{
  "legislationId": "10_2772",
  "lastUpdate": "2026-07-03T16:25:31.924Z",
  "history": [
    {
      "timestamp": "2026-07-03T16:25:31.923Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2772/text/index.html",
      "model": "gemini-flash-lite-latest",
      "prompt_sent": "\r\nROLE: Fact Checker.\r\nTASK: Compare SOURCE (the original) and SUMMARY (a summary prepared by another AI).\r\n\r\nYour goal is to detect \"FABRICATED SPECIFICS\" (Fabricated Entities) in SUMMARY.\r\n\r\nSOURCE:\r\nDruk nr 2772 Warszawa, 11 czerwca 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy posłów Janusza Kowalskiego oraz Krzysztofa Mulawę. (-) Konrad Berkowicz; (-) Karina Anna Bosak; (-) Krzysztof Bosak; (-) Bronisław Foltyn; (-) Janusz Kowalski; (-) Sławomir Mentzen; (-) Krzysztof Mulawa; (-) Bartłomiej Pejo; (-) Grzegorz Płaczek; (-) Michał Połuboczek; (-) Krzysztof Szymański; (-) Krzysztof Tuduj; (-) Witold Tumanowicz; (-) Michał Wawer; (-) Ryszard Wilk; (-) Przemysław Wipler; (-) Andrzej Tomasz Zapałowski. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt U S TAWA z dnia ... o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy Art. 1. W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365, 1792, z 2026 r. poz. 178) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 95 uchyla się §2; 2) uchyla się art. 197; 3) w art. 231: a) w § 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie danych z protokołów wyników głosowania w okręgu wyborczym, otrzymanych za pośrednictwem sieci elektronicznego przekazywania danych, ustala wstępnie liczbę głosów ważnych oraz głosów ważnych oddanych na listy kandydatów poszczególnych komitetów wyborczych w skali kraju i listy, które spełniają warunki uprawniające do uczestniczenia w podziale mandatów w okręgach wyborczych.”, b) w § 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „Po otrzymaniu protokołów wyników głosowania w okręgach wyborczych Państwowa Komisja Wyborcza protokolarnie ustala zbiorcze wyniki głosowania na listy kandydatów w skali kraju i stwierdza, które listy spełniają warunki uprawniające do uczestniczenia w podziale mandatów w okręgach wyborczych, oraz zawiadamia o tym pisemnie okręgowe komisje wyborcze.”. Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. UZASADNIENIE Celem przyświecającym wnioskodawcom projektu ustawy jest uchylenie istniejących w Kodeksie wyborczym przepisów regulujących w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej niesłusznych ich zdaniem przywilejów przysługujących niektórym grupom obywateli. Art. 196 § 1 Kodeksu wyborczego wskazuje, iż w podziale mandatów w okręgach wyborczych uwzględnia się wyłącznie okręgowe listy kandydatów na posłów tych komitetów wyborczych, których listy otrzymały co najmniej 5% ważnie oddanych głosów w skali kraju. Z tego wymogu zwolnione są jednak komitety wyborcze utworzone przez wyborców zrzeszonych w zarejestrowanych organizacjach mniejszości narodowych. Zdaniem wnioskodawców wspomniany wymóg narusza zasadę równości obywateli wobec prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 96 ust. 2 stanowiący, że wybory do Sejmu są równe . Jak stanowi art. 3 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest państwem jednolitym i dlatego różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów na podstawie kryterium narodowości nie znajduje uzasadnienia aksjologicznego w podstawach prawnych państwa. Obecnie obowiązująca w polskim prawie regulacja, nie znajduje również odzwierciedlenia w systemach wyborczych zdecydowanej większości państw europejskich, w tym u sąsiadów Polski, gdzie wyborcy głosujący na przedstawicieli komitetów reprezentujących mniejszość polską nie korzystają z uprzywilejowanej względem innych wyborców pozycji. W swoim czasie przywileje wyborcze dla mniejszości etnicznej gwarantowano dla ludności maoryskiej w Nowej Zelandii. W krajach europejskich przywileje takie (w formie pewnej mutacji systemu kurialnego) funkcjonują np. w trzech państwach bałkańskich: Rumunii, Chorwacji i Słowenii, a więc w krajach, w których poziom konfliktów etnicznych jest lub może być bardzo wysoki. W praktyce przywilej zawarty w uchylanym art. 197 kodeksu wyborczego działał w przeszłości na korzyść nie mniejszości jako takich, ale jednej mniejszości – mniejszości niemieckiej, gdyż pozostałe ze względu na geografię ludnościową i polityczną nie były w stanie z przywileju tego skorzystać. W Sejmie RP X kadencji nie zasiada ani jeden poseł, który skorzystał z wyżej opisanego przywileju. W związku z tym to idealny ustrojowo czas do likwidacji tego przywileju wyborczego, który może zostać wykorzystany w perspektywie 10-15 lat przez mniejszość ukraińską do wprowadzenia z wykorzystaniem tego przywileju swojej kilkuosobowej reprezentacji. Art. 197 § 1 stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości w odniesieniu do czynnego prawa wyborczego do Sejmu RP. Głosy oddane na komitety wyborcze, które nie osiągną progu 5%, nie będą miały wpływu na skład Sejmu, podczas gdy głosy oddane na komitety mniejszości, które nie przekroczą progu 5%, mogą stanowić podstawę uzyskania mandatów poselskich. Wyborcy, którzy oddadzą głosy na komitety, które nie przekroczą progu, nie będą posiadać swojej reprezentacji w Sejmie, inaczej niż wyborcy głosujący na komitety mniejszości narodowych. Formalnie siła głosu oddanego na komitety wyborcze utworzone przez wyborców zrzeszonych w zarejestrowanych organizacjach mniejszości narodowych oraz wyborców głosujących na pozostałe komitety wyborcze jest taka sama. Jednak ze względu na fakt braku wymogu osiągnięcia 5% progu przez komitety wyborcze utworzone przez wyborców zrzeszonych w zarejestrowanych organizacjach mniejszości narodowych realna wartość głosu oddanego na taki komitet może okazać się znacznie silniejsza niż na inne komitety, które w skali kraju uzyskały taką samą albo większą liczbę głosów, ale ze względu na brak zwolnienia z wymogu osiągnięcia 5% nie weszły do Sejmu. W przypadku braku osiągnięcia progu 5% głosów w skali kraju, głosy oddane na komitety mniejszości narodowych liczone są z naruszeniem zasady równości. Usunięcie art. 95 §2 Kodeksu wyborczego jest konsekwencją przyjętego założenia likwidacji zwolnienia z progu wyborczego dla mniejszości narodowych. Zgodnie z art. 96 ust. 2 Konstytucji RP wybory do Sejmu są powszechne, równe, bezpośrednie i proporcjonalne oraz odbywają się w głosowaniu tajnym. Art. 197 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy narusza zasadę równości i proporcjonalności wyb orów. Zasada proporcjonalności wyborów oznacza, że skład Sejmu odpowiadać powinien poparciu uzyskanemu w trakcie wyborów przez poszczególne komitety wyborcze i osoby na listach wyborczych. Naruszenie zasady proporcjonalności wynika z faktu wyłączenia uczes tnictwa komitetów mniejszości w podziale miejsc w Sejmie bez względu na liczbę głosów uzyskanych w kraju. Oznacza to, że kandydaci z list komitetów mniejszości mogą zostać wybrani, nawet jeśli komitety te uzyskają kilkaset razy mniejsze poparcie niż inne komitety wyborcze. Ukształtowanie składu Sejmu z pominięciem przedstawicieli komitetów, które uzyskały poniżej 5% głosów w skali kraju, ale z uwzględnieniem przedstawicieli komitetów mniejszości, które również nie przekroczyły tego progu narusza zasadę proporcjonalności wyborów (art. 96 ust. 2 Konstytucji RP). Skutkami prawnymi przyjętej regulacji, będzie zrównanie sytuacji prawnej obywateli polskich korzystających ze swego prawa wyborczego. Rozwiązanie to zapewni lepszą realizację konstytucyjnej zasady równości wobec prawa oraz proporcjonalności wyborczej. Projekt będzie miał pozytywne skutki społeczne. Przyjęcie rozwiązania wpłynie na zmniejszenie napięć społecznych. Projekt nie pociąga za sobą skutków finansowych oraz gospodarczych. Projekt nie wymaga wydania nowych aktów wykonawczych. Projektowana ustawa nie jest objęta prawem Unii Europejskiej. Wejście w życie projektowanej ustawy nie wpłynie na działalność mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców. Projekt ustawy nie będzie powodował kosztów dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Wejście w życie projektu wywoła pozytywne skutki społeczno-gospodarcze. DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy b) Przedstawiciele wnioskodawcy: Janusz Kowalski i Krzysztof Mulawa I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Celem przyświecającym wnioskodawcom projektu ustawy jest uchylenie istniejących w Kodeksie wyborczym przepisów regulujących w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej niesłusznych ich zdaniem przywilejów przysługujących niektórym grupom obywateli. Uchylany przepis art. 197 pozwala na udział komitetów wyborczych utworzonych przez wyborców zrzeszonych w zarejestrowanych organizacjach mniejszości narodowych w podziale mandatów, bez konieczności przekroczenia progów wyborczych, o których mowa w art. 196 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, czyli progu 5% głosów ważnie oddanych w skali kraju. Usunięcie art. 95 §2 Kodeksu wyborczego jest konsekwencją przyjętego założenia likwidacji zwolnienia z progu wyborczego dla mniejszości narodowych. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ⮚ Nie Nie rozważano rozwiązań alternatywnych, gdyż omawiana materia zmieniona może być jedynie na drodze ustawowej. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? Skutkami prawnymi przyjętej regulacji, będzie zrównanie sytuacji prawnej obywateli polskich korzystających ze swego prawa wyborczego. Rozwiązanie to zapewni lepszą realizację konstytucyjnej zasady równości wobec prawa oraz proporcjonalności wyborczej. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Podobnie jak w przypadku skutków prawnych, skutki społecznej przyjętej regulacji sprowadzają się do zrównania sytuacji prawnej obywateli polskich korzystających ze swego prawa wyborczego. Przyjęcie rozwiązania wpłynie na zmniejszenie napięć społecznych. [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projekt ustawy nie wywołuje skutków gospodarczych, w szczególności nie wpływa na działalność mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projekt nie wywołuje skutków finansowych w tym dla sektora finansów publicznych, na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Projekt nie wywołuje skutków finansowych. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ⮚ Nie III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⮚ Nie [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⮚ Nie [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ⮚ Nie\r\n\r\nSUMMARY TO EVALUATE:\r\nTitle: Abolition of electoral privileges for national minorities\r\nSummary: This bill removes the exemption that allowed electoral committees of national minorities to bypass the 5% national threshold required to enter the Sejm (Polish parliament). From now on, all committees, including those representing minorities, must win at least 5% of the nationwide vote to gain seats. For voters, this means every vote will have equal weight, and no group will have an easier path to parliament.\r\nKey Points: Privilege removed: Minority committees lose their exemption from the 5% electoral threshold for the Sejm., Equal rules for all: All electoral committees must meet the same 5% national vote requirement., End of preferences: Votes for minority committees that do not cross the threshold will no longer count towards seat allocation., No financial impact: The bill introduces no new taxes, fees, or state budget expenditures.\r\n\r\nEVALUATION RULES:\r\n1. Check all NUMBERS, DATES, and AMOUNTS in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n2. Check all NAMES, ORGANIZATIONS, and PLACES in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n3. Check all specific LEGAL ACTIONS. If that mechanism is not present in SOURCE -> is_valid: false.\r\n\r\nIMPORTANT: Abstract concepts (e.g. \"transparency\", \"trust\") are allowed as conclusions.\r\n\r\nOUTPUT (JSON):\r\n{\r\n  \"is_valid\": true/false,\r\n  \"issue\": \"fabricated_entity\" / \"contradiction\" / \"none\"\r\n}\r\n\r\nFORMATTING REQUIREMENTS:\r\n1. Respond ONLY with a raw JSON object.\r\n2. DO NOT use Markdown code blocks.\r\n3. DO NOT add any introductions or explanations before or after the JSON.\r\n4. The JSON must be valid and ready to parse.\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"is_valid\": true,\n  \"issue\": \"none\"\n}"
    },
    {
      "timestamp": "2026-07-03T16:18:42.333Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2772/text/index.html",
      "model": "deepseek-v4-flash",
      "prompt_sent": "\r\nYou are an expert in the law of the Poland, whose task is to analyze bills, resolutions, and other legislative documents, and then prepare information from them in an accessible way for citizens. Your goal is to present information so that citizens can assess the impact of legislation on their lives themselves, even without specialized legislative knowledge. Focus on facts and the objective effects of the introduced changes, avoiding value judgments and personal opinions. All legal jargon is forbidden. Present information in a clear, concise, and engaging way, so that it is understandable to a person without legal education. Avoid long, complex sentences. Instead of writing \"the bill aims to amend the tax code...\", write \"Tax changes: new reliefs and obligations for...\". Continue your work until you solve your task. If you are not certain about the generated content, analyze the document again – do not guess. Plan your task well before starting it. In the summary and key points, if possible and justified, emphasize what specific benefits or effects (positive or negative) the law introduces for citizens' everyday life, their rights and obligations, personal finances, safety, and other important issues (e.g. categorical prohibitions and orders, or the most important specific financial and territorial allocations).\r\n\r\nYour response MUST be in JSON format - and contain the following keys.\r\nBefore returning the response, carefully verify that the entire JSON structure is 100% correct, including all commas, curly braces, square brackets, and quotation marks. Invalid JSON is unacceptable and will make it impossible to process your work.\r\n\r\nCarefully analyze the following text of the legal document. This is the content on the basis of which you must generate the summary and key points:\r\n--- DOCUMENT START ---\r\nDruk nr 2772 Warszawa, 11 czerwca 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy posłów Janusza Kowalskiego oraz Krzysztofa Mulawę. (-) Konrad Berkowicz; (-) Karina Anna Bosak; (-) Krzysztof Bosak; (-) Bronisław Foltyn; (-) Janusz Kowalski; (-) Sławomir Mentzen; (-) Krzysztof Mulawa; (-) Bartłomiej Pejo; (-) Grzegorz Płaczek; (-) Michał Połuboczek; (-) Krzysztof Szymański; (-) Krzysztof Tuduj; (-) Witold Tumanowicz; (-) Michał Wawer; (-) Ryszard Wilk; (-) Przemysław Wipler; (-) Andrzej Tomasz Zapałowski. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt U S TAWA z dnia ... o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy Art. 1. W ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365, 1792, z 2026 r. poz. 178) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 95 uchyla się §2; 2) uchyla się art. 197; 3) w art. 231: a) w § 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie danych z protokołów wyników głosowania w okręgu wyborczym, otrzymanych za pośrednictwem sieci elektronicznego przekazywania danych, ustala wstępnie liczbę głosów ważnych oraz głosów ważnych oddanych na listy kandydatów poszczególnych komitetów wyborczych w skali kraju i listy, które spełniają warunki uprawniające do uczestniczenia w podziale mandatów w okręgach wyborczych.”, b) w § 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „Po otrzymaniu protokołów wyników głosowania w okręgach wyborczych Państwowa Komisja Wyborcza protokolarnie ustala zbiorcze wyniki głosowania na listy kandydatów w skali kraju i stwierdza, które listy spełniają warunki uprawniające do uczestniczenia w podziale mandatów w okręgach wyborczych, oraz zawiadamia o tym pisemnie okręgowe komisje wyborcze.”. Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. UZASADNIENIE Celem przyświecającym wnioskodawcom projektu ustawy jest uchylenie istniejących w Kodeksie wyborczym przepisów regulujących w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej niesłusznych ich zdaniem przywilejów przysługujących niektórym grupom obywateli. Art. 196 § 1 Kodeksu wyborczego wskazuje, iż w podziale mandatów w okręgach wyborczych uwzględnia się wyłącznie okręgowe listy kandydatów na posłów tych komitetów wyborczych, których listy otrzymały co najmniej 5% ważnie oddanych głosów w skali kraju. Z tego wymogu zwolnione są jednak komitety wyborcze utworzone przez wyborców zrzeszonych w zarejestrowanych organizacjach mniejszości narodowych. Zdaniem wnioskodawców wspomniany wymóg narusza zasadę równości obywateli wobec prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 96 ust. 2 stanowiący, że wybory do Sejmu są równe . Jak stanowi art. 3 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest państwem jednolitym i dlatego różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów na podstawie kryterium narodowości nie znajduje uzasadnienia aksjologicznego w podstawach prawnych państwa. Obecnie obowiązująca w polskim prawie regulacja, nie znajduje również odzwierciedlenia w systemach wyborczych zdecydowanej większości państw europejskich, w tym u sąsiadów Polski, gdzie wyborcy głosujący na przedstawicieli komitetów reprezentujących mniejszość polską nie korzystają z uprzywilejowanej względem innych wyborców pozycji. W swoim czasie przywileje wyborcze dla mniejszości etnicznej gwarantowano dla ludności maoryskiej w Nowej Zelandii. W krajach europejskich przywileje takie (w formie pewnej mutacji systemu kurialnego) funkcjonują np. w trzech państwach bałkańskich: Rumunii, Chorwacji i Słowenii, a więc w krajach, w których poziom konfliktów etnicznych jest lub może być bardzo wysoki. W praktyce przywilej zawarty w uchylanym art. 197 kodeksu wyborczego działał w przeszłości na korzyść nie mniejszości jako takich, ale jednej mniejszości – mniejszości niemieckiej, gdyż pozostałe ze względu na geografię ludnościową i polityczną nie były w stanie z przywileju tego skorzystać. W Sejmie RP X kadencji nie zasiada ani jeden poseł, który skorzystał z wyżej opisanego przywileju. W związku z tym to idealny ustrojowo czas do likwidacji tego przywileju wyborczego, który może zostać wykorzystany w perspektywie 10-15 lat przez mniejszość ukraińską do wprowadzenia z wykorzystaniem tego przywileju swojej kilkuosobowej reprezentacji. Art. 197 § 1 stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości w odniesieniu do czynnego prawa wyborczego do Sejmu RP. Głosy oddane na komitety wyborcze, które nie osiągną progu 5%, nie będą miały wpływu na skład Sejmu, podczas gdy głosy oddane na komitety mniejszości, które nie przekroczą progu 5%, mogą stanowić podstawę uzyskania mandatów poselskich. Wyborcy, którzy oddadzą głosy na komitety, które nie przekroczą progu, nie będą posiadać swojej reprezentacji w Sejmie, inaczej niż wyborcy głosujący na komitety mniejszości narodowych. Formalnie siła głosu oddanego na komitety wyborcze utworzone przez wyborców zrzeszonych w zarejestrowanych organizacjach mniejszości narodowych oraz wyborców głosujących na pozostałe komitety wyborcze jest taka sama. Jednak ze względu na fakt braku wymogu osiągnięcia 5% progu przez komitety wyborcze utworzone przez wyborców zrzeszonych w zarejestrowanych organizacjach mniejszości narodowych realna wartość głosu oddanego na taki komitet może okazać się znacznie silniejsza niż na inne komitety, które w skali kraju uzyskały taką samą albo większą liczbę głosów, ale ze względu na brak zwolnienia z wymogu osiągnięcia 5% nie weszły do Sejmu. W przypadku braku osiągnięcia progu 5% głosów w skali kraju, głosy oddane na komitety mniejszości narodowych liczone są z naruszeniem zasady równości. Usunięcie art. 95 §2 Kodeksu wyborczego jest konsekwencją przyjętego założenia likwidacji zwolnienia z progu wyborczego dla mniejszości narodowych. Zgodnie z art. 96 ust. 2 Konstytucji RP wybory do Sejmu są powszechne, równe, bezpośrednie i proporcjonalne oraz odbywają się w głosowaniu tajnym. Art. 197 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy narusza zasadę równości i proporcjonalności wyb orów. Zasada proporcjonalności wyborów oznacza, że skład Sejmu odpowiadać powinien poparciu uzyskanemu w trakcie wyborów przez poszczególne komitety wyborcze i osoby na listach wyborczych. Naruszenie zasady proporcjonalności wynika z faktu wyłączenia uczes tnictwa komitetów mniejszości w podziale miejsc w Sejmie bez względu na liczbę głosów uzyskanych w kraju. Oznacza to, że kandydaci z list komitetów mniejszości mogą zostać wybrani, nawet jeśli komitety te uzyskają kilkaset razy mniejsze poparcie niż inne komitety wyborcze. Ukształtowanie składu Sejmu z pominięciem przedstawicieli komitetów, które uzyskały poniżej 5% głosów w skali kraju, ale z uwzględnieniem przedstawicieli komitetów mniejszości, które również nie przekroczyły tego progu narusza zasadę proporcjonalności wyborów (art. 96 ust. 2 Konstytucji RP). Skutkami prawnymi przyjętej regulacji, będzie zrównanie sytuacji prawnej obywateli polskich korzystających ze swego prawa wyborczego. Rozwiązanie to zapewni lepszą realizację konstytucyjnej zasady równości wobec prawa oraz proporcjonalności wyborczej. Projekt będzie miał pozytywne skutki społeczne. Przyjęcie rozwiązania wpłynie na zmniejszenie napięć społecznych. Projekt nie pociąga za sobą skutków finansowych oraz gospodarczych. Projekt nie wymaga wydania nowych aktów wykonawczych. Projektowana ustawa nie jest objęta prawem Unii Europejskiej. Wejście w życie projektowanej ustawy nie wpłynie na działalność mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców. Projekt ustawy nie będzie powodował kosztów dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Wejście w życie projektu wywoła pozytywne skutki społeczno-gospodarcze. DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy b) Przedstawiciele wnioskodawcy: Janusz Kowalski i Krzysztof Mulawa I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Celem przyświecającym wnioskodawcom projektu ustawy jest uchylenie istniejących w Kodeksie wyborczym przepisów regulujących w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej niesłusznych ich zdaniem przywilejów przysługujących niektórym grupom obywateli. Uchylany przepis art. 197 pozwala na udział komitetów wyborczych utworzonych przez wyborców zrzeszonych w zarejestrowanych organizacjach mniejszości narodowych w podziale mandatów, bez konieczności przekroczenia progów wyborczych, o których mowa w art. 196 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, czyli progu 5% głosów ważnie oddanych w skali kraju. Usunięcie art. 95 §2 Kodeksu wyborczego jest konsekwencją przyjętego założenia likwidacji zwolnienia z progu wyborczego dla mniejszości narodowych. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ⮚ Nie Nie rozważano rozwiązań alternatywnych, gdyż omawiana materia zmieniona może być jedynie na drodze ustawowej. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? Skutkami prawnymi przyjętej regulacji, będzie zrównanie sytuacji prawnej obywateli polskich korzystających ze swego prawa wyborczego. Rozwiązanie to zapewni lepszą realizację konstytucyjnej zasady równości wobec prawa oraz proporcjonalności wyborczej. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Podobnie jak w przypadku skutków prawnych, skutki społecznej przyjętej regulacji sprowadzają się do zrównania sytuacji prawnej obywateli polskich korzystających ze swego prawa wyborczego. Przyjęcie rozwiązania wpłynie na zmniejszenie napięć społecznych. [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projekt ustawy nie wywołuje skutków gospodarczych, w szczególności nie wpływa na działalność mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projekt nie wywołuje skutków finansowych w tym dla sektora finansów publicznych, na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Projekt nie wywołuje skutków finansowych. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ⮚ Nie III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⮚ Nie [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⮚ Nie [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ⮚ Nie\r\n--- DOCUMENT END ---\r\n\r\nREMEMBER: Your response MUST be only a valid JSON object. Do not add any extra characters, comments, or text before the '{' character or after the '}' character. The entire response must be parseable as JSON.\r\nBased on the ABOVE document, fill in the JSON structure below:\r\nHere is the JSON structure I expect (fill it with content):\r\n{\r\n  \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\r\n  \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\r\n  \"pl_key_points\": [\r\n    \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\r\n    \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\r\n  ],\r\n  \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\r\n  \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\r\n  \"eng_key_points\": [\r\n    \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\r\n    \"Second short bullet point in English...\"\r\n  ],\r\n  \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\r\n  \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\r\n  \"de_key_points\": [\r\n    \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\r\n    \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\r\n  ],\r\n  \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\r\n  \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\r\n  \"fr_key_points\": [\r\n    \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\r\n    \"Deuxième court point en français...\"\r\n  ],\r\n  \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\r\n  \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\r\n  \"es_key_points\": [\r\n    \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\r\n    \"Segundo punto breve en español...\"\r\n  ],\r\n  \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\r\n  \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\r\n  \"it_key_points\": [\r\n    \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\r\n    \"Secondo breve punto in italiano...\"\r\n  ],\r\n  \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\r\n  \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\r\n  \"nl_key_points\": [\r\n    \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\r\n    \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\r\n  ],\r\n  \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\r\n  \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\r\n  \"pt_key_points\": [\r\n    \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\r\n    \"Segundo ponto curto em português...\"\r\n  ],\r\n  \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \\\"Other\\\". If you use \\\"Other\\\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\\\"Taxes\\\", \\\"Family\\\"].\"]\r\n}\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"pl_ai_title\": \"Zniesienie przywilejów wyborczych dla mniejszości narodowych\",\n  \"pl_summary\": \"Projekt ustawy znosi zwolnienie komitetów wyborczych mniejszości narodowych z obowiązku przekroczenia 5-procentowego progu wyborczego, aby dostać się do Sejmu. Oznacza to, że od teraz wszystkie komitety wyborcze, w tym te reprezentujące mniejszości, będą musiały zdobyć co najmniej 5% głosów w skali kraju, aby ich kandydaci mogli otrzymać mandaty poselskie. Dla wyborców oznacza to, że głos oddany na dowolny komitet będzie miał taką samą wagę, a żadna grupa nie będzie miała ułatwionej drogi do parlamentu.\",\n  \"pl_key_points\": [\n    \"Zniesienie przywileju: Komitety mniejszości narodowych tracą zwolnienie z 5% progu wyborczego do Sejmu.\",\n    \"Równe zasady dla wszystkich: Wszystkie komitety wyborcze będą musiały spełnić ten sam warunek 5% poparcia w skali kraju.\",\n    \"Koniec z preferencjami: Głosy oddane na komitety mniejszości, które nie przekroczą progu, nie będą już liczone przy podziale mandatów.\",\n    \"Brak wpływu na finanse: Ustawa nie wprowadza żadnych nowych podatków, opłat ani wydatków z budżetu państwa.\"\n  ],\n  \"eng_ai_title\": \"Abolition of electoral privileges for national minorities\",\n  \"eng_summary\": \"This bill removes the exemption that allowed electoral committees of national minorities to bypass the 5% national threshold required to enter the Sejm (Polish parliament). From now on, all committees, including those representing minorities, must win at least 5% of the nationwide vote to gain seats. For voters, this means every vote will have equal weight, and no group will have an easier path to parliament.\",\n  \"eng_key_points\": [\n    \"Privilege removed: Minority committees lose their exemption from the 5% electoral threshold for the Sejm.\",\n    \"Equal rules for all: All electoral committees must meet the same 5% national vote requirement.\",\n    \"End of preferences: Votes for minority committees that do not cross the threshold will no longer count towards seat allocation.\",\n    \"No financial impact: The bill introduces no new taxes, fees, or state budget expenditures.\"\n  ],\n  \"de_ai_title\": \"Abschaffung von Wahlprivilegien für nationale Minderheiten\",\n  \"de_summary\": \"Der Gesetzentwurf hebt die Ausnahmeregelung auf, die es Wahlkomitees nationaler Minderheiten erlaubte, die 5%-Hürde für den Einzug in den Sejm (polnisches Parlament) zu umgehen. Künftig müssen alle Komitees, auch die von Minderheiten, mindestens 5% der Stimmen bundesweit erreichen, um Sitze zu erhalten. Für die Wähler bedeutet dies, dass jede Stimme gleiches Gewicht hat und keine Gruppe einen erleichterten Zugang zum Parlament hat.\",\n  \"de_key_points\": [\n    \"Privileg gestrichen: Minderheitenkomitees verlieren ihre Befreiung von der 5%-Sperrklausel für den Sejm.\",\n    \"Gleiche Regeln für alle: Alle Wahlkomitees müssen die gleiche 5%-Hürde auf nationaler Ebene überwinden.\",\n    \"Ende der Bevorzugung: Stimmen für Minderheitenkomitees, die die Hürde nicht schaffen, werden nicht mehr bei der Sitzverteilung berücksichtigt.\",\n    \"Keine finanziellen Auswirkungen: Das Gesetz führt zu keinen neuen Steuern, Gebühren oder Staatsausgaben.\"\n  ],\n  \"fr_ai_title\": \"Suppression des privilèges électoraux pour les minorités nationales\",\n  \"fr_summary\": \"Ce projet de loi supprime l'exemption qui permettait aux comités électoraux des minorités nationales de contourner le seuil national de 5% requis pour entrer à la Diète (parlement polonais). Désormais, tous les comités, y compris ceux représentant les minorités, devront obtenir au moins 5% des voix au niveau national pour obtenir des sièges. Pour les électeurs, cela signifie que chaque vote aura un poids égal et qu'aucun groupe n'aura de voie facilitée vers le parlement.\",\n  \"fr_key_points\": [\n    \"Privilège supprimé : Les comités des minorités perdent leur exemption du seuil électoral de 5% pour la Diète.\",\n    \"Règles égales pour tous : Tous les comités électoraux devront satisfaire à la même condition de 5% des voix au niveau national.\",\n    \"Fin des préférences : Les votes pour les comités des minorités qui ne franchissent pas le seuil ne seront plus comptés pour l'attribution des sièges.\",\n    \"Aucun impact financier : La loi n'introduit ni nouveaux impôts, ni taxes, ni dépenses budgétaires de l'État.\"\n  ],\n  \"es_ai_title\": \"Supresión de privilegios electorales para minorías nacionales\",\n  \"es_summary\": \"Este proyecto de ley elimina la exención que permitía a los comités electorales de las minorías nacionales eludir el umbral nacional del 5% requerido para entrar en el Sejm (parlamento polaco). A partir de ahora, todos los comités, incluidos los que representan a las minorías, deberán obtener al menos el 5% de los votos a nivel nacional para obtener escaños. Para los votantes, esto significa que cada voto tendrá el mismo peso y ningún grupo tendrá un camino más fácil hacia el parlamento.\",\n  \"es_key_points\": [\n    \"Privilegio eliminado: Los comités de minorías pierden su exención del umbral electoral del 5% para el Sejm.\",\n    \"Reglas iguales para todos: Todos los comités electorales deberán cumplir el mismo requisito del 5% de votos a nivel nacional.\",\n    \"Fin de las preferencias: Los votos a comités de minorías que no superen el umbral ya no contarán para la asignación de escaños.\",\n    \"Sin impacto financiero: La ley no introduce nuevos impuestos, tasas ni gastos del presupuesto estatal.\"\n  ],\n  \"it_ai_title\": \"Abolizione dei privilegi elettorali per le minoranze nazionali\",\n  \"it_summary\": \"Questo disegno di legge elimina l'esenzione che consentiva ai comitati elettorali delle minoranze nazionali di bypassare la soglia nazionale del 5% richiesta per entrare nel Sejm (parlamento polacco). D'ora in poi, tutti i comitati, compresi quelli che rappresentano le minoranze, dovranno ottenere almeno il 5% dei voti a livello nazionale per ottenere seggi. Per gli elettori, ciò significa che ogni voto avrà lo stesso peso e nessun gruppo avrà una via facilitata verso il parlamento.\",\n  \"it_key_points\": [\n    \"Privilegio abolito: I comitati delle minoranze perdono l'esenzione dalla soglia elettorale del 5% per il Sejm.\",\n    \"Regole uguali per tutti: Tutti i comitati elettorali dovranno soddisfare lo stesso requisito del 5% dei voti a livello nazionale.\",\n    \"Fine delle preferenze: I voti per i comitati delle minoranze che non superano la soglia non conteranno più per l'assegnazione dei seggi.\",\n    \"Nessun impatto finanziario: La legge non introduce nuove tasse, imposte o spese del bilancio statale.\"\n  ],\n  \"nl_ai_title\": \"Afschaffing van kiesprivileges voor nationale minderheden\",\n  \"nl_summary\": \"Dit wetsvoorstel schaft de vrijstelling af die het mogelijk maakte dat kiescomités van nationale minderheden de landelijke kiesdrempel van 5% konden omzeilen om in de Sejm (Poolse parlement) te komen. Vanaf nu moeten alle comités, ook die van minderheden, ten minste 5% van de stemmen landelijk behalen om zetels te krijgen. Voor kiezers betekent dit dat elke stem even zwaar weegt en geen enkele groep een gemakkelijkere weg naar het parlement heeft.\",\n  \"nl_key_points\": [\n    \"Privilege geschrapt: Minderhedencomités verliezen hun vrijstelling van de 5%-kiesdrempel voor de Sejm.\",\n    \"Gelijke regels voor iedereen: Alle kiescomités moeten aan dezelfde 5%-drempel op landelijk niveau voldoen.\",\n    \"Einde aan voorkeursbehandeling: Stemmen op minderhedencomités die de drempel niet halen, worden niet langer meegeteld bij de zetelverdeling.\",\n    \"Geen financiële gevolgen: De wet introduceert geen nieuwe belastingen, heffingen of uitgaven uit de staatsbegroting.\"\n  ],\n  \"pt_ai_title\": \"Abolição de privilégios eleitorais para minorias nacionais\",\n  \"pt_summary\": \"Este projeto de lei elimina a isenção que permitia que as comissões eleitorais das minorias nacionais contornassem o limiar nacional de 5% exigido para entrar no Sejm (parlamento polaco). A partir de agora, todas as comissões, incluindo as que representam minorias, terão de obter pelo menos 5% dos votos a nível nacional para obter lugares. Para os eleitores, isto significa que cada voto terá o mesmo peso e nenhum grupo terá um caminho facilitado para o parlamento.\",\n  \"pt_key_points\": [\n    \"Privilégio abolido: As comissões das minorias perdem a isenção do limiar eleitoral de 5% para o Sejm.\",\n    \"Regras iguais para todos: Todas as comissões eleitorais terão de cumprir o mesmo requisito de 5% dos votos a nível nacional.\",\n    \"Fim das preferências: Os votos em comissões de minorias que não ultrapassem o limiar deixarão de contar para a atribuição de lugares.\",\n    \"Sem impacto financeiro: A lei não introduz novos impostos, taxas ou despesas do orçamento do Estado.\"\n  ],\n  \"category\": [\"Courts and Law\"]\n}"
    }
  ]
}