{
  "legislationId": "10_2723",
  "lastUpdate": "2026-06-20T16:22:22.274Z",
  "history": [
    {
      "timestamp": "2026-06-20T16:22:22.274Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2723/text/index.html",
      "model": "gemini-flash-lite-latest",
      "prompt_sent": "\r\nROLE: Fact Checker.\r\nTASK: Compare SOURCE (the original) and SUMMARY (a summary prepared by another AI).\r\n\r\nYour goal is to detect \"FABRICATED SPECIFICS\" (Fabricated Entities) in SUMMARY.\r\n\r\nSOURCE:\r\nDruk nr 2723 Warszawa, 28 maja 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Jacka Tomczaka. (-) Władysław Bartoszewski; (-) Paweł Bejda; (-) Marek Biernacki; (-) Adam Dziedzic; (-) Andrzej Grzyb; (-) Henryk Kiepura; (-) Agnieszka Maria Kłopotek; (-) Radosław Lubczyk; (-) Mirosław Maliszewski; (-) Urszula Nowogórska; (-) Mirosław Adam Orliński; (-) Krzysztof Paszyk; (-) Michał Pyrzyk; (-) Ireneusz Raś; (-) Wiesław Różyński; (-) Jarosław Rzepa; (-) Tadeusz Samborski; (-) Marek Sawicki; (-) Czesław Siekierski; (-) Henryk Smolarz; (-) Zbigniew Sosnowski; (-) Magdalena Sroka; (-) Jacek Tomczak; (-) Stanisław Tomczyszyn; (-) Piotr Zgorzelski; (-) Zbigniew Ziejewski; (-) Jolanta Zięba-Gzik; (-) Bożena Żelazowska. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej PROJEKT USTAWA z dnia ..................2026r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Art. 1. W ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2025 r. poz. 1714) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 4 po pkt 10 dodaje się pkt 10a w brzmieniu: „10a) względnej pozycji dominującej - rozumie się przez to pozycję przedsiębiorcy, w której posiada on przewagę kontraktową wobec innego przedsiębiorcy, który jest od niego zależny; domniemywa się, że przewaga kontraktowa występuje pomiędzy przedsiębiorcami, jeżeli istnieje między nimi znacząca dysproporcja w potencjale ekonomicznym;”; 2) po art. 9a dodaje się art. 9b w brzmieniu: „Art. 9b.1. Zakazane jest nadużywanie względnej pozycji dominującej przez jednego lub kilku przedsiębiorców wobec przedsiębiorców, którzy są od nich zależni. 2. Nadużywanie względnej pozycji dominującej polega w szczególności na: 1) bezpośrednim lub pośrednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo rażąco niskich, odległych terminów płatności lub innych warunków zakupu albo sprzedaży towarów; 2) ograniczeniu produkcji, zbytu lub postępu technicznego ze szkodą dla kontrahentów lub konsumentów; 3) stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uciążliwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzających tym osobom zróżnicowane warunki konkurencji; 4) uzależnianiu zawarcia umowy od przyjęcia lub spełnienia przez drugą stronę innego świadczenia, niemającego rzeczowego ani zwyczajowego związku z przedmiotem umowy; 5) narzucaniu przez przedsiębiorcę uciążliwych warunków umów, przynoszących mu nieuzasadnione korzyści; 6) jednostronnej zmianie przez nabywcę warunków umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie; 7) grożeniu podjęciem handlowych działań odwetowych lub podejmowaniu takich działań przeciwko kontrahentowi, jeżeli ten korzysta z praw przysługujących mu na mocy umowy lub przepisów prawa. 3. Zależność między przedsiębiorcami występuje w szczególności, jeżeli przedsiębiorca jest zmuszony do zawarcia umowy z przedsiębiorcą posiadającym przewagę kontraktową albo zawarcie umowy z innym przedsiębiorcą byłoby dla niego nadmiernie uciążliwe. 4. Czynności prawne będące przejawem nadużywania względnej pozycji dominującej są w całości lub w odpowiedniej części nieważne.” Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Uzasadnienie Celem przedmiotowego projektu ustawy jest rozwiązanie problemów strukturalnej nierównowagi kontraktowej pomiędzy przedsiębiorcami, w szczególności w relacjach, w których jeden przedsiębiorca posiada istotną przewagę ekonomiczną i kontraktową wobec drugiego przedsiębiorcy, który jest od niego zależny. Zawarte w projekcie propozycje zmian w przepisach stanowić mają uzupełnienie aktualnie obowiązujących i stosowanych przez UOKiK przepisów regulujących kwestię nadużywania pozycji dominującej. W szczególności należy wskazać na fakt, że istnieje luka w prawie materialnym - art. 102 TFUE i krajowe przepisy o zakazie nadużywania pozycji dominującej (art. 9. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – dalej „ustawa okik”) nie obejmują wielu sytuacji uzależnienia słabszych kontrahentów od przedsiębiorstw posiadających znaczącą przewagę kontraktową, ale nie posiadających pozycji dominującej. To uzależnienie może być wykorzystywane w sposób prowadzący do ograniczenia efektywnej konkurencji poprzez praktyki eksploatacyjne (polegające np. na uzyskiwaniu monopolistycznych marż kosztem słabszych kontrahentów) lub wykluczające (ograniczające dostęp do czynników produkcji lub rynków zbytu / klientów), ze szkodą dla konsumentów i łącznego dobrobytu. Dodatkowym problemem związanym ze stosowaniem art. 102 TFUE i art. 9 ustawy okik jest długi czas postępowań przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes UOKiK”) oraz przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „SOKiK”), a także skomplikowany charakter spraw (wymagane jest zdefiniowane rynku właściwego oraz ustalenie czy podmiot posiada pozycję dominującą, co bardzo często wymaga złożonych analiz ekonomicznych i zgromadzenia obszernych dowodów), co w efekcie może skutkować rezygnacją części podmiotów doświadczających antykonkurencyjnych praktyk z dochodzenia swoich praw. Występuje również problem z dochodzeniem roszczeń cywilnych przez podmioty uzależnione od silniejszego kontrahenta w przypadku powstania sporu. W szczególności słabszy przedsiębiorca może rezygnować z dochodzenia swoich praw z powodu zależności, kosztów, ryzyka odwetu lub utraty relacji handlowej. W niektórych przypadkach słabszy podmiot może rezygnować ze ścieżki sądowej powodu niskich oczekiwanych szans na wygraną z powodu istniejącej luki w prawie materialnym, jeśli podstawą roszczeń są antykonkurencyjne zachowania silniejszego partnera (np. eksploatacyjne lub wykluczające). Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że samoregulacja nie jest skutecznym rozwiązaniem wskazanego problemu. Przykładem jest rynek najmu powierzchni w centrach handlowych, gdzie dotychczas podejmowane próby samoregulacji oraz istniejące instrumenty prawne nie rozwiązały w sposób systemowy i skuteczny problemu strukturalnej nierównowagi stron tych umów. Warto też podkreślić, że ustawodawca uznał, samoregulacja nie jest wystarczającym i skutecznym alternatywnym rozwiązaniem chroniącym słabszych kontrahentów, dlatego zdecydował się na uregulowanie problemu nadużywania pozycji dominującej, zgodnie z obowiązującą ustawą okik. Podsumowując, istnieje zatem obiektywna luka pomiędzy ‘klasycznym’ zakazem nadużywania pozycji dominującej a realiami relacji gospodarczych, w których silniejszy przedsiębiorca nie musi być dominantem na rynku właściwym, aby móc narzucać uzależnionym od niego kontrahentom warunki zagrażające jego zdolności konkurowania. W szczególności może nie być dominantem na całym rynku, ale może posiadać faktyczną przewagę wobec konkretnej kategorii kontrahentów, np. lokalnych dostawców, podwykonawców, mniejszych producentów lub firm zależnych od jednego kanału dystrybucji. Doświadczenia Niemiec, Francji i Włoch pokazują, że ustawodawcy krajowi wprowadzali takie przepisy właśnie po to, aby objąć sytuacje antykonkurencyjnego wykorzystywania zależności ekonomicznej, których klasyczny art. 102 TFUE i krajowe przepisy nie obejmują albo standard dowodowy jest na tyle złożony, że w praktyce poszkodowana strona nie może dochodzić swoich praw w rozsądnym okresie czasu. Ogólnie ujmując, nieuczciwe praktyki związane z nadużywaniem zależności ekonomicznej wywierają presję na zyski i marże słabszych podmiotów gospodarczych, co może w konsekwencji prowadzić do niewłaściwej alokacji zasobów, a nawet spowodować wyparcie z rynku podmiotów, które w przeciwnym razie byłyby rentowne i konkurencyjne. Najbardziej wyrazistym przejawem omawianego problemu nierównowagi kontraktowej, mogącej prowadzić do antykonkurencynych praktyk są sektory lub rynki, gdzie istnieją wysokie korzyści z tytułu renty ekonomicznej, znacznie przewyższające koszt podaży np. rynek nieruchomości, rynek centrów handlowych, rynek hoteli i condo-hoteli (tzw. renta gruntowa lub renta geograficzna), rynki wydobycia surowców naturalnych czy rynki cyfrowe (tzw. renta cyfrowa, związana z platformami i gromadzeniem unikalnych danych o użytkownikach). Kolejne przykłady takiej strukturalnej nierównowagi i zależności to relacje gospodarcze oparte na umowach franczyzowych, problemy z jakimi borykają się krajowe media w relacjach z globalnymi korporacjami typu Big Tech czy też relacje pomiędzy dealerami samochodów, a ich importerami czy producentami. Projektowane rozwiązanie należy oceniać w szerszym kontekście struktury polskiej gospodarki, w której bardzo istotną rolę odgrywają mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Według danych PARP sektor MŚP generuje ok. 45,3% PKB, a przedsiębiorstwa ogółem wytwarzają ok. 67,9% PKB . Oznacza to, że niemal co druga złotówka wartości dodanej w gospodarce jest tworzona przez MŚP, które stanowią podstawę zatrudnienia i zwłaszcza podst awę lokalnej aktywności i odporności gospodarczej. Znaczenie MŚP jest szczególnie widoczne w strukturze przedsiębiorstw niefinansowych. W 2023 r. w Polsce działało ok. 2,3 mln przedsiębiorstw niefinansowych, z czego ok. 2,24 mln stanowiły mikroprzedsiębiorstwa. Taka struktura oznacza, że zdecydowana większość podmiotów działających na rynku ma ograniczone zasoby organizacyjne, finansowe i prawne w porównaniu z największymi kontrahentami. Jednocześnie polska gospodarka pozostaje gospodarką silnie umiędzynarodowioną, w której duże znaczenie mają przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym. Udział inwestorów zagranicznych jest ważnym źródłem kapitału, technologii, eksportu i integracji Polski z globalnymi łańcuchami wartości, ale równocześnie wzmacnia potrzebę zapewnienia krajowym przedsiębiorstwom realnej możliwości konkurowania i uczestnictwa w tych łańcuchach na uczciwych warunkach. Z perspektywy polityki gospodarczej państwa szczególnego znaczenia nabiera obecnie zwiększanie udziału krajowych przedsiębiorstw w strategicznych inwestycjach oraz krajowych łańcuchach wartości. Rządowy projekt „Local Content. Z korzyścią dla Polski” został przedstawiony jako koncepcja wspierająca krajowy przemysł, krajowe firmy i „repolonizację” gospodarki, w szczególności przez zwiększanie udziału polskich dostawców w dużych projektach inwestycyjnych. Projektowana regulacja dotycząca nadużywania względnej pozycji dominującej wpisuje się w ten kierunek polityki gospodarczej, ale jej uzasadnienie opiera się na bardziej uniwersalnej przesłance: potrzebie zapewnienia, aby przedsiębiorstwa zależne ekonomicznie — w praktyce często MŚP, lokalni dostawcy, podwykonawcy, dystrybutorzy lub użytkownicy platform — mogły uczestniczyć w rynku na warunkach pozwalających im efektywnie konkurować, inwestować i rozwijać własne kompetencje. Albowiem problemem nie jest samo istnienie dużych przedsiębiorstw, lecz możliwość nadużywania przewagi w relacjach, w których druga strona nie ma realnej alternatywy rynkowej. Proponowane rozwiązanie polega na nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustawa okik ma charakter publicznoprawny. Jej celem nie jest rozstrzyganie indywidualnych sporów gospodarczych między przedsiębiorcami, lecz ochrona konkurencji, konsumentów oraz prawidłowego funkcjonowania rynku jako mechanizmu. Wynika to już z art. 1 ust. 1 ustawy okik, zgodnie z którym ustawa określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. W ustawie okik wprowadzone zostanie nowe pojęcie „względnej pozycji dominującej” oraz zakaz jej nadużywania wraz z otwartym katalogiem stanowiącym przykłady nadużywania takiej pozycji m.in. narzucanie nieuczciwych cen lub innych warunków umownych, stosowanie uciążliwych lub niejednolitych warunków umów, jednostronną zmianę warunków umowy bez ważnej przyczyny oraz grożenie działaniami odwetowymi wobec kontrahenta korzystającego z przysługujących mu praw. Projektowane przepisy będą pełnić funkcję uzupełniającą wobec ‘klasycznego’ zakazu nadużywania pozycji dominującej. Na podstawie doświadczeń innych krajów UE zakłada się, że główny mechanizm wpływu proponowanych przepisów polega na stworzeniu istotnego bodźca do przeglądu i zmiany praktyk rynkowych przez podmioty posiadające znaczącą siłę ekonomiczną wobec swoich kontra hentów (działania compliance). Istotne znaczenie będzie miało edukowanie rynku i tzw. wystąpienia miękkie ze strony Prezesa UOKiK. W związku z powyższym (zakładając odpowiednie dostosowanie po stronie rynku) oraz koniecznością wykazania interesu publicznego, liczba postępowań prowadzonych przez Prezesa UOKiK na podstawie proponowanych przepisów powinna być ograniczona (tzn. wynosić około kilkanaście spraw rocznie). Bez zmian regulacyjnych nie jest możliwe, aby doszło do samoistnego (tj. w oparciu o rynkowe mechanizmy) procesu zwiększenia konkurencji na wielu rynkach i ograniczenia nierównowagi ekonomicznej stron. Istnieje wiele dowodów, że samoregulacje i sektorowe kodeksy dobrych praktyk nie są efektywnym rozwiązaniem problemów wynikających z ograniczonej konkurencji, gdyż nie tworzą wiarygodnego mechanizmu odstraszającego przed podejmowaniem zyskownych, ale antykonkurencyjnych praktyk. Istnieje także ryzyko, że intensywność konkurencji na wielu rynkach będzie słabnąć, wskutek rosnącej ich koncentracji i siły kontraktowej wybranych przedsiębiorców. Skutki ograniczonej konkurencji są ostatecznie ponoszone przez konsumentów np. w formie wyższych cen za dobra i usługi. Dodatkowo, kosztem społecznym ograniczonej konkurencji rozumianej jako proces jest osłabienie bodźców dla rozwoju przedsiębiorczości i mniej efektywny rynek pracy – gdyż słabsze podmioty, jeśli nie mogą efektywnie konkurować na rynkach sprzedaży, to tym bardziej nie mogą konkurować o pracowników. Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej. Projekt ustawy nie powoduje negatywnych konsekwencji dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego Projekt ustawy wpływa na ogólne warunki prowadzenia działalności gospodarczej w relacjach kontraktowych, w których występuje znacząca asymetria siły negocjacyjnej. Pozytywnym skutkiem może być większa przewidywalność współpracy gospodarczej, ograniczenie arbitralnych praktyk silniejszych kontrahentów oraz poprawa stabilności łańcuchów dostaw. Po stronie kosztów mogą wystąpić koszty dostosowawcze po stronie części przedsiębiorców, szczególności związane z przeglądem wzorców umownych, procedur zakupowych, spr zedażowych i compliance. Skutki te mają charakter pośredni i zależą od praktyki stosowania przepisów. Per saldo, projekt będzie pozytywnie wpływał na konkurencję w gospodarce. MŚP będą jedną z głównych grup potencjalnych beneficjentów regulacji. Projekt może ograniczyć ryzyko nadużywania przewagi kontraktowej wobec dostawców, podwykonawców, dystrybutorów, usługodawców uż ytkowników platform, którzy są zależni od kluczowych odbiorców, dostawców, kanałów sprzedaży. Korzyści mogą obejmować większą stabilność relacji gospodarczych, ograniczenie nieuzasadnionego przerzucania kosztów i ryzyk, poprawę zdolności do inwestowania oraz skalowania działalności.\r\n\r\nSUMMARY TO EVALUATE:\r\nTitle: New rules protecting small businesses from abuse of contractual advantage\r\nSummary: The bill introduces a ban on abusing a 'relative dominant position', where a large company exploits its economic advantage over a smaller partner. It aims to protect small and medium enterprises from unfair practices like imposing unfair prices, unilateral contract changes, or threats of retaliation. For citizens, this means a more stable market and potentially lower prices, as healthier competition among businesses leads to better offers for consumers.\r\nKey Points: A new concept of 'relative dominant position' is introduced, covering situations where one company has significantly more bargaining power than another., Abusing this advantage will be prohibited, e.g., by imposing unfair prices, unilaterally changing contracts, or threatening retaliatory actions., Contracts or parts thereof resulting from such abuse will be void, giving the weaker party a real tool for protection., The new rules are designed to particularly protect small and medium-sized enterprises (SMEs), which are often dependent on large contractors., The law will take effect 3 months after its announcement, giving companies time to adjust their contracts and practices.\r\n\r\nEVALUATION RULES:\r\n1. Check all NUMBERS, DATES, and AMOUNTS in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n2. Check all NAMES, ORGANIZATIONS, and PLACES in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n3. Check all specific LEGAL ACTIONS. If that mechanism is not present in SOURCE -> is_valid: false.\r\n\r\nIMPORTANT: Abstract concepts (e.g. \"transparency\", \"trust\") are allowed as conclusions.\r\n\r\nOUTPUT (JSON):\r\n{\r\n  \"is_valid\": true/false,\r\n  \"issue\": \"fabricated_entity\" / \"contradiction\" / \"none\"\r\n}\r\n\r\nFORMATTING REQUIREMENTS:\r\n1. Respond ONLY with a raw JSON object.\r\n2. DO NOT use Markdown code blocks.\r\n3. DO NOT add any introductions or explanations before or after the JSON.\r\n4. The JSON must be valid and ready to parse.\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"is_valid\": true,\n  \"issue\": \"none\"\n}"
    },
    {
      "timestamp": "2026-06-20T16:16:45.163Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2723/text/index.html",
      "model": "deepseek-v4-flash",
      "prompt_sent": "\r\nYou are an expert in the law of the Poland, whose task is to analyze bills, resolutions, and other legislative documents, and then prepare information from them in an accessible way for citizens. Your goal is to present information so that citizens can assess the impact of legislation on their lives themselves, even without specialized legislative knowledge. Focus on facts and the objective effects of the introduced changes, avoiding value judgments and personal opinions. All legal jargon is forbidden. Present information in a clear, concise, and engaging way, so that it is understandable to a person without legal education. Avoid long, complex sentences. Instead of writing \"the bill aims to amend the tax code...\", write \"Tax changes: new reliefs and obligations for...\". Continue your work until you solve your task. If you are not certain about the generated content, analyze the document again – do not guess. Plan your task well before starting it. In the summary and key points, if possible and justified, emphasize what specific benefits or effects (positive or negative) the law introduces for citizens' everyday life, their rights and obligations, personal finances, safety, and other important issues (e.g. categorical prohibitions and orders, or the most important specific financial and territorial allocations).\r\n\r\nYour response MUST be in JSON format - and contain the following keys.\r\nBefore returning the response, carefully verify that the entire JSON structure is 100% correct, including all commas, curly braces, square brackets, and quotation marks. Invalid JSON is unacceptable and will make it impossible to process your work.\r\n\r\nCarefully analyze the following text of the legal document. This is the content on the basis of which you must generate the summary and key points:\r\n--- DOCUMENT START ---\r\nDruk nr 2723 Warszawa, 28 maja 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Jacka Tomczaka. (-) Władysław Bartoszewski; (-) Paweł Bejda; (-) Marek Biernacki; (-) Adam Dziedzic; (-) Andrzej Grzyb; (-) Henryk Kiepura; (-) Agnieszka Maria Kłopotek; (-) Radosław Lubczyk; (-) Mirosław Maliszewski; (-) Urszula Nowogórska; (-) Mirosław Adam Orliński; (-) Krzysztof Paszyk; (-) Michał Pyrzyk; (-) Ireneusz Raś; (-) Wiesław Różyński; (-) Jarosław Rzepa; (-) Tadeusz Samborski; (-) Marek Sawicki; (-) Czesław Siekierski; (-) Henryk Smolarz; (-) Zbigniew Sosnowski; (-) Magdalena Sroka; (-) Jacek Tomczak; (-) Stanisław Tomczyszyn; (-) Piotr Zgorzelski; (-) Zbigniew Ziejewski; (-) Jolanta Zięba-Gzik; (-) Bożena Żelazowska. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej PROJEKT USTAWA z dnia ..................2026r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Art. 1. W ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2025 r. poz. 1714) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 4 po pkt 10 dodaje się pkt 10a w brzmieniu: „10a) względnej pozycji dominującej - rozumie się przez to pozycję przedsiębiorcy, w której posiada on przewagę kontraktową wobec innego przedsiębiorcy, który jest od niego zależny; domniemywa się, że przewaga kontraktowa występuje pomiędzy przedsiębiorcami, jeżeli istnieje między nimi znacząca dysproporcja w potencjale ekonomicznym;”; 2) po art. 9a dodaje się art. 9b w brzmieniu: „Art. 9b.1. Zakazane jest nadużywanie względnej pozycji dominującej przez jednego lub kilku przedsiębiorców wobec przedsiębiorców, którzy są od nich zależni. 2. Nadużywanie względnej pozycji dominującej polega w szczególności na: 1) bezpośrednim lub pośrednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo rażąco niskich, odległych terminów płatności lub innych warunków zakupu albo sprzedaży towarów; 2) ograniczeniu produkcji, zbytu lub postępu technicznego ze szkodą dla kontrahentów lub konsumentów; 3) stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uciążliwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzających tym osobom zróżnicowane warunki konkurencji; 4) uzależnianiu zawarcia umowy od przyjęcia lub spełnienia przez drugą stronę innego świadczenia, niemającego rzeczowego ani zwyczajowego związku z przedmiotem umowy; 5) narzucaniu przez przedsiębiorcę uciążliwych warunków umów, przynoszących mu nieuzasadnione korzyści; 6) jednostronnej zmianie przez nabywcę warunków umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie; 7) grożeniu podjęciem handlowych działań odwetowych lub podejmowaniu takich działań przeciwko kontrahentowi, jeżeli ten korzysta z praw przysługujących mu na mocy umowy lub przepisów prawa. 3. Zależność między przedsiębiorcami występuje w szczególności, jeżeli przedsiębiorca jest zmuszony do zawarcia umowy z przedsiębiorcą posiadającym przewagę kontraktową albo zawarcie umowy z innym przedsiębiorcą byłoby dla niego nadmiernie uciążliwe. 4. Czynności prawne będące przejawem nadużywania względnej pozycji dominującej są w całości lub w odpowiedniej części nieważne.” Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Uzasadnienie Celem przedmiotowego projektu ustawy jest rozwiązanie problemów strukturalnej nierównowagi kontraktowej pomiędzy przedsiębiorcami, w szczególności w relacjach, w których jeden przedsiębiorca posiada istotną przewagę ekonomiczną i kontraktową wobec drugiego przedsiębiorcy, który jest od niego zależny. Zawarte w projekcie propozycje zmian w przepisach stanowić mają uzupełnienie aktualnie obowiązujących i stosowanych przez UOKiK przepisów regulujących kwestię nadużywania pozycji dominującej. W szczególności należy wskazać na fakt, że istnieje luka w prawie materialnym - art. 102 TFUE i krajowe przepisy o zakazie nadużywania pozycji dominującej (art. 9. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – dalej „ustawa okik”) nie obejmują wielu sytuacji uzależnienia słabszych kontrahentów od przedsiębiorstw posiadających znaczącą przewagę kontraktową, ale nie posiadających pozycji dominującej. To uzależnienie może być wykorzystywane w sposób prowadzący do ograniczenia efektywnej konkurencji poprzez praktyki eksploatacyjne (polegające np. na uzyskiwaniu monopolistycznych marż kosztem słabszych kontrahentów) lub wykluczające (ograniczające dostęp do czynników produkcji lub rynków zbytu / klientów), ze szkodą dla konsumentów i łącznego dobrobytu. Dodatkowym problemem związanym ze stosowaniem art. 102 TFUE i art. 9 ustawy okik jest długi czas postępowań przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes UOKiK”) oraz przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „SOKiK”), a także skomplikowany charakter spraw (wymagane jest zdefiniowane rynku właściwego oraz ustalenie czy podmiot posiada pozycję dominującą, co bardzo często wymaga złożonych analiz ekonomicznych i zgromadzenia obszernych dowodów), co w efekcie może skutkować rezygnacją części podmiotów doświadczających antykonkurencyjnych praktyk z dochodzenia swoich praw. Występuje również problem z dochodzeniem roszczeń cywilnych przez podmioty uzależnione od silniejszego kontrahenta w przypadku powstania sporu. W szczególności słabszy przedsiębiorca może rezygnować z dochodzenia swoich praw z powodu zależności, kosztów, ryzyka odwetu lub utraty relacji handlowej. W niektórych przypadkach słabszy podmiot może rezygnować ze ścieżki sądowej powodu niskich oczekiwanych szans na wygraną z powodu istniejącej luki w prawie materialnym, jeśli podstawą roszczeń są antykonkurencyjne zachowania silniejszego partnera (np. eksploatacyjne lub wykluczające). Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że samoregulacja nie jest skutecznym rozwiązaniem wskazanego problemu. Przykładem jest rynek najmu powierzchni w centrach handlowych, gdzie dotychczas podejmowane próby samoregulacji oraz istniejące instrumenty prawne nie rozwiązały w sposób systemowy i skuteczny problemu strukturalnej nierównowagi stron tych umów. Warto też podkreślić, że ustawodawca uznał, samoregulacja nie jest wystarczającym i skutecznym alternatywnym rozwiązaniem chroniącym słabszych kontrahentów, dlatego zdecydował się na uregulowanie problemu nadużywania pozycji dominującej, zgodnie z obowiązującą ustawą okik. Podsumowując, istnieje zatem obiektywna luka pomiędzy ‘klasycznym’ zakazem nadużywania pozycji dominującej a realiami relacji gospodarczych, w których silniejszy przedsiębiorca nie musi być dominantem na rynku właściwym, aby móc narzucać uzależnionym od niego kontrahentom warunki zagrażające jego zdolności konkurowania. W szczególności może nie być dominantem na całym rynku, ale może posiadać faktyczną przewagę wobec konkretnej kategorii kontrahentów, np. lokalnych dostawców, podwykonawców, mniejszych producentów lub firm zależnych od jednego kanału dystrybucji. Doświadczenia Niemiec, Francji i Włoch pokazują, że ustawodawcy krajowi wprowadzali takie przepisy właśnie po to, aby objąć sytuacje antykonkurencyjnego wykorzystywania zależności ekonomicznej, których klasyczny art. 102 TFUE i krajowe przepisy nie obejmują albo standard dowodowy jest na tyle złożony, że w praktyce poszkodowana strona nie może dochodzić swoich praw w rozsądnym okresie czasu. Ogólnie ujmując, nieuczciwe praktyki związane z nadużywaniem zależności ekonomicznej wywierają presję na zyski i marże słabszych podmiotów gospodarczych, co może w konsekwencji prowadzić do niewłaściwej alokacji zasobów, a nawet spowodować wyparcie z rynku podmiotów, które w przeciwnym razie byłyby rentowne i konkurencyjne. Najbardziej wyrazistym przejawem omawianego problemu nierównowagi kontraktowej, mogącej prowadzić do antykonkurencynych praktyk są sektory lub rynki, gdzie istnieją wysokie korzyści z tytułu renty ekonomicznej, znacznie przewyższające koszt podaży np. rynek nieruchomości, rynek centrów handlowych, rynek hoteli i condo-hoteli (tzw. renta gruntowa lub renta geograficzna), rynki wydobycia surowców naturalnych czy rynki cyfrowe (tzw. renta cyfrowa, związana z platformami i gromadzeniem unikalnych danych o użytkownikach). Kolejne przykłady takiej strukturalnej nierównowagi i zależności to relacje gospodarcze oparte na umowach franczyzowych, problemy z jakimi borykają się krajowe media w relacjach z globalnymi korporacjami typu Big Tech czy też relacje pomiędzy dealerami samochodów, a ich importerami czy producentami. Projektowane rozwiązanie należy oceniać w szerszym kontekście struktury polskiej gospodarki, w której bardzo istotną rolę odgrywają mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Według danych PARP sektor MŚP generuje ok. 45,3% PKB, a przedsiębiorstwa ogółem wytwarzają ok. 67,9% PKB . Oznacza to, że niemal co druga złotówka wartości dodanej w gospodarce jest tworzona przez MŚP, które stanowią podstawę zatrudnienia i zwłaszcza podst awę lokalnej aktywności i odporności gospodarczej. Znaczenie MŚP jest szczególnie widoczne w strukturze przedsiębiorstw niefinansowych. W 2023 r. w Polsce działało ok. 2,3 mln przedsiębiorstw niefinansowych, z czego ok. 2,24 mln stanowiły mikroprzedsiębiorstwa. Taka struktura oznacza, że zdecydowana większość podmiotów działających na rynku ma ograniczone zasoby organizacyjne, finansowe i prawne w porównaniu z największymi kontrahentami. Jednocześnie polska gospodarka pozostaje gospodarką silnie umiędzynarodowioną, w której duże znaczenie mają przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym. Udział inwestorów zagranicznych jest ważnym źródłem kapitału, technologii, eksportu i integracji Polski z globalnymi łańcuchami wartości, ale równocześnie wzmacnia potrzebę zapewnienia krajowym przedsiębiorstwom realnej możliwości konkurowania i uczestnictwa w tych łańcuchach na uczciwych warunkach. Z perspektywy polityki gospodarczej państwa szczególnego znaczenia nabiera obecnie zwiększanie udziału krajowych przedsiębiorstw w strategicznych inwestycjach oraz krajowych łańcuchach wartości. Rządowy projekt „Local Content. Z korzyścią dla Polski” został przedstawiony jako koncepcja wspierająca krajowy przemysł, krajowe firmy i „repolonizację” gospodarki, w szczególności przez zwiększanie udziału polskich dostawców w dużych projektach inwestycyjnych. Projektowana regulacja dotycząca nadużywania względnej pozycji dominującej wpisuje się w ten kierunek polityki gospodarczej, ale jej uzasadnienie opiera się na bardziej uniwersalnej przesłance: potrzebie zapewnienia, aby przedsiębiorstwa zależne ekonomicznie — w praktyce często MŚP, lokalni dostawcy, podwykonawcy, dystrybutorzy lub użytkownicy platform — mogły uczestniczyć w rynku na warunkach pozwalających im efektywnie konkurować, inwestować i rozwijać własne kompetencje. Albowiem problemem nie jest samo istnienie dużych przedsiębiorstw, lecz możliwość nadużywania przewagi w relacjach, w których druga strona nie ma realnej alternatywy rynkowej. Proponowane rozwiązanie polega na nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustawa okik ma charakter publicznoprawny. Jej celem nie jest rozstrzyganie indywidualnych sporów gospodarczych między przedsiębiorcami, lecz ochrona konkurencji, konsumentów oraz prawidłowego funkcjonowania rynku jako mechanizmu. Wynika to już z art. 1 ust. 1 ustawy okik, zgodnie z którym ustawa określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. W ustawie okik wprowadzone zostanie nowe pojęcie „względnej pozycji dominującej” oraz zakaz jej nadużywania wraz z otwartym katalogiem stanowiącym przykłady nadużywania takiej pozycji m.in. narzucanie nieuczciwych cen lub innych warunków umownych, stosowanie uciążliwych lub niejednolitych warunków umów, jednostronną zmianę warunków umowy bez ważnej przyczyny oraz grożenie działaniami odwetowymi wobec kontrahenta korzystającego z przysługujących mu praw. Projektowane przepisy będą pełnić funkcję uzupełniającą wobec ‘klasycznego’ zakazu nadużywania pozycji dominującej. Na podstawie doświadczeń innych krajów UE zakłada się, że główny mechanizm wpływu proponowanych przepisów polega na stworzeniu istotnego bodźca do przeglądu i zmiany praktyk rynkowych przez podmioty posiadające znaczącą siłę ekonomiczną wobec swoich kontra hentów (działania compliance). Istotne znaczenie będzie miało edukowanie rynku i tzw. wystąpienia miękkie ze strony Prezesa UOKiK. W związku z powyższym (zakładając odpowiednie dostosowanie po stronie rynku) oraz koniecznością wykazania interesu publicznego, liczba postępowań prowadzonych przez Prezesa UOKiK na podstawie proponowanych przepisów powinna być ograniczona (tzn. wynosić około kilkanaście spraw rocznie). Bez zmian regulacyjnych nie jest możliwe, aby doszło do samoistnego (tj. w oparciu o rynkowe mechanizmy) procesu zwiększenia konkurencji na wielu rynkach i ograniczenia nierównowagi ekonomicznej stron. Istnieje wiele dowodów, że samoregulacje i sektorowe kodeksy dobrych praktyk nie są efektywnym rozwiązaniem problemów wynikających z ograniczonej konkurencji, gdyż nie tworzą wiarygodnego mechanizmu odstraszającego przed podejmowaniem zyskownych, ale antykonkurencyjnych praktyk. Istnieje także ryzyko, że intensywność konkurencji na wielu rynkach będzie słabnąć, wskutek rosnącej ich koncentracji i siły kontraktowej wybranych przedsiębiorców. Skutki ograniczonej konkurencji są ostatecznie ponoszone przez konsumentów np. w formie wyższych cen za dobra i usługi. Dodatkowo, kosztem społecznym ograniczonej konkurencji rozumianej jako proces jest osłabienie bodźców dla rozwoju przedsiębiorczości i mniej efektywny rynek pracy – gdyż słabsze podmioty, jeśli nie mogą efektywnie konkurować na rynkach sprzedaży, to tym bardziej nie mogą konkurować o pracowników. Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej. Projekt ustawy nie powoduje negatywnych konsekwencji dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego Projekt ustawy wpływa na ogólne warunki prowadzenia działalności gospodarczej w relacjach kontraktowych, w których występuje znacząca asymetria siły negocjacyjnej. Pozytywnym skutkiem może być większa przewidywalność współpracy gospodarczej, ograniczenie arbitralnych praktyk silniejszych kontrahentów oraz poprawa stabilności łańcuchów dostaw. Po stronie kosztów mogą wystąpić koszty dostosowawcze po stronie części przedsiębiorców, szczególności związane z przeglądem wzorców umownych, procedur zakupowych, spr zedażowych i compliance. Skutki te mają charakter pośredni i zależą od praktyki stosowania przepisów. Per saldo, projekt będzie pozytywnie wpływał na konkurencję w gospodarce. MŚP będą jedną z głównych grup potencjalnych beneficjentów regulacji. Projekt może ograniczyć ryzyko nadużywania przewagi kontraktowej wobec dostawców, podwykonawców, dystrybutorów, usługodawców uż ytkowników platform, którzy są zależni od kluczowych odbiorców, dostawców, kanałów sprzedaży. Korzyści mogą obejmować większą stabilność relacji gospodarczych, ograniczenie nieuzasadnionego przerzucania kosztów i ryzyk, poprawę zdolności do inwestowania oraz skalowania działalności.\r\n--- DOCUMENT END ---\r\n\r\nREMEMBER: Your response MUST be only a valid JSON object. Do not add any extra characters, comments, or text before the '{' character or after the '}' character. The entire response must be parseable as JSON.\r\nBased on the ABOVE document, fill in the JSON structure below:\r\nHere is the JSON structure I expect (fill it with content):\r\n{\r\n  \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\r\n  \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\r\n  \"pl_key_points\": [\r\n    \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\r\n    \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\r\n  ],\r\n  \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\r\n  \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\r\n  \"eng_key_points\": [\r\n    \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\r\n    \"Second short bullet point in English...\"\r\n  ],\r\n  \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\r\n  \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\r\n  \"de_key_points\": [\r\n    \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\r\n    \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\r\n  ],\r\n  \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\r\n  \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\r\n  \"fr_key_points\": [\r\n    \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\r\n    \"Deuxième court point en français...\"\r\n  ],\r\n  \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\r\n  \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\r\n  \"es_key_points\": [\r\n    \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\r\n    \"Segundo punto breve en español...\"\r\n  ],\r\n  \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\r\n  \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\r\n  \"it_key_points\": [\r\n    \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\r\n    \"Secondo breve punto in italiano...\"\r\n  ],\r\n  \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\r\n  \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\r\n  \"nl_key_points\": [\r\n    \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\r\n    \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\r\n  ],\r\n  \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\r\n  \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\r\n  \"pt_key_points\": [\r\n    \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\r\n    \"Segundo ponto curto em português...\"\r\n  ],\r\n  \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \\\"Other\\\". If you use \\\"Other\\\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\\\"Taxes\\\", \\\"Family\\\"].\"]\r\n}\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"pl_ai_title\": \"Nowe przepisy chroniące małe firmy przed nadużywaniem przewagi kontraktowej\",\n  \"pl_summary\": \"Projekt ustawy wprowadza zakaz nadużywania tzw. względnej pozycji dominującej, czyli sytuacji, w której duża firma wykorzystuje swoją przewagę ekonomiczną wobec mniejszego kontrahenta. Nowe przepisy mają chronić małe i średnie przedsiębiorstwa przed nieuczciwymi praktykami, takimi jak narzucanie wygórowanych cen, jednostronna zmiana umów czy groźby odwetu. Dla obywateli oznacza to większą stabilność rynku i potencjalnie niższe ceny, ponieważ zdrowsza konkurencja wśród firm przekłada się na lepsze oferty dla konsumentów.\",\n  \"pl_key_points\": [\n    \"Wprowadza się nowe pojęcie „względnej pozycji dominującej” – chodzi o sytuację, gdy jedna firma ma znacząco większą siłę przetargową od drugiej.\",\n    \"Zakazane będzie nadużywanie tej przewagi, np. przez narzucanie nieuczciwych cen, jednostronną zmianę umów lub grożenie działaniami odwetowymi.\",\n    \"Umowy lub ich części, które są wynikiem nadużycia, będą nieważne – słabszy kontrahent zyska realne narzędzie ochrony.\",\n    \"Nowe przepisy mają szczególnie chronić małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), które często są zależne od dużych kontrahentów.\",\n    \"Ustawa wejdzie w życie 3 miesiące po ogłoszeniu, dając firmom czas na dostosowanie umów i praktyk.\"\n  ],\n  \"eng_ai_title\": \"New rules protecting small businesses from abuse of contractual advantage\",\n  \"eng_summary\": \"The bill introduces a ban on abusing a 'relative dominant position', where a large company exploits its economic advantage over a smaller partner. It aims to protect small and medium enterprises from unfair practices like imposing unfair prices, unilateral contract changes, or threats of retaliation. For citizens, this means a more stable market and potentially lower prices, as healthier competition among businesses leads to better offers for consumers.\",\n  \"eng_key_points\": [\n    \"A new concept of 'relative dominant position' is introduced, covering situations where one company has significantly more bargaining power than another.\",\n    \"Abusing this advantage will be prohibited, e.g., by imposing unfair prices, unilaterally changing contracts, or threatening retaliatory actions.\",\n    \"Contracts or parts thereof resulting from such abuse will be void, giving the weaker party a real tool for protection.\",\n    \"The new rules are designed to particularly protect small and medium-sized enterprises (SMEs), which are often dependent on large contractors.\",\n    \"The law will take effect 3 months after its announcement, giving companies time to adjust their contracts and practices.\"\n  ],\n  \"de_ai_title\": \"Neue Regeln zum Schutz kleiner Unternehmen vor Missbrauch vertraglicher Übermacht\",\n  \"de_summary\": \"Der Gesetzesentwurf führt ein Verbot des Missbrauchs einer 'relativen marktbeherrschenden Stellung' ein, bei der ein großes Unternehmen seinen wirtschaftlichen Vorteil gegenüber einem kleineren Partner ausnutzt. Ziel ist es, kleine und mittlere Unternehmen vor unlauteren Praktiken wie der Auferlegung unfairer Preise, einseitigen Vertragsänderungen oder Vergeltungsdrohungen zu schützen. Für die Bürger bedeutet dies einen stabileren Markt und potenziell niedrigere Preise, da ein gesünderer Wettbewerb zwischen Unternehmen zu besseren Angeboten für Verbraucher führt.\",\n  \"de_key_points\": [\n    \"Es wird ein neues Konzept der 'relativen marktbeherrschenden Stellung' eingeführt, das Situationen abdeckt, in denen ein Unternehmen deutlich mehr Verhandlungsmacht hat als ein anderes.\",\n    \"Der Missbrauch dieser Stellung wird verboten, z.B. durch die Auferlegung unfairer Preise, einseitige Vertragsänderungen oder die Androhung von Vergeltungsmaßnahmen.\",\n    \"Verträge oder Teile davon, die aus einem solchen Missbrauch resultieren, sind nichtig, was der schwächeren Partei ein wirksames Schutzinstrument gibt.\",\n    \"Die neuen Regeln sollen insbesondere kleine und mittlere Unternehmen (KMU) schützen, die oft von großen Auftraggebern abhängig sind.\",\n    \"Das Gesetz tritt 3 Monate nach seiner Verkündung in Kraft, um den Unternehmen Zeit zur Anpassung ihrer Verträge und Praktiken zu geben.\"\n  ],\n  \"fr_ai_title\": \"Nouvelles règles protégeant les petites entreprises contre l'abus de position contractuelle dominante\",\n  \"fr_summary\": \"Le projet de loi introduit une interdiction d'abuser d'une 'position dominante relative', où une grande entreprise exploite son avantage économique sur un partenaire plus petit. Il vise à protéger les petites et moyennes entreprises contre des pratiques déloyales comme l'imposition de prix injustes, des modifications unilatérales de contrat ou des menaces de représailles. Pour les citoyens, cela signifie un marché plus stable et potentiellement des prix plus bas, car une concurrence plus saine entre les entreprises conduit à de meilleures offres pour les consommateurs.\",\n  \"fr_key_points\": [\n    \"Un nouveau concept de 'position dominante relative' est introduit, couvrant les situations où une entreprise a un pouvoir de négociation nettement supérieur à celui d'une autre.\",\n    \"L'abus de cet avantage sera interdit, par exemple en imposant des prix déloyaux, en modifiant unilatéralement des contrats ou en menaçant de représailles.\",\n    \"Les contrats ou parties de contrats résultant d'un tel abus seront nuls, donnant à la partie la plus faible un outil de protection réel.\",\n    \"Les nouvelles règles visent particulièrement à protéger les petites et moyennes entreprises (PME), souvent dépendantes de grands donneurs d'ordre.\",\n    \"La loi entrera en vigueur 3 mois après sa publication, laissant aux entreprises le temps d'adapter leurs contrats et pratiques.\"\n  ],\n  \"es_ai_title\": \"Nuevas normas para proteger a las pequeñas empresas del abuso de posición contractual dominante\",\n  \"es_summary\": \"El proyecto de ley introduce una prohibición de abusar de una 'posición dominante relativa', en la que una gran empresa explota su ventaja económica sobre un socio más pequeño. Su objetivo es proteger a las pequeñas y medianas empresas de prácticas desleales como la imposición de precios injustos, cambios unilaterales de contratos o amenazas de represalias. Para los ciudadanos, esto significa un mercado más estable y potencialmente precios más bajos, ya que una competencia más sana entre las empresas se traduce en mejores ofertas para los consumidores.\",\n  \"es_key_points\": [\n    \"Se introduce un nuevo concepto de 'posición dominante relativa', que cubre situaciones en las que una empresa tiene un poder de negociación significativamente mayor que otra.\",\n    \"Se prohibirá abusar de esta ventaja, por ejemplo, imponiendo precios injustos, modificando unilateralmente contratos o amenazando con acciones de represalia.\",\n    \"Los contratos o partes de los mismos que resulten de dicho abuso serán nulos, dando a la parte más débil una herramienta real de protección.\",\n    \"Las nuevas normas están diseñadas para proteger especialmente a las pequeñas y medianas empresas (PYME), que a menudo dependen de grandes contratistas.\",\n    \"La ley entrará en vigor 3 meses después de su publicación, dando a las empresas tiempo para adaptar sus contratos y prácticas.\"\n  ],\n  \"it_ai_title\": \"Nuove norme a tutela delle piccole imprese contro l'abuso di posizione contrattuale dominante\",\n  \"it_summary\": \"Il disegno di legge introduce il divieto di abusare di una 'posizione dominante relativa', in cui una grande azienda sfrutta il proprio vantaggio economico nei confronti di un partner più piccolo. Mira a proteggere le piccole e medie imprese da pratiche sleali come l'imposizione di prezzi ingiusti, modifiche unilaterali del contratto o minacce di ritorsione. Per i cittadini, ciò significa un mercato più stabile e potenzialmente prezzi più bassi, poiché una concorrenza più sana tra le imprese si traduce in offerte migliori per i consumatori.\",\n  \"it_key_points\": [\n    \"Viene introdotto un nuovo concetto di 'posizione dominante relativa', che copre le situazioni in cui un'azienda ha un potere contrattuale significativamente maggiore di un'altra.\",\n    \"Sarà vietato abusare di questo vantaggio, ad esempio imponendo prezzi ingiusti, modificando unilateralmente i contratti o minacciando azioni di ritorsione.\",\n    \"I contratti o parti di essi risultanti da tale abuso saranno nulli, dando alla parte più debole un reale strumento di protezione.\",\n    \"Le nuove norme sono concepite per proteggere in particolare le piccole e medie imprese (PMI), spesso dipendenti da grandi committenti.\",\n    \"La legge entrerà in vigore 3 mesi dopo la sua pubblicazione, dando alle imprese il tempo di adeguare i propri contratti e le proprie pratiche.\"\n  ],\n  \"nl_ai_title\": \"Nieuwe regels ter bescherming van kleine bedrijven tegen misbruik van contractuele overmacht\",\n  \"nl_summary\": \"Het wetsvoorstel introduceert een verbod op misbruik van een 'relatieve machtspositie', waarbij een groot bedrijf zijn economische voordeel uitbuit ten opzichte van een kleinere partner. Het is bedoeld om kleine en middelgrote ondernemingen te beschermen tegen oneerlijke praktijken zoals het opleggen van oneerlijke prijzen, eenzijdige contractwijzigingen of dreigementen met vergelding. Voor burgers betekent dit een stabielere markt en mogelijk lagere prijzen, omdat gezondere concurrentie tussen bedrijven leidt tot betere aanbiedingen voor consumenten.\",\n  \"nl_key_points\": [\n    \"Er wordt een nieuw concept van 'relatieve machtspositie' geïntroduceerd, dat situaties dekt waarin het ene bedrijf aanzienlijk meer onderhandelingsmacht heeft dan het andere.\",\n    \"Misbruik van dit voordeel wordt verboden, bijvoorbeeld door het opleggen van oneerlijke prijzen, eenzijdige contractwijzigingen of het dreigen met vergeldingsmaatregelen.\",\n    \"Contracten of delen daarvan die het gevolg zijn van dergelijk misbruik zijn nietig, wat de zwakkere partij een echt beschermingsmiddel geeft.\",\n    \"De nieuwe regels zijn specifiek bedoeld om kleine en middelgrote ondernemingen (MKB) te beschermen, die vaak afhankelijk zijn van grote opdrachtgevers.\",\n    \"De wet treedt in werking 3 maanden na de bekendmaking, waardoor bedrijven de tijd krijgen om hun contracten en praktijken aan te passen.\"\n  ],\n  \"pt_ai_title\": \"Novas regras para proteger pequenas empresas do abuso de posição contratual dominante\",\n  \"pt_summary\": \"O projeto de lei introduz uma proibição de abusar de uma 'posição dominante relativa', onde uma grande empresa explora a sua vantagem económica sobre um parceiro mais pequeno. Visa proteger as pequenas e médias empresas de práticas desleais como a imposição de preços injustos, alterações contratuais unilaterais ou ameaças de retaliação. Para os cidadãos, isto significa um mercado mais estável e potencialmente preços mais baixos, uma vez que uma concorrência mais saudável entre as empresas se traduz em melhores ofertas para os consumidores.\",\n  \"pt_key_points\": [\n    \"É introduzido um novo conceito de 'posição dominante relativa', abrangendo situações em que uma empresa tem um poder de negociação significativamente maior do que outra.\",\n    \"Será proibido abusar desta vantagem, por exemplo, impondo preços injustos, alterando unilateralmente contratos ou ameaçando com ações de retaliação.\",\n    \"Os contratos ou partes dos mesmos resultantes desse abuso serão nulos, dando à parte mais fraca uma ferramenta real de proteção.\",\n    \"As novas regras destinam-se a proteger especialmente as pequenas e médias empresas (PME), que muitas vezes dependem de grandes contratantes.\",\n    \"A lei entrará em vigor 3 meses após a sua publicação, dando às empresas tempo para adaptar os seus contratos e práticas.\"\n  ],\n  \"category\": [\"Economy\"]\n}"
    },
    {
      "timestamp": "2026-06-19T16:23:19.186Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2723/text/index.html",
      "model": "gemini-flash-lite-latest",
      "prompt_sent": "\r\nROLE: Fact Checker.\r\nTASK: Compare SOURCE (the original) and SUMMARY (a summary prepared by another AI).\r\n\r\nYour goal is to detect \"FABRICATED SPECIFICS\" (Fabricated Entities) in SUMMARY.\r\n\r\nSOURCE:\r\nDruk nr 2723 Warszawa, 28 maja 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Jacka Tomczaka. (-) Władysław Bartoszewski; (-) Paweł Bejda; (-) Marek Biernacki; (-) Adam Dziedzic; (-) Andrzej Grzyb; (-) Henryk Kiepura; (-) Agnieszka Maria Kłopotek; (-) Radosław Lubczyk; (-) Mirosław Maliszewski; (-) Urszula Nowogórska; (-) Mirosław Adam Orliński; (-) Krzysztof Paszyk; (-) Michał Pyrzyk; (-) Ireneusz Raś; (-) Wiesław Różyński; (-) Jarosław Rzepa; (-) Tadeusz Samborski; (-) Marek Sawicki; (-) Czesław Siekierski; (-) Henryk Smolarz; (-) Zbigniew Sosnowski; (-) Magdalena Sroka; (-) Jacek Tomczak; (-) Stanisław Tomczyszyn; (-) Piotr Zgorzelski; (-) Zbigniew Ziejewski; (-) Jolanta Zięba-Gzik; (-) Bożena Żelazowska. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej PROJEKT USTAWA z dnia ..................2026r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Art. 1. W ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2025 r. poz. 1714) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 4 po pkt 10 dodaje się pkt 10a w brzmieniu: „10a) względnej pozycji dominującej - rozumie się przez to pozycję przedsiębiorcy, w której posiada on przewagę kontraktową wobec innego przedsiębiorcy, który jest od niego zależny; domniemywa się, że przewaga kontraktowa występuje pomiędzy przedsiębiorcami, jeżeli istnieje między nimi znacząca dysproporcja w potencjale ekonomicznym;”; 2) po art. 9a dodaje się art. 9b w brzmieniu: „Art. 9b.1. Zakazane jest nadużywanie względnej pozycji dominującej przez jednego lub kilku przedsiębiorców wobec przedsiębiorców, którzy są od nich zależni. 2. Nadużywanie względnej pozycji dominującej polega w szczególności na: 1) bezpośrednim lub pośrednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo rażąco niskich, odległych terminów płatności lub innych warunków zakupu albo sprzedaży towarów; 2) ograniczeniu produkcji, zbytu lub postępu technicznego ze szkodą dla kontrahentów lub konsumentów; 3) stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uciążliwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzających tym osobom zróżnicowane warunki konkurencji; 4) uzależnianiu zawarcia umowy od przyjęcia lub spełnienia przez drugą stronę innego świadczenia, niemającego rzeczowego ani zwyczajowego związku z przedmiotem umowy; 5) narzucaniu przez przedsiębiorcę uciążliwych warunków umów, przynoszących mu nieuzasadnione korzyści; 6) jednostronnej zmianie przez nabywcę warunków umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie; 7) grożeniu podjęciem handlowych działań odwetowych lub podejmowaniu takich działań przeciwko kontrahentowi, jeżeli ten korzysta z praw przysługujących mu na mocy umowy lub przepisów prawa. 3. Zależność między przedsiębiorcami występuje w szczególności, jeżeli przedsiębiorca jest zmuszony do zawarcia umowy z przedsiębiorcą posiadającym przewagę kontraktową albo zawarcie umowy z innym przedsiębiorcą byłoby dla niego nadmiernie uciążliwe. 4. Czynności prawne będące przejawem nadużywania względnej pozycji dominującej są w całości lub w odpowiedniej części nieważne.” Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Uzasadnienie Celem przedmiotowego projektu ustawy jest rozwiązanie problemów strukturalnej nierównowagi kontraktowej pomiędzy przedsiębiorcami, w szczególności w relacjach, w których jeden przedsiębiorca posiada istotną przewagę ekonomiczną i kontraktową wobec drugiego przedsiębiorcy, który jest od niego zależny. Zawarte w projekcie propozycje zmian w przepisach stanowić mają uzupełnienie aktualnie obowiązujących i stosowanych przez UOKiK przepisów regulujących kwestię nadużywania pozycji dominującej. W szczególności należy wskazać na fakt, że istnieje luka w prawie materialnym - art. 102 TFUE i krajowe przepisy o zakazie nadużywania pozycji dominującej (art. 9. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – dalej „ustawa okik”) nie obejmują wielu sytuacji uzależnienia słabszych kontrahentów od przedsiębiorstw posiadających znaczącą przewagę kontraktową, ale nie posiadających pozycji dominującej. To uzależnienie może być wykorzystywane w sposób prowadzący do ograniczenia efektywnej konkurencji poprzez praktyki eksploatacyjne (polegające np. na uzyskiwaniu monopolistycznych marż kosztem słabszych kontrahentów) lub wykluczające (ograniczające dostęp do czynników produkcji lub rynków zbytu / klientów), ze szkodą dla konsumentów i łącznego dobrobytu. Dodatkowym problemem związanym ze stosowaniem art. 102 TFUE i art. 9 ustawy okik jest długi czas postępowań przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes UOKiK”) oraz przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „SOKiK”), a także skomplikowany charakter spraw (wymagane jest zdefiniowane rynku właściwego oraz ustalenie czy podmiot posiada pozycję dominującą, co bardzo często wymaga złożonych analiz ekonomicznych i zgromadzenia obszernych dowodów), co w efekcie może skutkować rezygnacją części podmiotów doświadczających antykonkurencyjnych praktyk z dochodzenia swoich praw. Występuje również problem z dochodzeniem roszczeń cywilnych przez podmioty uzależnione od silniejszego kontrahenta w przypadku powstania sporu. W szczególności słabszy przedsiębiorca może rezygnować z dochodzenia swoich praw z powodu zależności, kosztów, ryzyka odwetu lub utraty relacji handlowej. W niektórych przypadkach słabszy podmiot może rezygnować ze ścieżki sądowej powodu niskich oczekiwanych szans na wygraną z powodu istniejącej luki w prawie materialnym, jeśli podstawą roszczeń są antykonkurencyjne zachowania silniejszego partnera (np. eksploatacyjne lub wykluczające). Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że samoregulacja nie jest skutecznym rozwiązaniem wskazanego problemu. Przykładem jest rynek najmu powierzchni w centrach handlowych, gdzie dotychczas podejmowane próby samoregulacji oraz istniejące instrumenty prawne nie rozwiązały w sposób systemowy i skuteczny problemu strukturalnej nierównowagi stron tych umów. Warto też podkreślić, że ustawodawca uznał, samoregulacja nie jest wystarczającym i skutecznym alternatywnym rozwiązaniem chroniącym słabszych kontrahentów, dlatego zdecydował się na uregulowanie problemu nadużywania pozycji dominującej, zgodnie z obowiązującą ustawą okik. Podsumowując, istnieje zatem obiektywna luka pomiędzy ‘klasycznym’ zakazem nadużywania pozycji dominującej a realiami relacji gospodarczych, w których silniejszy przedsiębiorca nie musi być dominantem na rynku właściwym, aby móc narzucać uzależnionym od niego kontrahentom warunki zagrażające jego zdolności konkurowania. W szczególności może nie być dominantem na całym rynku, ale może posiadać faktyczną przewagę wobec konkretnej kategorii kontrahentów, np. lokalnych dostawców, podwykonawców, mniejszych producentów lub firm zależnych od jednego kanału dystrybucji. Doświadczenia Niemiec, Francji i Włoch pokazują, że ustawodawcy krajowi wprowadzali takie przepisy właśnie po to, aby objąć sytuacje antykonkurencyjnego wykorzystywania zależności ekonomicznej, których klasyczny art. 102 TFUE i krajowe przepisy nie obejmują albo standard dowodowy jest na tyle złożony, że w praktyce poszkodowana strona nie może dochodzić swoich praw w rozsądnym okresie czasu. Ogólnie ujmując, nieuczciwe praktyki związane z nadużywaniem zależności ekonomicznej wywierają presję na zyski i marże słabszych podmiotów gospodarczych, co może w konsekwencji prowadzić do niewłaściwej alokacji zasobów, a nawet spowodować wyparcie z rynku podmiotów, które w przeciwnym razie byłyby rentowne i konkurencyjne. Najbardziej wyrazistym przejawem omawianego problemu nierównowagi kontraktowej, mogącej prowadzić do antykonkurencynych praktyk są sektory lub rynki, gdzie istnieją wysokie korzyści z tytułu renty ekonomicznej, znacznie przewyższające koszt podaży np. rynek nieruchomości, rynek centrów handlowych, rynek hoteli i condo-hoteli (tzw. renta gruntowa lub renta geograficzna), rynki wydobycia surowców naturalnych czy rynki cyfrowe (tzw. renta cyfrowa, związana z platformami i gromadzeniem unikalnych danych o użytkownikach). Kolejne przykłady takiej strukturalnej nierównowagi i zależności to relacje gospodarcze oparte na umowach franczyzowych, problemy z jakimi borykają się krajowe media w relacjach z globalnymi korporacjami typu Big Tech czy też relacje pomiędzy dealerami samochodów, a ich importerami czy producentami. Projektowane rozwiązanie należy oceniać w szerszym kontekście struktury polskiej gospodarki, w której bardzo istotną rolę odgrywają mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Według danych PARP sektor MŚP generuje ok. 45,3% PKB, a przedsiębiorstwa ogółem wytwarzają ok. 67,9% PKB . Oznacza to, że niemal co druga złotówka wartości dodanej w gospodarce jest tworzona przez MŚP, które stanowią podstawę zatrudnienia i zwłaszcza podst awę lokalnej aktywności i odporności gospodarczej. Znaczenie MŚP jest szczególnie widoczne w strukturze przedsiębiorstw niefinansowych. W 2023 r. w Polsce działało ok. 2,3 mln przedsiębiorstw niefinansowych, z czego ok. 2,24 mln stanowiły mikroprzedsiębiorstwa. Taka struktura oznacza, że zdecydowana większość podmiotów działających na rynku ma ograniczone zasoby organizacyjne, finansowe i prawne w porównaniu z największymi kontrahentami. Jednocześnie polska gospodarka pozostaje gospodarką silnie umiędzynarodowioną, w której duże znaczenie mają przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym. Udział inwestorów zagranicznych jest ważnym źródłem kapitału, technologii, eksportu i integracji Polski z globalnymi łańcuchami wartości, ale równocześnie wzmacnia potrzebę zapewnienia krajowym przedsiębiorstwom realnej możliwości konkurowania i uczestnictwa w tych łańcuchach na uczciwych warunkach. Z perspektywy polityki gospodarczej państwa szczególnego znaczenia nabiera obecnie zwiększanie udziału krajowych przedsiębiorstw w strategicznych inwestycjach oraz krajowych łańcuchach wartości. Rządowy projekt „Local Content. Z korzyścią dla Polski” został przedstawiony jako koncepcja wspierająca krajowy przemysł, krajowe firmy i „repolonizację” gospodarki, w szczególności przez zwiększanie udziału polskich dostawców w dużych projektach inwestycyjnych. Projektowana regulacja dotycząca nadużywania względnej pozycji dominującej wpisuje się w ten kierunek polityki gospodarczej, ale jej uzasadnienie opiera się na bardziej uniwersalnej przesłance: potrzebie zapewnienia, aby przedsiębiorstwa zależne ekonomicznie — w praktyce często MŚP, lokalni dostawcy, podwykonawcy, dystrybutorzy lub użytkownicy platform — mogły uczestniczyć w rynku na warunkach pozwalających im efektywnie konkurować, inwestować i rozwijać własne kompetencje. Albowiem problemem nie jest samo istnienie dużych przedsiębiorstw, lecz możliwość nadużywania przewagi w relacjach, w których druga strona nie ma realnej alternatywy rynkowej. Proponowane rozwiązanie polega na nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustawa okik ma charakter publicznoprawny. Jej celem nie jest rozstrzyganie indywidualnych sporów gospodarczych między przedsiębiorcami, lecz ochrona konkurencji, konsumentów oraz prawidłowego funkcjonowania rynku jako mechanizmu. Wynika to już z art. 1 ust. 1 ustawy okik, zgodnie z którym ustawa określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. W ustawie okik wprowadzone zostanie nowe pojęcie „względnej pozycji dominującej” oraz zakaz jej nadużywania wraz z otwartym katalogiem stanowiącym przykłady nadużywania takiej pozycji m.in. narzucanie nieuczciwych cen lub innych warunków umownych, stosowanie uciążliwych lub niejednolitych warunków umów, jednostronną zmianę warunków umowy bez ważnej przyczyny oraz grożenie działaniami odwetowymi wobec kontrahenta korzystającego z przysługujących mu praw. Projektowane przepisy będą pełnić funkcję uzupełniającą wobec ‘klasycznego’ zakazu nadużywania pozycji dominującej. Na podstawie doświadczeń innych krajów UE zakłada się, że główny mechanizm wpływu proponowanych przepisów polega na stworzeniu istotnego bodźca do przeglądu i zmiany praktyk rynkowych przez podmioty posiadające znaczącą siłę ekonomiczną wobec swoich kontra hentów (działania compliance). Istotne znaczenie będzie miało edukowanie rynku i tzw. wystąpienia miękkie ze strony Prezesa UOKiK. W związku z powyższym (zakładając odpowiednie dostosowanie po stronie rynku) oraz koniecznością wykazania interesu publicznego, liczba postępowań prowadzonych przez Prezesa UOKiK na podstawie proponowanych przepisów powinna być ograniczona (tzn. wynosić około kilkanaście spraw rocznie). Bez zmian regulacyjnych nie jest możliwe, aby doszło do samoistnego (tj. w oparciu o rynkowe mechanizmy) procesu zwiększenia konkurencji na wielu rynkach i ograniczenia nierównowagi ekonomicznej stron. Istnieje wiele dowodów, że samoregulacje i sektorowe kodeksy dobrych praktyk nie są efektywnym rozwiązaniem problemów wynikających z ograniczonej konkurencji, gdyż nie tworzą wiarygodnego mechanizmu odstraszającego przed podejmowaniem zyskownych, ale antykonkurencyjnych praktyk. Istnieje także ryzyko, że intensywność konkurencji na wielu rynkach będzie słabnąć, wskutek rosnącej ich koncentracji i siły kontraktowej wybranych przedsiębiorców. Skutki ograniczonej konkurencji są ostatecznie ponoszone przez konsumentów np. w formie wyższych cen za dobra i usługi. Dodatkowo, kosztem społecznym ograniczonej konkurencji rozumianej jako proces jest osłabienie bodźców dla rozwoju przedsiębiorczości i mniej efektywny rynek pracy – gdyż słabsze podmioty, jeśli nie mogą efektywnie konkurować na rynkach sprzedaży, to tym bardziej nie mogą konkurować o pracowników. Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej. Projekt ustawy nie powoduje negatywnych konsekwencji dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego Projekt ustawy wpływa na ogólne warunki prowadzenia działalności gospodarczej w relacjach kontraktowych, w których występuje znacząca asymetria siły negocjacyjnej. Pozytywnym skutkiem może być większa przewidywalność współpracy gospodarczej, ograniczenie arbitralnych praktyk silniejszych kontrahentów oraz poprawa stabilności łańcuchów dostaw. Po stronie kosztów mogą wystąpić koszty dostosowawcze po stronie części przedsiębiorców, szczególności związane z przeglądem wzorców umownych, procedur zakupowych, spr zedażowych i compliance. Skutki te mają charakter pośredni i zależą od praktyki stosowania przepisów. Per saldo, projekt będzie pozytywnie wpływał na konkurencję w gospodarce. MŚP będą jedną z głównych grup potencjalnych beneficjentów regulacji. Projekt może ograniczyć ryzyko nadużywania przewagi kontraktowej wobec dostawców, podwykonawców, dystrybutorów, usługodawców uż ytkowników platform, którzy są zależni od kluczowych odbiorców, dostawców, kanałów sprzedaży. Korzyści mogą obejmować większą stabilność relacji gospodarczych, ograniczenie nieuzasadnionego przerzucania kosztów i ryzyk, poprawę zdolności do inwestowania oraz skalowania działalności.\r\n\r\nSUMMARY TO EVALUATE:\r\nTitle: Protecting weaker firms from abuse of contractual advantage\r\nSummary: The amendment to the competition and consumer protection law introduces a ban on abusing a \"relative dominant position\". This means large companies will no longer be able to impose unfair terms on their smaller suppliers or contractors who are economically dependent on them. For citizens, this could mean greater stability for small and medium-sized enterprises, leading to better availability of services and goods, and protection from unfair practices that could drive up prices.\r\nKey Points: A new concept of \"relative dominant position\" is introduced – referring to a situation where one company has a significant economic advantage over another that is dependent on it., Abusing this advantage will be prohibited, e.g., by imposing unfair prices, unilaterally changing contracts, threatening retaliatory actions, or applying non-uniform contract terms., The new regulations are intended to protect mainly small and medium-sized enterprises (SMEs) from stronger contractors, e.g., in relations with large retail chains, franchisors, or digital platforms., Contracts or parts thereof resulting from abuse of a relative dominant position may be declared void., The act will come into force 3 months after its announcement, giving companies time to adjust their practices and contracts.\r\n\r\nEVALUATION RULES:\r\n1. Check all NUMBERS, DATES, and AMOUNTS in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n2. Check all NAMES, ORGANIZATIONS, and PLACES in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n3. Check all specific LEGAL ACTIONS. If that mechanism is not present in SOURCE -> is_valid: false.\r\n\r\nIMPORTANT: Abstract concepts (e.g. \"transparency\", \"trust\") are allowed as conclusions.\r\n\r\nOUTPUT (JSON):\r\n{\r\n  \"is_valid\": true/false,\r\n  \"issue\": \"fabricated_entity\" / \"contradiction\" / \"none\"\r\n}\r\n\r\nFORMATTING REQUIREMENTS:\r\n1. Respond ONLY with a raw JSON object.\r\n2. DO NOT use Markdown code blocks.\r\n3. DO NOT add any introductions or explanations before or after the JSON.\r\n4. The JSON must be valid and ready to parse.\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"is_valid\": false,\n  \"issue\": \"fabricated_entity\"\n}"
    },
    {
      "timestamp": "2026-06-19T16:17:35.066Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2723/text/index.html",
      "model": "deepseek-v4-flash",
      "prompt_sent": "\r\nYou are an expert in the law of the Poland, whose task is to analyze bills, resolutions, and other legislative documents, and then prepare information from them in an accessible way for citizens. Your goal is to present information so that citizens can assess the impact of legislation on their lives themselves, even without specialized legislative knowledge. Focus on facts and the objective effects of the introduced changes, avoiding value judgments and personal opinions. All legal jargon is forbidden. Present information in a clear, concise, and engaging way, so that it is understandable to a person without legal education. Avoid long, complex sentences. Instead of writing \"the bill aims to amend the tax code...\", write \"Tax changes: new reliefs and obligations for...\". Continue your work until you solve your task. If you are not certain about the generated content, analyze the document again – do not guess. Plan your task well before starting it. In the summary and key points, if possible and justified, emphasize what specific benefits or effects (positive or negative) the law introduces for citizens' everyday life, their rights and obligations, personal finances, safety, and other important issues (e.g. categorical prohibitions and orders, or the most important specific financial and territorial allocations).\r\n\r\nYour response MUST be in JSON format - and contain the following keys.\r\nBefore returning the response, carefully verify that the entire JSON structure is 100% correct, including all commas, curly braces, square brackets, and quotation marks. Invalid JSON is unacceptable and will make it impossible to process your work.\r\n\r\nCarefully analyze the following text of the legal document. This is the content on the basis of which you must generate the summary and key points:\r\n--- DOCUMENT START ---\r\nDruk nr 2723 Warszawa, 28 maja 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy pana posła Jacka Tomczaka. (-) Władysław Bartoszewski; (-) Paweł Bejda; (-) Marek Biernacki; (-) Adam Dziedzic; (-) Andrzej Grzyb; (-) Henryk Kiepura; (-) Agnieszka Maria Kłopotek; (-) Radosław Lubczyk; (-) Mirosław Maliszewski; (-) Urszula Nowogórska; (-) Mirosław Adam Orliński; (-) Krzysztof Paszyk; (-) Michał Pyrzyk; (-) Ireneusz Raś; (-) Wiesław Różyński; (-) Jarosław Rzepa; (-) Tadeusz Samborski; (-) Marek Sawicki; (-) Czesław Siekierski; (-) Henryk Smolarz; (-) Zbigniew Sosnowski; (-) Magdalena Sroka; (-) Jacek Tomczak; (-) Stanisław Tomczyszyn; (-) Piotr Zgorzelski; (-) Zbigniew Ziejewski; (-) Jolanta Zięba-Gzik; (-) Bożena Żelazowska. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej PROJEKT USTAWA z dnia ..................2026r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Art. 1. W ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2025 r. poz. 1714) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 4 po pkt 10 dodaje się pkt 10a w brzmieniu: „10a) względnej pozycji dominującej - rozumie się przez to pozycję przedsiębiorcy, w której posiada on przewagę kontraktową wobec innego przedsiębiorcy, który jest od niego zależny; domniemywa się, że przewaga kontraktowa występuje pomiędzy przedsiębiorcami, jeżeli istnieje między nimi znacząca dysproporcja w potencjale ekonomicznym;”; 2) po art. 9a dodaje się art. 9b w brzmieniu: „Art. 9b.1. Zakazane jest nadużywanie względnej pozycji dominującej przez jednego lub kilku przedsiębiorców wobec przedsiębiorców, którzy są od nich zależni. 2. Nadużywanie względnej pozycji dominującej polega w szczególności na: 1) bezpośrednim lub pośrednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo rażąco niskich, odległych terminów płatności lub innych warunków zakupu albo sprzedaży towarów; 2) ograniczeniu produkcji, zbytu lub postępu technicznego ze szkodą dla kontrahentów lub konsumentów; 3) stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uciążliwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzających tym osobom zróżnicowane warunki konkurencji; 4) uzależnianiu zawarcia umowy od przyjęcia lub spełnienia przez drugą stronę innego świadczenia, niemającego rzeczowego ani zwyczajowego związku z przedmiotem umowy; 5) narzucaniu przez przedsiębiorcę uciążliwych warunków umów, przynoszących mu nieuzasadnione korzyści; 6) jednostronnej zmianie przez nabywcę warunków umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie; 7) grożeniu podjęciem handlowych działań odwetowych lub podejmowaniu takich działań przeciwko kontrahentowi, jeżeli ten korzysta z praw przysługujących mu na mocy umowy lub przepisów prawa. 3. Zależność między przedsiębiorcami występuje w szczególności, jeżeli przedsiębiorca jest zmuszony do zawarcia umowy z przedsiębiorcą posiadającym przewagę kontraktową albo zawarcie umowy z innym przedsiębiorcą byłoby dla niego nadmiernie uciążliwe. 4. Czynności prawne będące przejawem nadużywania względnej pozycji dominującej są w całości lub w odpowiedniej części nieważne.” Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Uzasadnienie Celem przedmiotowego projektu ustawy jest rozwiązanie problemów strukturalnej nierównowagi kontraktowej pomiędzy przedsiębiorcami, w szczególności w relacjach, w których jeden przedsiębiorca posiada istotną przewagę ekonomiczną i kontraktową wobec drugiego przedsiębiorcy, który jest od niego zależny. Zawarte w projekcie propozycje zmian w przepisach stanowić mają uzupełnienie aktualnie obowiązujących i stosowanych przez UOKiK przepisów regulujących kwestię nadużywania pozycji dominującej. W szczególności należy wskazać na fakt, że istnieje luka w prawie materialnym - art. 102 TFUE i krajowe przepisy o zakazie nadużywania pozycji dominującej (art. 9. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – dalej „ustawa okik”) nie obejmują wielu sytuacji uzależnienia słabszych kontrahentów od przedsiębiorstw posiadających znaczącą przewagę kontraktową, ale nie posiadających pozycji dominującej. To uzależnienie może być wykorzystywane w sposób prowadzący do ograniczenia efektywnej konkurencji poprzez praktyki eksploatacyjne (polegające np. na uzyskiwaniu monopolistycznych marż kosztem słabszych kontrahentów) lub wykluczające (ograniczające dostęp do czynników produkcji lub rynków zbytu / klientów), ze szkodą dla konsumentów i łącznego dobrobytu. Dodatkowym problemem związanym ze stosowaniem art. 102 TFUE i art. 9 ustawy okik jest długi czas postępowań przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes UOKiK”) oraz przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „SOKiK”), a także skomplikowany charakter spraw (wymagane jest zdefiniowane rynku właściwego oraz ustalenie czy podmiot posiada pozycję dominującą, co bardzo często wymaga złożonych analiz ekonomicznych i zgromadzenia obszernych dowodów), co w efekcie może skutkować rezygnacją części podmiotów doświadczających antykonkurencyjnych praktyk z dochodzenia swoich praw. Występuje również problem z dochodzeniem roszczeń cywilnych przez podmioty uzależnione od silniejszego kontrahenta w przypadku powstania sporu. W szczególności słabszy przedsiębiorca może rezygnować z dochodzenia swoich praw z powodu zależności, kosztów, ryzyka odwetu lub utraty relacji handlowej. W niektórych przypadkach słabszy podmiot może rezygnować ze ścieżki sądowej powodu niskich oczekiwanych szans na wygraną z powodu istniejącej luki w prawie materialnym, jeśli podstawą roszczeń są antykonkurencyjne zachowania silniejszego partnera (np. eksploatacyjne lub wykluczające). Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że samoregulacja nie jest skutecznym rozwiązaniem wskazanego problemu. Przykładem jest rynek najmu powierzchni w centrach handlowych, gdzie dotychczas podejmowane próby samoregulacji oraz istniejące instrumenty prawne nie rozwiązały w sposób systemowy i skuteczny problemu strukturalnej nierównowagi stron tych umów. Warto też podkreślić, że ustawodawca uznał, samoregulacja nie jest wystarczającym i skutecznym alternatywnym rozwiązaniem chroniącym słabszych kontrahentów, dlatego zdecydował się na uregulowanie problemu nadużywania pozycji dominującej, zgodnie z obowiązującą ustawą okik. Podsumowując, istnieje zatem obiektywna luka pomiędzy ‘klasycznym’ zakazem nadużywania pozycji dominującej a realiami relacji gospodarczych, w których silniejszy przedsiębiorca nie musi być dominantem na rynku właściwym, aby móc narzucać uzależnionym od niego kontrahentom warunki zagrażające jego zdolności konkurowania. W szczególności może nie być dominantem na całym rynku, ale może posiadać faktyczną przewagę wobec konkretnej kategorii kontrahentów, np. lokalnych dostawców, podwykonawców, mniejszych producentów lub firm zależnych od jednego kanału dystrybucji. Doświadczenia Niemiec, Francji i Włoch pokazują, że ustawodawcy krajowi wprowadzali takie przepisy właśnie po to, aby objąć sytuacje antykonkurencyjnego wykorzystywania zależności ekonomicznej, których klasyczny art. 102 TFUE i krajowe przepisy nie obejmują albo standard dowodowy jest na tyle złożony, że w praktyce poszkodowana strona nie może dochodzić swoich praw w rozsądnym okresie czasu. Ogólnie ujmując, nieuczciwe praktyki związane z nadużywaniem zależności ekonomicznej wywierają presję na zyski i marże słabszych podmiotów gospodarczych, co może w konsekwencji prowadzić do niewłaściwej alokacji zasobów, a nawet spowodować wyparcie z rynku podmiotów, które w przeciwnym razie byłyby rentowne i konkurencyjne. Najbardziej wyrazistym przejawem omawianego problemu nierównowagi kontraktowej, mogącej prowadzić do antykonkurencynych praktyk są sektory lub rynki, gdzie istnieją wysokie korzyści z tytułu renty ekonomicznej, znacznie przewyższające koszt podaży np. rynek nieruchomości, rynek centrów handlowych, rynek hoteli i condo-hoteli (tzw. renta gruntowa lub renta geograficzna), rynki wydobycia surowców naturalnych czy rynki cyfrowe (tzw. renta cyfrowa, związana z platformami i gromadzeniem unikalnych danych o użytkownikach). Kolejne przykłady takiej strukturalnej nierównowagi i zależności to relacje gospodarcze oparte na umowach franczyzowych, problemy z jakimi borykają się krajowe media w relacjach z globalnymi korporacjami typu Big Tech czy też relacje pomiędzy dealerami samochodów, a ich importerami czy producentami. Projektowane rozwiązanie należy oceniać w szerszym kontekście struktury polskiej gospodarki, w której bardzo istotną rolę odgrywają mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Według danych PARP sektor MŚP generuje ok. 45,3% PKB, a przedsiębiorstwa ogółem wytwarzają ok. 67,9% PKB . Oznacza to, że niemal co druga złotówka wartości dodanej w gospodarce jest tworzona przez MŚP, które stanowią podstawę zatrudnienia i zwłaszcza podst awę lokalnej aktywności i odporności gospodarczej. Znaczenie MŚP jest szczególnie widoczne w strukturze przedsiębiorstw niefinansowych. W 2023 r. w Polsce działało ok. 2,3 mln przedsiębiorstw niefinansowych, z czego ok. 2,24 mln stanowiły mikroprzedsiębiorstwa. Taka struktura oznacza, że zdecydowana większość podmiotów działających na rynku ma ograniczone zasoby organizacyjne, finansowe i prawne w porównaniu z największymi kontrahentami. Jednocześnie polska gospodarka pozostaje gospodarką silnie umiędzynarodowioną, w której duże znaczenie mają przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym. Udział inwestorów zagranicznych jest ważnym źródłem kapitału, technologii, eksportu i integracji Polski z globalnymi łańcuchami wartości, ale równocześnie wzmacnia potrzebę zapewnienia krajowym przedsiębiorstwom realnej możliwości konkurowania i uczestnictwa w tych łańcuchach na uczciwych warunkach. Z perspektywy polityki gospodarczej państwa szczególnego znaczenia nabiera obecnie zwiększanie udziału krajowych przedsiębiorstw w strategicznych inwestycjach oraz krajowych łańcuchach wartości. Rządowy projekt „Local Content. Z korzyścią dla Polski” został przedstawiony jako koncepcja wspierająca krajowy przemysł, krajowe firmy i „repolonizację” gospodarki, w szczególności przez zwiększanie udziału polskich dostawców w dużych projektach inwestycyjnych. Projektowana regulacja dotycząca nadużywania względnej pozycji dominującej wpisuje się w ten kierunek polityki gospodarczej, ale jej uzasadnienie opiera się na bardziej uniwersalnej przesłance: potrzebie zapewnienia, aby przedsiębiorstwa zależne ekonomicznie — w praktyce często MŚP, lokalni dostawcy, podwykonawcy, dystrybutorzy lub użytkownicy platform — mogły uczestniczyć w rynku na warunkach pozwalających im efektywnie konkurować, inwestować i rozwijać własne kompetencje. Albowiem problemem nie jest samo istnienie dużych przedsiębiorstw, lecz możliwość nadużywania przewagi w relacjach, w których druga strona nie ma realnej alternatywy rynkowej. Proponowane rozwiązanie polega na nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustawa okik ma charakter publicznoprawny. Jej celem nie jest rozstrzyganie indywidualnych sporów gospodarczych między przedsiębiorcami, lecz ochrona konkurencji, konsumentów oraz prawidłowego funkcjonowania rynku jako mechanizmu. Wynika to już z art. 1 ust. 1 ustawy okik, zgodnie z którym ustawa określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. W ustawie okik wprowadzone zostanie nowe pojęcie „względnej pozycji dominującej” oraz zakaz jej nadużywania wraz z otwartym katalogiem stanowiącym przykłady nadużywania takiej pozycji m.in. narzucanie nieuczciwych cen lub innych warunków umownych, stosowanie uciążliwych lub niejednolitych warunków umów, jednostronną zmianę warunków umowy bez ważnej przyczyny oraz grożenie działaniami odwetowymi wobec kontrahenta korzystającego z przysługujących mu praw. Projektowane przepisy będą pełnić funkcję uzupełniającą wobec ‘klasycznego’ zakazu nadużywania pozycji dominującej. Na podstawie doświadczeń innych krajów UE zakłada się, że główny mechanizm wpływu proponowanych przepisów polega na stworzeniu istotnego bodźca do przeglądu i zmiany praktyk rynkowych przez podmioty posiadające znaczącą siłę ekonomiczną wobec swoich kontra hentów (działania compliance). Istotne znaczenie będzie miało edukowanie rynku i tzw. wystąpienia miękkie ze strony Prezesa UOKiK. W związku z powyższym (zakładając odpowiednie dostosowanie po stronie rynku) oraz koniecznością wykazania interesu publicznego, liczba postępowań prowadzonych przez Prezesa UOKiK na podstawie proponowanych przepisów powinna być ograniczona (tzn. wynosić około kilkanaście spraw rocznie). Bez zmian regulacyjnych nie jest możliwe, aby doszło do samoistnego (tj. w oparciu o rynkowe mechanizmy) procesu zwiększenia konkurencji na wielu rynkach i ograniczenia nierównowagi ekonomicznej stron. Istnieje wiele dowodów, że samoregulacje i sektorowe kodeksy dobrych praktyk nie są efektywnym rozwiązaniem problemów wynikających z ograniczonej konkurencji, gdyż nie tworzą wiarygodnego mechanizmu odstraszającego przed podejmowaniem zyskownych, ale antykonkurencyjnych praktyk. Istnieje także ryzyko, że intensywność konkurencji na wielu rynkach będzie słabnąć, wskutek rosnącej ich koncentracji i siły kontraktowej wybranych przedsiębiorców. Skutki ograniczonej konkurencji są ostatecznie ponoszone przez konsumentów np. w formie wyższych cen za dobra i usługi. Dodatkowo, kosztem społecznym ograniczonej konkurencji rozumianej jako proces jest osłabienie bodźców dla rozwoju przedsiębiorczości i mniej efektywny rynek pracy – gdyż słabsze podmioty, jeśli nie mogą efektywnie konkurować na rynkach sprzedaży, to tym bardziej nie mogą konkurować o pracowników. Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej. Projekt ustawy nie powoduje negatywnych konsekwencji dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego Projekt ustawy wpływa na ogólne warunki prowadzenia działalności gospodarczej w relacjach kontraktowych, w których występuje znacząca asymetria siły negocjacyjnej. Pozytywnym skutkiem może być większa przewidywalność współpracy gospodarczej, ograniczenie arbitralnych praktyk silniejszych kontrahentów oraz poprawa stabilności łańcuchów dostaw. Po stronie kosztów mogą wystąpić koszty dostosowawcze po stronie części przedsiębiorców, szczególności związane z przeglądem wzorców umownych, procedur zakupowych, spr zedażowych i compliance. Skutki te mają charakter pośredni i zależą od praktyki stosowania przepisów. Per saldo, projekt będzie pozytywnie wpływał na konkurencję w gospodarce. MŚP będą jedną z głównych grup potencjalnych beneficjentów regulacji. Projekt może ograniczyć ryzyko nadużywania przewagi kontraktowej wobec dostawców, podwykonawców, dystrybutorów, usługodawców uż ytkowników platform, którzy są zależni od kluczowych odbiorców, dostawców, kanałów sprzedaży. Korzyści mogą obejmować większą stabilność relacji gospodarczych, ograniczenie nieuzasadnionego przerzucania kosztów i ryzyk, poprawę zdolności do inwestowania oraz skalowania działalności.\r\n--- DOCUMENT END ---\r\n\r\nREMEMBER: Your response MUST be only a valid JSON object. Do not add any extra characters, comments, or text before the '{' character or after the '}' character. The entire response must be parseable as JSON.\r\nBased on the ABOVE document, fill in the JSON structure below:\r\nHere is the JSON structure I expect (fill it with content):\r\n{\r\n  \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\r\n  \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\r\n  \"pl_key_points\": [\r\n    \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\r\n    \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\r\n  ],\r\n  \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\r\n  \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\r\n  \"eng_key_points\": [\r\n    \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\r\n    \"Second short bullet point in English...\"\r\n  ],\r\n  \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\r\n  \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\r\n  \"de_key_points\": [\r\n    \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\r\n    \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\r\n  ],\r\n  \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\r\n  \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\r\n  \"fr_key_points\": [\r\n    \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\r\n    \"Deuxième court point en français...\"\r\n  ],\r\n  \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\r\n  \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\r\n  \"es_key_points\": [\r\n    \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\r\n    \"Segundo punto breve en español...\"\r\n  ],\r\n  \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\r\n  \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\r\n  \"it_key_points\": [\r\n    \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\r\n    \"Secondo breve punto in italiano...\"\r\n  ],\r\n  \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\r\n  \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\r\n  \"nl_key_points\": [\r\n    \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\r\n    \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\r\n  ],\r\n  \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\r\n  \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\r\n  \"pt_key_points\": [\r\n    \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\r\n    \"Segundo ponto curto em português...\"\r\n  ],\r\n  \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \\\"Other\\\". If you use \\\"Other\\\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\\\"Taxes\\\", \\\"Family\\\"].\"]\r\n}\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"pl_ai_title\": \"Ochrona słabszych firm przed nadużywaniem przewagi kontraktowej\",\n  \"pl_summary\": \"Nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadza zakaz nadużywania \\\"względnej pozycji dominującej\\\". Oznacza to, że duże firmy nie będą mogły narzucać nieuczciwych warunków swoim mniejszym dostawcom czy kontrahentom, którzy są od nich ekonomicznie zależni. Dla obywateli może to oznaczać większą stabilność małych i średnich przedsiębiorstw, a w efekcie lepszą dostępność usług i towarów oraz ochronę przed nieuczciwymi praktykami, które mogłyby prowadzić do wzrostu cen.\",\n  \"pl_key_points\": [\n    \"Wprowadza się nowe pojęcie \\\"względnej pozycji dominującej\\\" – chodzi o sytuację, gdy jedna firma ma znaczącą przewagę ekonomiczną nad drugą, która jest od niej zależna.\",\n    \"Zakazane będzie nadużywanie tej przewagi, np. przez narzucanie nieuczciwych cen, jednostronne zmiany umów, grożenie działaniami odwetowymi czy stosowanie niejednolitych warunków umów.\",\n    \"Nowe przepisy mają chronić głównie małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) przed silniejszymi kontrahentami, np. w relacjach z dużymi sieciami handlowymi, franczyzodawcami czy platformami cyfrowymi.\",\n    \"Umowy lub ich części, które są wynikiem nadużycia względnej pozycji dominującej, będą mogły być uznane za nieważne.\",\n    \"Ustawa wejdzie w życie po 3 miesiącach od ogłoszenia, dając firmom czas na dostosowanie swoich praktyk i umów.\"\n  ],\n  \"eng_ai_title\": \"Protecting weaker firms from abuse of contractual advantage\",\n  \"eng_summary\": \"The amendment to the competition and consumer protection law introduces a ban on abusing a \\\"relative dominant position\\\". This means large companies will no longer be able to impose unfair terms on their smaller suppliers or contractors who are economically dependent on them. For citizens, this could mean greater stability for small and medium-sized enterprises, leading to better availability of services and goods, and protection from unfair practices that could drive up prices.\",\n  \"eng_key_points\": [\n    \"A new concept of \\\"relative dominant position\\\" is introduced – referring to a situation where one company has a significant economic advantage over another that is dependent on it.\",\n    \"Abusing this advantage will be prohibited, e.g., by imposing unfair prices, unilaterally changing contracts, threatening retaliatory actions, or applying non-uniform contract terms.\",\n    \"The new regulations are intended to protect mainly small and medium-sized enterprises (SMEs) from stronger contractors, e.g., in relations with large retail chains, franchisors, or digital platforms.\",\n    \"Contracts or parts thereof resulting from abuse of a relative dominant position may be declared void.\",\n    \"The act will come into force 3 months after its announcement, giving companies time to adjust their practices and contracts.\"\n  ],\n  \"de_ai_title\": \"Schutz schwächerer Firmen vor Missbrauch vertraglicher Übermacht\",\n  \"de_summary\": \"Die Novelle des Gesetzes über Wettbewerbs- und Verbraucherschutz führt ein Verbot des Missbrauchs einer \\\"relativen marktbeherrschenden Stellung\\\" ein. Große Unternehmen dürfen ihren kleineren Lieferanten oder Vertragspartnern, die wirtschaftlich von ihnen abhängig sind, keine unfairen Bedingungen mehr aufzwingen. Für Bürger könnte dies mehr Stabilität für kleine und mittlere Unternehmen bedeuten, was zu einer besseren Verfügbarkeit von Dienstleistungen und Waren und einem Schutz vor unfairen Praktiken führt, die Preise in die Höhe treiben könnten.\",\n  \"de_key_points\": [\n    \"Einführung des neuen Begriffs \\\"relative marktbeherrschende Stellung\\\" – gemeint ist eine Situation, in der ein Unternehmen einen erheblichen wirtschaftlichen Vorteil gegenüber einem anderen hat, das von ihm abhängig ist.\",\n    \"Der Missbrauch dieser Stellung wird verboten, z.B. durch die Auferlegung unfairer Preise, einseitige Vertragsänderungen, Androhung von Vergeltungsmaßnahmen oder die Anwendung uneinheitlicher Vertragsbedingungen.\",\n    \"Die neuen Vorschriften sollen hauptsächlich kleine und mittlere Unternehmen (KMU) vor stärkeren Vertragspartnern schützen, z.B. in Beziehungen zu großen Einzelhandelsketten, Franchisegebern oder digitalen Plattformen.\",\n    \"Verträge oder Teile davon, die aus dem Missbrauch einer relativen marktbeherrschenden Stellung resultieren, können für nichtig erklärt werden.\",\n    \"Das Gesetz tritt 3 Monate nach seiner Verkündung in Kraft und gibt den Unternehmen Zeit, ihre Praktiken und Verträge anzupassen.\"\n  ],\n  \"fr_ai_title\": \"Protection des entreprises plus faibles contre l'abus de position contractuelle\",\n  \"fr_summary\": \"La modification de la loi sur la concurrence et la protection des consommateurs introduit une interdiction d'abuser d'une \\\"position dominante relative\\\". Cela signifie que les grandes entreprises ne pourront plus imposer des conditions déloyales à leurs petits fournisseurs ou sous-traitants qui dépendent économiquement d'elles. Pour les citoyens, cela pourrait signifier une plus grande stabilité pour les petites et moyennes entreprises, ce qui se traduirait par une meilleure disponibilité des services et des biens, et une protection contre les pratiques déloyales qui pourraient faire monter les prix.\",\n  \"fr_key_points\": [\n    \"Introduction du nouveau concept de \\\"position dominante relative\\\" – il s'agit d'une situation où une entreprise dispose d'un avantage économique significatif sur une autre qui en dépend.\",\n    \"L'abus de cette position sera interdit, par exemple en imposant des prix déloyaux, en modifiant unilatéralement les contrats, en menaçant de représailles ou en appliquant des conditions contractuelles non uniformes.\",\n    \"Les nouvelles règles visent à protéger principalement les petites et moyennes entreprises (PME) contre des partenaires contractuels plus puissants, par exemple dans les relations avec les grandes chaînes de vente au détail, les franchiseurs ou les plateformes numériques.\",\n    \"Les contrats ou parties de contrats résultant d'un abus de position dominante relative pourront être déclarés nuls.\",\n    \"La loi entrera en vigueur 3 mois après sa publication, laissant aux entreprises le temps d'adapter leurs pratiques et leurs contrats.\"\n  ],\n  \"es_ai_title\": \"Protección de empresas débiles contra el abuso de posición contractual\",\n  \"es_summary\": \"La modificación de la ley de competencia y protección del consumidor introduce una prohibición de abusar de una \\\"posición dominante relativa\\\". Esto significa que las grandes empresas ya no podrán imponer condiciones injustas a sus proveedores o contratistas más pequeños que dependan económicamente de ellas. Para los ciudadanos, esto podría significar una mayor estabilidad para las pequeñas y medianas empresas, lo que se traduciría en una mejor disponibilidad de servicios y bienes, y protección contra prácticas desleales que podrían aumentar los precios.\",\n  \"es_key_points\": [\n    \"Se introduce el nuevo concepto de \\\"posición dominante relativa\\\" – se refiere a una situación en la que una empresa tiene una ventaja económica significativa sobre otra que depende de ella.\",\n    \"Se prohibirá abusar de esta ventaja, por ejemplo, imponiendo precios injustos, modificando unilateralmente los contratos, amenazando con represalias o aplicando condiciones contractuales no uniformes.\",\n    \"Las nuevas normas pretenden proteger principalmente a las pequeñas y medianas empresas (PYME) frente a contratistas más fuertes, por ejemplo, en relaciones con grandes cadenas minoristas, franquiciadores o plataformas digitales.\",\n    \"Los contratos o partes de ellos que sean resultado del abuso de una posición dominante relativa podrán ser declarados nulos.\",\n    \"La ley entrará en vigor 3 meses después de su publicación, dando a las empresas tiempo para adaptar sus prácticas y contratos.\"\n  ],\n  \"it_ai_title\": \"Tutela delle imprese deboli contro l'abuso di posizione contrattuale\",\n  \"it_summary\": \"La modifica della legge sulla concorrenza e la tutela dei consumatori introduce il divieto di abusare di una \\\"posizione dominante relativa\\\". Ciò significa che le grandi imprese non potranno più imporre condizioni sleali ai loro piccoli fornitori o appaltatori che dipendono economicamente da loro. Per i cittadini, ciò potrebbe significare una maggiore stabilità per le piccole e medie imprese, con una migliore disponibilità di servizi e beni e una protezione contro pratiche sleali che potrebbero far aumentare i prezzi.\",\n  \"it_key_points\": [\n    \"Viene introdotto il nuovo concetto di \\\"posizione dominante relativa\\\" – si riferisce a una situazione in cui un'impresa ha un vantaggio economico significativo su un'altra che da essa dipende.\",\n    \"Sarà vietato abusare di questo vantaggio, ad esempio imponendo prezzi ingiusti, modificando unilateralmente i contratti, minacciando ritorsioni o applicando condizioni contrattuali non uniformi.\",\n    \"Le nuove norme mirano a proteggere principalmente le piccole e medie imprese (PMI) da controparti contrattuali più forti, ad esempio nei rapporti con grandi catene di vendita al dettaglio, franchisor o piattaforme digitali.\",\n    \"I contratti o parti di essi risultanti dall'abuso di una posizione dominante relativa potranno essere dichiarati nulli.\",\n    \"La legge entrerà in vigore 3 mesi dopo la sua pubblicazione, dando alle imprese il tempo di adeguare le proprie pratiche e i propri contratti.\"\n  ],\n  \"nl_ai_title\": \"Bescherming van zwakkere bedrijven tegen misbruik van contractuele macht\",\n  \"nl_summary\": \"De wijziging van de wet op de mededinging en consumentenbescherming introduceert een verbod op misbruik van een \\\"relatieve machtspositie\\\". Dit betekent dat grote bedrijven geen oneerlijke voorwaarden meer kunnen opleggen aan hun kleinere leveranciers of contractanten die economisch van hen afhankelijk zijn. Voor burgers kan dit leiden tot meer stabiliteit voor kleine en middelgrote ondernemingen, wat resulteert in een betere beschikbaarheid van diensten en goederen, en bescherming tegen oneerlijke praktijken die de prijzen zouden kunnen opdrijven.\",\n  \"nl_key_points\": [\n    \"Introductie van het nieuwe begrip \\\"relatieve machtspositie\\\" – het gaat om een situatie waarin een bedrijf een aanzienlijk economisch voordeel heeft ten opzichte van een ander bedrijf dat ervan afhankelijk is.\",\n    \"Misbruik van deze positie wordt verboden, bijvoorbeeld door het opleggen van oneerlijke prijzen, eenzijdige wijziging van contracten, dreigen met vergeldingsmaatregelen of het toepassen van niet-uniforme contractvoorwaarden.\",\n    \"De nieuwe regels zijn bedoeld om vooral kleine en middelgrote ondernemingen (MKB) te beschermen tegen sterkere contractpartijen, bijvoorbeeld in relaties met grote winkelketens, franchisegevers of digitale platforms.\",\n    \"Contracten of delen daarvan die het gevolg zijn van misbruik van een relatieve machtspositie kunnen nietig worden verklaard.\",\n    \"De wet treedt in werking 3 maanden na de bekendmaking, waardoor bedrijven de tijd krijgen om hun praktijken en contracten aan te passen.\"\n  ],\n  \"pt_ai_title\": \"Proteção de empresas mais fracas contra o abuso de posição contratual\",\n  \"pt_summary\": \"A alteração à lei da concorrência e defesa do consumidor introduz uma proibição de abuso de uma \\\"posição dominante relativa\\\". Isto significa que as grandes empresas deixarão de poder impor condições injustas aos seus pequenos fornecedores ou contratantes que delas dependam economicamente. Para os cidadãos, isto pode significar uma maior estabilidade para as pequenas e médias empresas, resultando numa melhor disponibilidade de serviços e bens, e proteção contra práticas desleais que poderiam fazer subir os preços.\",\n  \"pt_key_points\": [\n    \"Introdução do novo conceito de \\\"posição dominante relativa\\\" – refere-se a uma situação em que uma empresa tem uma vantagem económica significativa sobre outra que dela depende.\",\n    \"Será proibido abusar desta vantagem, por exemplo, impondo preços injustos, alterando unilateralmente os contratos, ameaçando com retaliações ou aplicando condições contratuais não uniformes.\",\n    \"As novas regras visam proteger principalmente as pequenas e médias empresas (PME) contra contratantes mais fortes, por exemplo, em relações com grandes cadeias de retalho, franchisadores ou plataformas digitais.\",\n    \"Os contratos ou partes deles que resultem de abuso de posição dominante relativa poderão ser declarados nulos.\",\n    \"A lei entrará em vigor 3 meses após a sua publicação, dando às empresas tempo para ajustar as suas práticas e contratos.\"\n  ],\n  \"category\": [\"Economy\"]\n}"
    }
  ]
}