{
  "legislationId": "10_2745",
  "lastUpdate": "2026-07-02T16:24:50.605Z",
  "history": [
    {
      "timestamp": "2026-07-02T16:24:50.605Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2745/text/index.html",
      "model": "deepseek-v4-pro",
      "prompt_sent": "\r\nYou are LEGISLATIVE SURGEON.\r\nYour task is to audit and repair the summary (JSON) for consistency with the source text (SOURCE).\r\nFUNDAMENTAL RULE: \"NO NEW INFORMATION\" (no new information).\r\nThe summary may only transform information contained in SOURCE (shorten, translate, summarize). It must not generate new information that is not present in SOURCE.\r\n\r\nVERIFICATION PROCEDURE (perform this for every sentence in the JSON):\r\nAsk yourself: \"Can I point to a specific fragment in SOURCE that confirms this statement?\"\r\nIF THE ANSWER IS \"YES\":\r\nThe information is confirmed by a quotation, synonym, or mathematical result from the data in the text.\r\nDECISION: Leave it unchanged.\r\nIF THE ANSWER IS \"NO\":\r\nThe information is not present in the text (it is a hallucination, external model knowledge, overinterpretation, or unnecessary extrapolation).\r\nDECISION: Remove that information or change it so that it is supported by the text.\r\nIF THE ANSWER IS \"IT DEPENDS\":\r\nThe text is unclear, and the summary is \"guessing\" (e.g. giving a specific example for a general term).\r\nDECISION: Be safe. Remove the guesswork. Use the terminology from the text.\r\n\r\nRISK CATEGORIES (special attention):\r\nDates (effective date vs start of financing).\r\nNumbers (specific amounts must follow from the text).\r\nEntities (who does what).\r\nScope (what the law covers and what it does not cover).\r\n\r\nINPUT:\r\n--- SOURCE_TEXT START ---\r\nDruk nr 2745 Warszawa, 10 czerwca 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy Panią Poseł Wiolettę Marię Kulpę oraz Pana Posła Łukasza Schreibera. (-) Waldemar Andzel; (-) Dorota Arciszewska-Mielewczyk; (-) Iwona Ewa Arent; (-) Piotr Babinetz; (-) Barbara Bartuś; (-) Joanna Borowiak; (-) Lidia Burzyńska; (-) Kazimierz Bogusław Choma; (-) Dominika Chorosińska; (-) Tadeusz Chrzan; (-) Anna Ewa Cicholska; (-) Krzysztof Czarnecki; (-) Witold Wojciech Czarnecki; (-) Lidia Czechak; (-) Anna Gembicka; (-) Szymon Giżyński; (-) Mariusz Gosek; (-) Kazimierz Gwiazdowski; (-) Czesław Hoc; (-) Michał Jach; (-) Fryderyk Sylwester Kapinos; (-) Henryk Kowalczyk; (- ) Wioletta Maria Kulpa; (-) Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk; (-) Joanna Lichocka; (-) Antoni Macierewicz; (-) Ewa Malik; (-) Jerzy Materna; (-) Anna Milczanowska; (-) Jan Mosiński; (-) Bogumiła Olbryś; (-) Jacek Osuch; (-) Anna Paluch; (-) Teresa Pamuła; (-) Piotr Polak; (-) Marcin Porzucek; (-) Zbigniew Rau; (-) Rafał Romanowski; (-) Urszula Rusecka; (-) Paweł Sałek; (-) Łukasz Schreiber; (-) Sławomir Skwarek; (-) Agnieszka Anna Soin; (-) Paweł Szrot; (-) Jacek Świat; (-) Krzysztof Tchórzewski; (-) Robert Telus; (-) Ryszard Terlecki; (-) Włodzimierz Tomaszewski; (-) Jarosław Wiesław Wieczorek; (-) Elżbieta Witek; (-) Agnieszka Wojciechowska van Heukelom; (-) Grzegorz Woźniak; (-) Tadeusz Woźniak; (-) Tomasz Zieliński. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt U S T A W A z dnia ... o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153) w art. 26 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Wójtem nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe”. Art. 2. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1684) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 26 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Członkiem zarządu powiatu nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.”; 2) po art. 31c dodaje się art. 31d w brzmieniu: „Art. 31d. W przypadku skazania członka zarządu powiatu prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, rada powiatu w terminie 14 dni od dnia powzięcia informacji o uprawomocnieniu się wyroku stwierdza w drodze uchwały utratę funkcji przez członka zarządu powiatu.”. Art. 3. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 581) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 31 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Członkiem zarządu województwa nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.”; 2) po art. 37 dodaje się art. 37a w brzmieniu: „Art. 37a. W przypadku skazania członka zarządu województwa prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, sejmik województwa w terminie 14 dni od dnia powzięcia informacji o uprawomocnieniu się wyroku stwierdza w drodze uchwały utratę funkcji członka zarządu województwa.”. Art. 4. W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r., poz. 365) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 426 § 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „Do każdego zgłoszenia należy dołączyć pisemne oświadczenia kandydatów o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności do danej rady.”; 2) w art. 479 § 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) pisemne oświadczenie kandydata o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności; zgoda kandydata na kandydowanie w wyborach powinna zawierać dane: imię (imiona), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo oraz numer ewidencyjny PESEL kandydata, a także wskazanie jego przynależności do partii politycznej; zgodę na kandydowanie kandydat opatruje datą i własnoręcznym podpisem”. Art. 5. Do przedterminowych i uzupełniających wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 6. Do przedterminowych wyborów wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 7. Do zmian w składzie zarządu powiatu oraz zarządu województwa przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 i art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 8. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. U Z A S A D N I E N I E Celem proponowanej ustawy jest zapewnienie szczególnej transparentności, a także wysokich standardów etycznych i rękojmi prawidłowego wykonywania zadań publicznych. Samorząd odpowiada na podstawowe potrzeby obywateli - edukacja, komunikacja, infrastruktura drogowa, kultura, sport. Obywatele w wyborach powszechnych wybierają swoich przedstawicieli na stanowiska wójta (prezydenta, burmistrza) oraz radnych gminnych, powiatowych i wojewódzkich, którzy reprezentują ich interesy i dbają o dobro wspólne. W trosce o najwyższe standardy i poszanowanie prawa istotne jest, aby obywatele mieli pewność, że ich przedstawicielami są osoby, które mają nienaganną postawę względem prawa, a także etyczną i moralną. Kandydat startujący w wyborach samorządowych, powinien cechować się nienagannym stosunkiem do prawa. Transparentność oraz uczciwość osób pełniących funkcje publiczne są fundamentem demokratycznego państwa. Obywatele, jako wyborcy powierzający danym kandydatom odpowiedzialność za sprawy publiczne, mają prawo oczekiwać od swoich reprezentantów wiarygodności, przestrzegania prawa oraz postawy budzącej społeczne zaufanie. Mając na względzie przejrzystość życia publicznego fundamentalne jest, aby o porządek i ład społeczny dbały osoby z nieposzlakowaną opinią. W związku z tym za priorytetowe uznaje się, aby kandydaci na stanowiska wójta (prezydenta, burmistrza) oraz radnych na szczeblu gminnym, powiatowym i wojewódzkim legitymowali się informacją z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności, a nie jak dotychczas - oświadczeniem. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Kandydaci kandydujący w wyborach na Prezydenta RP, wyborach do Sejmu RP i Senatu RP, a także w wyborach do Parlamentu Europejskiego są zobowiązani do złożenia pisemnego oświadczenia o posiadaniu prawa wybieralności jednak oświadczenie to jest każdorazowo weryfikowane. Właściwa komisja wyborcza niezwłocznie występuje do Ministra Sprawiedliwości z zapytaniem o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego o kandydacie. W przypadku kandydatów kandydujących w wyborach samorządowych oświadczenia nie są sprawdzane. Skutkiem tego są niestety nieuczciwe praktyki i wykryte naruszenia. Osoby piastujące kluczowe stanowiska samorządowe, mimo wyroków, składały oświadczenia o niekaralność sygnowane własnym podpisem. W ten sposób dopuszczały się poświadczenia nieprawdy, a idąc dalej - postępowały niegodnie, kierując się interesem własnym, a nie troską o dobro obywateli. Projekt ustawy wprowadza zatem zmianę Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. To szczególnie istotna zmiana ponieważ członkowie zarządu powiatu i województwa nie muszą pełnić funkcji radnych, nie muszą również podlegać przepisom ustawy o pracownikach samorządowych, co daje furtkę do nadużyć w tym zakresie. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2276/15 „ustawodawca uznaje, że osoby, które dopuściły się czynu karalnego zagrożonego określonym rodzajem kary stają się niegodne piastowania funkcji w urzędach publicznych, a co za tym idzie tracą prawo wybieralności”. Art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego mówi, że nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Radni samorządowi nie mogą być zatem osobami skazanymi prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne podważa zaufanie do tej osoby i dowodzi, że nie daje ona rękojmi uczciwego i zgodnego z prawem sprawowania urzędu i nie powinna mieć wpływu na podejmowane decyzje administracyjne oraz dysponowanie środkami publicznymi. Definicję osoby pełniącej funkcję publiczną odnajdujemy w prawie karnym. Zgodnie z art. 115 § 13 pkt 4 k.k. funkcjonariuszem publicznym jest osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza podejmowanie działań z poszanowaniem wyrażonych w niej wartości, w sposób który nie podważa zasad ustrojowych państwa. Skazanie za przestępstwo umyślne godzi w autorytet samorządu i państwa. Samorząd jest tym miejscem, w którym mieszkańcy tworzą wspólnotę i samodzielnie decydują o jej kształcie. Dlatego tak ważne jest, aby powierzający władzę mieli pewność, że ich przedstawiciele są osobami o nienagannej postawie. Projekt ustawy pozostaje bez wpływu na budżet państwa oraz budżety samorządu terytorialnego. Projekt wywołuje pozytywne skutki prawne oraz społeczne. Projekt nie ma wpływu na mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. WZÓR DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Wioletta Kulpa i Łukasz Schreiber I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Projekt ustawy wprowadza zmianę Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. To szczególnie istotna zmiana ponieważ członkowie zarządu powiatu i województwa nie muszą pełnić funkcji radnych, nie muszą również podlegać przepisom ustawy o pracownikach samorządowych, co daje furtkę do nadużyć w tym zakresie. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. - 2 - [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Nie Cel, który ma być osiągnięty za pomocą przedmiotowego projektu ustawy nie może być zrealizowany za pomocą innych środków niż zaproponowane w projekcie. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? a) Projekt jest spójny z dotychczasowymi regulacjami. b) Projekt jest zgodny z Konstytucją RP, w tym z konstytucyjnym standardem ochrony wolności i praw. c) Projekt jest zgodny z prawem międzynarodowym oraz prawem UE. d) Projektowana ustawa weszłaby w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Projekt ustawy wprowadza zatem Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Projekt wywołuje pozytywne skutki społeczne. Celem proponowanej regulacji jest zapewnienie szczególnej transparentności, a także wysokich standardów etycznych i rękojmi prawidłowego wykonywania zadań publicznych. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne podważa zaufanie do tej osoby i dowodzi, że nie daje ona rękojmi uczciwego i zgodnego z prawem sprawowania urzędu i nie powinna mieć wpływu na podejmowane decyzje administracyjne oraz dysponowanie środkami publicznymi. Skazanie za przestępstwo umyślne godzi w autorytet samorządu i - 3 - państwa. Samorząd jest tym miejscem, w którym mieszkańcy tworzą wspólnotę i samodzielnie decydują o jej kształcie. Dlatego tak ważne jest, aby powierzający władzę mieli pewność, że ich przedstawiciele są osobami o nienagannej postawie. Proponowane zapisy dają pewność obywatelom, że w wyborach samorządowych wybierają osoby, na których nie ciążą wyroki. [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projekt nie wywołuje skutków gospodarczych. Przyczynia się jedynie do zwiększenia transparentności życia publicznego. Projekt nie ma wpływu na mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projekt ustawy nie wywołuje skutków finansowych dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Kandydaci kandydujący w wyborach samorządowych muszą jedynie przedstawić informację z Krajowego Rejestru Karnego, której koszt w wersji papierowej wynosi 30 zł. Kandydaci ponoszę te koszty samodzielnie. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Wejście w życie ustawy nie będzie miało wpływu na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie - 4 - III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie\r\n--- SOURCE_TEXT END ---\r\n\r\n--- FLAGGED_JSON START ---\r\n{\n  \"pl_ai_title\": \"Nowe wymogi dla kandydatów w wyborach samorządowych\",\n  \"pl_summary\": \"Projekt ustawy wprowadza obowiązek przedstawienia przez kandydatów w wyborach samorządowych zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego, zamiast dotychczasowego oświadczenia o niekaralności. Osoby skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie będą mogły być wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta ani członkiem zarządu powiatu lub województwa. Ma to zwiększyć przejrzystość i zaufanie do lokalnych władz.\",\n  \"pl_key_points\": [\n    \"Kandydaci na wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz radnych będą musieli dołączyć do zgłoszenia wyborczego zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego.\",\n    \"Osoby skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo (np. kradzież, oszustwo) lub umyślne przestępstwo skarbowe nie będą mogły pełnić funkcji wójta ani członka zarządu powiatu lub województwa.\",\n    \"Rada powiatu i sejmik województwa będą musieli w ciągu 14 dni od dowiedzenia się o wyroku skazującym członka zarządu, podjąć uchwałę o utracie przez niego funkcji.\",\n    \"Nowe przepisy będą stosowane także do wyborów przedterminowych i uzupełniających przeprowadzanych w trakcie obecnej kadencji.\"\n  ],\n  \"eng_ai_title\": \"New requirements for local government election candidates\",\n  \"eng_summary\": \"This bill introduces a requirement for local government election candidates to submit a criminal record check instead of a simple declaration of no criminal record. People convicted of intentional crimes prosecuted by public indictment or intentional tax crimes will be banned from becoming mayors or members of county and regional boards. The goal is to increase transparency and public trust in local authorities.\",\n  \"eng_key_points\": [\n    \"Candidates for mayor, city president, and councilors will need to attach a criminal record certificate to their election registration.\",\n    \"People with a final conviction for an intentional crime (e.g., theft, fraud) or an intentional tax crime will be barred from serving as mayor or on county/regional boards.\",\n    \"County councils and regional assemblies will have 14 days to pass a resolution removing a board member after learning of their conviction.\",\n    \"The new rules will also apply to early and by-elections held during the current term.\"\n  ],\n  \"de_ai_title\": \"Neue Anforderungen für Kandidaten bei Kommunalwahlen\",\n  \"de_summary\": \"Der Gesetzesentwurf führt die Pflicht für Kandidaten bei Kommunalwahlen ein, ein polizeiliches Führungszeugnis vorzulegen, anstatt einer einfachen Erklärung über ihre Straffreiheit. Personen, die rechtskräftig wegen eines vorsätzlichen Verbrechens oder einer vorsätzlichen Steuerstraftat verurteilt wurden, dürfen nicht Bürgermeister oder Mitglied des Kreis- oder Regionalvorstands werden. Ziel ist es, die Transparenz und das Vertrauen in die lokalen Behörden zu erhöhen.\",\n  \"de_key_points\": [\n    \"Kandidaten für das Amt des Bürgermeisters, Stadtpräsidenten und Gemeinderatsmitglieder müssen ihrer Wahlanmeldung ein polizeiliches Führungszeugnis beifügen.\",\n    \"Personen mit rechtskräftiger Verurteilung wegen eines vorsätzlichen Verbrechens (z.B. Diebstahl, Betrug) oder einer vorsätzlichen Steuerstraftat sind von der Ausübung des Bürgermeisteramtes oder der Mitgliedschaft in Kreis-/Regionalvorständen ausgeschlossen.\",\n    \"Kreistage und Regionalversammlungen müssen innerhalb von 14 Tagen nach Kenntnisnahme einer Verurteilung eines Vorstandsmitglieds einen Beschluss über den Verlust seines Amtes fassen.\",\n    \"Die neuen Regelungen gelten auch für vorgezogene und Ergänzungswahlen, die während der laufenden Amtszeit durchgeführt werden.\"\n  ],\n  \"fr_ai_title\": \"Nouvelles exigences pour les candidats aux élections locales\",\n  \"fr_summary\": \"Ce projet de loi impose aux candidats aux élections locales de fournir un extrait de casier judiciaire au lieu d'une simple déclaration de non-condamnation. Les personnes condamnées par un jugement définitif pour un délit intentionnel poursuivi par voie de citation directe ou pour un délit fiscal intentionnel ne pourront pas être maires ou membres des conseils départementaux et régionaux. L'objectif est d'accroître la transparence et la confiance du public dans les autorités locales.\",\n  \"fr_key_points\": [\n    \"Les candidats aux postes de maire, de président de ville et de conseiller municipal devront joindre un extrait de casier judiciaire à leur déclaration de candidature.\",\n    \"Les personnes ayant une condamnation définitive pour un délit intentionnel (ex. vol, escroquerie) ou un délit fiscal intentionnel ne pourront pas exercer les fonctions de maire ni de membre des conseils départementaux/régionaux.\",\n    \"Les conseils départementaux et les assemblées régionales disposeront de 14 jours pour adopter une résolution constatant la perte de fonction d'un membre du conseil après avoir eu connaissance de sa condamnation.\",\n    \"Les nouvelles règles s'appliqueront également aux élections anticipées et partielles organisées au cours du mandat en cours.\"\n  ],\n  \"es_ai_title\": \"Nuevos requisitos para candidatos a elecciones locales\",\n  \"es_summary\": \"Este proyecto de ley introduce la obligación para los candidatos a elecciones locales de presentar un certificado de antecedentes penales en lugar de una simple declaración de no tener antecedentes. Las personas condenadas por sentencia firme por un delito intencional perseguido de oficio o por un delito fiscal intencional no podrán ser alcaldes ni miembros de las juntas de condado o regionales. El objetivo es aumentar la transparencia y la confianza pública en las autoridades locales.\",\n  \"es_key_points\": [\n    \"Los candidatos a alcalde, presidente de ciudad y concejales deberán adjuntar un certificado de antecedentes penales a su inscripción electoral.\",\n    \"Las personas con una condena firme por un delito intencional (p. ej., robo, fraude) o un delito fiscal intencional no podrán ejercer como alcaldes ni como miembros de juntas de condado/regionales.\",\n    \"Los consejos de condado y las asambleas regionales tendrán 14 días para aprobar una resolución que declare la pérdida del cargo de un miembro de la junta después de conocer su condena.\",\n    \"Las nuevas reglas también se aplicarán a las elecciones anticipadas y parciales realizadas durante el mandato actual.\"\n  ],\n  \"it_ai_title\": \"Nuovi requisiti per i candidati alle elezioni locali\",\n  \"it_summary\": \"Questo disegno di legge introduce l'obbligo per i candidati alle elezioni locali di presentare un certificato del casellario giudiziale invece di una semplice dichiarazione di incensuratezza. Le persone condannate con sentenza definitiva per un reato doloso perseguibile d'ufficio o per un reato fiscale doloso non potranno diventare sindaci o membri delle giunte provinciali e regionali. L'obiettivo è aumentare la trasparenza e la fiducia del pubblico nelle autorità locali.\",\n  \"it_key_points\": [\n    \"I candidati a sindaco, presidente di città e consiglieri comunali dovranno allegare un certificato del casellario giudiziale alla loro candidatura.\",\n    \"Le persone con una condanna definitiva per un reato doloso (es. furto, frode) o per un reato fiscale doloso non potranno ricoprire la carica di sindaco o di membro delle giunte provinciali/regionali.\",\n    \"I consigli provinciali e le assemblee regionali avranno 14 giorni per approvare una delibera che dichiari la perdita della carica di un membro della giunta dopo aver appreso della sua condanna.\",\n    \"Le nuove regole si applicheranno anche alle elezioni anticipate e suppletive svolte durante l'attuale mandato.\"\n  ],\n  \"nl_ai_title\": \"Nieuwe eisen voor kandidaten bij lokale verkiezingen\",\n  \"nl_summary\": \"Dit wetsvoorstel introduceert de verplichting voor kandidaten bij lokale verkiezingen om een uittreksel uit het strafregister te overleggen in plaats van een eenvoudige verklaring van onbesproken gedrag. Personen die onherroepelijk zijn veroordeeld voor een opzettelijk misdrijf dat vervolgd wordt op basis van een openbare aanklacht of voor een opzettelijk fiscaal misdrijf, mogen geen burgemeester of lid van het dagelijks bestuur van een provincie of regio worden. Het doel is de transparantie en het vertrouwen in lokale overheden te vergroten.\",\n  \"nl_key_points\": [\n    \"Kandidaten voor burgemeester, stadsvoorzitter en gemeenteraadsleden moeten een uittreksel uit het strafregister bij hun kandidatuur voegen.\",\n    \"Personen met een onherroepelijke veroordeling voor een opzettelijk misdrijf (bv. diefstal, fraude) of een opzettelijk fiscaal misdrijf mogen geen burgemeester of lid van het dagelijks bestuur van provincie/regio zijn.\",\n    \"Provinciale staten en regionale raden moeten binnen 14 dagen na kennisname van een veroordeling van een bestuurslid een besluit nemen over het verlies van zijn functie.\",\n    \"De nieuwe regels zijn ook van toepassing op vervroegde en tussentijdse verkiezingen die tijdens de huidige zittingsperiode worden gehouden.\"\n  ],\n  \"pt_ai_title\": \"Novos requisitos para candidatos a eleições locais\",\n  \"pt_summary\": \"Este projeto de lei introduz a obrigação de os candidatos a eleições locais apresentarem um certificado de registo criminal em vez de uma simples declaração de ausência de antecedentes criminais. As pessoas condenadas por sentença transitada em julgado por um crime doloso de acusação pública ou por um crime fiscal doloso não poderão ser presidentes de câmara ou membros dos conselhos executivos distritais e regionais. O objetivo é aumentar a transparência e a confiança pública nas autoridades locais.\",\n  \"pt_key_points\": [\n    \"Os candidatos a presidente de câmara, presidente de cidade e vereadores terão de anexar um certificado de registo criminal à sua candidatura.\",\n    \"Pessoas com uma condenação transitada em julgado por um crime doloso (ex., roubo, fraude) ou por um crime fiscal doloso não poderão exercer o cargo de presidente de câmara ou de membro dos conselhos executivos distritais/regionais.\",\n    \"As assembleias distritais e regionais terão 14 dias para aprovar uma resolução que declare a perda de funções de um membro do conselho executivo após tomarem conhecimento da sua condenação.\",\n    \"As novas regras aplicar-se-ão também a eleições antecipadas e suplementares realizadas durante o mandato atual.\"\n  ],\n  \"category\": [\n    \"Local Government\"\n  ]\n}\r\n--- FLAGGED_JSON END ---\r\n\r\nOUTPUT:\r\nOnly the repaired JSON object compliant with the structure:\r\n{\r\n  \"pl_ai_title\": \"...\", \"pl_summary\": \"...\", \"pl_key_points\": [...],\r\n  \"eng_ai_title\": \"...\", \"eng_summary\": \"...\", \"eng_key_points\": [...],\r\n  \"de_ai_title\": \"...\", \"de_summary\": \"...\", \"de_key_points\": [...],\r\n  \"fr_ai_title\": \"...\", \"fr_summary\": \"...\", \"fr_key_points\": [...],\r\n  \"es_ai_title\": \"...\", \"es_summary\": \"...\", \"es_key_points\": [...],\r\n  \"it_ai_title\": \"...\", \"it_summary\": \"...\", \"it_key_points\": [...],\r\n  \"nl_ai_title\": \"...\", \"nl_summary\": \"...\", \"nl_key_points\": [...],\r\n  \"pt_ai_title\": \"...\", \"pt_summary\": \"...\", \"pt_key_points\": [...],\r\n  \"category\": [\"...\"]\r\n}\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{ \"pl_ai_title\": \"Nowe wymogi dla kandydatów w wyborach samorządowych\", \"pl_summary\": \"Projekt ustawy wprowadza obowiązek przedstawienia przez kandydatów w wyborach samorządowych informacji z Krajowego Rejestru Karnego, zamiast dotychczasowego oświadczenia o posiadaniu prawa wybieralności. Osoby skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie będą mogły być wójtem ani członkiem zarządu powiatu lub województwa. Ma to zwiększyć przejrzystość i zaufanie do lokalnych władz.\", \"pl_key_points\": [ \"Kandydaci na wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz radnych będą musieli dołączyć do zgłoszenia wyborczego informację z Krajowego Rejestru Karnego.\", \"Osoby skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie będą mogły pełnić funkcji wójta ani członka zarządu powiatu lub województwa.\", \"Rada powiatu i sejmik województwa będą musieli w ciągu 14 dni od powzięcia informacji o uprawomocnieniu się wyroku skazującego członka zarządu, podjąć uchwałę o utracie przez niego funkcji.\", \"Nowe przepisy będą stosowane także do wyborów przedterminowych i uzupełniających przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której ustawa weszła w życie.\" ], \"eng_ai_title\": \"New requirements for local government election candidates\", \"eng_summary\": \"This bill introduces a requirement for local government election candidates to submit information from the National Criminal Register instead of a declaration of eligibility. People convicted by a final judgment for an intentional crime prosecuted by public indictment or an intentional tax crime will be banned from becoming commune head (wójt) or members of county and regional boards. The goal is to increase transparency and public trust in local authorities.\", \"eng_key_points\": [ \"Candidates for commune head (wójt, burmistrz, prezydent miasta) and councilors will need to attach information from the National Criminal Register to their election registration.\", \"People with a final conviction for an intentional crime prosecuted by public indictment or an intentional tax crime will be barred from serving as commune head or on county/regional boards.\", \"County councils and regional assemblies will have 14 days from learning of a board member's final conviction to pass a resolution removing them from office.\", \"The new rules will also apply to early and by-elections held during the term in which the act enters into force.\" ], \"de_ai_title\": \"Neue Anforderungen für Kandidaten bei Kommunalwahlen\", \"de_summary\": \"Der Gesetzesentwurf führt die Pflicht für Kandidaten bei Kommunalwahlen ein, eine Auskunft aus dem Nationalen Strafregister vorzulegen, anstatt einer Erklärung über das passive Wahlrecht. Personen, die rechtskräftig wegen einer vorsätzlichen Straftat, die von Amts wegen verfolgt wird, oder einer vorsätzlichen Steuerstraftat verurteilt wurden, dürfen nicht Gemeindevorsteher (wójt) oder Mitglied des Kreis- oder Wojewodschaftsvorstands werden. Ziel ist es, die Transparenz und das Vertrauen in die lokalen Behörden zu erhöhen.\", \"de_key_points\": [ \"Kandidaten für das Amt des Gemeindevorstehers (wójt, burmistrz, prezydent miasta) und der Gemeinderäte müssen ihrer Wahlanmeldung eine Auskunft aus dem Nationalen Strafregister beifügen.\", \"Personen mit rechtskräftiger Verurteilung wegen einer vorsätzlichen Straftat, die von Amts wegen verfolgt wird, oder einer vorsätzlichen Steuerstraftat sind von der Ausübung des Amtes des Gemeindevorstehers oder der Mitgliedschaft in Kreis-/Wojewodschaftsvorständen ausgeschlossen.\", \"Kreistage und Wojewodschaftstage müssen innerhalb von 14 Tagen nach Kenntniserlangung von der Rechtskraft einer Verurteilung eines Vorstandsmitglieds einen Beschluss über den Verlust seines Amtes fassen.\", \"Die neuen Regelungen gelten auch für vorgezogene und Ergänzungswahlen, die während der Amtszeit durchgeführt werden, in der das Gesetz in Kraft tritt.\" ], \"fr_ai_title\": \"Nouvelles exigences pour les candidats aux élections locales\", \"fr_summary\": \"Ce projet de loi impose aux candidats aux élections locales de fournir une information du Casier Judiciaire National au lieu d'une déclaration d'éligibilité. Les personnes condamnées par un jugement définitif pour un délit intentionnel poursuivi sur accusation publique ou pour un délit fiscal intentionnel ne pourront pas être maire de commune (wójt) ou membres des conseils exécutifs de district et de région. L'objectif est d'accroître la transparence et la confiance du public dans les autorités locales.\", \"fr_key_points\": [ \"Les candidats aux postes de maire de commune (wójt, burmistrz, prezydent miasta) et de conseiller municipal devront joindre une information du Casier Judiciaire National à leur déclaration de candidature.\", \"Les personnes ayant une condamnation définitive pour un délit intentionnel poursuivi sur accusation publique ou un délit fiscal intentionnel ne pourront pas exercer les fonctions de maire de commune ni de membre des conseils exécutifs de district/région.\", \"Les conseils de district et les assemblées régionales disposeront de 14 jours à compter de la prise de connaissance de la condamnation définitive d'un membre du conseil exécutif pour adopter une résolution constatant la perte de sa fonction.\", \"Les nouvelles règles s'appliqueront également aux élections anticipées et partielles organisées au cours du mandat pendant lequel la loi entre en vigueur.\" ], \"es_ai_title\": \"Nuevos requisitos para candidatos a elecciones locales\", \"es_summary\": \"Este proyecto de ley introduce la obligación para los candidatos a elecciones locales de presentar información del Registro Nacional de Antecedentes Penales en lugar de una declaración de elegibilidad. Las personas condenadas por sentencia firme por un delito intencional perseguido de oficio o por un delito fiscal intencional no podrán ser alcalde de municipio (wójt) ni miembros de las juntas de condado o regionales. El objetivo es aumentar la transparencia y la confianza pública en las autoridades locales.\", \"es_key_points\": [ \"Los candidatos a alcalde de municipio (wójt, burmistrz, prezydent miasta) y concejales deberán adjuntar información del Registro Nacional de Antecedentes Penales a su inscripción electoral.\", \"Las personas con una condena firme por un delito intencional perseguido de oficio o un delito fiscal intencional no podrán ejercer como alcaldes de municipio ni como miembros de juntas de condado/regionales.\", \"Los consejos de condado y las asambleas regionales tendrán 14 días desde que tengan conocimiento de la firmeza de la condena de un miembro de la junta para aprobar una resolución que declare la pérdida de su cargo.\", \"Las nuevas reglas también se aplicarán a las elecciones anticipadas y parciales realizadas durante el mandato en el que la ley entre en vigor.\" ], \"it_ai_title\": \"Nuovi requisiti per i candidati alle elezioni locali\", \"it_summary\": \"Questo disegno di legge introduce l'obbligo per i candidati alle elezioni locali di presentare un'informazione del Casellario Giudiziale Nazionale invece di una dichiarazione di eleggibilità. Le persone condannate con sentenza definitiva per un reato doloso perseguibile d'ufficio o per un reato fiscale doloso non potranno diventare sindaco di comune (wójt) o membri delle giunte provinciali e regionali. L'obiettivo è aumentare la trasparenza e la fiducia del pubblico nelle autorità locali.\", \"it_key_points\": [ \"I candidati a sindaco di comune (wójt, burmistrz, prezydent miasta) e consiglieri comunali dovranno allegare un'informazione del Casellario Giudiziale Nazionale alla loro candidatura.\", \"Le persone con una condanna definitiva per un reato doloso perseguibile d'ufficio o per un reato fiscale doloso non potranno ricoprire la carica di sindaco di comune o di membro delle giunte provinciali/regionali.\", \"I consigli provinciali e le assemblee regionali avranno 14 giorni dal momento in cui vengono a conoscenza del passaggio in giudicato della condanna di un membro della giunta per approvare una delibera che dichiari la perdita della sua carica.\", \"Le nuove regole si applicheranno anche alle elezioni anticipate e suppletive svolte durante il mandato in cui la legge entra in vigore.\" ], \"nl_ai_title\": \"Nieuwe eisen voor kandidaten bij lokale verkiezingen\", \"nl_summary\": \"Dit wetsvoorstel introduceert de verplichting voor kandidaten bij lokale verkiezingen om informatie uit het Nationaal Strafregister te overleggen in plaats van een verklaring van verkiesbaarheid. Personen die onherroepelijk zijn veroordeeld voor een opzettelijk misdrijf dat op grond van een openbare aanklacht wordt vervolgd of voor een opzettelijk fiscaal misdrijf, mogen geen burgemeester van een gemeente (wójt) of lid van het dagelijks bestuur van een district of regio worden. Het doel is de transparantie en het vertrouwen in lokale overheden te vergroten.\", \"nl_key_points\": [ \"Kandidaten voor burgemeester van een gemeente (wójt, burmistrz, prezydent miasta) en gemeenteraadsleden moeten informatie uit het Nationaal Strafregister bij hun kandidatuur voegen.\", \"Personen met een onherroepelijke veroordeling voor een opzettelijk misdrijf dat op grond van een openbare aanklacht wordt vervolgd of een opzettelijk fiscaal misdrijf mogen geen burgemeester van een gemeente of lid van het dagelijks bestuur van een district/regio zijn.\", \"Districtsraden en regionale raden moeten binnen 14 dagen nadat zij kennis hebben genomen van het onherroepelijk worden van een veroordeling van een bestuurslid, een besluit nemen over het verlies van zijn functie.\", \"De nieuwe regels zijn ook van toepassing op vervroegde en tussentijdse verkiezingen die worden gehouden tijdens de zittingsperiode waarin de wet in werking treedt.\" ], \"pt_ai_title\": \"Novos requisitos para candidatos a eleições locais\", \"pt_summary\": \"Este projeto de lei introduz a obrigação de os candidatos a eleições locais apresentarem uma informação do Registo Criminal Nacional em vez de uma declaração de elegibilidade. As pessoas condenadas por sentença transitada em julgado por um crime doloso de acusação pública ou por um crime fiscal doloso não poderão ser presidente de junta de freguesia (wójt) ou membros dos conselhos executivos distritais e regionais. O objetivo é aumentar a transparência e a confiança pública nas autoridades locais.\", \"pt_key_points\": [ \"Os candidatos a presidente de junta de freguesia (wójt, burmistrz, prezydent miasta) e vereadores terão de anexar uma informação do Registo Criminal Nacional à sua candidatura.\", \"Pessoas com uma condenação transitada em julgado por um crime doloso de acusação pública ou por um crime fiscal doloso não poderão exercer o cargo de presidente de junta de freguesia ou de membro dos conselhos executivos distritais/regionais.\", \"As assembleias distritais e regionais terão 14 dias a partir do momento em que tomam conhecimento do trânsito em julgado da condenação de um membro do conselho executivo para aprovar uma resolução que declare a perda do seu cargo.\", \"As novas regras aplicar-se-ão também a eleições antecipadas e suplementares realizadas durante o mandato em que a lei entra em vigor.\" ], \"category\": [ \"Local Government\" ] }"
    },
    {
      "timestamp": "2026-07-02T16:23:13.033Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2745/text/index.html",
      "model": "gemini-flash-lite-latest",
      "prompt_sent": "\r\nROLE: Fact Checker.\r\nTASK: Compare SOURCE (the original) and SUMMARY (a summary prepared by another AI).\r\n\r\nYour goal is to detect \"FABRICATED SPECIFICS\" (Fabricated Entities) in SUMMARY.\r\n\r\nSOURCE:\r\nDruk nr 2745 Warszawa, 10 czerwca 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy Panią Poseł Wiolettę Marię Kulpę oraz Pana Posła Łukasza Schreibera. (-) Waldemar Andzel; (-) Dorota Arciszewska-Mielewczyk; (-) Iwona Ewa Arent; (-) Piotr Babinetz; (-) Barbara Bartuś; (-) Joanna Borowiak; (-) Lidia Burzyńska; (-) Kazimierz Bogusław Choma; (-) Dominika Chorosińska; (-) Tadeusz Chrzan; (-) Anna Ewa Cicholska; (-) Krzysztof Czarnecki; (-) Witold Wojciech Czarnecki; (-) Lidia Czechak; (-) Anna Gembicka; (-) Szymon Giżyński; (-) Mariusz Gosek; (-) Kazimierz Gwiazdowski; (-) Czesław Hoc; (-) Michał Jach; (-) Fryderyk Sylwester Kapinos; (-) Henryk Kowalczyk; (- ) Wioletta Maria Kulpa; (-) Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk; (-) Joanna Lichocka; (-) Antoni Macierewicz; (-) Ewa Malik; (-) Jerzy Materna; (-) Anna Milczanowska; (-) Jan Mosiński; (-) Bogumiła Olbryś; (-) Jacek Osuch; (-) Anna Paluch; (-) Teresa Pamuła; (-) Piotr Polak; (-) Marcin Porzucek; (-) Zbigniew Rau; (-) Rafał Romanowski; (-) Urszula Rusecka; (-) Paweł Sałek; (-) Łukasz Schreiber; (-) Sławomir Skwarek; (-) Agnieszka Anna Soin; (-) Paweł Szrot; (-) Jacek Świat; (-) Krzysztof Tchórzewski; (-) Robert Telus; (-) Ryszard Terlecki; (-) Włodzimierz Tomaszewski; (-) Jarosław Wiesław Wieczorek; (-) Elżbieta Witek; (-) Agnieszka Wojciechowska van Heukelom; (-) Grzegorz Woźniak; (-) Tadeusz Woźniak; (-) Tomasz Zieliński. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt U S T A W A z dnia ... o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153) w art. 26 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Wójtem nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe”. Art. 2. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1684) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 26 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Członkiem zarządu powiatu nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.”; 2) po art. 31c dodaje się art. 31d w brzmieniu: „Art. 31d. W przypadku skazania członka zarządu powiatu prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, rada powiatu w terminie 14 dni od dnia powzięcia informacji o uprawomocnieniu się wyroku stwierdza w drodze uchwały utratę funkcji przez członka zarządu powiatu.”. Art. 3. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 581) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 31 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Członkiem zarządu województwa nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.”; 2) po art. 37 dodaje się art. 37a w brzmieniu: „Art. 37a. W przypadku skazania członka zarządu województwa prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, sejmik województwa w terminie 14 dni od dnia powzięcia informacji o uprawomocnieniu się wyroku stwierdza w drodze uchwały utratę funkcji członka zarządu województwa.”. Art. 4. W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r., poz. 365) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 426 § 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „Do każdego zgłoszenia należy dołączyć pisemne oświadczenia kandydatów o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności do danej rady.”; 2) w art. 479 § 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) pisemne oświadczenie kandydata o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności; zgoda kandydata na kandydowanie w wyborach powinna zawierać dane: imię (imiona), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo oraz numer ewidencyjny PESEL kandydata, a także wskazanie jego przynależności do partii politycznej; zgodę na kandydowanie kandydat opatruje datą i własnoręcznym podpisem”. Art. 5. Do przedterminowych i uzupełniających wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 6. Do przedterminowych wyborów wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 7. Do zmian w składzie zarządu powiatu oraz zarządu województwa przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 i art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 8. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. U Z A S A D N I E N I E Celem proponowanej ustawy jest zapewnienie szczególnej transparentności, a także wysokich standardów etycznych i rękojmi prawidłowego wykonywania zadań publicznych. Samorząd odpowiada na podstawowe potrzeby obywateli - edukacja, komunikacja, infrastruktura drogowa, kultura, sport. Obywatele w wyborach powszechnych wybierają swoich przedstawicieli na stanowiska wójta (prezydenta, burmistrza) oraz radnych gminnych, powiatowych i wojewódzkich, którzy reprezentują ich interesy i dbają o dobro wspólne. W trosce o najwyższe standardy i poszanowanie prawa istotne jest, aby obywatele mieli pewność, że ich przedstawicielami są osoby, które mają nienaganną postawę względem prawa, a także etyczną i moralną. Kandydat startujący w wyborach samorządowych, powinien cechować się nienagannym stosunkiem do prawa. Transparentność oraz uczciwość osób pełniących funkcje publiczne są fundamentem demokratycznego państwa. Obywatele, jako wyborcy powierzający danym kandydatom odpowiedzialność za sprawy publiczne, mają prawo oczekiwać od swoich reprezentantów wiarygodności, przestrzegania prawa oraz postawy budzącej społeczne zaufanie. Mając na względzie przejrzystość życia publicznego fundamentalne jest, aby o porządek i ład społeczny dbały osoby z nieposzlakowaną opinią. W związku z tym za priorytetowe uznaje się, aby kandydaci na stanowiska wójta (prezydenta, burmistrza) oraz radnych na szczeblu gminnym, powiatowym i wojewódzkim legitymowali się informacją z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności, a nie jak dotychczas - oświadczeniem. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Kandydaci kandydujący w wyborach na Prezydenta RP, wyborach do Sejmu RP i Senatu RP, a także w wyborach do Parlamentu Europejskiego są zobowiązani do złożenia pisemnego oświadczenia o posiadaniu prawa wybieralności jednak oświadczenie to jest każdorazowo weryfikowane. Właściwa komisja wyborcza niezwłocznie występuje do Ministra Sprawiedliwości z zapytaniem o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego o kandydacie. W przypadku kandydatów kandydujących w wyborach samorządowych oświadczenia nie są sprawdzane. Skutkiem tego są niestety nieuczciwe praktyki i wykryte naruszenia. Osoby piastujące kluczowe stanowiska samorządowe, mimo wyroków, składały oświadczenia o niekaralność sygnowane własnym podpisem. W ten sposób dopuszczały się poświadczenia nieprawdy, a idąc dalej - postępowały niegodnie, kierując się interesem własnym, a nie troską o dobro obywateli. Projekt ustawy wprowadza zatem zmianę Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. To szczególnie istotna zmiana ponieważ członkowie zarządu powiatu i województwa nie muszą pełnić funkcji radnych, nie muszą również podlegać przepisom ustawy o pracownikach samorządowych, co daje furtkę do nadużyć w tym zakresie. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2276/15 „ustawodawca uznaje, że osoby, które dopuściły się czynu karalnego zagrożonego określonym rodzajem kary stają się niegodne piastowania funkcji w urzędach publicznych, a co za tym idzie tracą prawo wybieralności”. Art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego mówi, że nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Radni samorządowi nie mogą być zatem osobami skazanymi prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne podważa zaufanie do tej osoby i dowodzi, że nie daje ona rękojmi uczciwego i zgodnego z prawem sprawowania urzędu i nie powinna mieć wpływu na podejmowane decyzje administracyjne oraz dysponowanie środkami publicznymi. Definicję osoby pełniącej funkcję publiczną odnajdujemy w prawie karnym. Zgodnie z art. 115 § 13 pkt 4 k.k. funkcjonariuszem publicznym jest osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza podejmowanie działań z poszanowaniem wyrażonych w niej wartości, w sposób który nie podważa zasad ustrojowych państwa. Skazanie za przestępstwo umyślne godzi w autorytet samorządu i państwa. Samorząd jest tym miejscem, w którym mieszkańcy tworzą wspólnotę i samodzielnie decydują o jej kształcie. Dlatego tak ważne jest, aby powierzający władzę mieli pewność, że ich przedstawiciele są osobami o nienagannej postawie. Projekt ustawy pozostaje bez wpływu na budżet państwa oraz budżety samorządu terytorialnego. Projekt wywołuje pozytywne skutki prawne oraz społeczne. Projekt nie ma wpływu na mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. WZÓR DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Wioletta Kulpa i Łukasz Schreiber I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Projekt ustawy wprowadza zmianę Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. To szczególnie istotna zmiana ponieważ członkowie zarządu powiatu i województwa nie muszą pełnić funkcji radnych, nie muszą również podlegać przepisom ustawy o pracownikach samorządowych, co daje furtkę do nadużyć w tym zakresie. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. - 2 - [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Nie Cel, który ma być osiągnięty za pomocą przedmiotowego projektu ustawy nie może być zrealizowany za pomocą innych środków niż zaproponowane w projekcie. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? a) Projekt jest spójny z dotychczasowymi regulacjami. b) Projekt jest zgodny z Konstytucją RP, w tym z konstytucyjnym standardem ochrony wolności i praw. c) Projekt jest zgodny z prawem międzynarodowym oraz prawem UE. d) Projektowana ustawa weszłaby w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Projekt ustawy wprowadza zatem Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Projekt wywołuje pozytywne skutki społeczne. Celem proponowanej regulacji jest zapewnienie szczególnej transparentności, a także wysokich standardów etycznych i rękojmi prawidłowego wykonywania zadań publicznych. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne podważa zaufanie do tej osoby i dowodzi, że nie daje ona rękojmi uczciwego i zgodnego z prawem sprawowania urzędu i nie powinna mieć wpływu na podejmowane decyzje administracyjne oraz dysponowanie środkami publicznymi. Skazanie za przestępstwo umyślne godzi w autorytet samorządu i - 3 - państwa. Samorząd jest tym miejscem, w którym mieszkańcy tworzą wspólnotę i samodzielnie decydują o jej kształcie. Dlatego tak ważne jest, aby powierzający władzę mieli pewność, że ich przedstawiciele są osobami o nienagannej postawie. Proponowane zapisy dają pewność obywatelom, że w wyborach samorządowych wybierają osoby, na których nie ciążą wyroki. [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projekt nie wywołuje skutków gospodarczych. Przyczynia się jedynie do zwiększenia transparentności życia publicznego. Projekt nie ma wpływu na mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projekt ustawy nie wywołuje skutków finansowych dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Kandydaci kandydujący w wyborach samorządowych muszą jedynie przedstawić informację z Krajowego Rejestru Karnego, której koszt w wersji papierowej wynosi 30 zł. Kandydaci ponoszę te koszty samodzielnie. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Wejście w życie ustawy nie będzie miało wpływu na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie - 4 - III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie\r\n\r\nSUMMARY TO EVALUATE:\r\nTitle: New requirements for local government election candidates\r\nSummary: This bill introduces a requirement for local government election candidates to submit a criminal record check instead of a simple declaration of no criminal record. People convicted of intentional crimes prosecuted by public indictment or intentional tax crimes will be banned from becoming mayors or members of county and regional boards. The goal is to increase transparency and public trust in local authorities.\r\nKey Points: Candidates for mayor, city president, and councilors will need to attach a criminal record certificate to their election registration., People with a final conviction for an intentional crime (e.g., theft, fraud) or an intentional tax crime will be barred from serving as mayor or on county/regional boards., County councils and regional assemblies will have 14 days to pass a resolution removing a board member after learning of their conviction., The new rules will also apply to early and by-elections held during the current term.\r\n\r\nEVALUATION RULES:\r\n1. Check all NUMBERS, DATES, and AMOUNTS in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n2. Check all NAMES, ORGANIZATIONS, and PLACES in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n3. Check all specific LEGAL ACTIONS. If that mechanism is not present in SOURCE -> is_valid: false.\r\n\r\nIMPORTANT: Abstract concepts (e.g. \"transparency\", \"trust\") are allowed as conclusions.\r\n\r\nOUTPUT (JSON):\r\n{\r\n  \"is_valid\": true/false,\r\n  \"issue\": \"fabricated_entity\" / \"contradiction\" / \"none\"\r\n}\r\n\r\nFORMATTING REQUIREMENTS:\r\n1. Respond ONLY with a raw JSON object.\r\n2. DO NOT use Markdown code blocks.\r\n3. DO NOT add any introductions or explanations before or after the JSON.\r\n4. The JSON must be valid and ready to parse.\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"is_valid\": false,\n  \"issue\": \"fabricated_entity\"\n}"
    },
    {
      "timestamp": "2026-07-02T16:17:05.857Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2745/text/index.html",
      "model": "deepseek-v4-flash",
      "prompt_sent": "\r\nYou are an expert in the law of the Poland, whose task is to analyze bills, resolutions, and other legislative documents, and then prepare information from them in an accessible way for citizens. Your goal is to present information so that citizens can assess the impact of legislation on their lives themselves, even without specialized legislative knowledge. Focus on facts and the objective effects of the introduced changes, avoiding value judgments and personal opinions. All legal jargon is forbidden. Present information in a clear, concise, and engaging way, so that it is understandable to a person without legal education. Avoid long, complex sentences. Instead of writing \"the bill aims to amend the tax code...\", write \"Tax changes: new reliefs and obligations for...\". Continue your work until you solve your task. If you are not certain about the generated content, analyze the document again – do not guess. Plan your task well before starting it. In the summary and key points, if possible and justified, emphasize what specific benefits or effects (positive or negative) the law introduces for citizens' everyday life, their rights and obligations, personal finances, safety, and other important issues (e.g. categorical prohibitions and orders, or the most important specific financial and territorial allocations).\r\n\r\nYour response MUST be in JSON format - and contain the following keys.\r\nBefore returning the response, carefully verify that the entire JSON structure is 100% correct, including all commas, curly braces, square brackets, and quotation marks. Invalid JSON is unacceptable and will make it impossible to process your work.\r\n\r\nCarefully analyze the following text of the legal document. This is the content on the basis of which you must generate the summary and key points:\r\n--- DOCUMENT START ---\r\nDruk nr 2745 Warszawa, 10 czerwca 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy Panią Poseł Wiolettę Marię Kulpę oraz Pana Posła Łukasza Schreibera. (-) Waldemar Andzel; (-) Dorota Arciszewska-Mielewczyk; (-) Iwona Ewa Arent; (-) Piotr Babinetz; (-) Barbara Bartuś; (-) Joanna Borowiak; (-) Lidia Burzyńska; (-) Kazimierz Bogusław Choma; (-) Dominika Chorosińska; (-) Tadeusz Chrzan; (-) Anna Ewa Cicholska; (-) Krzysztof Czarnecki; (-) Witold Wojciech Czarnecki; (-) Lidia Czechak; (-) Anna Gembicka; (-) Szymon Giżyński; (-) Mariusz Gosek; (-) Kazimierz Gwiazdowski; (-) Czesław Hoc; (-) Michał Jach; (-) Fryderyk Sylwester Kapinos; (-) Henryk Kowalczyk; (- ) Wioletta Maria Kulpa; (-) Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk; (-) Joanna Lichocka; (-) Antoni Macierewicz; (-) Ewa Malik; (-) Jerzy Materna; (-) Anna Milczanowska; (-) Jan Mosiński; (-) Bogumiła Olbryś; (-) Jacek Osuch; (-) Anna Paluch; (-) Teresa Pamuła; (-) Piotr Polak; (-) Marcin Porzucek; (-) Zbigniew Rau; (-) Rafał Romanowski; (-) Urszula Rusecka; (-) Paweł Sałek; (-) Łukasz Schreiber; (-) Sławomir Skwarek; (-) Agnieszka Anna Soin; (-) Paweł Szrot; (-) Jacek Świat; (-) Krzysztof Tchórzewski; (-) Robert Telus; (-) Ryszard Terlecki; (-) Włodzimierz Tomaszewski; (-) Jarosław Wiesław Wieczorek; (-) Elżbieta Witek; (-) Agnieszka Wojciechowska van Heukelom; (-) Grzegorz Woźniak; (-) Tadeusz Woźniak; (-) Tomasz Zieliński. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt U S T A W A z dnia ... o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153) w art. 26 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Wójtem nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe”. Art. 2. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1684) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 26 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Członkiem zarządu powiatu nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.”; 2) po art. 31c dodaje się art. 31d w brzmieniu: „Art. 31d. W przypadku skazania członka zarządu powiatu prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, rada powiatu w terminie 14 dni od dnia powzięcia informacji o uprawomocnieniu się wyroku stwierdza w drodze uchwały utratę funkcji przez członka zarządu powiatu.”. Art. 3. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 581) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 31 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Członkiem zarządu województwa nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.”; 2) po art. 37 dodaje się art. 37a w brzmieniu: „Art. 37a. W przypadku skazania członka zarządu województwa prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, sejmik województwa w terminie 14 dni od dnia powzięcia informacji o uprawomocnieniu się wyroku stwierdza w drodze uchwały utratę funkcji członka zarządu województwa.”. Art. 4. W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r., poz. 365) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 426 § 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „Do każdego zgłoszenia należy dołączyć pisemne oświadczenia kandydatów o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności do danej rady.”; 2) w art. 479 § 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) pisemne oświadczenie kandydata o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności; zgoda kandydata na kandydowanie w wyborach powinna zawierać dane: imię (imiona), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo oraz numer ewidencyjny PESEL kandydata, a także wskazanie jego przynależności do partii politycznej; zgodę na kandydowanie kandydat opatruje datą i własnoręcznym podpisem”. Art. 5. Do przedterminowych i uzupełniających wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 6. Do przedterminowych wyborów wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 7. Do zmian w składzie zarządu powiatu oraz zarządu województwa przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 i art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 8. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. U Z A S A D N I E N I E Celem proponowanej ustawy jest zapewnienie szczególnej transparentności, a także wysokich standardów etycznych i rękojmi prawidłowego wykonywania zadań publicznych. Samorząd odpowiada na podstawowe potrzeby obywateli - edukacja, komunikacja, infrastruktura drogowa, kultura, sport. Obywatele w wyborach powszechnych wybierają swoich przedstawicieli na stanowiska wójta (prezydenta, burmistrza) oraz radnych gminnych, powiatowych i wojewódzkich, którzy reprezentują ich interesy i dbają o dobro wspólne. W trosce o najwyższe standardy i poszanowanie prawa istotne jest, aby obywatele mieli pewność, że ich przedstawicielami są osoby, które mają nienaganną postawę względem prawa, a także etyczną i moralną. Kandydat startujący w wyborach samorządowych, powinien cechować się nienagannym stosunkiem do prawa. Transparentność oraz uczciwość osób pełniących funkcje publiczne są fundamentem demokratycznego państwa. Obywatele, jako wyborcy powierzający danym kandydatom odpowiedzialność za sprawy publiczne, mają prawo oczekiwać od swoich reprezentantów wiarygodności, przestrzegania prawa oraz postawy budzącej społeczne zaufanie. Mając na względzie przejrzystość życia publicznego fundamentalne jest, aby o porządek i ład społeczny dbały osoby z nieposzlakowaną opinią. W związku z tym za priorytetowe uznaje się, aby kandydaci na stanowiska wójta (prezydenta, burmistrza) oraz radnych na szczeblu gminnym, powiatowym i wojewódzkim legitymowali się informacją z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności, a nie jak dotychczas - oświadczeniem. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Kandydaci kandydujący w wyborach na Prezydenta RP, wyborach do Sejmu RP i Senatu RP, a także w wyborach do Parlamentu Europejskiego są zobowiązani do złożenia pisemnego oświadczenia o posiadaniu prawa wybieralności jednak oświadczenie to jest każdorazowo weryfikowane. Właściwa komisja wyborcza niezwłocznie występuje do Ministra Sprawiedliwości z zapytaniem o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego o kandydacie. W przypadku kandydatów kandydujących w wyborach samorządowych oświadczenia nie są sprawdzane. Skutkiem tego są niestety nieuczciwe praktyki i wykryte naruszenia. Osoby piastujące kluczowe stanowiska samorządowe, mimo wyroków, składały oświadczenia o niekaralność sygnowane własnym podpisem. W ten sposób dopuszczały się poświadczenia nieprawdy, a idąc dalej - postępowały niegodnie, kierując się interesem własnym, a nie troską o dobro obywateli. Projekt ustawy wprowadza zatem zmianę Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. To szczególnie istotna zmiana ponieważ członkowie zarządu powiatu i województwa nie muszą pełnić funkcji radnych, nie muszą również podlegać przepisom ustawy o pracownikach samorządowych, co daje furtkę do nadużyć w tym zakresie. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2276/15 „ustawodawca uznaje, że osoby, które dopuściły się czynu karalnego zagrożonego określonym rodzajem kary stają się niegodne piastowania funkcji w urzędach publicznych, a co za tym idzie tracą prawo wybieralności”. Art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego mówi, że nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Radni samorządowi nie mogą być zatem osobami skazanymi prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne podważa zaufanie do tej osoby i dowodzi, że nie daje ona rękojmi uczciwego i zgodnego z prawem sprawowania urzędu i nie powinna mieć wpływu na podejmowane decyzje administracyjne oraz dysponowanie środkami publicznymi. Definicję osoby pełniącej funkcję publiczną odnajdujemy w prawie karnym. Zgodnie z art. 115 § 13 pkt 4 k.k. funkcjonariuszem publicznym jest osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza podejmowanie działań z poszanowaniem wyrażonych w niej wartości, w sposób który nie podważa zasad ustrojowych państwa. Skazanie za przestępstwo umyślne godzi w autorytet samorządu i państwa. Samorząd jest tym miejscem, w którym mieszkańcy tworzą wspólnotę i samodzielnie decydują o jej kształcie. Dlatego tak ważne jest, aby powierzający władzę mieli pewność, że ich przedstawiciele są osobami o nienagannej postawie. Projekt ustawy pozostaje bez wpływu na budżet państwa oraz budżety samorządu terytorialnego. Projekt wywołuje pozytywne skutki prawne oraz społeczne. Projekt nie ma wpływu na mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. WZÓR DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Wioletta Kulpa i Łukasz Schreiber I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Projekt ustawy wprowadza zmianę Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. To szczególnie istotna zmiana ponieważ członkowie zarządu powiatu i województwa nie muszą pełnić funkcji radnych, nie muszą również podlegać przepisom ustawy o pracownikach samorządowych, co daje furtkę do nadużyć w tym zakresie. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. - 2 - [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Nie Cel, który ma być osiągnięty za pomocą przedmiotowego projektu ustawy nie może być zrealizowany za pomocą innych środków niż zaproponowane w projekcie. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? a) Projekt jest spójny z dotychczasowymi regulacjami. b) Projekt jest zgodny z Konstytucją RP, w tym z konstytucyjnym standardem ochrony wolności i praw. c) Projekt jest zgodny z prawem międzynarodowym oraz prawem UE. d) Projektowana ustawa weszłaby w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Projekt ustawy wprowadza zatem Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Projekt wywołuje pozytywne skutki społeczne. Celem proponowanej regulacji jest zapewnienie szczególnej transparentności, a także wysokich standardów etycznych i rękojmi prawidłowego wykonywania zadań publicznych. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne podważa zaufanie do tej osoby i dowodzi, że nie daje ona rękojmi uczciwego i zgodnego z prawem sprawowania urzędu i nie powinna mieć wpływu na podejmowane decyzje administracyjne oraz dysponowanie środkami publicznymi. Skazanie za przestępstwo umyślne godzi w autorytet samorządu i - 3 - państwa. Samorząd jest tym miejscem, w którym mieszkańcy tworzą wspólnotę i samodzielnie decydują o jej kształcie. Dlatego tak ważne jest, aby powierzający władzę mieli pewność, że ich przedstawiciele są osobami o nienagannej postawie. Proponowane zapisy dają pewność obywatelom, że w wyborach samorządowych wybierają osoby, na których nie ciążą wyroki. [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projekt nie wywołuje skutków gospodarczych. Przyczynia się jedynie do zwiększenia transparentności życia publicznego. Projekt nie ma wpływu na mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projekt ustawy nie wywołuje skutków finansowych dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Kandydaci kandydujący w wyborach samorządowych muszą jedynie przedstawić informację z Krajowego Rejestru Karnego, której koszt w wersji papierowej wynosi 30 zł. Kandydaci ponoszę te koszty samodzielnie. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Wejście w życie ustawy nie będzie miało wpływu na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie - 4 - III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie\r\n--- DOCUMENT END ---\r\n\r\nREMEMBER: Your response MUST be only a valid JSON object. Do not add any extra characters, comments, or text before the '{' character or after the '}' character. The entire response must be parseable as JSON.\r\nBased on the ABOVE document, fill in the JSON structure below:\r\nHere is the JSON structure I expect (fill it with content):\r\n{\r\n  \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\r\n  \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\r\n  \"pl_key_points\": [\r\n    \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\r\n    \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\r\n  ],\r\n  \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\r\n  \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\r\n  \"eng_key_points\": [\r\n    \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\r\n    \"Second short bullet point in English...\"\r\n  ],\r\n  \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\r\n  \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\r\n  \"de_key_points\": [\r\n    \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\r\n    \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\r\n  ],\r\n  \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\r\n  \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\r\n  \"fr_key_points\": [\r\n    \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\r\n    \"Deuxième court point en français...\"\r\n  ],\r\n  \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\r\n  \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\r\n  \"es_key_points\": [\r\n    \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\r\n    \"Segundo punto breve en español...\"\r\n  ],\r\n  \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\r\n  \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\r\n  \"it_key_points\": [\r\n    \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\r\n    \"Secondo breve punto in italiano...\"\r\n  ],\r\n  \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\r\n  \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\r\n  \"nl_key_points\": [\r\n    \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\r\n    \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\r\n  ],\r\n  \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\r\n  \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\r\n  \"pt_key_points\": [\r\n    \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\r\n    \"Segundo ponto curto em português...\"\r\n  ],\r\n  \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \\\"Other\\\". If you use \\\"Other\\\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\\\"Taxes\\\", \\\"Family\\\"].\"]\r\n}\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"pl_ai_title\": \"Nowe wymogi dla kandydatów w wyborach samorządowych\",\n  \"pl_summary\": \"Projekt ustawy wprowadza obowiązek przedstawienia przez kandydatów w wyborach samorządowych zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego, zamiast dotychczasowego oświadczenia o niekaralności. Osoby skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie będą mogły być wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta ani członkiem zarządu powiatu lub województwa. Ma to zwiększyć przejrzystość i zaufanie do lokalnych władz.\",\n  \"pl_key_points\": [\n    \"Kandydaci na wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz radnych będą musieli dołączyć do zgłoszenia wyborczego zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego.\",\n    \"Osoby skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo (np. kradzież, oszustwo) lub umyślne przestępstwo skarbowe nie będą mogły pełnić funkcji wójta ani członka zarządu powiatu lub województwa.\",\n    \"Rada powiatu i sejmik województwa będą musieli w ciągu 14 dni od dowiedzenia się o wyroku skazującym członka zarządu, podjąć uchwałę o utracie przez niego funkcji.\",\n    \"Nowe przepisy będą stosowane także do wyborów przedterminowych i uzupełniających przeprowadzanych w trakcie obecnej kadencji.\"\n  ],\n  \"eng_ai_title\": \"New requirements for local government election candidates\",\n  \"eng_summary\": \"This bill introduces a requirement for local government election candidates to submit a criminal record check instead of a simple declaration of no criminal record. People convicted of intentional crimes prosecuted by public indictment or intentional tax crimes will be banned from becoming mayors or members of county and regional boards. The goal is to increase transparency and public trust in local authorities.\",\n  \"eng_key_points\": [\n    \"Candidates for mayor, city president, and councilors will need to attach a criminal record certificate to their election registration.\",\n    \"People with a final conviction for an intentional crime (e.g., theft, fraud) or an intentional tax crime will be barred from serving as mayor or on county/regional boards.\",\n    \"County councils and regional assemblies will have 14 days to pass a resolution removing a board member after learning of their conviction.\",\n    \"The new rules will also apply to early and by-elections held during the current term.\"\n  ],\n  \"de_ai_title\": \"Neue Anforderungen für Kandidaten bei Kommunalwahlen\",\n  \"de_summary\": \"Der Gesetzesentwurf führt die Pflicht für Kandidaten bei Kommunalwahlen ein, ein polizeiliches Führungszeugnis vorzulegen, anstatt einer einfachen Erklärung über ihre Straffreiheit. Personen, die rechtskräftig wegen eines vorsätzlichen Verbrechens oder einer vorsätzlichen Steuerstraftat verurteilt wurden, dürfen nicht Bürgermeister oder Mitglied des Kreis- oder Regionalvorstands werden. Ziel ist es, die Transparenz und das Vertrauen in die lokalen Behörden zu erhöhen.\",\n  \"de_key_points\": [\n    \"Kandidaten für das Amt des Bürgermeisters, Stadtpräsidenten und Gemeinderatsmitglieder müssen ihrer Wahlanmeldung ein polizeiliches Führungszeugnis beifügen.\",\n    \"Personen mit rechtskräftiger Verurteilung wegen eines vorsätzlichen Verbrechens (z.B. Diebstahl, Betrug) oder einer vorsätzlichen Steuerstraftat sind von der Ausübung des Bürgermeisteramtes oder der Mitgliedschaft in Kreis-/Regionalvorständen ausgeschlossen.\",\n    \"Kreistage und Regionalversammlungen müssen innerhalb von 14 Tagen nach Kenntnisnahme einer Verurteilung eines Vorstandsmitglieds einen Beschluss über den Verlust seines Amtes fassen.\",\n    \"Die neuen Regelungen gelten auch für vorgezogene und Ergänzungswahlen, die während der laufenden Amtszeit durchgeführt werden.\"\n  ],\n  \"fr_ai_title\": \"Nouvelles exigences pour les candidats aux élections locales\",\n  \"fr_summary\": \"Ce projet de loi impose aux candidats aux élections locales de fournir un extrait de casier judiciaire au lieu d'une simple déclaration de non-condamnation. Les personnes condamnées par un jugement définitif pour un délit intentionnel poursuivi par voie de citation directe ou pour un délit fiscal intentionnel ne pourront pas être maires ou membres des conseils départementaux et régionaux. L'objectif est d'accroître la transparence et la confiance du public dans les autorités locales.\",\n  \"fr_key_points\": [\n    \"Les candidats aux postes de maire, de président de ville et de conseiller municipal devront joindre un extrait de casier judiciaire à leur déclaration de candidature.\",\n    \"Les personnes ayant une condamnation définitive pour un délit intentionnel (ex. vol, escroquerie) ou un délit fiscal intentionnel ne pourront pas exercer les fonctions de maire ni de membre des conseils départementaux/régionaux.\",\n    \"Les conseils départementaux et les assemblées régionales disposeront de 14 jours pour adopter une résolution constatant la perte de fonction d'un membre du conseil après avoir eu connaissance de sa condamnation.\",\n    \"Les nouvelles règles s'appliqueront également aux élections anticipées et partielles organisées au cours du mandat en cours.\"\n  ],\n  \"es_ai_title\": \"Nuevos requisitos para candidatos a elecciones locales\",\n  \"es_summary\": \"Este proyecto de ley introduce la obligación para los candidatos a elecciones locales de presentar un certificado de antecedentes penales en lugar de una simple declaración de no tener antecedentes. Las personas condenadas por sentencia firme por un delito intencional perseguido de oficio o por un delito fiscal intencional no podrán ser alcaldes ni miembros de las juntas de condado o regionales. El objetivo es aumentar la transparencia y la confianza pública en las autoridades locales.\",\n  \"es_key_points\": [\n    \"Los candidatos a alcalde, presidente de ciudad y concejales deberán adjuntar un certificado de antecedentes penales a su inscripción electoral.\",\n    \"Las personas con una condena firme por un delito intencional (p. ej., robo, fraude) o un delito fiscal intencional no podrán ejercer como alcaldes ni como miembros de juntas de condado/regionales.\",\n    \"Los consejos de condado y las asambleas regionales tendrán 14 días para aprobar una resolución que declare la pérdida del cargo de un miembro de la junta después de conocer su condena.\",\n    \"Las nuevas reglas también se aplicarán a las elecciones anticipadas y parciales realizadas durante el mandato actual.\"\n  ],\n  \"it_ai_title\": \"Nuovi requisiti per i candidati alle elezioni locali\",\n  \"it_summary\": \"Questo disegno di legge introduce l'obbligo per i candidati alle elezioni locali di presentare un certificato del casellario giudiziale invece di una semplice dichiarazione di incensuratezza. Le persone condannate con sentenza definitiva per un reato doloso perseguibile d'ufficio o per un reato fiscale doloso non potranno diventare sindaci o membri delle giunte provinciali e regionali. L'obiettivo è aumentare la trasparenza e la fiducia del pubblico nelle autorità locali.\",\n  \"it_key_points\": [\n    \"I candidati a sindaco, presidente di città e consiglieri comunali dovranno allegare un certificato del casellario giudiziale alla loro candidatura.\",\n    \"Le persone con una condanna definitiva per un reato doloso (es. furto, frode) o per un reato fiscale doloso non potranno ricoprire la carica di sindaco o di membro delle giunte provinciali/regionali.\",\n    \"I consigli provinciali e le assemblee regionali avranno 14 giorni per approvare una delibera che dichiari la perdita della carica di un membro della giunta dopo aver appreso della sua condanna.\",\n    \"Le nuove regole si applicheranno anche alle elezioni anticipate e suppletive svolte durante l'attuale mandato.\"\n  ],\n  \"nl_ai_title\": \"Nieuwe eisen voor kandidaten bij lokale verkiezingen\",\n  \"nl_summary\": \"Dit wetsvoorstel introduceert de verplichting voor kandidaten bij lokale verkiezingen om een uittreksel uit het strafregister te overleggen in plaats van een eenvoudige verklaring van onbesproken gedrag. Personen die onherroepelijk zijn veroordeeld voor een opzettelijk misdrijf dat vervolgd wordt op basis van een openbare aanklacht of voor een opzettelijk fiscaal misdrijf, mogen geen burgemeester of lid van het dagelijks bestuur van een provincie of regio worden. Het doel is de transparantie en het vertrouwen in lokale overheden te vergroten.\",\n  \"nl_key_points\": [\n    \"Kandidaten voor burgemeester, stadsvoorzitter en gemeenteraadsleden moeten een uittreksel uit het strafregister bij hun kandidatuur voegen.\",\n    \"Personen met een onherroepelijke veroordeling voor een opzettelijk misdrijf (bv. diefstal, fraude) of een opzettelijk fiscaal misdrijf mogen geen burgemeester of lid van het dagelijks bestuur van provincie/regio zijn.\",\n    \"Provinciale staten en regionale raden moeten binnen 14 dagen na kennisname van een veroordeling van een bestuurslid een besluit nemen over het verlies van zijn functie.\",\n    \"De nieuwe regels zijn ook van toepassing op vervroegde en tussentijdse verkiezingen die tijdens de huidige zittingsperiode worden gehouden.\"\n  ],\n  \"pt_ai_title\": \"Novos requisitos para candidatos a eleições locais\",\n  \"pt_summary\": \"Este projeto de lei introduz a obrigação de os candidatos a eleições locais apresentarem um certificado de registo criminal em vez de uma simples declaração de ausência de antecedentes criminais. As pessoas condenadas por sentença transitada em julgado por um crime doloso de acusação pública ou por um crime fiscal doloso não poderão ser presidentes de câmara ou membros dos conselhos executivos distritais e regionais. O objetivo é aumentar a transparência e a confiança pública nas autoridades locais.\",\n  \"pt_key_points\": [\n    \"Os candidatos a presidente de câmara, presidente de cidade e vereadores terão de anexar um certificado de registo criminal à sua candidatura.\",\n    \"Pessoas com uma condenação transitada em julgado por um crime doloso (ex., roubo, fraude) ou por um crime fiscal doloso não poderão exercer o cargo de presidente de câmara ou de membro dos conselhos executivos distritais/regionais.\",\n    \"As assembleias distritais e regionais terão 14 dias para aprovar uma resolução que declare a perda de funções de um membro do conselho executivo após tomarem conhecimento da sua condenação.\",\n    \"As novas regras aplicar-se-ão também a eleições antecipadas e suplementares realizadas durante o mandato atual.\"\n  ],\n  \"category\": [\"Local Government\"]\n}"
    },
    {
      "timestamp": "2026-07-01T16:23:35.324Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2745/text/index.html",
      "model": "gemini-flash-lite-latest",
      "prompt_sent": "\r\nROLE: Fact Checker.\r\nTASK: Compare SOURCE (the original) and SUMMARY (a summary prepared by another AI).\r\n\r\nYour goal is to detect \"FABRICATED SPECIFICS\" (Fabricated Entities) in SUMMARY.\r\n\r\nSOURCE:\r\nDruk nr 2745 Warszawa, 10 czerwca 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy Panią Poseł Wiolettę Marię Kulpę oraz Pana Posła Łukasza Schreibera. (-) Waldemar Andzel; (-) Dorota Arciszewska-Mielewczyk; (-) Iwona Ewa Arent; (-) Piotr Babinetz; (-) Barbara Bartuś; (-) Joanna Borowiak; (-) Lidia Burzyńska; (-) Kazimierz Bogusław Choma; (-) Dominika Chorosińska; (-) Tadeusz Chrzan; (-) Anna Ewa Cicholska; (-) Krzysztof Czarnecki; (-) Witold Wojciech Czarnecki; (-) Lidia Czechak; (-) Anna Gembicka; (-) Szymon Giżyński; (-) Mariusz Gosek; (-) Kazimierz Gwiazdowski; (-) Czesław Hoc; (-) Michał Jach; (-) Fryderyk Sylwester Kapinos; (-) Henryk Kowalczyk; (- ) Wioletta Maria Kulpa; (-) Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk; (-) Joanna Lichocka; (-) Antoni Macierewicz; (-) Ewa Malik; (-) Jerzy Materna; (-) Anna Milczanowska; (-) Jan Mosiński; (-) Bogumiła Olbryś; (-) Jacek Osuch; (-) Anna Paluch; (-) Teresa Pamuła; (-) Piotr Polak; (-) Marcin Porzucek; (-) Zbigniew Rau; (-) Rafał Romanowski; (-) Urszula Rusecka; (-) Paweł Sałek; (-) Łukasz Schreiber; (-) Sławomir Skwarek; (-) Agnieszka Anna Soin; (-) Paweł Szrot; (-) Jacek Świat; (-) Krzysztof Tchórzewski; (-) Robert Telus; (-) Ryszard Terlecki; (-) Włodzimierz Tomaszewski; (-) Jarosław Wiesław Wieczorek; (-) Elżbieta Witek; (-) Agnieszka Wojciechowska van Heukelom; (-) Grzegorz Woźniak; (-) Tadeusz Woźniak; (-) Tomasz Zieliński. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt U S T A W A z dnia ... o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153) w art. 26 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Wójtem nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe”. Art. 2. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1684) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 26 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Członkiem zarządu powiatu nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.”; 2) po art. 31c dodaje się art. 31d w brzmieniu: „Art. 31d. W przypadku skazania członka zarządu powiatu prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, rada powiatu w terminie 14 dni od dnia powzięcia informacji o uprawomocnieniu się wyroku stwierdza w drodze uchwały utratę funkcji przez członka zarządu powiatu.”. Art. 3. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 581) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 31 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Członkiem zarządu województwa nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.”; 2) po art. 37 dodaje się art. 37a w brzmieniu: „Art. 37a. W przypadku skazania członka zarządu województwa prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, sejmik województwa w terminie 14 dni od dnia powzięcia informacji o uprawomocnieniu się wyroku stwierdza w drodze uchwały utratę funkcji członka zarządu województwa.”. Art. 4. W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r., poz. 365) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 426 § 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „Do każdego zgłoszenia należy dołączyć pisemne oświadczenia kandydatów o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności do danej rady.”; 2) w art. 479 § 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) pisemne oświadczenie kandydata o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności; zgoda kandydata na kandydowanie w wyborach powinna zawierać dane: imię (imiona), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo oraz numer ewidencyjny PESEL kandydata, a także wskazanie jego przynależności do partii politycznej; zgodę na kandydowanie kandydat opatruje datą i własnoręcznym podpisem”. Art. 5. Do przedterminowych i uzupełniających wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 6. Do przedterminowych wyborów wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 7. Do zmian w składzie zarządu powiatu oraz zarządu województwa przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 i art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 8. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. U Z A S A D N I E N I E Celem proponowanej ustawy jest zapewnienie szczególnej transparentności, a także wysokich standardów etycznych i rękojmi prawidłowego wykonywania zadań publicznych. Samorząd odpowiada na podstawowe potrzeby obywateli - edukacja, komunikacja, infrastruktura drogowa, kultura, sport. Obywatele w wyborach powszechnych wybierają swoich przedstawicieli na stanowiska wójta (prezydenta, burmistrza) oraz radnych gminnych, powiatowych i wojewódzkich, którzy reprezentują ich interesy i dbają o dobro wspólne. W trosce o najwyższe standardy i poszanowanie prawa istotne jest, aby obywatele mieli pewność, że ich przedstawicielami są osoby, które mają nienaganną postawę względem prawa, a także etyczną i moralną. Kandydat startujący w wyborach samorządowych, powinien cechować się nienagannym stosunkiem do prawa. Transparentność oraz uczciwość osób pełniących funkcje publiczne są fundamentem demokratycznego państwa. Obywatele, jako wyborcy powierzający danym kandydatom odpowiedzialność za sprawy publiczne, mają prawo oczekiwać od swoich reprezentantów wiarygodności, przestrzegania prawa oraz postawy budzącej społeczne zaufanie. Mając na względzie przejrzystość życia publicznego fundamentalne jest, aby o porządek i ład społeczny dbały osoby z nieposzlakowaną opinią. W związku z tym za priorytetowe uznaje się, aby kandydaci na stanowiska wójta (prezydenta, burmistrza) oraz radnych na szczeblu gminnym, powiatowym i wojewódzkim legitymowali się informacją z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności, a nie jak dotychczas - oświadczeniem. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Kandydaci kandydujący w wyborach na Prezydenta RP, wyborach do Sejmu RP i Senatu RP, a także w wyborach do Parlamentu Europejskiego są zobowiązani do złożenia pisemnego oświadczenia o posiadaniu prawa wybieralności jednak oświadczenie to jest każdorazowo weryfikowane. Właściwa komisja wyborcza niezwłocznie występuje do Ministra Sprawiedliwości z zapytaniem o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego o kandydacie. W przypadku kandydatów kandydujących w wyborach samorządowych oświadczenia nie są sprawdzane. Skutkiem tego są niestety nieuczciwe praktyki i wykryte naruszenia. Osoby piastujące kluczowe stanowiska samorządowe, mimo wyroków, składały oświadczenia o niekaralność sygnowane własnym podpisem. W ten sposób dopuszczały się poświadczenia nieprawdy, a idąc dalej - postępowały niegodnie, kierując się interesem własnym, a nie troską o dobro obywateli. Projekt ustawy wprowadza zatem zmianę Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. To szczególnie istotna zmiana ponieważ członkowie zarządu powiatu i województwa nie muszą pełnić funkcji radnych, nie muszą również podlegać przepisom ustawy o pracownikach samorządowych, co daje furtkę do nadużyć w tym zakresie. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2276/15 „ustawodawca uznaje, że osoby, które dopuściły się czynu karalnego zagrożonego określonym rodzajem kary stają się niegodne piastowania funkcji w urzędach publicznych, a co za tym idzie tracą prawo wybieralności”. Art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego mówi, że nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Radni samorządowi nie mogą być zatem osobami skazanymi prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne podważa zaufanie do tej osoby i dowodzi, że nie daje ona rękojmi uczciwego i zgodnego z prawem sprawowania urzędu i nie powinna mieć wpływu na podejmowane decyzje administracyjne oraz dysponowanie środkami publicznymi. Definicję osoby pełniącej funkcję publiczną odnajdujemy w prawie karnym. Zgodnie z art. 115 § 13 pkt 4 k.k. funkcjonariuszem publicznym jest osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza podejmowanie działań z poszanowaniem wyrażonych w niej wartości, w sposób który nie podważa zasad ustrojowych państwa. Skazanie za przestępstwo umyślne godzi w autorytet samorządu i państwa. Samorząd jest tym miejscem, w którym mieszkańcy tworzą wspólnotę i samodzielnie decydują o jej kształcie. Dlatego tak ważne jest, aby powierzający władzę mieli pewność, że ich przedstawiciele są osobami o nienagannej postawie. Projekt ustawy pozostaje bez wpływu na budżet państwa oraz budżety samorządu terytorialnego. Projekt wywołuje pozytywne skutki prawne oraz społeczne. Projekt nie ma wpływu na mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. WZÓR DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Wioletta Kulpa i Łukasz Schreiber I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Projekt ustawy wprowadza zmianę Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. To szczególnie istotna zmiana ponieważ członkowie zarządu powiatu i województwa nie muszą pełnić funkcji radnych, nie muszą również podlegać przepisom ustawy o pracownikach samorządowych, co daje furtkę do nadużyć w tym zakresie. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. - 2 - [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Nie Cel, który ma być osiągnięty za pomocą przedmiotowego projektu ustawy nie może być zrealizowany za pomocą innych środków niż zaproponowane w projekcie. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? a) Projekt jest spójny z dotychczasowymi regulacjami. b) Projekt jest zgodny z Konstytucją RP, w tym z konstytucyjnym standardem ochrony wolności i praw. c) Projekt jest zgodny z prawem międzynarodowym oraz prawem UE. d) Projektowana ustawa weszłaby w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Projekt ustawy wprowadza zatem Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Projekt wywołuje pozytywne skutki społeczne. Celem proponowanej regulacji jest zapewnienie szczególnej transparentności, a także wysokich standardów etycznych i rękojmi prawidłowego wykonywania zadań publicznych. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne podważa zaufanie do tej osoby i dowodzi, że nie daje ona rękojmi uczciwego i zgodnego z prawem sprawowania urzędu i nie powinna mieć wpływu na podejmowane decyzje administracyjne oraz dysponowanie środkami publicznymi. Skazanie za przestępstwo umyślne godzi w autorytet samorządu i - 3 - państwa. Samorząd jest tym miejscem, w którym mieszkańcy tworzą wspólnotę i samodzielnie decydują o jej kształcie. Dlatego tak ważne jest, aby powierzający władzę mieli pewność, że ich przedstawiciele są osobami o nienagannej postawie. Proponowane zapisy dają pewność obywatelom, że w wyborach samorządowych wybierają osoby, na których nie ciążą wyroki. [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projekt nie wywołuje skutków gospodarczych. Przyczynia się jedynie do zwiększenia transparentności życia publicznego. Projekt nie ma wpływu na mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projekt ustawy nie wywołuje skutków finansowych dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Kandydaci kandydujący w wyborach samorządowych muszą jedynie przedstawić informację z Krajowego Rejestru Karnego, której koszt w wersji papierowej wynosi 30 zł. Kandydaci ponoszę te koszty samodzielnie. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Wejście w życie ustawy nie będzie miało wpływu na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie - 4 - III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie\r\n\r\nSUMMARY TO EVALUATE:\r\nTitle: New rules for local election candidates: mandatory criminal record check\r\nSummary: This bill requires all candidates in local government elections to submit a certificate from the National Criminal Register, proving their eligibility to stand. Individuals convicted of intentional crimes prosecuted by public indictment or intentional fiscal offenses will be banned from becoming mayors or members of county and voivodeship boards. The aim is to increase transparency and public trust in local authorities.\r\nKey Points: Candidates for councilors, mayors, and city presidents will have to provide a criminal record certificate instead of just a written declaration of no criminal record., People with a final conviction for an intentional crime (e.g., theft, fraud) or an intentional fiscal offense will be barred from serving as mayor or on county/voivodeship boards., County councils and voivodeship assemblies will have 14 days to pass a resolution removing a convicted board member from office., The new rules will also apply to by-elections and early elections held during the current term.\r\n\r\nEVALUATION RULES:\r\n1. Check all NUMBERS, DATES, and AMOUNTS in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n2. Check all NAMES, ORGANIZATIONS, and PLACES in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n3. Check all specific LEGAL ACTIONS. If that mechanism is not present in SOURCE -> is_valid: false.\r\n\r\nIMPORTANT: Abstract concepts (e.g. \"transparency\", \"trust\") are allowed as conclusions.\r\n\r\nOUTPUT (JSON):\r\n{\r\n  \"is_valid\": true/false,\r\n  \"issue\": \"fabricated_entity\" / \"contradiction\" / \"none\"\r\n}\r\n\r\nFORMATTING REQUIREMENTS:\r\n1. Respond ONLY with a raw JSON object.\r\n2. DO NOT use Markdown code blocks.\r\n3. DO NOT add any introductions or explanations before or after the JSON.\r\n4. The JSON must be valid and ready to parse.\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"is_valid\": false,\n  \"issue\": \"fabricated_entity\"\n}"
    },
    {
      "timestamp": "2026-07-01T16:18:28.319Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2745/text/index.html",
      "model": "deepseek-v4-flash",
      "prompt_sent": "\r\nYou are an expert in the law of the Poland, whose task is to analyze bills, resolutions, and other legislative documents, and then prepare information from them in an accessible way for citizens. Your goal is to present information so that citizens can assess the impact of legislation on their lives themselves, even without specialized legislative knowledge. Focus on facts and the objective effects of the introduced changes, avoiding value judgments and personal opinions. All legal jargon is forbidden. Present information in a clear, concise, and engaging way, so that it is understandable to a person without legal education. Avoid long, complex sentences. Instead of writing \"the bill aims to amend the tax code...\", write \"Tax changes: new reliefs and obligations for...\". Continue your work until you solve your task. If you are not certain about the generated content, analyze the document again – do not guess. Plan your task well before starting it. In the summary and key points, if possible and justified, emphasize what specific benefits or effects (positive or negative) the law introduces for citizens' everyday life, their rights and obligations, personal finances, safety, and other important issues (e.g. categorical prohibitions and orders, or the most important specific financial and territorial allocations).\r\n\r\nYour response MUST be in JSON format - and contain the following keys.\r\nBefore returning the response, carefully verify that the entire JSON structure is 100% correct, including all commas, curly braces, square brackets, and quotation marks. Invalid JSON is unacceptable and will make it impossible to process your work.\r\n\r\nCarefully analyze the following text of the legal document. This is the content on the basis of which you must generate the summary and key points:\r\n--- DOCUMENT START ---\r\nDruk nr 2745 Warszawa, 10 czerwca 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy Panią Poseł Wiolettę Marię Kulpę oraz Pana Posła Łukasza Schreibera. (-) Waldemar Andzel; (-) Dorota Arciszewska-Mielewczyk; (-) Iwona Ewa Arent; (-) Piotr Babinetz; (-) Barbara Bartuś; (-) Joanna Borowiak; (-) Lidia Burzyńska; (-) Kazimierz Bogusław Choma; (-) Dominika Chorosińska; (-) Tadeusz Chrzan; (-) Anna Ewa Cicholska; (-) Krzysztof Czarnecki; (-) Witold Wojciech Czarnecki; (-) Lidia Czechak; (-) Anna Gembicka; (-) Szymon Giżyński; (-) Mariusz Gosek; (-) Kazimierz Gwiazdowski; (-) Czesław Hoc; (-) Michał Jach; (-) Fryderyk Sylwester Kapinos; (-) Henryk Kowalczyk; (- ) Wioletta Maria Kulpa; (-) Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk; (-) Joanna Lichocka; (-) Antoni Macierewicz; (-) Ewa Malik; (-) Jerzy Materna; (-) Anna Milczanowska; (-) Jan Mosiński; (-) Bogumiła Olbryś; (-) Jacek Osuch; (-) Anna Paluch; (-) Teresa Pamuła; (-) Piotr Polak; (-) Marcin Porzucek; (-) Zbigniew Rau; (-) Rafał Romanowski; (-) Urszula Rusecka; (-) Paweł Sałek; (-) Łukasz Schreiber; (-) Sławomir Skwarek; (-) Agnieszka Anna Soin; (-) Paweł Szrot; (-) Jacek Świat; (-) Krzysztof Tchórzewski; (-) Robert Telus; (-) Ryszard Terlecki; (-) Włodzimierz Tomaszewski; (-) Jarosław Wiesław Wieczorek; (-) Elżbieta Witek; (-) Agnieszka Wojciechowska van Heukelom; (-) Grzegorz Woźniak; (-) Tadeusz Woźniak; (-) Tomasz Zieliński. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt U S T A W A z dnia ... o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153) w art. 26 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Wójtem nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe”. Art. 2. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1684) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 26 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Członkiem zarządu powiatu nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.”; 2) po art. 31c dodaje się art. 31d w brzmieniu: „Art. 31d. W przypadku skazania członka zarządu powiatu prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, rada powiatu w terminie 14 dni od dnia powzięcia informacji o uprawomocnieniu się wyroku stwierdza w drodze uchwały utratę funkcji przez członka zarządu powiatu.”. Art. 3. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 581) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 31 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu: „2b. Członkiem zarządu województwa nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.”; 2) po art. 37 dodaje się art. 37a w brzmieniu: „Art. 37a. W przypadku skazania członka zarządu województwa prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe, sejmik województwa w terminie 14 dni od dnia powzięcia informacji o uprawomocnieniu się wyroku stwierdza w drodze uchwały utratę funkcji członka zarządu województwa.”. Art. 4. W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r., poz. 365) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 426 § 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „Do każdego zgłoszenia należy dołączyć pisemne oświadczenia kandydatów o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności do danej rady.”; 2) w art. 479 § 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) pisemne oświadczenie kandydata o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności; zgoda kandydata na kandydowanie w wyborach powinna zawierać dane: imię (imiona), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo oraz numer ewidencyjny PESEL kandydata, a także wskazanie jego przynależności do partii politycznej; zgodę na kandydowanie kandydat opatruje datą i własnoręcznym podpisem”. Art. 5. Do przedterminowych i uzupełniających wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 6. Do przedterminowych wyborów wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 7. Do zmian w składzie zarządu powiatu oraz zarządu województwa przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 i art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 8. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. U Z A S A D N I E N I E Celem proponowanej ustawy jest zapewnienie szczególnej transparentności, a także wysokich standardów etycznych i rękojmi prawidłowego wykonywania zadań publicznych. Samorząd odpowiada na podstawowe potrzeby obywateli - edukacja, komunikacja, infrastruktura drogowa, kultura, sport. Obywatele w wyborach powszechnych wybierają swoich przedstawicieli na stanowiska wójta (prezydenta, burmistrza) oraz radnych gminnych, powiatowych i wojewódzkich, którzy reprezentują ich interesy i dbają o dobro wspólne. W trosce o najwyższe standardy i poszanowanie prawa istotne jest, aby obywatele mieli pewność, że ich przedstawicielami są osoby, które mają nienaganną postawę względem prawa, a także etyczną i moralną. Kandydat startujący w wyborach samorządowych, powinien cechować się nienagannym stosunkiem do prawa. Transparentność oraz uczciwość osób pełniących funkcje publiczne są fundamentem demokratycznego państwa. Obywatele, jako wyborcy powierzający danym kandydatom odpowiedzialność za sprawy publiczne, mają prawo oczekiwać od swoich reprezentantów wiarygodności, przestrzegania prawa oraz postawy budzącej społeczne zaufanie. Mając na względzie przejrzystość życia publicznego fundamentalne jest, aby o porządek i ład społeczny dbały osoby z nieposzlakowaną opinią. W związku z tym za priorytetowe uznaje się, aby kandydaci na stanowiska wójta (prezydenta, burmistrza) oraz radnych na szczeblu gminnym, powiatowym i wojewódzkim legitymowali się informacją z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności, a nie jak dotychczas - oświadczeniem. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Kandydaci kandydujący w wyborach na Prezydenta RP, wyborach do Sejmu RP i Senatu RP, a także w wyborach do Parlamentu Europejskiego są zobowiązani do złożenia pisemnego oświadczenia o posiadaniu prawa wybieralności jednak oświadczenie to jest każdorazowo weryfikowane. Właściwa komisja wyborcza niezwłocznie występuje do Ministra Sprawiedliwości z zapytaniem o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego o kandydacie. W przypadku kandydatów kandydujących w wyborach samorządowych oświadczenia nie są sprawdzane. Skutkiem tego są niestety nieuczciwe praktyki i wykryte naruszenia. Osoby piastujące kluczowe stanowiska samorządowe, mimo wyroków, składały oświadczenia o niekaralność sygnowane własnym podpisem. W ten sposób dopuszczały się poświadczenia nieprawdy, a idąc dalej - postępowały niegodnie, kierując się interesem własnym, a nie troską o dobro obywateli. Projekt ustawy wprowadza zatem zmianę Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. To szczególnie istotna zmiana ponieważ członkowie zarządu powiatu i województwa nie muszą pełnić funkcji radnych, nie muszą również podlegać przepisom ustawy o pracownikach samorządowych, co daje furtkę do nadużyć w tym zakresie. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2276/15 „ustawodawca uznaje, że osoby, które dopuściły się czynu karalnego zagrożonego określonym rodzajem kary stają się niegodne piastowania funkcji w urzędach publicznych, a co za tym idzie tracą prawo wybieralności”. Art. 11 § 2 pkt 1 Kodeksu wyborczego mówi, że nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Radni samorządowi nie mogą być zatem osobami skazanymi prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne podważa zaufanie do tej osoby i dowodzi, że nie daje ona rękojmi uczciwego i zgodnego z prawem sprawowania urzędu i nie powinna mieć wpływu na podejmowane decyzje administracyjne oraz dysponowanie środkami publicznymi. Definicję osoby pełniącej funkcję publiczną odnajdujemy w prawie karnym. Zgodnie z art. 115 § 13 pkt 4 k.k. funkcjonariuszem publicznym jest osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza podejmowanie działań z poszanowaniem wyrażonych w niej wartości, w sposób który nie podważa zasad ustrojowych państwa. Skazanie za przestępstwo umyślne godzi w autorytet samorządu i państwa. Samorząd jest tym miejscem, w którym mieszkańcy tworzą wspólnotę i samodzielnie decydują o jej kształcie. Dlatego tak ważne jest, aby powierzający władzę mieli pewność, że ich przedstawiciele są osobami o nienagannej postawie. Projekt ustawy pozostaje bez wpływu na budżet państwa oraz budżety samorządu terytorialnego. Projekt wywołuje pozytywne skutki prawne oraz społeczne. Projekt nie ma wpływu na mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. WZÓR DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Wioletta Kulpa i Łukasz Schreiber I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Projekt ustawy wprowadza zmianę Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. To szczególnie istotna zmiana ponieważ członkowie zarządu powiatu i województwa nie muszą pełnić funkcji radnych, nie muszą również podlegać przepisom ustawy o pracownikach samorządowych, co daje furtkę do nadużyć w tym zakresie. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. - 2 - [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Nie Cel, który ma być osiągnięty za pomocą przedmiotowego projektu ustawy nie może być zrealizowany za pomocą innych środków niż zaproponowane w projekcie. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? a) Projekt jest spójny z dotychczasowymi regulacjami. b) Projekt jest zgodny z Konstytucją RP, w tym z konstytucyjnym standardem ochrony wolności i praw. c) Projekt jest zgodny z prawem międzynarodowym oraz prawem UE. d) Projektowana ustawa weszłaby w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Projekt ustawy wprowadza zatem Kodeksu wyborczego, polegającą na tym, aby każdy kandydat kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego był zobowiązany złożyć informację z Krajowego Rejestru Karnego potwierdzającą posiadanie prawa wybieralności. Do tej pory kandydaci kandydujący w wyborach do samorządu terytorialnego musieli składać jedynie pisemne oświadczenie o posiadaniu prawa wybieralności. Oświadczenia te nie były w żaden sposób weryfikowane. Proponowana regulacja zakłada także doprecyzowanie, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie może być członkiem zarządu powiatu ani członkiem zarządu województwa. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Projekt wywołuje pozytywne skutki społeczne. Celem proponowanej regulacji jest zapewnienie szczególnej transparentności, a także wysokich standardów etycznych i rękojmi prawidłowego wykonywania zadań publicznych. Projekt ustawy ma na celu wykluczenie z życia publicznego osób, które złamały prawo w sposób świadomy. Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne podważa zaufanie do tej osoby i dowodzi, że nie daje ona rękojmi uczciwego i zgodnego z prawem sprawowania urzędu i nie powinna mieć wpływu na podejmowane decyzje administracyjne oraz dysponowanie środkami publicznymi. Skazanie za przestępstwo umyślne godzi w autorytet samorządu i - 3 - państwa. Samorząd jest tym miejscem, w którym mieszkańcy tworzą wspólnotę i samodzielnie decydują o jej kształcie. Dlatego tak ważne jest, aby powierzający władzę mieli pewność, że ich przedstawiciele są osobami o nienagannej postawie. Proponowane zapisy dają pewność obywatelom, że w wyborach samorządowych wybierają osoby, na których nie ciążą wyroki. [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projekt nie wywołuje skutków gospodarczych. Przyczynia się jedynie do zwiększenia transparentności życia publicznego. Projekt nie ma wpływu na mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projekt ustawy nie wywołuje skutków finansowych dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Kandydaci kandydujący w wyborach samorządowych muszą jedynie przedstawić informację z Krajowego Rejestru Karnego, której koszt w wersji papierowej wynosi 30 zł. Kandydaci ponoszę te koszty samodzielnie. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Wejście w życie ustawy nie będzie miało wpływu na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie - 4 - III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie\r\n--- DOCUMENT END ---\r\n\r\nREMEMBER: Your response MUST be only a valid JSON object. Do not add any extra characters, comments, or text before the '{' character or after the '}' character. The entire response must be parseable as JSON.\r\nBased on the ABOVE document, fill in the JSON structure below:\r\nHere is the JSON structure I expect (fill it with content):\r\n{\r\n  \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\r\n  \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\r\n  \"pl_key_points\": [\r\n    \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\r\n    \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\r\n  ],\r\n  \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\r\n  \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\r\n  \"eng_key_points\": [\r\n    \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\r\n    \"Second short bullet point in English...\"\r\n  ],\r\n  \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\r\n  \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\r\n  \"de_key_points\": [\r\n    \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\r\n    \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\r\n  ],\r\n  \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\r\n  \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\r\n  \"fr_key_points\": [\r\n    \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\r\n    \"Deuxième court point en français...\"\r\n  ],\r\n  \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\r\n  \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\r\n  \"es_key_points\": [\r\n    \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\r\n    \"Segundo punto breve en español...\"\r\n  ],\r\n  \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\r\n  \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\r\n  \"it_key_points\": [\r\n    \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\r\n    \"Secondo breve punto in italiano...\"\r\n  ],\r\n  \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\r\n  \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\r\n  \"nl_key_points\": [\r\n    \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\r\n    \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\r\n  ],\r\n  \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\r\n  \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\r\n  \"pt_key_points\": [\r\n    \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\r\n    \"Segundo ponto curto em português...\"\r\n  ],\r\n  \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \\\"Other\\\". If you use \\\"Other\\\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\\\"Taxes\\\", \\\"Family\\\"].\"]\r\n}\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"pl_ai_title\": \"Nowe wymogi dla kandydatów w wyborach samorządowych: obowiązkowe zaświadczenie o niekaralności\",\n  \"pl_summary\": \"Projekt ustawy wprowadza obowiązek dołączania do zgłoszenia w wyborach samorządowych informacji z Krajowego Rejestru Karnego, potwierdzającej prawo do kandydowania. Osoby skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe nie będą mogły być wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta ani członkiem zarządu powiatu lub województwa. Ma to zwiększyć przejrzystość i zaufanie do lokalnych władz.\",\n  \"pl_key_points\": [\n    \"Kandydaci na radnych, wójtów, burmistrzów i prezydentów miast będą musieli przedstawić zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego, a nie tylko własnoręczne oświadczenie o niekaralności.\",\n    \"Osoby skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo (np. kradzież, oszustwo) lub umyślne przestępstwo skarbowe nie będą mogły pełnić funkcji wójta, burmistrza, prezydenta miasta ani członka zarządu powiatu lub województwa.\",\n    \"Rada powiatu i sejmik województwa będą musieli w ciągu 14 dni od dowiedzenia się o wyroku podjąć uchwałę o utracie funkcji przez skazanego członka zarządu.\",\n    \"Nowe przepisy będą stosowane także do wyborów przedterminowych i uzupełniających przeprowadzanych w trakcie obecnej kadencji.\"\n  ],\n  \"eng_ai_title\": \"New rules for local election candidates: mandatory criminal record check\",\n  \"eng_summary\": \"This bill requires all candidates in local government elections to submit a certificate from the National Criminal Register, proving their eligibility to stand. Individuals convicted of intentional crimes prosecuted by public indictment or intentional fiscal offenses will be banned from becoming mayors or members of county and voivodeship boards. The aim is to increase transparency and public trust in local authorities.\",\n  \"eng_key_points\": [\n    \"Candidates for councilors, mayors, and city presidents will have to provide a criminal record certificate instead of just a written declaration of no criminal record.\",\n    \"People with a final conviction for an intentional crime (e.g., theft, fraud) or an intentional fiscal offense will be barred from serving as mayor or on county/voivodeship boards.\",\n    \"County councils and voivodeship assemblies will have 14 days to pass a resolution removing a convicted board member from office.\",\n    \"The new rules will also apply to by-elections and early elections held during the current term.\"\n  ],\n  \"de_ai_title\": \"Neue Anforderungen für Kommunalwahlkandidaten: obligatorisches Führungszeugnis\",\n  \"de_summary\": \"Der Gesetzesentwurf verpflichtet alle Kandidaten bei Kommunalwahlen, ein Führungszeugnis aus dem Nationalen Strafregister vorzulegen, das ihre Wählbarkeit bestätigt. Personen, die wegen vorsätzlicher Straftaten oder vorsätzlicher Steuerdelikte rechtskräftig verurteilt wurden, dürfen nicht Bürgermeister oder Mitglieder von Kreis- und Woiwodschaftsvorständen werden. Ziel ist es, die Transparenz und das Vertrauen in die lokalen Behörden zu erhöhen.\",\n  \"de_key_points\": [\n    \"Kandidaten für Gemeinderäte, Bürgermeister und Stadtpräsidenten müssen ein Führungszeugnis vorlegen, anstatt nur eine schriftliche Erklärung über ihre Straffreiheit abzugeben.\",\n    \"Personen mit rechtskräftiger Verurteilung wegen einer vorsätzlichen Straftat (z.B. Diebstahl, Betrug) oder einer vorsätzlichen Steuerstraftat dürfen nicht als Bürgermeister oder Mitglied von Kreis-/Woiwodschaftsvorständen tätig sein.\",\n    \"Kreistage und Woiwodschaftssejmiks müssen innerhalb von 14 Tagen nach Kenntnisnahme des Urteils einen Beschluss zur Amtsenthebung des verurteilten Vorstandsmitglieds fassen.\",\n    \"Die neuen Regelungen gelten auch für Nachwahlen und vorgezogene Wahlen während der laufenden Amtszeit.\"\n  ],\n  \"fr_ai_title\": \"Nouvelles exigences pour les candidats aux élections locales : casier judiciaire obligatoire\",\n  \"fr_summary\": \"Ce projet de loi oblige tous les candidats aux élections locales à fournir un extrait de casier judiciaire du Registre National Pénal, prouvant leur éligibilité. Les personnes condamnées pour un délit intentionnel poursuivi par voie de citation directe ou pour un délit fiscal intentionnel ne pourront pas devenir maires ou membres des conseils de district et de voïvodie. L'objectif est d'accroître la transparence et la confiance du public dans les autorités locales.\",\n  \"fr_key_points\": [\n    \"Les candidats aux postes de conseillers, maires et présidents de ville devront fournir un extrait de casier judiciaire au lieu d'une simple déclaration écrite de non-condamnation.\",\n    \"Les personnes ayant une condamnation définitive pour un délit intentionnel (ex. vol, escroquerie) ou un délit fiscal intentionnel ne pourront pas exercer les fonctions de maire ou de membre des conseils de district/voïvodie.\",\n    \"Les conseils de district et les diétines de voïvodie disposeront de 14 jours pour adopter une résolution révoquant le membre condamné.\",\n    \"Les nouvelles règles s'appliqueront également aux élections partielles et anticipées organisées au cours du mandat en cours.\"\n  ],\n  \"es_ai_title\": \"Nuevos requisitos para candidatos a elecciones locales: certificado de antecedentes penales obligatorio\",\n  \"es_summary\": \"Este proyecto de ley exige que todos los candidatos a las elecciones de gobiernos locales presenten un certificado del Registro Nacional Penal que acredite su elegibilidad. Las personas condenadas por un delito intencional perseguido a instancia pública o por un delito fiscal intencional no podrán ser alcaldes ni miembros de las juntas de distrito o voivodato. El objetivo es aumentar la transparencia y la confianza pública en las autoridades locales.\",\n  \"es_key_points\": [\n    \"Los candidatos a concejales, alcaldes y presidentes de ciudad deberán presentar un certificado de antecedentes penales en lugar de una simple declaración escrita de no tener antecedentes.\",\n    \"Las personas con una condena firme por un delito intencional (p. ej., robo, fraude) o un delito fiscal intencional no podrán desempeñarse como alcaldes ni como miembros de juntas de distrito o voivodato.\",\n    \"Los consejos de distrito y las dietas de voivodato tendrán 14 días para aprobar una resolución que destituya al miembro de la junta condenado.\",\n    \"Las nuevas reglas también se aplicarán a las elecciones parciales y anticipadas que se celebren durante el mandato actual.\"\n  ],\n  \"it_ai_title\": \"Nuovi requisiti per i candidati alle elezioni locali: certificato penale obbligatorio\",\n  \"it_summary\": \"Questo disegno di legge impone a tutti i candidati alle elezioni degli enti locali di presentare un certificato del Registro Penale Nazionale che attesti la loro eleggibilità. Le persone condannate per un reato doloso perseguibile d'ufficio o per un reato fiscale doloso non potranno diventare sindaci o membri delle giunte di distretto e di voivodato. L'obiettivo è aumentare la trasparenza e la fiducia del pubblico nelle autorità locali.\",\n  \"it_key_points\": [\n    \"I candidati a consiglieri, sindaci e presidenti di città dovranno fornire un certificato penale invece di una semplice dichiarazione scritta di incensuratezza.\",\n    \"Le persone con una condanna definitiva per un reato doloso (es. furto, frode) o un reato fiscale doloso non potranno ricoprire la carica di sindaco o di membro delle giunte di distretto/voivodato.\",\n    \"I consigli di distretto e i sejmik di voivodato avranno 14 giorni per approvare una risoluzione che rimuova dalla carica il membro della giunta condannato.\",\n    \"Le nuove regole si applicheranno anche alle elezioni suppletive e anticipate che si terranno durante l'attuale mandato.\"\n  ],\n  \"nl_ai_title\": \"Nieuwe eisen voor kandidaten bij lokale verkiezingen: verplichte Verklaring Omtrent het Gedrag\",\n  \"nl_summary\": \"Dit wetsvoorstel verplicht alle kandidaten bij lokale verkiezingen om een uittreksel uit het Nationaal Strafregister te overleggen dat hun verkiesbaarheid bewijst. Personen die onherroepelijk zijn veroordeeld voor een opzettelijk misdrijf dat vervolgbaar is op aangifte of voor een opzettelijk fiscaal delict, mogen geen burgemeester of lid van het dagelijks bestuur van een district of woiwodschap worden. Het doel is de transparantie en het vertrouwen in lokale overheden te vergroten.\",\n  \"nl_key_points\": [\n    \"Kandidaten voor raadsleden, burgemeesters en stadsvoorzitters moeten een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) overleggen in plaats van alleen een schriftelijke verklaring van onbesproken gedrag.\",\n    \"Personen met een onherroepelijke veroordeling voor een opzettelijk misdrijf (bijv. diefstal, fraude) of een opzettelijk fiscaal delict mogen geen burgemeester of lid van het dagelijks bestuur van een district/woiwodschap zijn.\",\n    \"Districtsraden en woiwodschapssejmiks moeten binnen 14 dagen na kennisname van het vonnis een resolutie aannemen om het veroordeelde bestuurslid uit zijn functie te ontzetten.\",\n    \"De nieuwe regels zijn ook van toepassing op tussentijdse en vervroegde verkiezingen die tijdens de huidige zittingsperiode worden gehouden.\"\n  ],\n  \"pt_ai_title\": \"Novos requisitos para candidatos a eleições locais: certificado de registo criminal obrigatório\",\n  \"pt_summary\": \"Este projeto de lei obriga todos os candidatos a eleições autárquicas a apresentar um certificado do Registo Nacional Criminal que comprove a sua elegibilidade. Pessoas condenadas por crime doloso de acusação pública ou por crime fiscal doloso não poderão ser presidentes de câmara ou membros dos executivos de distrito ou voivodia. O objetivo é aumentar a transparência e a confiança pública nas autoridades locais.\",\n  \"pt_key_points\": [\n    \"Os candidatos a vereadores, presidentes de câmara e presidentes de cidade terão de apresentar um certificado de registo criminal em vez de uma simples declaração escrita de ausência de antecedentes criminais.\",\n    \"Pessoas com condenação definitiva por crime doloso (ex., furto, fraude) ou crime fiscal doloso não poderão exercer funções como presidente de câmara ou membro dos executivos de distrito/voivodia.\",\n    \"As assembleias de distrito e os sejmiks de voivodia terão 14 dias para aprovar uma resolução que destitua o membro do executivo condenado.\",\n    \"As novas regras aplicar-se-ão também a eleições intercalares e antecipadas realizadas durante o mandato atual.\"\n  ],\n  \"category\": [\"Local Government\"]\n}"
    }
  ]
}