{
  "legislationId": "10_2518",
  "lastUpdate": "2026-05-06T16:09:41.467Z",
  "history": [
    {
      "timestamp": "2026-05-06T16:09:41.467Z",
      "source_url": "https://api.sejm.gov.pl/sejm/term10/prints/2518/2518.pdf",
      "model": "gemini-flash-lite-latest",
      "prompt_sent": "\nROLE: Fact Checker.\nZADANIE: Porównaj SOURCE (oryginał) i SUMMARY (streszczenie przygotowane przez inne AI).\n\nTwoim celem jest wykrycie \"ZMYŚLONYCH KONKRETÓW\" (Fabricated Entities) w SUMMARY.\n\nSOURCE:\nDruk nr 2518 Warszawa, 30 kwietnia 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 33a regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt uchwały: - w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Księdza Jakuba Wujka. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem uchwały upoważniamy pana posła Henryka Szopińskiego. (-) Piotr Adamowicz; (-) Urszula Augustyn; (-) Paweł Bliźniuk; (-) Mateusz Bochenek; (-) Krzysztof Bojarski; (-) Marek Jan Chmielewski; (-) Alicja Chybicka; (-) Zofia Czernow; (-) Joanna Frydrych; (-) Patryk Gabriel; (-) Krzysztof Gadowski; (-) Elżbieta Gapińska; (-) Stanisław Gorczyca; (-) Krzysztof Grabczuk; (-) Małgorzata Gromadzka; (-) Iwona Hartwich; (-) Patryk Jaskulski; (-) Dominik Jaśkowiec; (-) Iwona Karolewska; (-) Ewa Kołodziej; (-) Tomasz Kostuś; (-) Iwona Maria Kozłowska; (-) Maria Joanna Koźlakiewicz; (-) Iwona Małgorzata Krawczyk; (-) Wojciech Król; (-) Marek Krząkała; (-) Adam Krzemiński; (-) Henryka Krzywonos-Strycharska; (-) Piotr Lachowicz; (-) Bożena Lisowska; (-) Alicja Łepkowska-Gołaś; (-) Magdalena Łośko; (-) Alicja Łuczak; (-) Dorota Marek; (-) Paweł Masełko; (-) Katarzyna Matusik-Lipiec; (-) Jerzy Meysztowicz; (-) Grzegorz Napieralski; (-) Jacek Niedźwiedzki; (-) Małgorzata Niemczyk; (-) Jolanta Niezgodzka; (-) Tomasz Piotr Nowak; (-) Karolina Pawliczak; (-) Małgorzata Pępek; (-) Krzysztof Piątkowski; (-) Katarzyna Maria Piekarska; (-) Lucjan Marek Pietrzczyk; (-) Kazimierz Plocke; (-) Elżbieta Anna Polak; (-) Mariusz Popielarz; (-) Renata Rak; (-) Krystyna Sibińska; (-) Krystyna Skowrońska; (-) Weronika Smarduch; (-) Henryk Szopiński; (-) Krystyna Szumilas; (-) Łukasz Ściebiorowski; (-) Apoloniusz Tajner; (-) Adrian Witczak; (-) Mariusz Witczak; (-) Bartosz Zawieja. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia ... w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Księdza Jakuba Wujka W 2027 roku przypada 430. rocznica śmierci Księdza Jakuba Wujka - jednego z najwybitniejszych twórców polskiego „złotego wieku”, tłumacza Biblii, teologa, pedagoga i organizatora szkolnictwa. Jakub Wujek należy do grona najwybitniejszych postaci epoki staropolskiej, które wywarły trwały wpływ na rozwój języka polskiego. Przygotowany przez niego przekład Pisma Świętego, tzw. „Biblia Wujkowa” z 1599 roku, przez ponad trzy i pół wieku stanowił podstawowy tekst biblijny Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce. Do połowy XX wieku był to najczęściej odczytywany tekst w języku polskim, co sprawiło, że w naszej mowie ojczystej wciąż pozostaje w użyciu wiele wprowadzonych przez niego słów, zwrotów i wyrażeń. Opracowany przez Wujka „styl biblijny” stanowił podłoże dla kształtowania literackiej polszczyzny i inspirował twórców kolejnych epok. Jego działalność obejmowała także organizację i rozwój szkolnictwa. Był organizatorem szkół aspirujących do rangi akademii w Poznaniu, Wilnie oraz Cluj-Napoca. Był on nie tylko wybitnym tłumaczem i uczonym, lecz także oddanym nauczycielem, który całe życie poświęcił służbie nauce i szerzeniu wiedzy. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w uznaniu wybitnych zasług Księdza Jakuba Wujka dla rozwoju polskiego szkolnictwa i wkładu w rozwój literackiej polszczyzny, ustanawia rok 2027 Rokiem Księdza Jakuba Wujka. UZASADNIENIE Jakub Wujek urodził się w 1541 roku w Wągrowcu, w rodzinie mieszczańskiej. Jego ojciec, Maciej Wujek, był mistrzem piwowarskim oraz ławnikiem prawa magdeburskiego. Matka, Elżbieta, aktywnie uczestniczyła w życiu lokalnej wspólnoty i środowiska rzemieślniczego. Stabilna sytuacja materialna rodziny umożliwiła Jakubowi zdobycie starannego wykształcenia, które stało się fundamentem jego późniejszej działalności naukowej i literackiej. Pierwsze nauki pobierał w szkole parafialnej w rodzinnym Wągrowcu, następnie kontynuował edukację na Śląsku. Stopień bakałarza uzyskał w Akademii Krakowskiej - jednym z najważniejszych ośrodków uniwersyteckich w Europie Środkowej. Dalsze studia odbył w Wiedniu oraz w Rzymie, gdzie pogłębiał wiedzę humanistyczną i teologiczną oraz doskonalił znajomość języków klasycznych. Formacja intelektualna, jaką przeszedł, łączyła renesansową kulturę słowa, retorykę i filologię z refleksją teologiczną. W 1565 roku wstąpił do Towarzystwa Jezusowego - zgromadzenia, które w drugiej połowie XVI wieku stało się jednym z najważniejszych animatorów nowoczesnej edukacji w Europie, tworząc szkoły o wysokim poziomie nauczania. Po powrocie do Polski został skierowany do pracy w rozwijających się kolegiach jezuickich, które odgrywały istotną rolę w podnoszeniu poziomu kształcenia w Rzeczypospolitej. Doświadczenie przygotowujące do dalszej działalności zdobywał w Pułtusku, gdzie prowadził wykłady z retoryki i uczestniczył w organizowaniu życia naukowego. Równolegle podejmował działalność pisarską i translatorską, przekładając na język polski dzieła religijne oraz opracowując własne, oryginalne teksty. Już w tym okresie ujawniał się jego talent językowy oraz świadomość znaczenia słowa jako narzędzia formowania kultury. W 1571 roku został pierwszym rektorem nowo powstałego kolegium jezuickiego w Poznaniu. Szkołę tę zorganizował od podstaw, zapewniając jej odpowiednie zaplecze materialne i finansowe oraz wysoko wykwalifikowaną, międzynarodową kadrę profesorską. W krótkim czasie kolegium stało się czołowym ośrodkiem edukacyjnym w Wielkopolsce, przyciągając młodzież z różnych środowisk społecznych i wyznaniowych. W czasie epidemii, która dotknęła miasto, Jakub Wujek pozostał na miejscu, organizując pomoc dla potrzebujących i dając przykład odpowiedzialności społecznej. Jako rektor zainicjował starania o podniesienie kolegium poznańskiego do rangi uniwersytetu, widząc w tym szansę na rozwój krajowego szkolnictwa wyższego oraz uniezależnienie młodzieży od zagranicznych ośrodków akademickich. Choć projekt ten nie został wówczas zrealizowany, działania Wujka wpisywały się w szerszy nurt budowania instytucji naukowych w Rzeczypospolitej. W Poznaniu powstały jego najważniejsze dzieła kaznodziejskie, w tym trzyczęściowa „Postylla katolicka” (1573-1575). Był to obszerny zbiór tekstów o starannie opracowanej strukturze retorycznej i wysokich walorach stylistycznych. Dzieło to szybko zdobyło popularność w całej Rzeczypospolitej, a jego znaczenie wykraczało poza funkcję religijną - stało się ważnym świadectwem dojrzałości literackiej polszczyzny doby renesansu i jednym z tekstów współtworzących jej normę stylistyczną. W 1578 roku Jakub Wujek został mianowany rektorem kolegium jezuickiego w Wilnie. Okres ten zbiegł się z intensywnymi staraniami o podniesienie szkoły do rangi akademii. Za czasów jego rektoratu, kolegium wileńskie uzyskało prawa akademickie, stając się drugim po Krakowie uniwersytetem w Rzeczypospolitej. Wydarzenie to miało ogromne znaczenie dla rozwoju nauki i kultury w Wielkim Księstwie Litewskim oraz dla integracji intelektualnej państwa polsko-litewskiego. Wujek współtworzył środowisko, w którym rozwijały się nauki humanistyczne, filozofia, teologia i studia językowe. W tym czasie, na prośbę króla Stefana Batorego, podjął się organizacji szkolnictwa jezuickiego w Siedmiogrodzie. Zorganizował kolegium w Kolozsvár (obecnie Cluj-Napoca), które z czasem stało się zalążkiem pierwszej w tej części Europy uczelni wyższej. Do tradycji tej instytucji odwołuje się dziś Uniwersytet Babeșa i Bolyaia w Cluj-Napoca (Rumunia). Jakub Wujek sprawował również opiekę pedagogiczną nad następcą tronu siedmiogrodzkiego, łącząc działalność edukacyjną z troską o formację intelektualną przyszłych elit. Najważniejszym dziełem życia Jakuba Wujka był przekład Biblii na język polski. Podjął się tego zadania jako filolog i humanista świadomy znaczenia języka narodowego dla kultury. Oparł tłumaczenie na łacińskiej Wulgacie, ale korzystał również z greckich i hebrajskich wersji oryginalnych, wykazując się wysokimi kompetencjami językowymi i warsztatem badawczym. Zadbał o wydanie psałterza i Nowego Testamentu. Całość przekładu ukończył przed śmiercią, lecz nie doczekał jego wydania drukiem. Pełne wydanie Biblii, po przeprowadzeniu redakcyjnych poprawek, zeszło ze szpalt drukarskich dopiero dwa lata po Jego śmierci - w 1599 roku. „Biblia Wujkowa” przez ponad trzy i pół wieku pozostawała przekładem Pisma Świętego obowiązującym w polskim Kościele rzymskokatolickim, nieustannie wywierając wpływ na kształtowanie języka polskiego. Jej znaczenie wykraczało daleko poza sferę religijną; będąc najczęściej odczytywanym tekstem w języku polskim, stała się jednym z najważniejszych dzieł w dziejach polskiej kultury narodowej. Wprowadziła do języka wiele trwałych zwrotów i konstrukcji stylistycznych, a wypracowany przez Wujka model języka biblijnego oddziaływał na kolejne pokolenia pisarzy i tłumaczy (dali temu wyraz m. in. Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki czy Henryk Sienkiewicz). Jakub Wujek pozostawił dorobek, który trwale wpisał się w historię polskiej kultury. Był wybitnym tłumaczem, filologiem, humanistą doby renesansu i organizatorem szkolnictwa. Jego działalność przyczyniła się do rozwoju życia intelektualnego w Rzeczypospolitej i Siedmiogrodzie. W dziejach polszczyzny zajmuje miejsce obok najwybitniejszych twórców „złotego wieku”. Równie trwałym świadectwem Jego zasług pozostaje działalność organizacyjna i edukacyjna. Szkoły, które współtworzył i rozwijał, stały się ważnymi ośrodkami uniwersyteckimi, a ich dziedzictwo trwa do dziś, kształcąc kolejne pokolenia Europejczyków.\n\nSUMMARY TO EVALUATE:\nTitle: Rok 2027 Rokiem Księdza Jakuba Wujka: Uczczenie twórcy polskiej Biblii\nSummary: Sejm planuje ustanowić rok 2027 Rokiem Księdza Jakuba Wujka, aby upamiętnić jego wkład w rozwój języka polskiego i edukacji. Dzięki temu obywatele będą mieli okazję lepiej poznać postać, która przez wieki kształtowała polszczyznę, zwłaszcza poprzez słynne tłumaczenie Biblii. Inicjatywa ma na celu promowanie dziedzictwa kulturowego i historycznego.\nKey Points: Rok 2027 zostanie poświęcony Księdzu Jakubowi Wujkowi, wybitnemu tłumaczowi Biblii i pedagogowi., Celem jest przypomnienie jego zasług dla rozwoju języka polskiego i szkolnictwa., Obywatele będą mieli szansę na pogłębienie wiedzy o ważnej postaci polskiej kultury.\n\nZASADY OCENY:\n1. Sprawdź wszystkie LICZBY, DATY i KWOTY w SUMMARY. Jeśli którejś brakuje w SOURCE -> is_valid: false.\n2. Sprawdź wszystkie NAZWISKA, ORGANIZACJE i MIEJSCA w SUMMARY. Jeśli którejś brakuje w SOURCE -> is_valid: false.\n3. Sprawdź wszystkie konkretne DZIAŁANIA PRAWNE . Jeśli tego mechanizmu nie ma w SOURCE -> is_valid: false.\n\nWAŻNE: Abstrakcyjne pojęcia (np. \"transparentność\", \"zaufanie\") są dozwolone jako wnioski.\n\nOUTPUT (JSON):\n{\n  \"is_valid\": true/false,\n  \"issue\": \"fabricated_entity\" / \"contradiction\" / \"none\"\n}\n\nWYMAGANIA FORMATOWANIA:\n1. Odpowiedz WYŁĄCZNIE surowym obiektem JSON.\n2. NIE używaj bloków kodu Markdown.\n3. NIE dodawaj żadnych wstępów ani wyjaśnień przed ani po JSONie.\n4. JSON musi być poprawny i gotowy do parsowania.\n\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"is_valid\": true,\n  \"issue\": \"none\"\n}"
    },
    {
      "timestamp": "2026-05-06T16:06:01.255Z",
      "source_url": "https://api.sejm.gov.pl/sejm/term10/prints/2518/2518.pdf",
      "model": "gemini-2.5-flash",
      "prompt_sent": "\nJesteś ekspertem od prawa polskiego, który ma za zadanie analizować dokumenty ustaw, uchwał oraz innych dokumentów legislacyjnych, a następnie przygotowywać z nich informacje w przystępny sposób dla obywateli. Twoim celem jest przedstawienie informacji tak, aby obywatele mogli sami ocenić wpływ legislacji na ich życie, nawet bez posiadania specjalistycznej wiedzy legislacyjnej. Skup się na faktach i obiektywnych skutkach wprowadzanych zmian, unikając wartościowania i osobistych opinii. Wszelki żargon prawny jest zabroniony. Prezentuj informacje w jasny, zwięzły i angażujący sposób, tak aby były zrozumiałe dla osoby bez wykształcenia prawniczego. Unikaj długich, złożonych zdań. Zamiast pisać \"projekt ma na celu nowelizację kodeksu podatkowego...\", napisz \"Zmiany w podatkach: nowe ulgi i obowiązki dla...\". Kontynuuj swoją pracę, dopóki nie rozwiążesz swojego zadania. Jeśli nie masz pewności co do generowanej treści, przeanalizuj dokument ponownie – nie zgaduj. Rozplanuj dobrze swoje zadanie przed przystąpieniem do niego. W podsumowaniu i kluczowych punktach, jeśli to możliwe i uzasadnione, podkreśl, jakie konkretne korzyści lub skutki (pozytywne lub negatywne) wprowadza ustawa dla życia codziennego obywateli, ich praw i obowiązków, finansów osobistych, bezpieczeństwa i innych ważnych kwestii (np. kategorycznych zakazów i nakazów czy najważniejszych konkretnych alokacji finansowych i terytorialnych).\n\nTwoja odpowiedź MUSI być w formacie JSON - i zawierać następujące klucze.\nZanim zwrócisz odpowiedź, dokładnie zweryfikuj, czy cała struktura JSON jest w 100% poprawna, włącznie ze wszystkimi przecinkami, nawiasami klamrowymi, kwadratowymi oraz cudzysłowami. Błędny JSON jest nieakceptowalny i uniemożliwi przetworzenie Twojej pracy.\n\nPrzeanalizuj dokładnie poniższy tekst dokumentu prawnego. To jest treść, na podstawie której masz wygenerować podsumowanie i kluczowe punkty:\n--- POCZĄTEK DOKUMENTU ---\nDruk nr 2518 Warszawa, 30 kwietnia 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 33a regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt uchwały: - w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Księdza Jakuba Wujka. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem uchwały upoważniamy pana posła Henryka Szopińskiego. (-) Piotr Adamowicz; (-) Urszula Augustyn; (-) Paweł Bliźniuk; (-) Mateusz Bochenek; (-) Krzysztof Bojarski; (-) Marek Jan Chmielewski; (-) Alicja Chybicka; (-) Zofia Czernow; (-) Joanna Frydrych; (-) Patryk Gabriel; (-) Krzysztof Gadowski; (-) Elżbieta Gapińska; (-) Stanisław Gorczyca; (-) Krzysztof Grabczuk; (-) Małgorzata Gromadzka; (-) Iwona Hartwich; (-) Patryk Jaskulski; (-) Dominik Jaśkowiec; (-) Iwona Karolewska; (-) Ewa Kołodziej; (-) Tomasz Kostuś; (-) Iwona Maria Kozłowska; (-) Maria Joanna Koźlakiewicz; (-) Iwona Małgorzata Krawczyk; (-) Wojciech Król; (-) Marek Krząkała; (-) Adam Krzemiński; (-) Henryka Krzywonos-Strycharska; (-) Piotr Lachowicz; (-) Bożena Lisowska; (-) Alicja Łepkowska-Gołaś; (-) Magdalena Łośko; (-) Alicja Łuczak; (-) Dorota Marek; (-) Paweł Masełko; (-) Katarzyna Matusik-Lipiec; (-) Jerzy Meysztowicz; (-) Grzegorz Napieralski; (-) Jacek Niedźwiedzki; (-) Małgorzata Niemczyk; (-) Jolanta Niezgodzka; (-) Tomasz Piotr Nowak; (-) Karolina Pawliczak; (-) Małgorzata Pępek; (-) Krzysztof Piątkowski; (-) Katarzyna Maria Piekarska; (-) Lucjan Marek Pietrzczyk; (-) Kazimierz Plocke; (-) Elżbieta Anna Polak; (-) Mariusz Popielarz; (-) Renata Rak; (-) Krystyna Sibińska; (-) Krystyna Skowrońska; (-) Weronika Smarduch; (-) Henryk Szopiński; (-) Krystyna Szumilas; (-) Łukasz Ściebiorowski; (-) Apoloniusz Tajner; (-) Adrian Witczak; (-) Mariusz Witczak; (-) Bartosz Zawieja. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia ... w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Księdza Jakuba Wujka W 2027 roku przypada 430. rocznica śmierci Księdza Jakuba Wujka - jednego z najwybitniejszych twórców polskiego „złotego wieku”, tłumacza Biblii, teologa, pedagoga i organizatora szkolnictwa. Jakub Wujek należy do grona najwybitniejszych postaci epoki staropolskiej, które wywarły trwały wpływ na rozwój języka polskiego. Przygotowany przez niego przekład Pisma Świętego, tzw. „Biblia Wujkowa” z 1599 roku, przez ponad trzy i pół wieku stanowił podstawowy tekst biblijny Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce. Do połowy XX wieku był to najczęściej odczytywany tekst w języku polskim, co sprawiło, że w naszej mowie ojczystej wciąż pozostaje w użyciu wiele wprowadzonych przez niego słów, zwrotów i wyrażeń. Opracowany przez Wujka „styl biblijny” stanowił podłoże dla kształtowania literackiej polszczyzny i inspirował twórców kolejnych epok. Jego działalność obejmowała także organizację i rozwój szkolnictwa. Był organizatorem szkół aspirujących do rangi akademii w Poznaniu, Wilnie oraz Cluj-Napoca. Był on nie tylko wybitnym tłumaczem i uczonym, lecz także oddanym nauczycielem, który całe życie poświęcił służbie nauce i szerzeniu wiedzy. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w uznaniu wybitnych zasług Księdza Jakuba Wujka dla rozwoju polskiego szkolnictwa i wkładu w rozwój literackiej polszczyzny, ustanawia rok 2027 Rokiem Księdza Jakuba Wujka. UZASADNIENIE Jakub Wujek urodził się w 1541 roku w Wągrowcu, w rodzinie mieszczańskiej. Jego ojciec, Maciej Wujek, był mistrzem piwowarskim oraz ławnikiem prawa magdeburskiego. Matka, Elżbieta, aktywnie uczestniczyła w życiu lokalnej wspólnoty i środowiska rzemieślniczego. Stabilna sytuacja materialna rodziny umożliwiła Jakubowi zdobycie starannego wykształcenia, które stało się fundamentem jego późniejszej działalności naukowej i literackiej. Pierwsze nauki pobierał w szkole parafialnej w rodzinnym Wągrowcu, następnie kontynuował edukację na Śląsku. Stopień bakałarza uzyskał w Akademii Krakowskiej - jednym z najważniejszych ośrodków uniwersyteckich w Europie Środkowej. Dalsze studia odbył w Wiedniu oraz w Rzymie, gdzie pogłębiał wiedzę humanistyczną i teologiczną oraz doskonalił znajomość języków klasycznych. Formacja intelektualna, jaką przeszedł, łączyła renesansową kulturę słowa, retorykę i filologię z refleksją teologiczną. W 1565 roku wstąpił do Towarzystwa Jezusowego - zgromadzenia, które w drugiej połowie XVI wieku stało się jednym z najważniejszych animatorów nowoczesnej edukacji w Europie, tworząc szkoły o wysokim poziomie nauczania. Po powrocie do Polski został skierowany do pracy w rozwijających się kolegiach jezuickich, które odgrywały istotną rolę w podnoszeniu poziomu kształcenia w Rzeczypospolitej. Doświadczenie przygotowujące do dalszej działalności zdobywał w Pułtusku, gdzie prowadził wykłady z retoryki i uczestniczył w organizowaniu życia naukowego. Równolegle podejmował działalność pisarską i translatorską, przekładając na język polski dzieła religijne oraz opracowując własne, oryginalne teksty. Już w tym okresie ujawniał się jego talent językowy oraz świadomość znaczenia słowa jako narzędzia formowania kultury. W 1571 roku został pierwszym rektorem nowo powstałego kolegium jezuickiego w Poznaniu. Szkołę tę zorganizował od podstaw, zapewniając jej odpowiednie zaplecze materialne i finansowe oraz wysoko wykwalifikowaną, międzynarodową kadrę profesorską. W krótkim czasie kolegium stało się czołowym ośrodkiem edukacyjnym w Wielkopolsce, przyciągając młodzież z różnych środowisk społecznych i wyznaniowych. W czasie epidemii, która dotknęła miasto, Jakub Wujek pozostał na miejscu, organizując pomoc dla potrzebujących i dając przykład odpowiedzialności społecznej. Jako rektor zainicjował starania o podniesienie kolegium poznańskiego do rangi uniwersytetu, widząc w tym szansę na rozwój krajowego szkolnictwa wyższego oraz uniezależnienie młodzieży od zagranicznych ośrodków akademickich. Choć projekt ten nie został wówczas zrealizowany, działania Wujka wpisywały się w szerszy nurt budowania instytucji naukowych w Rzeczypospolitej. W Poznaniu powstały jego najważniejsze dzieła kaznodziejskie, w tym trzyczęściowa „Postylla katolicka” (1573-1575). Był to obszerny zbiór tekstów o starannie opracowanej strukturze retorycznej i wysokich walorach stylistycznych. Dzieło to szybko zdobyło popularność w całej Rzeczypospolitej, a jego znaczenie wykraczało poza funkcję religijną - stało się ważnym świadectwem dojrzałości literackiej polszczyzny doby renesansu i jednym z tekstów współtworzących jej normę stylistyczną. W 1578 roku Jakub Wujek został mianowany rektorem kolegium jezuickiego w Wilnie. Okres ten zbiegł się z intensywnymi staraniami o podniesienie szkoły do rangi akademii. Za czasów jego rektoratu, kolegium wileńskie uzyskało prawa akademickie, stając się drugim po Krakowie uniwersytetem w Rzeczypospolitej. Wydarzenie to miało ogromne znaczenie dla rozwoju nauki i kultury w Wielkim Księstwie Litewskim oraz dla integracji intelektualnej państwa polsko-litewskiego. Wujek współtworzył środowisko, w którym rozwijały się nauki humanistyczne, filozofia, teologia i studia językowe. W tym czasie, na prośbę króla Stefana Batorego, podjął się organizacji szkolnictwa jezuickiego w Siedmiogrodzie. Zorganizował kolegium w Kolozsvár (obecnie Cluj-Napoca), które z czasem stało się zalążkiem pierwszej w tej części Europy uczelni wyższej. Do tradycji tej instytucji odwołuje się dziś Uniwersytet Babeșa i Bolyaia w Cluj-Napoca (Rumunia). Jakub Wujek sprawował również opiekę pedagogiczną nad następcą tronu siedmiogrodzkiego, łącząc działalność edukacyjną z troską o formację intelektualną przyszłych elit. Najważniejszym dziełem życia Jakuba Wujka był przekład Biblii na język polski. Podjął się tego zadania jako filolog i humanista świadomy znaczenia języka narodowego dla kultury. Oparł tłumaczenie na łacińskiej Wulgacie, ale korzystał również z greckich i hebrajskich wersji oryginalnych, wykazując się wysokimi kompetencjami językowymi i warsztatem badawczym. Zadbał o wydanie psałterza i Nowego Testamentu. Całość przekładu ukończył przed śmiercią, lecz nie doczekał jego wydania drukiem. Pełne wydanie Biblii, po przeprowadzeniu redakcyjnych poprawek, zeszło ze szpalt drukarskich dopiero dwa lata po Jego śmierci - w 1599 roku. „Biblia Wujkowa” przez ponad trzy i pół wieku pozostawała przekładem Pisma Świętego obowiązującym w polskim Kościele rzymskokatolickim, nieustannie wywierając wpływ na kształtowanie języka polskiego. Jej znaczenie wykraczało daleko poza sferę religijną; będąc najczęściej odczytywanym tekstem w języku polskim, stała się jednym z najważniejszych dzieł w dziejach polskiej kultury narodowej. Wprowadziła do języka wiele trwałych zwrotów i konstrukcji stylistycznych, a wypracowany przez Wujka model języka biblijnego oddziaływał na kolejne pokolenia pisarzy i tłumaczy (dali temu wyraz m. in. Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki czy Henryk Sienkiewicz). Jakub Wujek pozostawił dorobek, który trwale wpisał się w historię polskiej kultury. Był wybitnym tłumaczem, filologiem, humanistą doby renesansu i organizatorem szkolnictwa. Jego działalność przyczyniła się do rozwoju życia intelektualnego w Rzeczypospolitej i Siedmiogrodzie. W dziejach polszczyzny zajmuje miejsce obok najwybitniejszych twórców „złotego wieku”. Równie trwałym świadectwem Jego zasług pozostaje działalność organizacyjna i edukacyjna. Szkoły, które współtworzył i rozwijał, stały się ważnymi ośrodkami uniwersyteckimi, a ich dziedzictwo trwa do dziś, kształcąc kolejne pokolenia Europejczyków.\n--- KONIEC DOKUMENTU ---\n\nPAMIĘTAJ: Twoja odpowiedź MUSI być wyłącznie poprawnym obiektem JSON. Nie dodawaj żadnych dodatkowych znaków, komentarzy ani tekstu przed znacznikiem '{' ani po znaczniku '}'. Cała odpowiedź musi być parsowalna jako JSON.\nNa podstawie POWYŻSZEGO dokumentu, wypełnij poniższą strukturę JSON:\nOto struktura JSON, której oczekuję (wypełnij ją treścią):\n{\n  \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\n  \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\n  \"pl_key_points\": [\n    \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\n    \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\n  ],\n  \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\n  \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\n  \"eng_key_points\": [\n    \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\n    \"Second short bullet point in English...\"\n  ],\n  \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\n  \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\n  \"de_key_points\": [\n    \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\n    \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\n  ],\n  \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\n  \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\n  \"fr_key_points\": [\n    \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\n    \"Deuxième court point en français...\"\n  ],\n  \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\n  \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\n  \"es_key_points\": [\n    \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\n    \"Segundo punto breve en español...\"\n  ],\n  \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\n  \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\n  \"it_key_points\": [\n    \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\n    \"Secondo breve punto in italiano...\"\n  ],\n  \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\n  \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\n  \"nl_key_points\": [\n    \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\n    \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\n  ],\n  \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\n  \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\n  \"pt_key_points\": [\n    \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\n    \"Segundo ponto curto em português...\"\n  ],\n  \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \"Other\". If you use \"Other\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\"Taxes\", \"Family\"].\"]\n}\n\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"pl_ai_title\": \"Rok 2027 Rokiem Księdza Jakuba Wujka: Uczczenie twórcy polskiej Biblii\",\n  \"pl_summary\": \"Sejm planuje ustanowić rok 2027 Rokiem Księdza Jakuba Wujka, aby upamiętnić jego wkład w rozwój języka polskiego i edukacji. Dzięki temu obywatele będą mieli okazję lepiej poznać postać, która przez wieki kształtowała polszczyznę, zwłaszcza poprzez słynne tłumaczenie Biblii. Inicjatywa ma na celu promowanie dziedzictwa kulturowego i historycznego.\",\n  \"pl_key_points\": [\n    \"Rok 2027 zostanie poświęcony Księdzu Jakubowi Wujkowi, wybitnemu tłumaczowi Biblii i pedagogowi.\",\n    \"Celem jest przypomnienie jego zasług dla rozwoju języka polskiego i szkolnictwa.\",\n    \"Obywatele będą mieli szansę na pogłębienie wiedzy o ważnej postaci polskiej kultury.\"\n  ],\n  \"eng_ai_title\": \"2027 Declared Year of Father Jakub Wujek: Honoring Polish Bible Translator\",\n  \"eng_summary\": \"The Sejm plans to designate 2027 as the Year of Father Jakub Wujek to commemorate his contribution to the development of the Polish language and education. This initiative will allow citizens to better understand a figure who shaped the Polish language for centuries, especially through his famous Bible translation. The goal is to promote cultural and historical heritage.\",\n  \"eng_key_points\": [\n    \"The year 2027 will be dedicated to Father Jakub Wujek, an eminent Bible translator and educator.\",\n    \"The aim is to recall his merits for the development of the Polish language and schooling.\",\n    \"Citizens will have the opportunity to deepen their knowledge of an important figure in Polish culture.\"\n  ],\n  \"de_ai_title\": \"2027 zum Jahr von Pater Jakub Wujek erklärt: Würdigung des polnischen Bibelübersetzers\",\n  \"de_summary\": \"Der Sejm plant, das Jahr 2027 zum Jahr von Pater Jakub Wujek zu erklären, um seinen Beitrag zur Entwicklung der polnischen Sprache und Bildung zu würdigen. Diese Initiative wird den Bürgern die Möglichkeit geben, eine Persönlichkeit besser kennenzulernen, die die polnische Sprache über Jahrhunderte hinweg geprägt hat, insbesondere durch seine berühmte Bibelübersetzung. Ziel ist es, das kulturelle und historische Erbe zu fördern.\",\n  \"de_key_points\": [\n    \"Das Jahr 2027 wird Pater Jakub Wujek gewidmet, einem herausragenden Bibelübersetzer und Pädagogen.\",\n    \"Ziel ist es, seine Verdienste um die Entwicklung der polnischen Sprache und des Schulwesens in Erinnerung zu rufen.\",\n    \"Bürger erhalten die Möglichkeit, ihr Wissen über eine wichtige Persönlichkeit der polnischen Kultur zu vertiefen.\"\n  ],\n  \"fr_ai_title\": \"2027 Déclarée Année du Père Jakub Wujek : Hommage au traducteur de la Bible polonaise\",\n  \"fr_summary\": \"Le Sejm prévoit de désigner 2027 comme l'Année du Père Jakub Wujek pour commémorer sa contribution au développement de la langue polonaise et de l'éducation. Cette initiative permettra aux citoyens de mieux comprendre une figure qui a façonné la langue polonaise pendant des siècles, notamment par sa célèbre traduction de la Bible. L'objectif est de promouvoir le patrimoine culturel et historique.\",\n  \"fr_key_points\": [\n    \"L'année 2027 sera dédiée au Père Jakub Wujek, éminent traducteur de la Bible et pédagogue.\",\n    \"L'objectif est de rappeler ses mérites pour le développement de la langue polonaise et de l'enseignement.\",\n    \"Les citoyens auront l'occasion d'approfondir leurs connaissances sur une figure importante de la culture polonaise.\"\n  ],\n  \"es_ai_title\": \"2027 Declarado Año del Padre Jakub Wujek: Homenaje al traductor de la Biblia polaca\",\n  \"es_summary\": \"El Sejm planea designar 2027 como el Año del Padre Jakub Wujek para conmemorar su contribución al desarrollo del idioma polaco y la educación. Esta iniciativa permitirá a los ciudadanos comprender mejor a una figura que moldeó el idioma polaco durante siglos, especialmente a través de su famosa traducción de la Biblia. El objetivo es promover el patrimonio cultural e histórico.\",\n  \"es_key_points\": [\n    \"El año 2027 estará dedicado al Padre Jakub Wujek, un eminente traductor de la Biblia y pedagogo.\",\n    \"El objetivo es recordar sus méritos para el desarrollo del idioma polaco y la escolarización.\",\n    \"Los ciudadanos tendrán la oportunidad de profundizar sus conocimientos sobre una figura importante de la cultura polaca.\"\n  ],\n  \"it_ai_title\": \"2027 Dichiarato Anno di Padre Jakub Wujek: Onorando il traduttore della Bibbia polacca\",\n  \"it_summary\": \"Il Sejm intende designare il 2027 come Anno di Padre Jakub Wujek per commemorare il suo contributo allo sviluppo della lingua e dell'istruzione polacca. Questa iniziativa permetterà ai cittadini di comprendere meglio una figura che ha plasmato la lingua polacca per secoli, in particolare attraverso la sua famosa traduzione della Bibbia. L'obiettivo è promuovere il patrimonio culturale e storico.\",\n  \"it_key_points\": [\n    \"L'anno 2027 sarà dedicato a Padre Jakub Wujek, un eminente traduttore della Bibbia e pedagogo.\",\n    \"L'obiettivo è ricordare i suoi meriti per lo sviluppo della lingua polacca e dell'istruzione.\",\n    \"I cittadini avranno l'opportunità di approfondire la loro conoscenza di un'importante figura della cultura polacca.\"\n  ],\n  \"nl_ai_title\": \"2027 Uitgeroepen tot Jaar van Pater Jakub Wujek: Eerbetoon aan Poolse Bijbelvertaler\",\n  \"nl_summary\": \"De Sejm is van plan 2027 uit te roepen tot het Jaar van Pater Jakub Wujek ter herdenking van zijn bijdrage aan de ontwikkeling van de Poolse taal en het onderwijs. Dit initiatief zal burgers in staat stellen een figuur beter te begrijpen die de Poolse taal eeuwenlang heeft gevormd, met name door zijn beroemde Bijbelvertaling. Het doel is het culturele en historische erfgoed te bevorderen.\",\n  \"nl_key_points\": [\n    \"Het jaar 2027 zal gewijd zijn aan Pater Jakub Wujek, een vooraanstaand Bijbelvertaler en pedagoog.\",\n    \"Het doel is zijn verdiensten voor de ontwikkeling van de Poolse taal en het onderwijs in herinnering te brengen.\",\n    \"Burgers krijgen de gelegenheid hun kennis over een belangrijke figuur in de Poolse cultuur te verdiepen.\"\n  ],\n  \"pt_ai_title\": \"2027 Declarado Ano do Padre Jakub Wujek: Homenagem ao tradutor da Bíblia Polonesa\",\n  \"pt_summary\": \"O Sejm planeia designar 2027 como o Ano do Padre Jakub Wujek para comemorar a sua contribuição para o desenvolvimento da língua e educação polacas. Esta iniciativa permitirá aos cidadãos compreender melhor uma figura que moldou a língua polaca durante séculos, especialmente através da sua famosa tradução da Bíblia. O objetivo é promover o património cultural e histórico.\",\n  \"pt_key_points\": [\n    \"O ano de 2027 será dedicado ao Padre Jakub Wujek, um eminente tradutor da Bíblia e pedagogo.\",\n    \"O objetivo é recordar os seus méritos para o desenvolvimento da língua polaca e do ensino.\",\n    \"Os cidadãos terão a oportunidade de aprofundar os seus conhecimentos sobre uma figura importante da cultura polaca.\"\n  ],\n  \"category\": [\n    \"Education\",\n    \"Media and Culture\"\n  ]\n}"
    }
  ]
}