działanie komisji), by ochronne oprzyrządowanie prawne nie stało się instrumentem obstrukcji albo nadmiernego spowalniania prac komisji; 2) ograniczenia zakresu normowania do najistotniejszych kwestii i odesłania do funkcjonującego w Polsce od lat cywilnoprocesowego instrumentarium pomocy prawnej z urzędu. Przede wszystkim proponuje się umożliwienie niezamożnej osobie wezwanej samego złożenia wniosku o ustanowienie jednego pełnomocnika z urzędu (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 1). Wzorem innych tego rodzaju regulacji w polskim systemie prawnym, które doczekały się już bogatego orzecznictwa, za niezamożną uznaje się osobę, która nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ograniczenie liczby ustanawianych pełnomocników podyktowane jest charakterem postępowania przed komisją i odmiennością sytuacji osoby wezwanej oraz oskarżonego w postępowaniu karnym (dla którego – jak się przyjmuje w literaturze przedmiotu – można wyznaczyć więcej niż jednego obrońcę z urzędu jeśli charakter sprawy wymagałby wyjątkowo dużego nakładu pracy). W trosce o zapewnienie sprawnego toku prac komisji proponuje się, by złożenie wniosku: – 3 – 1) było możliwe nie później niż do dnia pierwszego przesłuchania, dla zapobieżenia paraliżowaniu prac komisji, która – jak to wiadomo z przeszłości – może kilkakrotnie wzywać tę samą osobę na różnych etapach postępowania; 2) było możliwe tylko na piśmie, bo ustne składanie wniosku wymagałoby albo ustnego (publicznego) prezentowania komisji informacji o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby wezwanej, albo też przerywania prac w oczekiwaniu na dostarczenie odpowiedniego pisemnego oświadczenia; 3) nie wstrzymywało biegu postępowania prowadzonego przez komisję, ponieważ w innym wypadku każda kolejna osoba wezwana mogłaby składać wniosek (nawet pozbawiony szans uwzględniania) wyłącznie w intencji sparaliżowania prac komisji. Zarazem dla zwiększenia bezpieczeństwa prawnego osoby wezwanej: 1) komisja miałaby obowiązek pouczenia jej, już w wezwaniu, o możliwości wnioskowania o ustanowienie pełnomocnika z urzędu; 2) mogłaby ona wnioskować na piśmie o zmianę terminu jej przesłuchania na przypadający po rozpatrzeniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (co stanowi doprecyzowanie uprawnienia osoby wezwanej wynikającego z art. 11c ust. 1 pkt 8 u.s.k.s.). Komisja miałaby niezwłocznie przesłać wniosek właściwemu dla siedziby komisji sądowi rejonowemu (obecnie: SR dla Warszawy-Śródmieścia). Sąd ten rozpatrywałby wniosek niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 7 dni od dnia jego wpływu do sądu (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 2), chyba że powziąłby wątpliwości co do stanu majątkowego osoby wezwanej (wymagające przeprowadzenia dochodzenia na podstawie art. 119 1 k.p.c.). Mimo znacznego obciążenia tego sądu, rozwiązanie takie wydaje się efektywniejsze od przesyłania przez komisję wniosku sądowi rejonowemu właściwemu dla miejsca zamieszkania osoby wezwanej (między innymi z powodu unormowania zawartego w art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, dalej: p.o.a.). Postanowienie sądu byłoby doręczane nie tylko osobie wezwanej ale też komisji (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 3), a w razie uwzględnienia wniosku właściwa okręgowa rada adwokacka albo rada okręgowej izby radców prawnych, niezwłocznie (ale nie później niż w ciągu 7 dni), wyznaczałaby adwokata albo radcę prawnego, o czym zostałby zawiadomiony nie tylko sąd, ale i komisja (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 4). – 4 – Analogicznie, jak w wypadku ustanowienia pełnomocnika przez osobę wezwaną, przewiduje się, że ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu nie zwalniałoby jej z obowiązku osobistego stawiennictwa przed komisją i składania zeznań (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 5). Ustanowiony pełnomocnik z urzędu: 1) byłby zobowiązany do zastępowania osoby wezwanej w zakresie wszystkich czynności związanych z jej przesłuchaniem (w celu zagwarantowania respektowania jej praw); 2) miałby możliwość udzielenia substytucji oraz odbioru kosztów związanych z ustanowieniem (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 6). Powyższa regulacja ma na celu uniknięcie odesłania kaskadowego – via art. 118 § 2 k.p.c. – do art. 91 k.p.c., którego treść normatywna w nikłym stopniu przystaje do postępowania przed komisją. Zgodnie z art. 29 ust. 1 p.o.a. oraz art. 22 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Składają się na nie: 1) opłata, w wysokości ustalanej przez Ministra Sprawiedliwości (który uzupełni – w porozumieniu z właściwymi prawniczymi samorządami zawodowymi – rozporządzenia z 14 maja 2024 w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez [adwokata / radcę prawnego] z urzędu; odrębna delegacja ustawowa nie jest konieczna, ponieważ upoważnienia zawarte w wymienionych wyżej ustawach są dostatecznie szerokie); 2) niezbędne i udokumentowane wydatki pełnomocnika z urzędu. Koszty te ustalać miałby – na wniosek pełnomocnika z urzędu, złożony po zakończeniu działalności komisji (art. 19a ust. 6 u.s.k.s.) albo po zamknięciu postępowania przed nią (art. 20 ust 1 u.s.k.s.) – sąd rejonowy właściwy dla siedziby komisji, a zostałyby one pokryte Kancelarię Sejmu (statio fisci Skarbu Państwa; art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 7). Proponowany art. 1 projektu, w zakresie dodawanego art. 11ba ust. 8 u.s.k.s., przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.), od lat funkcjonujących w praktyce. Powtarzanie w u.s.k.s. tych unormowań byłoby zbędne, a zarazem sprzeczne z zasadami techniki prawodawczej. Wobec specyfiki postępowania przed komisją i praw osoby wezwanej, odpowiednio miałyby więc być stosowane w szczególności: – 5 – 1) art. 93, art. 94, art. 118 § 1 i art. 119 zdanie pierwsze k.p.c. – ponieważ konieczne jest: a) określenie relacji osoby wezwanej z ustanowionym pełnomocnikiem z urzędu (równoznaczności ustanowienia z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego – art. 118 § 1 k.p.c.), b) umożliwienie osobie wezwanej niezwłocznego prostowania lub odwoływania oświadczeń ustanowionego pełnomocnika z urzędu (co ma znaczenie w świetle proponowanego brzmienia art. 11ba ust. 5 u.s.k.s.; art. 93 k.p.c.), c) umożliwienie wypowiedzenia pełnomocnictwa i określenie skutków tego wypowiedzenia (art. 94 k.p.c.), d) określenie skutków śmierci osoby wezwanej w postaci wygaśnięcia ustanowienia (art. 119 zdanie pierwsze k.p.c.); 2) art. 117 § 2 i art. 117 1 § 1 k.p.c. – ponieważ konieczne jest udokumentowania ubóstwa w sposób dobrze znany praktyce (zobowiązanie osoby wezwanej do złożenia – według ustalonego w rozporządzeniu wzoru – oświadczenia wraz ze szczegółowymi danymi o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania); 3) art. 117 1 § 2 i art. 119 1 k.p.c. – ponieważ konieczne jest, alternatywnie, umożliwienie sądowi: a) poprzestania na odebraniu od wnioskodawcy przyrzeczenia o prawdziwości i rzetelności złożonego oświadczenia oraz o świadomości odpowiedzialności przed prawem za złożenie nieprawdziwego lub nierzetelnego oświadczenia (art. 117 1 § 2 k.p.c.), b) zarządzenia dochodzenia, w razie powzięcia wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego osoby wezwanej (art. 119 1 k.p.c.); 4) art. 117 2 k.p.c. – ponieważ konieczne jest uniemożliwienie składania ponownych wniosków o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w razie oddalenia wcześniejszego wniosku (ponowny wniosek komisja będzie pozostawiać w aktach bez dalszych czynności), chyba że zmieniły się okoliczności; 5) art. 117 3 § 1 k.p.c. – ponieważ konieczne jest umożliwienie sądowi zwrócenia się do właściwej okręgowej rady adwokackiej albo rady okręgowej izby radców prawnych o wyznaczenie pełnomocnika; 6) art. 117 3 § 3 k.p.c. – ponieważ pożądane jest – w miarę możliwości – wyznaczanie jako pełnomocnika z urzędu konkretnego adwokata albo radcy prawnego wskazanego przez osobę wezwaną; – 6 – 7) art. 118 § 4 k.p.c. – ponieważ wskazane jest umożliwienie – na wypadek, gdyby komisja miała podjąć czynności poza Warszawą i na uzasadniony wniosek ustanowionego pełnomocnika z urzędu – wyznaczenia adwokata albo radcy prawnego z innej miejscowości; 8) art. 123 § 2 k.p.c. – ponieważ nie ma przeszkód, by postanowienia w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu wydawał referendarz sądowy. Zarazem jednak, ze względu na specyfikę postępowania przed komisją, w tym na pozycję sądu (który nie prowadzi tu całości postępowania, a jedynie rozstrzyga swoistą „kwestię wpadkową”), konieczne jest wyraźne wyłączenie stosowania: 1) art. 117 § 5 k.p.c. – ponieważ sąd nie ma narzędzi pozwalających ocenić samą potrzebę udziału pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed komisją, a stosowanie tego przepisu powodowałoby konieczność przekazywania sądowi akt postępowania komisji, co paraliżowałoby jej prace; 2) art. 118 § 3 k.p.c. – ponieważ wnoszenie przez pełnomocnika z urzędu o zwolnienie od obowiązku zastępowania osoby wezwanej, choćby i „z ważnych przyczyn”, byłoby instrumentem paraliżowania prac komisji, a mają oni mieć możliwość udzielania substytucji (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 6), czyli „uwolnienia się” od reprezentowania określonej osoby; 3) art. 120 k.p.c. – ponieważ sąd nie ma możliwości powzięcia wiedzy i dokonania ex post (po ustanowieniu pełnomocnika z urzędu) oceny, że okoliczności na podstawie których ustanowił dla danej osoby wezwanej pełnomocnika z urzędu w ogóle nie istniały, przestały istnieć albo uległy zmianie, albo też były podane świadomie nieprawdziwie. Ustawa miałaby wejść w życie po upływie półrocznej vacationis legis (art. 2), co wydaje się być czasem w zupełności wystarczającym na dokonanie przez Ministra Sprawiedliwości stosownych uzgodnień z prawniczymi samorządami zawodowymi oraz uzupełnienie dwóch rozporządzeń w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu. 4. Skutki i wyniki konsultacji Oczekiwane skutki społeczne, gospodarcze i finansowe oraz wyniki konsultacji zostały przedstawione w Ocenie Skutków Regulacji. Nadesłane w ramach konsultacji opinie i uwagi zostały zamieszczone na senackiej stronie internetowej. – 7 – 5. Oświadczenie o zgodności z prawem Unii Europejskiej Zakres przedmiotowy projektowanej ustawy nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.\r\n\r\nSUMMARY TO EVALUATE:\r\nTitle: Free legal aid for witnesses before a parliamentary investigative committee\r\nSummary: A new law introduces the right to a free lawyer for low-income individuals summoned before a parliamentary investigative committee. Such a person can apply for a court-appointed attorney, with costs covered by the Chancellery of the Sejm. This change aims to ensure equal treatment and real access to legal assistance, regardless of the witness's financial situation.\r\nKey Points: A person summoned before an investigative committee who cannot afford a lawyer can get one for free., The application for a free lawyer must be submitted in writing, no later than before the first hearing., The costs of the court-appointed legal aid are covered by the Chancellery of the Sejm, not the summoned person., The new regulations will come into effect 6 months after the law is announced.\r\n\r\nEVALUATION RULES:\r\n1. Check all NUMBERS, DATES, and AMOUNTS in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n2. Check all NAMES, ORGANIZATIONS, and PLACES in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n3. Check all specific LEGAL ACTIONS. If that mechanism is not present in SOURCE -> is_valid: false.\r\n\r\nIMPORTANT: Abstract concepts (e.g. \"transparency\", \"trust\") are allowed as conclusions.\r\n\r\nOUTPUT (JSON):\r\n{\r\n  \"is_valid\": true/false,\r\n  \"issue\": \"fabricated_entity\" / \"contradiction\" / \"none\"\r\n}\r\n\r\nFORMATTING REQUIREMENTS:\r\n1. Respond ONLY with a raw JSON object.\r\n2. DO NOT use Markdown code blocks.\r\n3. DO NOT add any introductions or explanations before or after the JSON.\r\n4. The JSON must be valid and ready to parse.\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"is_valid\": true,\n  \"issue\": \"none\"\n}"
    },
    {
      "timestamp": "2026-07-17T10:36:41.062Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/pl-parliament/10/legislations/10_2373/text/index.html",
      "model": "deepseek-v4-flash",
      "prompt_sent": "\r\nYou are an expert in the law of the Poland, whose task is to analyze bills, resolutions, and other legislative documents, and then prepare information from them in an accessible way for citizens. Your goal is to present information so that citizens can assess the impact of legislation on their lives themselves, even without specialized legislative knowledge. Focus on facts and the objective effects of the introduced changes, avoiding value judgments and personal opinions. All legal jargon is forbidden. Present information in a clear, concise, and engaging way, so that it is understandable to a person without legal education. Avoid long, complex sentences. Instead of writing \"the bill aims to amend the tax code...\", write \"Tax changes: new reliefs and obligations for...\". Continue your work until you solve your task. If you are not certain about the generated content, analyze the document again – do not guess. Plan your task well before starting it. In the summary and key points, if possible and justified, emphasize what specific benefits or effects (positive or negative) the law introduces for citizens' everyday life, their rights and obligations, personal finances, safety, and other important issues (e.g. categorical prohibitions and orders, or the most important specific financial and territorial allocations).\r\n\r\nYour response MUST be in JSON format - and contain the following keys.\r\nBefore returning the response, carefully verify that the entire JSON structure is 100% correct, including all commas, curly braces, square brackets, and quotation marks. Invalid JSON is unacceptable and will make it impossible to process your work.\r\n\r\nCarefully analyze the following text of the legal document. This is the content on the basis of which you must generate the summary and key points:\r\n--- DOCUMENT START ---\r\nDruk nr 2373 Warszawa, 5 marca 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Marszałek Senatu BPS.DPS.030.4.2026 Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku, zgodnie z art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. mam zaszczyt przekazać Panu Marszałkowi podjętą przez Senat na 53. posiedzeniu w dniu 4 marca 2026 r. uchwałę w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy - o zmianie ustawy o sejmowej komisji śledczej wraz z projektem tej ustawy. Jednocześnie pragnę poinformować, że Senat upoważnił senator Ewę Matecką do reprezentowania Senatu w dalszych pracach nad tym projektem. Z poważaniem (-) Małgorzata Kidawa-Błońska Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej projekt U S TAWA z dnia o zmianie ustawy o sejmowej komisji śledczej Art. 1. W ustawie z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1024) po art. 11b dodaje się art. 11ba w brzmieniu: „Art. 11ba. 1. Osoba wezwana, która nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata albo radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może – nie później niż do dnia pierwszego przesłuchania – złożyć na piśmie wniosek o ustanowienie jednego adwokata albo jednego radcy prawnego, o czym komisja poucza ją pisemnie w wezwaniu. Złożenie wniosku nie wstrzymuje biegu postępowania prowadzonego przez komisję, z tym, że może ona, na pisemny wniosek osoby wezwanej, zmienić termin jej przesłuchania na przypadający po rozpatrzeniu wniosku o ustanowienie adwokata albo radcy prawnego. 2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, komisja niezwłocznie przesyła sądowi rejonowemu właściwemu dla siedziby komisji. Sąd rozpatruje wniosek niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 7 dni od dnia jego wpływu do sądu, chyba że za konieczne uzna przeprowadzenie dochodzenia w przedmiocie rzeczywistego stanu majątkowego osoby wezwanej. 3. Postanowienie sądu w przedmiocie wniosku, o którym mowa w ust. 1, doręcza się osobie wezwanej oraz komisji. 4. W razie uwzględnienia wniosku, o którym mowa w ust. 1, właściwa okręgowa rada adwokacka albo rada okręgowej izby radców prawnych, wyznacza odpowiednio adwokata albo radcę prawnego niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, zawiadamiając o tym sąd i komisję. W zawiadomieniu wskazuje się imię i nazwisko wyznaczonego adwokata albo radcy prawnego oraz jego adres do doręczeń. 5. Ustanowienie adwokata albo radcy prawnego nie zwalnia osoby wezwanej z obowiązku osobistego stawiennictwa przed komisją i składania zeznań. 6. Adwokat albo radca prawny ustanowiony przez sąd jest umocowany do: 1) wszystkich czynności związanych z przesłuchaniem osoby wezwanej; 2) udzielenia dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi albo radcy prawnemu; 2 3) odbioru kosztów związanych z ustanowieniem. 7. Koszty związane z ustanowieniem wyznaczonego adwokata albo radcy prawnego: 1) ustala – na jego wniosek, złożony po zakończeniu działalności komisji albo po zamknięciu postępowania przed nią – sąd, o którym mowa w ust. 2; 2) są pokrywane przez Kancelarię Sejmu. 8. Do ustanowienia adwokata albo radcy prawnego przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, stosuje się odpowiednio, z wyjątkiem przepisów art. 117 § 5, art. 118 § 3 i art. 120.”. Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia. U Z A S A D N I E N I E 1. Cel projektowanej ustawy Projekt ustawy realizuje – zawarty we wniesionej do Senatu petycji (P11-88/24) – postulat uzupełnienia ustawy z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej (dalej: u.s.k.s.) o tzw. prawo ubogich, czyli o zapewnienie pomocy prawnej osobie niezamożnej wezwanej przez sejmową komisję śledczą (dalej: komisja). 2. Stan prawny Do postępowania w sprawach wzywania i przesłuchiwania przez komisję (oraz zwalniania z obowiązku zachowania tajemnicy) – w zakresie nieuregulowanym w u.s.k.s. – stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego dotyczące świadków (art. 11i u.s.k.s.), stąd potocznie mówi się o takich przesłuchiwanych osobach właśnie jako o „świadkach”. Niemniej jednak sama ustawa konsekwentnie stanowi o „osobie wezwanej”, której przysługują w szczególności prawa wymienione w art. 11c u.s.k.s., między innymi zaś prawo do: 1) uchylenia się od odpowiedzi na pytanie (jeżeli jej udzielenie mogłoby narazić osobę wezwaną lub osobę jej najbliższą na odpowiedzialność karną); 2) odmowy zeznań; 3) żądania przesłuchania jej na posiedzeniu zamkniętym (jeżeli treść zeznań mogłaby narazić na hańbę ją, albo osobę najbliższą); 4) wnioskowania o: a) umożliwienie swobodnej wypowiedzi, b) zarządzenie przerwy w posiedzeniu komisji, c) uchylenie pytania sugerującego treść odpowiedzi, nieistotnego lub niestosownego, d) zmianę terminu przesłuchania, e) wyłączenie członka komisji. W obowiązującym stanie prawnym (art. 11b u.s.k.s.), osoba wezwana może ustanowić nie więcej niż trzech pełnomocników z grona adwokatów lub radców prawnych, co jednak nie zwalnia jej z obowiązku osobistego stawiennictwa przed komisją i składania zeznań. W kwestiach dotyczących pełnomocnika, a nieunormowanych w u.s.k.s., stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym. – 2 – 3. Projektowany stan prawny Zgodnie z postulatami petycji, projekt przewiduje możliwość ustanowienia – dla niezamożnej osoby wezwanej przez komisję – adwokata albo radcy prawnego (dalej zbiorczo: pełnomocnika z urzędu). Obowiązujący stan prawny, w którym brakuje tego rodzaju unormowania, budzi bowiem wątpliwości w perspektywie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), ponieważ nie gwarantuje osobom ubogim możliwości skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed komisją, co może być wręcz warunkiem skorzystania z ustawowych uprawnień w postępowaniu i co powinno być standardem w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji). Proponowane regulacje, zawarte w dodawanym art. 11ba u.s.k.s., zagwarantują każdej osobie wezwanej, również tej niezamożnej, realny dostęp do profesjonalnej pomocy prawnej, co ma duże znaczenie w perspektywie rozgłosu i presji medialnej oraz potencjalnej odpowiedzialności karnej, zawsze towarzyszących stawaniu przed komisją. Proponowane regulacje są oparte na dwóch założeniach, a mianowicie: 1) wyważenia praw jednostki i interesu publicznego (któremu z założenia służy działanie komisji), by ochronne oprzyrządowanie prawne nie stało się instrumentem obstrukcji albo nadmiernego spowalniania prac komisji; 2) ograniczenia zakresu normowania do najistotniejszych kwestii i odesłania do funkcjonującego w Polsce od lat cywilnoprocesowego instrumentarium pomocy prawnej z urzędu. Przede wszystkim proponuje się umożliwienie niezamożnej osobie wezwanej samego złożenia wniosku o ustanowienie jednego pełnomocnika z urzędu (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 1). Wzorem innych tego rodzaju regulacji w polskim systemie prawnym, które doczekały się już bogatego orzecznictwa, za niezamożną uznaje się osobę, która nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ograniczenie liczby ustanawianych pełnomocników podyktowane jest charakterem postępowania przed komisją i odmiennością sytuacji osoby wezwanej oraz oskarżonego w postępowaniu karnym (dla którego – jak się przyjmuje w literaturze przedmiotu – można wyznaczyć więcej niż jednego obrońcę z urzędu jeśli charakter sprawy wymagałby wyjątkowo dużego nakładu pracy). W trosce o zapewnienie sprawnego toku prac komisji proponuje się, by złożenie wniosku: – 3 – 1) było możliwe nie później niż do dnia pierwszego przesłuchania, dla zapobieżenia paraliżowaniu prac komisji, która – jak to wiadomo z przeszłości – może kilkakrotnie wzywać tę samą osobę na różnych etapach postępowania; 2) było możliwe tylko na piśmie, bo ustne składanie wniosku wymagałoby albo ustnego (publicznego) prezentowania komisji informacji o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby wezwanej, albo też przerywania prac w oczekiwaniu na dostarczenie odpowiedniego pisemnego oświadczenia; 3) nie wstrzymywało biegu postępowania prowadzonego przez komisję, ponieważ w innym wypadku każda kolejna osoba wezwana mogłaby składać wniosek (nawet pozbawiony szans uwzględniania) wyłącznie w intencji sparaliżowania prac komisji. Zarazem dla zwiększenia bezpieczeństwa prawnego osoby wezwanej: 1) komisja miałaby obowiązek pouczenia jej, już w wezwaniu, o możliwości wnioskowania o ustanowienie pełnomocnika z urzędu; 2) mogłaby ona wnioskować na piśmie o zmianę terminu jej przesłuchania na przypadający po rozpatrzeniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (co stanowi doprecyzowanie uprawnienia osoby wezwanej wynikającego z art. 11c ust. 1 pkt 8 u.s.k.s.). Komisja miałaby niezwłocznie przesłać wniosek właściwemu dla siedziby komisji sądowi rejonowemu (obecnie: SR dla Warszawy-Śródmieścia). Sąd ten rozpatrywałby wniosek niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 7 dni od dnia jego wpływu do sądu (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 2), chyba że powziąłby wątpliwości co do stanu majątkowego osoby wezwanej (wymagające przeprowadzenia dochodzenia na podstawie art. 119 1 k.p.c.). Mimo znacznego obciążenia tego sądu, rozwiązanie takie wydaje się efektywniejsze od przesyłania przez komisję wniosku sądowi rejonowemu właściwemu dla miejsca zamieszkania osoby wezwanej (między innymi z powodu unormowania zawartego w art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, dalej: p.o.a.). Postanowienie sądu byłoby doręczane nie tylko osobie wezwanej ale też komisji (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 3), a w razie uwzględnienia wniosku właściwa okręgowa rada adwokacka albo rada okręgowej izby radców prawnych, niezwłocznie (ale nie później niż w ciągu 7 dni), wyznaczałaby adwokata albo radcę prawnego, o czym zostałby zawiadomiony nie tylko sąd, ale i komisja (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 4). – 4 – Analogicznie, jak w wypadku ustanowienia pełnomocnika przez osobę wezwaną, przewiduje się, że ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu nie zwalniałoby jej z obowiązku osobistego stawiennictwa przed komisją i składania zeznań (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 5). Ustanowiony pełnomocnik z urzędu: 1) byłby zobowiązany do zastępowania osoby wezwanej w zakresie wszystkich czynności związanych z jej przesłuchaniem (w celu zagwarantowania respektowania jej praw); 2) miałby możliwość udzielenia substytucji oraz odbioru kosztów związanych z ustanowieniem (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 6). Powyższa regulacja ma na celu uniknięcie odesłania kaskadowego – via art. 118 § 2 k.p.c. – do art. 91 k.p.c., którego treść normatywna w nikłym stopniu przystaje do postępowania przed komisją. Zgodnie z art. 29 ust. 1 p.o.a. oraz art. 22 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Składają się na nie: 1) opłata, w wysokości ustalanej przez Ministra Sprawiedliwości (który uzupełni – w porozumieniu z właściwymi prawniczymi samorządami zawodowymi – rozporządzenia z 14 maja 2024 w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez [adwokata / radcę prawnego] z urzędu; odrębna delegacja ustawowa nie jest konieczna, ponieważ upoważnienia zawarte w wymienionych wyżej ustawach są dostatecznie szerokie); 2) niezbędne i udokumentowane wydatki pełnomocnika z urzędu. Koszty te ustalać miałby – na wniosek pełnomocnika z urzędu, złożony po zakończeniu działalności komisji (art. 19a ust. 6 u.s.k.s.) albo po zamknięciu postępowania przed nią (art. 20 ust 1 u.s.k.s.) – sąd rejonowy właściwy dla siedziby komisji, a zostałyby one pokryte Kancelarię Sejmu (statio fisci Skarbu Państwa; art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 7). Proponowany art. 1 projektu, w zakresie dodawanego art. 11ba ust. 8 u.s.k.s., przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.), od lat funkcjonujących w praktyce. Powtarzanie w u.s.k.s. tych unormowań byłoby zbędne, a zarazem sprzeczne z zasadami techniki prawodawczej. Wobec specyfiki postępowania przed komisją i praw osoby wezwanej, odpowiednio miałyby więc być stosowane w szczególności: – 5 – 1) art. 93, art. 94, art. 118 § 1 i art. 119 zdanie pierwsze k.p.c. – ponieważ konieczne jest: a) określenie relacji osoby wezwanej z ustanowionym pełnomocnikiem z urzędu (równoznaczności ustanowienia z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego – art. 118 § 1 k.p.c.), b) umożliwienie osobie wezwanej niezwłocznego prostowania lub odwoływania oświadczeń ustanowionego pełnomocnika z urzędu (co ma znaczenie w świetle proponowanego brzmienia art. 11ba ust. 5 u.s.k.s.; art. 93 k.p.c.), c) umożliwienie wypowiedzenia pełnomocnictwa i określenie skutków tego wypowiedzenia (art. 94 k.p.c.), d) określenie skutków śmierci osoby wezwanej w postaci wygaśnięcia ustanowienia (art. 119 zdanie pierwsze k.p.c.); 2) art. 117 § 2 i art. 117 1 § 1 k.p.c. – ponieważ konieczne jest udokumentowania ubóstwa w sposób dobrze znany praktyce (zobowiązanie osoby wezwanej do złożenia – według ustalonego w rozporządzeniu wzoru – oświadczenia wraz ze szczegółowymi danymi o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania); 3) art. 117 1 § 2 i art. 119 1 k.p.c. – ponieważ konieczne jest, alternatywnie, umożliwienie sądowi: a) poprzestania na odebraniu od wnioskodawcy przyrzeczenia o prawdziwości i rzetelności złożonego oświadczenia oraz o świadomości odpowiedzialności przed prawem za złożenie nieprawdziwego lub nierzetelnego oświadczenia (art. 117 1 § 2 k.p.c.), b) zarządzenia dochodzenia, w razie powzięcia wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego osoby wezwanej (art. 119 1 k.p.c.); 4) art. 117 2 k.p.c. – ponieważ konieczne jest uniemożliwienie składania ponownych wniosków o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w razie oddalenia wcześniejszego wniosku (ponowny wniosek komisja będzie pozostawiać w aktach bez dalszych czynności), chyba że zmieniły się okoliczności; 5) art. 117 3 § 1 k.p.c. – ponieważ konieczne jest umożliwienie sądowi zwrócenia się do właściwej okręgowej rady adwokackiej albo rady okręgowej izby radców prawnych o wyznaczenie pełnomocnika; 6) art. 117 3 § 3 k.p.c. – ponieważ pożądane jest – w miarę możliwości – wyznaczanie jako pełnomocnika z urzędu konkretnego adwokata albo radcy prawnego wskazanego przez osobę wezwaną; – 6 – 7) art. 118 § 4 k.p.c. – ponieważ wskazane jest umożliwienie – na wypadek, gdyby komisja miała podjąć czynności poza Warszawą i na uzasadniony wniosek ustanowionego pełnomocnika z urzędu – wyznaczenia adwokata albo radcy prawnego z innej miejscowości; 8) art. 123 § 2 k.p.c. – ponieważ nie ma przeszkód, by postanowienia w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu wydawał referendarz sądowy. Zarazem jednak, ze względu na specyfikę postępowania przed komisją, w tym na pozycję sądu (który nie prowadzi tu całości postępowania, a jedynie rozstrzyga swoistą „kwestię wpadkową”), konieczne jest wyraźne wyłączenie stosowania: 1) art. 117 § 5 k.p.c. – ponieważ sąd nie ma narzędzi pozwalających ocenić samą potrzebę udziału pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed komisją, a stosowanie tego przepisu powodowałoby konieczność przekazywania sądowi akt postępowania komisji, co paraliżowałoby jej prace; 2) art. 118 § 3 k.p.c. – ponieważ wnoszenie przez pełnomocnika z urzędu o zwolnienie od obowiązku zastępowania osoby wezwanej, choćby i „z ważnych przyczyn”, byłoby instrumentem paraliżowania prac komisji, a mają oni mieć możliwość udzielania substytucji (art. 1 projektu w zakresie art. 11ba ust. 6), czyli „uwolnienia się” od reprezentowania określonej osoby; 3) art. 120 k.p.c. – ponieważ sąd nie ma możliwości powzięcia wiedzy i dokonania ex post (po ustanowieniu pełnomocnika z urzędu) oceny, że okoliczności na podstawie których ustanowił dla danej osoby wezwanej pełnomocnika z urzędu w ogóle nie istniały, przestały istnieć albo uległy zmianie, albo też były podane świadomie nieprawdziwie. Ustawa miałaby wejść w życie po upływie półrocznej vacationis legis (art. 2), co wydaje się być czasem w zupełności wystarczającym na dokonanie przez Ministra Sprawiedliwości stosownych uzgodnień z prawniczymi samorządami zawodowymi oraz uzupełnienie dwóch rozporządzeń w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu. 4. Skutki i wyniki konsultacji Oczekiwane skutki społeczne, gospodarcze i finansowe oraz wyniki konsultacji zostały przedstawione w Ocenie Skutków Regulacji. Nadesłane w ramach konsultacji opinie i uwagi zostały zamieszczone na senackiej stronie internetowej. – 7 – 5. Oświadczenie o zgodności z prawem Unii Europejskiej Zakres przedmiotowy projektowanej ustawy nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.\r\n--- DOCUMENT END ---\r\n\r\nREMEMBER: Your response MUST be only a valid JSON object. Do not add any extra characters, comments, or text before the '{' character or after the '}' character. The entire response must be parseable as JSON.\r\nBased on the ABOVE document, fill in the JSON structure below:\r\nHere is the JSON structure I expect (fill it with content):\r\n{\r\n  \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\r\n  \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\r\n  \"pl_key_points\": [\r\n    \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\r\n    \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\r\n  ],\r\n  \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\r\n  \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\r\n  \"eng_key_points\": [\r\n    \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\r\n    \"Second short bullet point in English...\"\r\n  ],\r\n  \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\r\n  \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\r\n  \"de_key_points\": [\r\n    \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\r\n    \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\r\n  ],\r\n  \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\r\n  \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\r\n  \"fr_key_points\": [\r\n    \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\r\n    \"Deuxième court point en français...\"\r\n  ],\r\n  \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\r\n  \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\r\n  \"es_key_points\": [\r\n    \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\r\n    \"Segundo punto breve en español...\"\r\n  ],\r\n  \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\r\n  \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\r\n  \"it_key_points\": [\r\n    \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\r\n    \"Secondo breve punto in italiano...\"\r\n  ],\r\n  \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\r\n  \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\r\n  \"nl_key_points\": [\r\n    \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\r\n    \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\r\n  ],\r\n  \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\r\n  \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\r\n  \"pt_key_points\": [\r\n    \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\r\n    \"Segundo ponto curto em português...\"\r\n  ],\r\n  \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \\\"Other\\\". If you use \\\"Other\\\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\\\"Taxes\\\", \\\"Family\\\"].\"]\r\n}\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"pl_ai_title\": \"Pomoc prawna z urzędu dla świadków przed sejmową komisją śledczą\",\n  \"pl_summary\": \"Nowa ustawa wprowadza prawo do bezpłatnego adwokata lub radcy prawnego dla osób o niskich dochodach, które zostały wezwane przed sejmową komisję śledczą. Osoba taka może złożyć wniosek o wyznaczenie pełnomocnika, a koszty pokryje Kancelaria Sejmu. Zmiana ma zapewnić równe traktowanie i realną pomoc prawną, niezależnie od sytuacji finansowej świadka.\",\n  \"pl_key_points\": [\n    \"Osoba wezwana przed komisję śledczą, która nie ma pieniędzy na adwokata, może dostać go za darmo.\",\n    \"Wniosek o bezpłatnego prawnika trzeba złożyć na piśmie, najpóźniej przed pierwszym przesłuchaniem.\",\n    \"Koszty pomocy prawnej z urzędu pokrywa Kancelaria Sejmu, a nie osoba wezwana.\",\n    \"Nowe przepisy mają wejść w życie po 6 miesiącach od ogłoszenia ustawy.\"\n  ],\n  \"eng_ai_title\": \"Free legal aid for witnesses before a parliamentary investigative committee\",\n  \"eng_summary\": \"A new law introduces the right to a free lawyer for low-income individuals summoned before a parliamentary investigative committee. Such a person can apply for a court-appointed attorney, with costs covered by the Chancellery of the Sejm. This change aims to ensure equal treatment and real access to legal assistance, regardless of the witness's financial situation.\",\n  \"eng_key_points\": [\n    \"A person summoned before an investigative committee who cannot afford a lawyer can get one for free.\",\n    \"The application for a free lawyer must be submitted in writing, no later than before the first hearing.\",\n    \"The costs of the court-appointed legal aid are covered by the Chancellery of the Sejm, not the summoned person.\",\n    \"The new regulations will come into effect 6 months after the law is announced.\"\n  ],\n  \"de_ai_title\": \"Kostenlose Rechtshilfe für Zeugen vor einem parlamentarischen Untersuchungsausschuss\",\n  \"de_summary\": \"Ein neues Gesetz führt das Recht auf einen kostenlosen Rechtsanwalt für einkommensschwache Personen ein, die vor einen parlamentarischen Untersuchungsausschuss geladen werden. Diese Person kann einen Antrag auf einen gerichtlich bestellten Anwalt stellen, dessen Kosten von der Kanzlei des Sejm getragen werden. Diese Änderung soll eine gleichberechtigte Behandlung und einen echten Zugang zu rechtlicher Hilfe gewährleisten, unabhängig von der finanziellen Situation des Zeugen.\",\n  \"de_key_points\": [\n    \"Eine vor einen Untersuchungsausschuss geladene Person, die sich keinen Anwalt leisten kann, kann einen kostenlosen erhalten.\",\n    \"Der Antrag auf einen kostenlosen Anwalt muss schriftlich und spätestens vor der ersten Anhörung gestellt werden.\",\n    \"Die Kosten der gerichtlich bestellten Rechtshilfe trägt die Kanzlei des Sejm, nicht die geladene Person.\",\n    \"Die neuen Regelungen treten 6 Monate nach Verkündung des Gesetzes in Kraft.\"\n  ],\n  \"fr_ai_title\": \"Aide juridique gratuite pour les témoins devant une commission d'enquête parlementaire\",\n  \"fr_summary\": \"Une nouvelle loi introduit le droit à un avocat gratuit pour les personnes à faibles revenus convoquées devant une commission d'enquête parlementaire. Cette personne peut demander un avocat commis d'office, dont les frais sont pris en charge par la Chancellerie de la Diète. Ce changement vise à garantir l'égalité de traitement et un accès réel à l'assistance juridique, indépendamment de la situation financière du témoin.\",\n  \"fr_key_points\": [\n    \"Une personne convoquée devant une commission d'enquête qui n'a pas les moyens de payer un avocat peut en obtenir un gratuitement.\",\n    \"La demande d'avocat gratuit doit être soumise par écrit, au plus tard avant la première audition.\",\n    \"Les frais de l'aide juridique commise d'office sont pris en charge par la Chancellerie de la Diète, et non par la personne convoquée.\",\n    \"Les nouvelles dispositions entreront en vigueur 6 mois après la publication de la loi.\"\n  ],\n  \"es_ai_title\": \"Asistencia jurídica gratuita para testigos ante una comisión parlamentaria de investigación\",\n  \"es_summary\": \"Una nueva ley introduce el derecho a un abogado gratuito para las personas de bajos ingresos citadas ante una comisión parlamentaria de investigación. Dicha persona puede solicitar un abogado de oficio, cuyos costos serán cubiertos por la Cancillería del Sejm. Este cambio tiene como objetivo garantizar la igualdad de trato y el acceso real a la asistencia legal, independientemente de la situación financiera del testigo.\",\n  \"es_key_points\": [\n    \"Una persona citada ante una comisión de investigación que no puede pagar un abogado puede obtener uno de forma gratuita.\",\n    \"La solicitud de abogado gratuito debe presentarse por escrito, a más tardar antes de la primera audiencia.\",\n    \"Los costos de la asistencia jurídica de oficio son cubiertos por la Cancillería del Sejm, no por la persona citada.\",\n    \"Las nuevas regulaciones entrarán en vigor 6 meses después de la publicación de la ley.\"\n  ],\n  \"it_ai_title\": \"Assistenza legale gratuita per i testimoni davanti a una commissione parlamentare d'inchiesta\",\n  \"it_summary\": \"Una nuova legge introduce il diritto a un avvocato gratuito per le persone a basso reddito convocate davanti a una commissione parlamentare d'inchiesta. Tale persona può richiedere un avvocato d'ufficio, i cui costi sono coperti dalla Cancelleria del Sejm. Questa modifica mira a garantire la parità di trattamento e un reale accesso all'assistenza legale, indipendentemente dalla situazione finanziaria del testimone.\",\n  \"it_key_points\": [\n    \"Una persona convocata davanti a una commissione d'inchiesta che non può permettersi un avvocato può ottenerne uno gratuitamente.\",\n    \"La richiesta di avvocato gratuito deve essere presentata per iscritto, entro e non oltre la prima udienza.\",\n    \"I costi dell'assistenza legale d'ufficio sono coperti dalla Cancelleria del Sejm, non dalla persona convocata.\",\n    \"Le nuove disposizioni entreranno in vigore 6 mesi dopo la pubblicazione della legge.\"\n  ],\n  \"nl_ai_title\": \"Gratis rechtsbijstand voor getuigen voor een parlementaire onderzoekscommissie\",\n  \"nl_summary\": \"Een nieuwe wet introduceert het recht op een gratis advocaat voor mensen met een laag inkomen die zijn opgeroepen voor een parlementaire onderzoekscommissie. Zo iemand kan een verzoek indienen voor een toegevoegde advocaat, waarvan de kosten worden gedekt door de Kanselarij van de Sejm. Deze wijziging moet gelijke behandeling en echte toegang tot rechtsbijstand garanderen, ongeacht de financiële situatie van de getuige.\",\n  \"nl_key_points\": [\n    \"Een persoon die voor een onderzoekscommissie is opgeroepen en geen advocaat kan betalen, kan er gratis een krijgen.\",\n    \"Het verzoek om een gratis advocaat moet schriftelijk worden ingediend, uiterlijk voor de eerste verhoor.\",\n    \"De kosten van de toegevoegde rechtsbijstand worden gedekt door de Kanselarij van de Sejm, niet door de opgeroepen persoon.\",\n    \"De nieuwe regels treden in werking 6 maanden na de bekendmaking van de wet.\"\n  ],\n  \"pt_ai_title\": \"Assistência jurídica gratuita para testemunhas perante uma comissão parlamentar de inquérito\",\n  \"pt_summary\": \"Uma nova lei introduz o direito a um advogado gratuito para pessoas de baixos rendimentos convocadas perante uma comissão parlamentar de inquérito. Essa pessoa pode solicitar um advogado oficioso, cujos custos são suportados pela Chancelaria do Sejm. Esta alteração visa garantir a igualdade de tratamento e o acesso real à assistência jurídica, independentemente da situação financeira da testemunha.\",\n  \"pt_key_points\": [\n    \"Uma pessoa convocada perante uma comissão de inquérito que não pode pagar um advogado pode obter um gratuitamente.\",\n    \"O pedido de advogado gratuito deve ser apresentado por escrito, o mais tardar antes da primeira audiência.\",\n    \"Os custos da assistência jurídica oficiosa são suportados pela Chancelaria do Sejm, não pela pessoa convocada.\",\n    \"As novas disposições entrarão em vigor 6 meses após a publicação da lei.\"\n  ],\n  \"category\": [\"Courts and Law\"]\n}"
    }
  ]
}