{
  "legislationId": "10_2722",
  "lastUpdate": "2026-06-19T16:23:09.201Z",
  "history": [
    {
      "timestamp": "2026-06-19T16:23:09.201Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2722/text/index.html",
      "model": "gemini-flash-lite-latest",
      "prompt_sent": "\r\nROLE: Fact Checker.\r\nTASK: Compare SOURCE (the original) and SUMMARY (a summary prepared by another AI).\r\n\r\nYour goal is to detect \"FABRICATED SPECIFICS\" (Fabricated Entities) in SUMMARY.\r\n\r\nSOURCE:\r\nDruk nr 2722 Warszawa, 27 maja 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Komisja do Spraw Petycji BKSP.020.1.2026 Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu Komisja do Spraw Petycji wnosi projekt ustawy: - o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy. Do reprezentowania stanowiska Komisji w pracach nad projektem ustawy został upoważniony poseł Marcin Józefaciuk. Przewodniczący Komisji (-) Rafał Bochenek Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej PROJEKT USTAWA z dnia 2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy Art. 1. W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365, 1792 oraz z 2026 r. poz. 178) wprowadza się następujące zmiany: 1) po art. 112 dodaje się art. 112a w brzmieniu: „Art. 112a. Komitet wyborczy, o którym mowa w art. 252 § 1 pkt 1, art. 284 § 1 pkt 1, art. 347 § 1 pkt 1 i art. 411 § 1 pkt 1, jest obowiązany umieścić na swojej stronie internetowej, o której mowa w art. 102 § 1, w postaci określonej w art. 6 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1411), informacje dotyczące tego komitetu, w szczególności: 1) nazwę, jej skrót i adres siedziby komitetu; 2) numer listy kandydatów zarejestrowanych przez komitet.”; 2) w art. 118: a) po § 2 dodaje się § 2a w brzmieniu: „§ 2a. Audycje wyborcze komitetów wyborczych, o których mowa w art. 252 § 1 pkt 1, art. 284 § 1 pkt 1, art. 347 § 1 pkt 1 i art. 411 § 1 pkt 1, rozpowszechniane w ogólnokrajowych programach publicznych nadawców telewizyjnych muszą zawierać tłumaczenie na polski język migowy.”, b) dodaje się § 4 w brzmieniu: „§ 4. W przypadku stwierdzenia przez publicznego nadawcę telewizyjnego, że dostarczone przez komitet wyborczy materiały audycji wyborczych nie zawierają tłumaczenia, o którym mowa w § 2a, nadawca ten wzywa bezzwłocznie komitet wyborczy do ich uzupełnienia. W razie bezskutecznego wezwania nadawca nie emituje tych materiałów.”; 3) w art. 120: a) w § 1 ostatnie zdanie otrzymuje brzmienie: „Czas debat ani czas ich ponownej emisji nie są wliczane do czasu antenowego, o którym mowa w art. 117 i art. 119.”, b) po § 1 dodaje się § 1a i 1b w brzmieniu: „§ 1a. Jeżeli transmisja debaty, o której mowa w ust. 1, nie zawiera napisów odzwierciedlających wszystkie wypowiedzi, Telewizja Polska w ciągu 24 godzin od emisji tej debaty zapewnia jej ponowną emisję zawierającą takie napisy. Ponowna emisja debaty następuje w tym samym programie ogólnokrajowym, w którym przeprowadzono debatę. § 1b. Przepisu § 1a nie stosuje się, jeżeli od rozpoczęcia debaty do dnia głosowania, o którym mowa w art. 107 § 1, pozostało mniej niż 30 godzin.”, c) po § 2 dodaje się 3 w brzmieniu: „§ 3. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Zarządu Telewizji Polskiej, szczegółowy sposób informowania niesłyszących i niedosłyszących wyborców o debatach, o których mowa w § 1a i 1b, szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać napisy, o których mowa w § 1a, oraz porę ponownej emisji debaty, o której mowa w § 1a – tak, aby umożliwić zapoznanie się z jej przebiegiem przez jak największą liczbę niesłyszących i niedosłyszących wyborców.”. Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia. UZASADNIENIE 1. Potrzeba i cel uchwalenia ustawy Projektowana ustawa jest reakcją Komisji do Spraw Petycji Sejmu RP na petycję nr BKSP-145-X-21/23, skierowaną do Sejmu RP przez Stowarzyszenie Polski Instytut Spraw Głuchych, którą Komisja uznała w części za zasadną. Celem ustawy jest poprawa dostępu osób niesłyszących do informacji komitetów wyborczych rozpowszechnianych w kampaniach wyborczych. Projektowana ustawa jest tożsama z projektem ustawy przedłożonym przez Komisję do Spraw Petycji IX kadencji Sejmu RP, zawartym w druku nr 1695. 2. Stan w dziedzinie, która ma być unormowana Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy zapewnia osobom niesłyszącym i niedosłyszącym dostęp do podstawowych informacji dotyczących wyborów od władz publicznych. Zgodnie z art. 37b KW Państwowa Komisja Wyborcza zamieszcza na stronie internetowej prowadzonego przez siebie portalu informacyjnego informacje, w formie uwzględniającej różne rodzaje niepełnosprawności, o uprawnieniach przysługujących niepełnosprawnym wyborcom na podstawie kodeksu. Art. 37a tej ustawy nakłada na wójta obowiązek przekazania wyborcy niepełnosprawnemu szeregu ważnych informacji praktycznych, umożliwiających udział w wyborach, a art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się nakłada na organ administracji publicznej obowiązek „udostępnienia usługi pozwalającej na komunikowanie się”. Te przepisy pozwalają zatem na dostarczenie osobom niesłyszącym i niedosłyszącym podstawowych informacji o sposobie i warunkach głosowania, nie ma natomiast obecnie gwarancji prawnych dostarczenia osobom niesłyszącym i niedosłyszącym choćby podstawowych informacji od komitetów wyborczych w formie dla tych osób zrozumiałej. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami Telewizja Polska S.A. jest obowiązana, na podstawie art. 120 § 1 zmienianej ustawy, do przeprowadzania debat przedstawicieli komitetów wyborczych przed wyborami do Sejmu RP i przed wyborami do Parlamentu Europejskiego oraz debat kandydatów przed wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej. Obecnie nie ma przepisów prawnych zapewniających możliwość śledzenia takich debat przez wyborców niesłyszących i niedosłyszących. Stanowi to przejaw niewystarczającego wykonania art. 32 ust. 1 Konstytucji, nakazującego m.in. równe traktowanie wszystkich przez władze publiczne, i art. 32 ust. 2 Konstytucji, zakazującego m.in. dyskryminacji kogokolwiek w życiu politycznym i społecznym z jakiejkolwiek przyczyny, a więc także z powodu niepełnosprawności słuchowej, oraz art. 69 Konstytucji, nakazującego m.in. udzielenie osobom niepełnosprawnym pomocy w komunikacji społecznej. 3. Założenia aktu wykonawczego Ustawa zawiera obowiązek wydania jednego aktu wykonawczego (rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, po zasięgnięciu opinii Zarządu Telewizji Polskie), zgodnie z proponowanym brzmieniem dodawanego 3 w art. 120. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji będzie obowiązana do określenia szczegółowego sposobu realizacji rozwiązań zapewniających dostęp dla osób z niepełnosprawnościami słuchu do debat, w tym wymagań, które powinny spełniać napisy, i porę emisji ponownej debaty, o której mowa w art. 120 § 1 zmienianej ustawy. Przepisy rozporządzenia powinny zostać określone w sposób zbieżny z § 2 pkt 1 – 2, § 12 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 15 listopada 2018r. w sprawie udogodnień dla osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu wzroku i osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu słuchu w programach telewizyjnych. Ponadto – pora powtórnej debaty powinna zostać ustalona w porze największej oglądalności. Wejście w życie projektowanej ustawy po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia jest wystarczającym zabezpieczeniem, zapewniającym możliwość przyjęcia w tym czasie przepisów wykonawczych. 4. Oświadczenie o zgodności projektu ustawy z prawem Unii Europejskiej Przedmiot projektowanej ustawy nie jest objęty prawem Unii Europejskiej. DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy b) Przedstawiciel wnioskodawcy: ................................................................................ I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Jaki problem jest rozwiązywany i jaka jest skala tego problemu Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (dalej też: KW) zapewnia osobom niesłyszącym i niedosłyszącym dostęp do podstawowych informacji dotyczących wyborów od władz publicznych. Zgodnie z art. 37b KW Państwowa Komisja Wyborcza zamieszcza na stronie internetowej prowadzonego przez siebie portalu informacyjnego informacje, w formie uwzględniającej różne rodzaje niepełnosprawności, o uprawnieniach przysługujących niepełnosprawnym wyborcom na podstawie kodeksu. Art. 37a KW zmienianej ustawy nakłada na wójta obowiązek przekazania wyborcy niepełnosprawnemu szeregu ważnych informacji praktycznych umożliwiających udział w wyborach, a art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się nakłada na organ administracji publicznej obowiązek „udostępnienia usługi pozwalającej na komunikowanie się”. Te przepisy pozwalają zatem na dostarczenie osobom niesłyszącym i niedosłyszącym podstawowych informacji o sposobie i warunkach głosowania, nie ma natomiast obecnie gwarancji prawnych dostarczenia osobom niesłyszącym i niedosłyszącym choćby podstawowych informacji od komitetów wyborczych w formie dla tych osób zrozumiałej. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami Telewizja Polska S.A. jest obowiązana, na podstawie art. 120 § 1 zmienianej ustawy, do przeprowadzania debat przedstawicieli komitetów wyborczych przed wyborami do Sejmu RP i przed wyborami do Parlamentu Europejskiego oraz debat kandydatów przed wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej. Obecnie nie ma przepisów prawnych zapewniających możliwość śledzenia takich debat przez wyborców niesłyszących i niedosłyszących. Stanowi to przejaw niewystarczającego wykonania art. 32 ust. 1 Konstytucji, nakazującego m.in. równe traktowanie wszystkich przez władze publiczne, i art. 32 ust. 2 Konstytucji, zakazującego m.in. dyskryminacji kogokolwiek w życiu politycznym i społecznym z jakiejkolwiek przyczyny, a więc także z powodu niepełnosprawności słuchowej, oraz art. 69 Konstytucji, nakazującego m.in. udzielenie osobom niepełnosprawnym pomocy w komunikacji społecznej. Zwięzły opis proponowanych rozwiązań Projektowana ustawa nakłada na komitety wyborcze prowadzące agitację wyborczą o zasięgu ogólnokrajowym i mające prawo do bezpłatnej emisji audycji wyborczych w ogólnokrajowych programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych obowiązek zawarcia w takich audycjach tłumaczenia na polski język migowy, czyli podstawowy język komunikacji dla zdecydowanej większości osób niesłyszących w Polsce. Ponadto na te komitety ustawa nakłada obowiązek umieszczenia na swojej stronie internetowej przynajmniej podstawowych informacji o komitecie, zawierających nazwę, jej skrót i adres siedziby komitetu oraz numer listy kandydatów zgłoszonych przez ten komitet, w formie dostosowanej do potrzeb osób z niepełnosprawnościami słuchu, określonej w art. 6 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Projekt przewiduje, że obowiązki te zostaną nałożone na komitety wyborcze, które zarejestrowały: - swoje listy kandydatów na posłów w co najmniej połowie okręgów wyborczych, - kandydatów na senatorów w co najmniej połowie okręgów wyborczych, - kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, - swoje listy kandydatów do Parlamentu Europejskiego w co najmniej połowie okręgów wyborczych, - listy kandydatów w co najmniej połowie okręgów w wyborach do wszystkich sejmików województw, w tym przynajmniej jedną listę do każdego sejmiku. Projektowana ustawa przewiduje, że jeśli podczas transmisji takiej debaty Telewizja Polska nie umieści na ekranie napisów odzwierciedlających wszystkie wypowiedzi, w ciągu 24 godzin od emisji tej debaty musi zapewnić jej ponowną emisję zawierającą takie napisy. Czas takiej ponownej emisji nie byłby wliczany do czasu antenowego, o którym mowa w art. 117 i art. 119 KW (czas antenowy przyznany w ramach prawa do nieodpłatnego rozpowszechniania audycji wyborczych w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych). Ponowna emisja debaty następowałaby w tym samym programie ogólnokrajowym, w którym debatę przeprowadzono. Wyjątkiem od tego obowiązku będzie jedynie sytuacja, w której od rozpoczęcia debaty do rozpoczęcia tzw. ciszy wyborczej pozostaje mniej niż 6 godzin (czyli w praktyce mniej niż 30 godzin do dnia wyborów). W takiej sytuacji ponowna emisja debaty w wersji z napisami nie będzie obowiązkowa. Skutki braku zmiany stanu obecnego Niewprowadzenie zmian przewidzianych w projektowanej ustawie utrzyma brak dostępu osób niesłyszących do choćby podstawowych informacji komitetów wyborczych. Osoby te pozostaną tym samym pozbawione jednego z podstawowych praw obywatelskich – prawa do pozyskiwania informacji, określonego w art. 54 ust. 1 Konstytucji RP, co w praktyce wpłynie negatywnie na możliwość samodzielnego, świadomego głosowania w wyborach. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Tak Komisja do Spraw Petycji uznała, że komitety wyborcze, które prowadzą agitację o zasięgu ogólnopolskim, mające prawo do bezpłatnej emisji audycji wyborczych w programach ogólnokrajowych, powinny być zobowiązane do działań, które poprawią dostęp osób niesłyszących i niedosłyszących do informacji wyborczych. Na obecnym etapie nie należy takiego obowiązku nakładać na wszystkie komitety we wszystkich wyborach, gdyż małe komitety dysponują skromnymi zasobami finansowymi, których znaczną część musiałyby przeznaczyć na dotarcie do niewielkiej grupy wyborców niesłyszących. Dlatego projektowana ustawa nakłada obowiązki jedynie na największe komitety wyborcze. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? Projektowana ustawa wykonuje obowiązek określony w art. 69 Konstytucji, nakazujący udzielanie osobom niepełnosprawnym przez władze publiczne udzielają pomocy w zabezpieczaniu m.in. komunikacji społecznej. Stanowi to istotny postęp w stosunku do stanu obecnego w zakresie poprawy dostępności osób niesłyszących i niedosłyszących do informacji wyborczych. Dzięki projektowanej ustawie osoby niesłyszące i niedosłyszące uzyskają większe możliwości realizacji swoich konstytucyjnych uprawnień do pozyskiwania informacji a uczestnicy debat przedwyborczych do rozpowszechniania informacji (art. 54 ust. 1 Konstytucji RP: „Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.”). W ten sposób zwiększy się stopień wykonania art. 69, art. 32 ust. 1 i 2 i art. 54 ust. 1 Konstytucji w stosunku do osób z niepełnosprawnością słuchową. Stanowi to istotny postęp w stosunku do stanu obecnego, w którym możliwość korzystania przez te osoby z przysługujących im konstytucyjnych praw jest ograniczona, co dyskryminuje osoby z niepełnosprawnością słuchową w zakresie korzystania z tych praw. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Osoby niesłyszące i niedosłyszące otrzymają szerszy dostęp do informacji wyborczych. Ponieważ będzie to widoczne dla całego społeczeństwa, świadomość potrzeby dostosowania wszelkiego rodzaju przekazów informacyjnych do różnych grup osób z niepełnosprawnościami zostanie zwiększona. Projektowane rozwiązanie dotyczące debat transmitowanych przez Telewizję Polską pozwoli na zapoznanie się z przebiegiem debaty przez osoby niesłyszące i niedosłyszące. Projektowane rozwiązanie dotyczy nie tylko ok. 50 tys. osób niesłyszących posługujących się językiem migowym, lecz także ok. 900 tys. osób z uszkodzeniem słuchu w stopniu umiarkowanym. [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projektowana ustawa nie wywoła skutków gospodarczych ani nie będzie miała wpływu na działalność podmiotów gospodarczych. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projektowana ustawa nie wywoła skutków finansowych dla sektora finansów publicznych. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego Projekt nie pociąga za sobą obciążenia budżetu państwa ani budżetów jednostek samorządu terytorialnego polegającego na zwiększeniu wydatków lub zmniejszeniu dochodów w porównaniu z obecnymi wielkościami. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie\r\n\r\nSUMMARY TO EVALUATE:\r\nTitle: Greater electoral access for deaf and hard-of-hearing people\r\nSummary: New regulations require major election committees to translate their broadcasts into Polish Sign Language and publish basic information on their websites in a format accessible to people with hearing impairments. TVP will have to re-air election debates with subtitles if the initial broadcast lacked them. This will enable deaf and hard-of-hearing citizens to independently learn about election programs and vote more consciously.\r\nKey Points: Nationwide election committees must add Polish Sign Language interpretation to their free TV broadcasts., These committees must publish their name, address, and candidate list number on their website in a format accessible to deaf people., If a TVP debate lacks subtitles, the broadcaster must re-air it with subtitles within 24 hours (unless less than 30 hours remain before the election silence)., The new duties apply only to the largest committees to avoid burdening small groups., The law will take effect 90 days after publication, allowing time for implementing regulations.\r\n\r\nEVALUATION RULES:\r\n1. Check all NUMBERS, DATES, and AMOUNTS in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n2. Check all NAMES, ORGANIZATIONS, and PLACES in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n3. Check all specific LEGAL ACTIONS. If that mechanism is not present in SOURCE -> is_valid: false.\r\n\r\nIMPORTANT: Abstract concepts (e.g. \"transparency\", \"trust\") are allowed as conclusions.\r\n\r\nOUTPUT (JSON):\r\n{\r\n  \"is_valid\": true/false,\r\n  \"issue\": \"fabricated_entity\" / \"contradiction\" / \"none\"\r\n}\r\n\r\nFORMATTING REQUIREMENTS:\r\n1. Respond ONLY with a raw JSON object.\r\n2. DO NOT use Markdown code blocks.\r\n3. DO NOT add any introductions or explanations before or after the JSON.\r\n4. The JSON must be valid and ready to parse.\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"is_valid\": true,\n  \"issue\": \"none\"\n}"
    },
    {
      "timestamp": "2026-06-19T16:17:15.869Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2722/text/index.html",
      "model": "deepseek-v4-flash",
      "prompt_sent": "\r\nYou are an expert in the law of the Poland, whose task is to analyze bills, resolutions, and other legislative documents, and then prepare information from them in an accessible way for citizens. Your goal is to present information so that citizens can assess the impact of legislation on their lives themselves, even without specialized legislative knowledge. Focus on facts and the objective effects of the introduced changes, avoiding value judgments and personal opinions. All legal jargon is forbidden. Present information in a clear, concise, and engaging way, so that it is understandable to a person without legal education. Avoid long, complex sentences. Instead of writing \"the bill aims to amend the tax code...\", write \"Tax changes: new reliefs and obligations for...\". Continue your work until you solve your task. If you are not certain about the generated content, analyze the document again – do not guess. Plan your task well before starting it. In the summary and key points, if possible and justified, emphasize what specific benefits or effects (positive or negative) the law introduces for citizens' everyday life, their rights and obligations, personal finances, safety, and other important issues (e.g. categorical prohibitions and orders, or the most important specific financial and territorial allocations).\r\n\r\nYour response MUST be in JSON format - and contain the following keys.\r\nBefore returning the response, carefully verify that the entire JSON structure is 100% correct, including all commas, curly braces, square brackets, and quotation marks. Invalid JSON is unacceptable and will make it impossible to process your work.\r\n\r\nCarefully analyze the following text of the legal document. This is the content on the basis of which you must generate the summary and key points:\r\n--- DOCUMENT START ---\r\nDruk nr 2722 Warszawa, 27 maja 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Komisja do Spraw Petycji BKSP.020.1.2026 Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu Komisja do Spraw Petycji wnosi projekt ustawy: - o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy. Do reprezentowania stanowiska Komisji w pracach nad projektem ustawy został upoważniony poseł Marcin Józefaciuk. Przewodniczący Komisji (-) Rafał Bochenek Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej PROJEKT USTAWA z dnia 2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy Art. 1. W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365, 1792 oraz z 2026 r. poz. 178) wprowadza się następujące zmiany: 1) po art. 112 dodaje się art. 112a w brzmieniu: „Art. 112a. Komitet wyborczy, o którym mowa w art. 252 § 1 pkt 1, art. 284 § 1 pkt 1, art. 347 § 1 pkt 1 i art. 411 § 1 pkt 1, jest obowiązany umieścić na swojej stronie internetowej, o której mowa w art. 102 § 1, w postaci określonej w art. 6 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1411), informacje dotyczące tego komitetu, w szczególności: 1) nazwę, jej skrót i adres siedziby komitetu; 2) numer listy kandydatów zarejestrowanych przez komitet.”; 2) w art. 118: a) po § 2 dodaje się § 2a w brzmieniu: „§ 2a. Audycje wyborcze komitetów wyborczych, o których mowa w art. 252 § 1 pkt 1, art. 284 § 1 pkt 1, art. 347 § 1 pkt 1 i art. 411 § 1 pkt 1, rozpowszechniane w ogólnokrajowych programach publicznych nadawców telewizyjnych muszą zawierać tłumaczenie na polski język migowy.”, b) dodaje się § 4 w brzmieniu: „§ 4. W przypadku stwierdzenia przez publicznego nadawcę telewizyjnego, że dostarczone przez komitet wyborczy materiały audycji wyborczych nie zawierają tłumaczenia, o którym mowa w § 2a, nadawca ten wzywa bezzwłocznie komitet wyborczy do ich uzupełnienia. W razie bezskutecznego wezwania nadawca nie emituje tych materiałów.”; 3) w art. 120: a) w § 1 ostatnie zdanie otrzymuje brzmienie: „Czas debat ani czas ich ponownej emisji nie są wliczane do czasu antenowego, o którym mowa w art. 117 i art. 119.”, b) po § 1 dodaje się § 1a i 1b w brzmieniu: „§ 1a. Jeżeli transmisja debaty, o której mowa w ust. 1, nie zawiera napisów odzwierciedlających wszystkie wypowiedzi, Telewizja Polska w ciągu 24 godzin od emisji tej debaty zapewnia jej ponowną emisję zawierającą takie napisy. Ponowna emisja debaty następuje w tym samym programie ogólnokrajowym, w którym przeprowadzono debatę. § 1b. Przepisu § 1a nie stosuje się, jeżeli od rozpoczęcia debaty do dnia głosowania, o którym mowa w art. 107 § 1, pozostało mniej niż 30 godzin.”, c) po § 2 dodaje się 3 w brzmieniu: „§ 3. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Zarządu Telewizji Polskiej, szczegółowy sposób informowania niesłyszących i niedosłyszących wyborców o debatach, o których mowa w § 1a i 1b, szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać napisy, o których mowa w § 1a, oraz porę ponownej emisji debaty, o której mowa w § 1a – tak, aby umożliwić zapoznanie się z jej przebiegiem przez jak największą liczbę niesłyszących i niedosłyszących wyborców.”. Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia. UZASADNIENIE 1. Potrzeba i cel uchwalenia ustawy Projektowana ustawa jest reakcją Komisji do Spraw Petycji Sejmu RP na petycję nr BKSP-145-X-21/23, skierowaną do Sejmu RP przez Stowarzyszenie Polski Instytut Spraw Głuchych, którą Komisja uznała w części za zasadną. Celem ustawy jest poprawa dostępu osób niesłyszących do informacji komitetów wyborczych rozpowszechnianych w kampaniach wyborczych. Projektowana ustawa jest tożsama z projektem ustawy przedłożonym przez Komisję do Spraw Petycji IX kadencji Sejmu RP, zawartym w druku nr 1695. 2. Stan w dziedzinie, która ma być unormowana Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy zapewnia osobom niesłyszącym i niedosłyszącym dostęp do podstawowych informacji dotyczących wyborów od władz publicznych. Zgodnie z art. 37b KW Państwowa Komisja Wyborcza zamieszcza na stronie internetowej prowadzonego przez siebie portalu informacyjnego informacje, w formie uwzględniającej różne rodzaje niepełnosprawności, o uprawnieniach przysługujących niepełnosprawnym wyborcom na podstawie kodeksu. Art. 37a tej ustawy nakłada na wójta obowiązek przekazania wyborcy niepełnosprawnemu szeregu ważnych informacji praktycznych, umożliwiających udział w wyborach, a art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się nakłada na organ administracji publicznej obowiązek „udostępnienia usługi pozwalającej na komunikowanie się”. Te przepisy pozwalają zatem na dostarczenie osobom niesłyszącym i niedosłyszącym podstawowych informacji o sposobie i warunkach głosowania, nie ma natomiast obecnie gwarancji prawnych dostarczenia osobom niesłyszącym i niedosłyszącym choćby podstawowych informacji od komitetów wyborczych w formie dla tych osób zrozumiałej. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami Telewizja Polska S.A. jest obowiązana, na podstawie art. 120 § 1 zmienianej ustawy, do przeprowadzania debat przedstawicieli komitetów wyborczych przed wyborami do Sejmu RP i przed wyborami do Parlamentu Europejskiego oraz debat kandydatów przed wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej. Obecnie nie ma przepisów prawnych zapewniających możliwość śledzenia takich debat przez wyborców niesłyszących i niedosłyszących. Stanowi to przejaw niewystarczającego wykonania art. 32 ust. 1 Konstytucji, nakazującego m.in. równe traktowanie wszystkich przez władze publiczne, i art. 32 ust. 2 Konstytucji, zakazującego m.in. dyskryminacji kogokolwiek w życiu politycznym i społecznym z jakiejkolwiek przyczyny, a więc także z powodu niepełnosprawności słuchowej, oraz art. 69 Konstytucji, nakazującego m.in. udzielenie osobom niepełnosprawnym pomocy w komunikacji społecznej. 3. Założenia aktu wykonawczego Ustawa zawiera obowiązek wydania jednego aktu wykonawczego (rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, po zasięgnięciu opinii Zarządu Telewizji Polskie), zgodnie z proponowanym brzmieniem dodawanego 3 w art. 120. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji będzie obowiązana do określenia szczegółowego sposobu realizacji rozwiązań zapewniających dostęp dla osób z niepełnosprawnościami słuchu do debat, w tym wymagań, które powinny spełniać napisy, i porę emisji ponownej debaty, o której mowa w art. 120 § 1 zmienianej ustawy. Przepisy rozporządzenia powinny zostać określone w sposób zbieżny z § 2 pkt 1 – 2, § 12 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 15 listopada 2018r. w sprawie udogodnień dla osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu wzroku i osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu słuchu w programach telewizyjnych. Ponadto – pora powtórnej debaty powinna zostać ustalona w porze największej oglądalności. Wejście w życie projektowanej ustawy po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia jest wystarczającym zabezpieczeniem, zapewniającym możliwość przyjęcia w tym czasie przepisów wykonawczych. 4. Oświadczenie o zgodności projektu ustawy z prawem Unii Europejskiej Przedmiot projektowanej ustawy nie jest objęty prawem Unii Europejskiej. DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy b) Przedstawiciel wnioskodawcy: ................................................................................ I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Jaki problem jest rozwiązywany i jaka jest skala tego problemu Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (dalej też: KW) zapewnia osobom niesłyszącym i niedosłyszącym dostęp do podstawowych informacji dotyczących wyborów od władz publicznych. Zgodnie z art. 37b KW Państwowa Komisja Wyborcza zamieszcza na stronie internetowej prowadzonego przez siebie portalu informacyjnego informacje, w formie uwzględniającej różne rodzaje niepełnosprawności, o uprawnieniach przysługujących niepełnosprawnym wyborcom na podstawie kodeksu. Art. 37a KW zmienianej ustawy nakłada na wójta obowiązek przekazania wyborcy niepełnosprawnemu szeregu ważnych informacji praktycznych umożliwiających udział w wyborach, a art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się nakłada na organ administracji publicznej obowiązek „udostępnienia usługi pozwalającej na komunikowanie się”. Te przepisy pozwalają zatem na dostarczenie osobom niesłyszącym i niedosłyszącym podstawowych informacji o sposobie i warunkach głosowania, nie ma natomiast obecnie gwarancji prawnych dostarczenia osobom niesłyszącym i niedosłyszącym choćby podstawowych informacji od komitetów wyborczych w formie dla tych osób zrozumiałej. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami Telewizja Polska S.A. jest obowiązana, na podstawie art. 120 § 1 zmienianej ustawy, do przeprowadzania debat przedstawicieli komitetów wyborczych przed wyborami do Sejmu RP i przed wyborami do Parlamentu Europejskiego oraz debat kandydatów przed wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej. Obecnie nie ma przepisów prawnych zapewniających możliwość śledzenia takich debat przez wyborców niesłyszących i niedosłyszących. Stanowi to przejaw niewystarczającego wykonania art. 32 ust. 1 Konstytucji, nakazującego m.in. równe traktowanie wszystkich przez władze publiczne, i art. 32 ust. 2 Konstytucji, zakazującego m.in. dyskryminacji kogokolwiek w życiu politycznym i społecznym z jakiejkolwiek przyczyny, a więc także z powodu niepełnosprawności słuchowej, oraz art. 69 Konstytucji, nakazującego m.in. udzielenie osobom niepełnosprawnym pomocy w komunikacji społecznej. Zwięzły opis proponowanych rozwiązań Projektowana ustawa nakłada na komitety wyborcze prowadzące agitację wyborczą o zasięgu ogólnokrajowym i mające prawo do bezpłatnej emisji audycji wyborczych w ogólnokrajowych programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych obowiązek zawarcia w takich audycjach tłumaczenia na polski język migowy, czyli podstawowy język komunikacji dla zdecydowanej większości osób niesłyszących w Polsce. Ponadto na te komitety ustawa nakłada obowiązek umieszczenia na swojej stronie internetowej przynajmniej podstawowych informacji o komitecie, zawierających nazwę, jej skrót i adres siedziby komitetu oraz numer listy kandydatów zgłoszonych przez ten komitet, w formie dostosowanej do potrzeb osób z niepełnosprawnościami słuchu, określonej w art. 6 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Projekt przewiduje, że obowiązki te zostaną nałożone na komitety wyborcze, które zarejestrowały: - swoje listy kandydatów na posłów w co najmniej połowie okręgów wyborczych, - kandydatów na senatorów w co najmniej połowie okręgów wyborczych, - kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, - swoje listy kandydatów do Parlamentu Europejskiego w co najmniej połowie okręgów wyborczych, - listy kandydatów w co najmniej połowie okręgów w wyborach do wszystkich sejmików województw, w tym przynajmniej jedną listę do każdego sejmiku. Projektowana ustawa przewiduje, że jeśli podczas transmisji takiej debaty Telewizja Polska nie umieści na ekranie napisów odzwierciedlających wszystkie wypowiedzi, w ciągu 24 godzin od emisji tej debaty musi zapewnić jej ponowną emisję zawierającą takie napisy. Czas takiej ponownej emisji nie byłby wliczany do czasu antenowego, o którym mowa w art. 117 i art. 119 KW (czas antenowy przyznany w ramach prawa do nieodpłatnego rozpowszechniania audycji wyborczych w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych). Ponowna emisja debaty następowałaby w tym samym programie ogólnokrajowym, w którym debatę przeprowadzono. Wyjątkiem od tego obowiązku będzie jedynie sytuacja, w której od rozpoczęcia debaty do rozpoczęcia tzw. ciszy wyborczej pozostaje mniej niż 6 godzin (czyli w praktyce mniej niż 30 godzin do dnia wyborów). W takiej sytuacji ponowna emisja debaty w wersji z napisami nie będzie obowiązkowa. Skutki braku zmiany stanu obecnego Niewprowadzenie zmian przewidzianych w projektowanej ustawie utrzyma brak dostępu osób niesłyszących do choćby podstawowych informacji komitetów wyborczych. Osoby te pozostaną tym samym pozbawione jednego z podstawowych praw obywatelskich – prawa do pozyskiwania informacji, określonego w art. 54 ust. 1 Konstytucji RP, co w praktyce wpłynie negatywnie na możliwość samodzielnego, świadomego głosowania w wyborach. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Tak Komisja do Spraw Petycji uznała, że komitety wyborcze, które prowadzą agitację o zasięgu ogólnopolskim, mające prawo do bezpłatnej emisji audycji wyborczych w programach ogólnokrajowych, powinny być zobowiązane do działań, które poprawią dostęp osób niesłyszących i niedosłyszących do informacji wyborczych. Na obecnym etapie nie należy takiego obowiązku nakładać na wszystkie komitety we wszystkich wyborach, gdyż małe komitety dysponują skromnymi zasobami finansowymi, których znaczną część musiałyby przeznaczyć na dotarcie do niewielkiej grupy wyborców niesłyszących. Dlatego projektowana ustawa nakłada obowiązki jedynie na największe komitety wyborcze. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? Projektowana ustawa wykonuje obowiązek określony w art. 69 Konstytucji, nakazujący udzielanie osobom niepełnosprawnym przez władze publiczne udzielają pomocy w zabezpieczaniu m.in. komunikacji społecznej. Stanowi to istotny postęp w stosunku do stanu obecnego w zakresie poprawy dostępności osób niesłyszących i niedosłyszących do informacji wyborczych. Dzięki projektowanej ustawie osoby niesłyszące i niedosłyszące uzyskają większe możliwości realizacji swoich konstytucyjnych uprawnień do pozyskiwania informacji a uczestnicy debat przedwyborczych do rozpowszechniania informacji (art. 54 ust. 1 Konstytucji RP: „Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.”). W ten sposób zwiększy się stopień wykonania art. 69, art. 32 ust. 1 i 2 i art. 54 ust. 1 Konstytucji w stosunku do osób z niepełnosprawnością słuchową. Stanowi to istotny postęp w stosunku do stanu obecnego, w którym możliwość korzystania przez te osoby z przysługujących im konstytucyjnych praw jest ograniczona, co dyskryminuje osoby z niepełnosprawnością słuchową w zakresie korzystania z tych praw. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Osoby niesłyszące i niedosłyszące otrzymają szerszy dostęp do informacji wyborczych. Ponieważ będzie to widoczne dla całego społeczeństwa, świadomość potrzeby dostosowania wszelkiego rodzaju przekazów informacyjnych do różnych grup osób z niepełnosprawnościami zostanie zwiększona. Projektowane rozwiązanie dotyczące debat transmitowanych przez Telewizję Polską pozwoli na zapoznanie się z przebiegiem debaty przez osoby niesłyszące i niedosłyszące. Projektowane rozwiązanie dotyczy nie tylko ok. 50 tys. osób niesłyszących posługujących się językiem migowym, lecz także ok. 900 tys. osób z uszkodzeniem słuchu w stopniu umiarkowanym. [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projektowana ustawa nie wywoła skutków gospodarczych ani nie będzie miała wpływu na działalność podmiotów gospodarczych. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projektowana ustawa nie wywoła skutków finansowych dla sektora finansów publicznych. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego Projekt nie pociąga za sobą obciążenia budżetu państwa ani budżetów jednostek samorządu terytorialnego polegającego na zwiększeniu wydatków lub zmniejszeniu dochodów w porównaniu z obecnymi wielkościami. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie\r\n--- DOCUMENT END ---\r\n\r\nREMEMBER: Your response MUST be only a valid JSON object. Do not add any extra characters, comments, or text before the '{' character or after the '}' character. The entire response must be parseable as JSON.\r\nBased on the ABOVE document, fill in the JSON structure below:\r\nHere is the JSON structure I expect (fill it with content):\r\n{\r\n  \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\r\n  \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\r\n  \"pl_key_points\": [\r\n    \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\r\n    \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\r\n  ],\r\n  \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\r\n  \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\r\n  \"eng_key_points\": [\r\n    \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\r\n    \"Second short bullet point in English...\"\r\n  ],\r\n  \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\r\n  \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\r\n  \"de_key_points\": [\r\n    \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\r\n    \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\r\n  ],\r\n  \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\r\n  \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\r\n  \"fr_key_points\": [\r\n    \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\r\n    \"Deuxième court point en français...\"\r\n  ],\r\n  \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\r\n  \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\r\n  \"es_key_points\": [\r\n    \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\r\n    \"Segundo punto breve en español...\"\r\n  ],\r\n  \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\r\n  \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\r\n  \"it_key_points\": [\r\n    \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\r\n    \"Secondo breve punto in italiano...\"\r\n  ],\r\n  \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\r\n  \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\r\n  \"nl_key_points\": [\r\n    \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\r\n    \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\r\n  ],\r\n  \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\r\n  \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\r\n  \"pt_key_points\": [\r\n    \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\r\n    \"Segundo ponto curto em português...\"\r\n  ],\r\n  \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \\\"Other\\\". If you use \\\"Other\\\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\\\"Taxes\\\", \\\"Family\\\"].\"]\r\n}\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"pl_ai_title\": \"Większy dostęp wyborczy dla osób niesłyszących i niedosłyszących\",\n  \"pl_summary\": \"Nowe przepisy nakładają na największe komitety wyborcze obowiązek tłumaczenia ich audycji wyborczych na polski język migowy oraz umieszczania podstawowych informacji na stronach internetowych w formie dostępnej dla osób z niepełnosprawnością słuchu. Telewizja Polska będzie musiała zapewnić ponowną emisję debat przedwyborczych z napisami, jeśli pierwsza transmisja ich nie zawierała. Dzięki temu osoby niesłyszące i niedosłyszące zyskają realną możliwość samodzielnego zapoznania się z programami wyborczymi i świadomego udziału w wyborach.\",\n  \"pl_key_points\": [\n    \"Komitety wyborcze o zasięgu ogólnokrajowym muszą dodawać tłumaczenie na polski język migowy do swoich bezpłatnych audycji telewizyjnych.\",\n    \"Te same komitety muszą umieścić na swojej stronie internetowej nazwę, adres i numer listy kandydatów w formie dostępnej dla osób niesłyszących.\",\n    \"Jeśli debata w TVP nie ma napisów, nadawca musi w ciągu 24 godzin wyemitować ją ponownie z napisami (chyba że do ciszy wyborczej zostało mniej niż 30 godzin).\",\n    \"Nowe obowiązki dotyczą tylko największych komitetów, aby nie obciążać małych ugrupowań.\",\n    \"Ustawa wejdzie w życie 90 dni po ogłoszeniu, dając czas na przygotowanie przepisów wykonawczych.\"\n  ],\n  \"eng_ai_title\": \"Greater electoral access for deaf and hard-of-hearing people\",\n  \"eng_summary\": \"New regulations require major election committees to translate their broadcasts into Polish Sign Language and publish basic information on their websites in a format accessible to people with hearing impairments. TVP will have to re-air election debates with subtitles if the initial broadcast lacked them. This will enable deaf and hard-of-hearing citizens to independently learn about election programs and vote more consciously.\",\n  \"eng_key_points\": [\n    \"Nationwide election committees must add Polish Sign Language interpretation to their free TV broadcasts.\",\n    \"These committees must publish their name, address, and candidate list number on their website in a format accessible to deaf people.\",\n    \"If a TVP debate lacks subtitles, the broadcaster must re-air it with subtitles within 24 hours (unless less than 30 hours remain before the election silence).\",\n    \"The new duties apply only to the largest committees to avoid burdening small groups.\",\n    \"The law will take effect 90 days after publication, allowing time for implementing regulations.\"\n  ],\n  \"de_ai_title\": \"Mehr Wahlzugang für gehörlose und schwerhörige Menschen\",\n  \"de_summary\": \"Neue Vorschriften verpflichten große Wahlkomitees, ihre Sendungen in die polnische Gebärdensprache zu übersetzen und grundlegende Informationen auf ihren Websites in einer für Hörgeschädigte zugänglichen Form zu veröffentlichen. Das öffentlich-rechtliche Fernsehen muss Wahldebatten mit Untertiteln wiederholen, wenn die Erstausstrahlung diese nicht enthielt. Dadurch können gehörlose und schwerhörige Bürger Wahlprogramme eigenständig verfolgen und bewusster wählen.\",\n  \"de_key_points\": [\n    \"Landesweite Wahlkomitees müssen ihren kostenlosen TV-Sendungen eine Übersetzung in die polnische Gebärdensprache beifügen.\",\n    \"Diese Komitees müssen auf ihrer Website Name, Adresse und Kandidatenlistennummer in einer für Gehörlose zugänglichen Form veröffentlichen.\",\n    \"Fehlen einer TVP-Debatte Untertitel, muss der Sender sie innerhalb von 24 Stunden mit Untertiteln wiederholen (es sei denn, es bleiben weniger als 30 Stunden bis zur Wahlruhe).\",\n    \"Die neuen Pflichten gelten nur für die größten Komitees, um kleine Gruppen nicht zu belasten.\",\n    \"Das Gesetz tritt 90 Tage nach der Verkündung in Kraft, um Zeit für Durchführungsverordnungen zu geben.\"\n  ],\n  \"fr_ai_title\": \"Un meilleur accès électoral pour les personnes sourdes et malentendantes\",\n  \"fr_summary\": \"De nouvelles règles obligent les grands comités électoraux à traduire leurs émissions en langue des signes polonaise et à publier des informations de base sur leurs sites web dans un format accessible aux personnes malentendantes. La télévision publique devra rediffuser les débats électoraux avec sous-titres si la première diffusion n'en comportait pas. Cela permettra aux citoyens sourds et malentendants de suivre les programmes électoraux et de voter en toute connaissance de cause.\",\n  \"fr_key_points\": [\n    \"Les comités électoraux nationaux doivent ajouter une interprétation en langue des signes polonaise à leurs émissions télévisées gratuites.\",\n    \"Ces comités doivent publier leur nom, adresse et numéro de liste de candidats sur leur site web dans un format accessible aux sourds.\",\n    \"Si un débat à la TVP manque de sous-titres, le diffuseur doit le rediffuser avec sous-titres dans les 24 heures (sauf s'il reste moins de 30 heures avant la période de réserve électorale).\",\n    \"Les nouvelles obligations ne concernent que les plus grands comités afin de ne pas surcharger les petits groupes.\",\n    \"La loi entrera en vigueur 90 jours après sa publication, laissant le temps pour les textes d'application.\"\n  ],\n  \"es_ai_title\": \"Mayor acceso electoral para personas sordas y con discapacidad auditiva\",\n  \"es_summary\": \"Nuevas normas obligan a los grandes comités electorales a traducir sus emisiones a la lengua de signos polaca y a publicar información básica en sus sitios web en un formato accesible para personas con discapacidad auditiva. La televisión pública deberá volver a emitir los debates electorales con subtítulos si la primera emisión no los tenía. Esto permitirá a los ciudadanos sordos y con discapacidad auditiva conocer los programas electorales y votar de forma más consciente.\",\n  \"es_key_points\": [\n    \"Los comités electorales de ámbito nacional deben añadir interpretación en lengua de signos polaca a sus emisiones gratuitas de televisión.\",\n    \"Estos comités deben publicar su nombre, dirección y número de lista de candidatos en su sitio web en un formato accesible para personas sordas.\",\n    \"Si un debate en TVP carece de subtítulos, el emisor debe volver a emitirlo con subtítulos en un plazo de 24 horas (a menos que queden menos de 30 horas para el silencio electoral).\",\n    \"Las nuevas obligaciones se aplican solo a los comités más grandes para no sobrecargar a los grupos pequeños.\",\n    \"La ley entrará en vigor 90 días después de su publicación, dando tiempo para los reglamentos de desarrollo.\"\n  ],\n  \"it_ai_title\": \"Maggiore accesso elettorale per le persone sorde e con problemi di udito\",\n  \"it_summary\": \"Nuove norme impongono ai grandi comitati elettorali di tradurre le loro trasmissioni nella lingua dei segni polacca e di pubblicare informazioni di base sui loro siti web in un formato accessibile alle persone con problemi di udito. La televisione pubblica dovrà ritrasmettere i dibattiti elettorali con sottotitoli se la prima trasmissione ne era priva. Ciò consentirà ai cittadini sordi e con problemi di udito di seguire i programmi elettorali e di votare in modo più consapevole.\",\n  \"it_key_points\": [\n    \"I comitati elettorali nazionali devono aggiungere l'interpretazione nella lingua dei segni polacca alle loro trasmissioni televisive gratuite.\",\n    \"Questi comitati devono pubblicare sul loro sito web nome, indirizzo e numero di lista dei candidati in un formato accessibile alle persone sorde.\",\n    \"Se un dibattito in TVP manca di sottotitoli, l'emittente deve ritrasmetterlo con sottotitoli entro 24 ore (a meno che manchino meno di 30 ore al silenzio elettorale).\",\n    \"I nuovi obblighi si applicano solo ai comitati più grandi per non gravare sui piccoli gruppi.\",\n    \"La legge entrerà in vigore 90 giorni dopo la pubblicazione, dando tempo per i regolamenti attuativi.\"\n  ],\n  \"nl_ai_title\": \"Meer toegang tot verkiezingen voor dove en slechthorende mensen\",\n  \"nl_summary\": \"Nieuwe regels verplichten grote verkiezingscomités om hun uitzendingen te vertalen naar de Poolse gebarentaal en basisinformatie op hun websites te publiceren in een voor slechthorenden toegankelijk formaat. De publieke omroep moet verkiezingsdebatten herhalen met ondertiteling als de eerste uitzending deze miste. Hierdoor kunnen dove en slechthorende burgers zelfstandig kennisnemen van verkiezingsprogramma's en bewuster stemmen.\",\n  \"nl_key_points\": [\n    \"Landelijke verkiezingscomités moeten hun gratis tv-uitzendingen voorzien van vertaling in de Poolse gebarentaal.\",\n    \"Deze comités moeten op hun website naam, adres en kandidatenlijstnummer publiceren in een voor doven toegankelijk formaat.\",\n    \"Als een debat op TVP geen ondertiteling heeft, moet de omroep het binnen 24 uur herhalen met ondertiteling (tenzij er minder dan 30 uur over zijn voor de verkiezingsstilte).\",\n    \"De nieuwe verplichtingen gelden alleen voor de grootste comités om kleine groepen niet te belasten.\",\n    \"De wet treedt 90 dagen na publicatie in werking, zodat er tijd is voor uitvoeringsregelingen.\"\n  ],\n  \"pt_ai_title\": \"Maior acesso eleitoral para pessoas surdas e com deficiência auditiva\",\n  \"pt_summary\": \"Novas regras obrigam os grandes comités eleitorais a traduzir as suas emissões para a língua gestual polaca e a publicar informações básicas nos seus sítios Web num formato acessível a pessoas com deficiência auditiva. A televisão pública terá de repetir os debates eleitorais com legendas se a primeira transmissão não as tiver. Isto permitirá que os cidadãos surdos e com deficiência auditiva acompanhem os programas eleitorais e votem de forma mais consciente.\",\n  \"pt_key_points\": [\n    \"Os comités eleitorais de âmbito nacional devem adicionar interpretação em língua gestual polaca às suas emissões televisivas gratuitas.\",\n    \"Estes comités devem publicar o seu nome, morada e número de lista de candidatos no seu sítio Web num formato acessível a pessoas surdas.\",\n    \"Se um debate na TVP não tiver legendas, o emissor deve repeti-lo com legendas no prazo de 24 horas (a menos que faltem menos de 30 horas para o silêncio eleitoral).\",\n    \"As novas obrigações aplicam-se apenas aos maiores comités para não sobrecarregar os pequenos grupos.\",\n    \"A lei entrará em vigor 90 dias após a sua publicação, dando tempo para os regulamentos de execução.\"\n  ],\n  \"category\": [\"Media and Culture\"]\n}"
    }
  ]
}