{ "legislationId": "10_2803", "lastUpdate": "2026-07-17T14:04:32.243Z", "history": [ { "timestamp": "2026-07-17T14:04:32.243Z", "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2803/text/index.html", "model": "gemini-3.5-flash", "prompt_sent": "\r\nYou are LEGISLATIVE SURGEON.\r\nYour task is to audit and repair the summary (JSON) for consistency with the source text (SOURCE).\r\nFUNDAMENTAL RULE: \"NO NEW INFORMATION\" (no new information).\r\nThe summary may only transform information contained in SOURCE (shorten, translate, summarize). It must not generate new information that is not present in SOURCE.\r\n\r\nVERIFICATION PROCEDURE (perform this for every sentence in the JSON):\r\nAsk yourself: \"Can I point to a specific fragment in SOURCE that confirms this statement?\"\r\nIF THE ANSWER IS \"YES\":\r\nThe information is confirmed by a quotation, synonym, or mathematical result from the data in the text.\r\nDECISION: Leave it unchanged.\r\nIF THE ANSWER IS \"NO\":\r\nThe information is not present in the text (it is a hallucination, external model knowledge, overinterpretation, or unnecessary extrapolation).\r\nDECISION: Remove that information or change it so that it is supported by the text.\r\nIF THE ANSWER IS \"IT DEPENDS\":\r\nThe text is unclear, and the summary is \"guessing\" (e.g. giving a specific example for a general term).\r\nDECISION: Be safe. Remove the guesswork. Use the terminology from the text.\r\n\r\nRISK CATEGORIES (special attention):\r\nDates (effective date vs start of financing).\r\nNumbers (specific amounts must follow from the text).\r\nEntities (who does what).\r\nScope (what the law covers and what it does not cover).\r\n\r\nINPUT:\r\n--- SOURCE_TEXT START ---\r\nDruk nr 2803 Warszawa, 19 lutego 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy posłankę Marcelinę Zawiszę. (-) Waldemar Andzel; (-) Barbara Bartuś; (-) Joanna Borowiak; (-) Janusz Cieszyński; (-) Elżbieta Duda; (-) Paweł Jabłoński; (-) Maciej Konieczny; (-) Janusz Kowalski; (-) Jarosław Krajewski; (-) Anna Kwiecień; (-) Grzegorz Matusiak; (-) Anna Schmidt; (-) Katarzyna Sójka; (-) Marta Stożek; (-) Elżbieta Witek; (-) Adrian Zandberg; (-) Marcelina Zawisza. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia ... o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego Art. 1. W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 59) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 101 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Liczba dzieci w oddziale przedszkola nie może przekraczać 18.”; 2) art. 111 pkt 12 otrzymuje następujące brzmienie: „12) szczegółową organizację pracy przedszkola, w tym w szczególności organizację oddziału i liczbę uczniów w oddziale, z zastrzeżeniem art. 101 ust. 1a;”. Art. 2. W ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2024 poz. 1572) w art. 26 ust. 6 dodaje się pkt 4a w brzmieniu: „4a) liczby dzieci w oddziale przedszkola jako czynnika wpływającego na koszty realizacji wychowania przedszkolnego – w sposób powodujący odpowiednie zwiększenie kwoty potrzeb oświatowych przypadającej na dziecko w oddziałach przedszkoli o mniejszej liczbie dzieci;”. Art. 3. 1. Art. 1 ustawy wchodzi w życie z dniem 1 września 2028 r. 2. Art. 2 ustawy wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. 3. Oddziały przedszkola utworzone przed dniem 1 września 2028 r. zachowują liczbę dzieci w tych oddziałach do czasu zakończenia przez dzieci uczęszczające do tych oddziałów wychowania przedszkolnego. UZASADNIENIE 1. Aktualny stan prawny. Dowolność ministra w kwestii ustalania liczby dzieci w oddziale przedszkola Obecnie na podstawie art. 111 pkt 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 59) liczbę dzieci w oddziałach przedszkola określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. W aktualnym rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli z dnia 28 lutego 2019 r. (Dz.U.2019.502 z późn. zm.) liczbę dzieci w oddziale przedszkola ustalono na nie więcej niż 25 (§ 5 ust. 1). Z kolei ustawa nie ustanawia maksymalnej dopuszczalnej liczby dzieci w oddziale przedszkola. Minister może więc określić tę liczbę w sposób całkowicie dowolny, nie zważając na jakość wychowania przedszkolnego. Swoboda ministra do regulowania tej kwestii powinna więc zostać ograniczona przez ustawodawcę poprzez wprowadzenie ustawowego limitu dzieci w oddziale przedszkola na poziomie gwarantującym dzieciom odpowiedni poziom opieki przedszkolnej. 2. Wpływ zmain na funkcjonowanie przedszkoli Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w roku szkolnym 2024/25 z wychowania przedszkolnego korzystało łącznie 1.452.357 dzieci w 75.098 oddziałach. Oznacza to, że obecnie na 1 oddział przedszkola przypada przeciętnie ok. 19 dzieci. Zarazem dane wskazują, że nie występują w tym względzie wielkie różnice między miastami a ośrodkami wiejskim – na oddział przedszkola przypada odpowiednio ok. 20 dzieci w miastach i ok. 19 dzieci na wsiach 1 . Średnia liczebność oddziałów przedszkoli jest więc niewiele większa niż proponowany limit. Ustanowienie limitu 18 dzieci przypadających na jeden oddział przedszkola w rzeczywistości wiązałoby się więc z koniecznością otwarcia stosunkowo niewielkiej liczby dodatkowych oddziałów w rejonach, w których najwięcej dzieci korzysta z wychowania przedszkolnego. Ponadto nie wymagałoby znacznego podwyższenia nakładów finansowych w oświacie. 1 Główny Urząd Statystyczny, Oświata i wychowanie w roku szkolnym 2024/2025, 28.10.2025 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/oswiata-i-wychowanie-w-roku-szkolnym- 20242025,1,20.html, dostęp: 20.01.2026 r. Zarazem takie rozwiązanie stanowiłoby realną szansę, aby zapobiec negatywnej polityce prowadzonej przez niektóre jednostki samorządu terytorialnego, polegającej na zamykaniu przedszkoli, w których wielkość oddziałów odbiega od limitu dzieci arbitralnie wyznaczonego rozporządzeniem. Zmiany związane z niżem demograficznym są coraz częściej podawane jako przyczyna likwidacji oddziałów przedszkoli lub całych przedszkoli. Najczęściej przytaczanym uzasadnieniem tych działań jest spadek liczebności grup znacznie poniżej limitu ustalonego rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej 2 . Ponadto zmniejszenie liczebności oddziałów przedszkoli może być szansą na zapewnienie dzieciom wyższej jakości opieki i wychowania. Mniejsza liczba dzieci przypadających na jednego nauczyciela daje szanse na poświęcenie dzieciom większej uwagi i większe wsparcie w rozwijaniu ich indywidualnych zdolności. Badania OECD wskazują, że mniejszy stosunek dzieci do nauczycieli przedszkolnych pozwala wychowawcom poświęcać mniej czasu na zarządzanie grupą, a więcej na aangażowanie się w pracę z każdym dzieckiem. Sprzyja to tworzeniu silniejszych relacji, które są niezbędnym elementem wysokiej jakości edukacji przedszkolnej. Ponadto wyższa jakość interakcji jest ściśle powiązana z lepszymi wynikami w zakresie rozwoju poznawczego dzieci, regulacji emocjonalnej i ogólnego samopoczucia 3 . Z danych wynika także, że w krajach OECD na nauczyciela przedszkolnego przypada średnio 13 dzieci 4 . Zmniejszenie maksymalnego rozmiaru oddziału przedszkola do 18 dzieci byłoby więc znaczącym krokiem w kierunku dorównania przez Polskę do europejskiego standardu edukacji przedszkolnej. 3. Wielkość grupy przedszkolnej a model finansowania wychowania przedszkolnego Aktualny model finansowania wychowania przedszkolnego jest oparty o rozwiązania zawarte w ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu 2 Zob. np. Warszawskie przedszkola dotyka niż demograficzny, Urząd m.st. Warszawy, https://um.warszawa.pl/- /warszawskie-przedszkola-dotyka-niz-demograficzny, dotęp: 22.01.2026 r.; K. Rogowska, Mieszkańcy wynoszą się z tej dzielnicy Warszawy. Cztery przedszkola do zamknięcia, TOK FM, https://www.tokfm.pl/polska/mazowieckie/mieszkancy-wynosza-sie-z-tej-dzielnicy-warszawy-cztery- przedszkola-do-zamkniecia, dostęp: 22.01.2026 r. 3 Education at a Glance 2025, OECD 2025, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/education-at-a-glance- 2025_c58fc9ae/1c0d9c79-en.pdf, dostęp: 22.01.2026 r., s. 371. 4 Education at a Glance 2025, OECD 2025, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/education-at-a-glance- 2025_c58fc9ae/1c0d9c79-en.pdf, dostęp: 22.01.2026 r., s. 371. terytorialnego (Dz.U. 2024 poz. 1572), ustalającej zasady finansowania potrzeb oświatowych jednostek samorządu terytorialnego z budżetu państwa. Na podstawie art. 26 ust. 6 tej ustawy sposób podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego określa minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w drodze rozporządzenia. Ustawa wyznacza jednak ministrowi kryteria, którymi musi kierować się przy ustalaniu sposobu podziału tej kwoty. W przypadku finansowania przedszkoli, głównym kryterium jest tutaj liczba dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (art. 26 ust. 6 pkt 4). Takie ustalenie kryteriów powoduje sytuację, w której finansowanie przedszkoli jest tym wyższe, im większa jest liczba dzieci w danym przedszkolu. Ustawodawca motywuje więc do maksymalizacji rozmiarów oddziałów przedszkoli, jako że ich zmniejszanie wiąże się ze zmniejszeniem finansowania przyznanego jednostkom samorządu terytorianego. Propozycja zmniejszenia maksymalnego limitu dzieci w oddziale przedszkola powinna więc zostać poprzedzona zmianą kryteriów finansowania. Ustawa powinna zobowiązywać ministra, aby przy ustalaniu sposobu podziału potrzeb oświatowych kierował się także koniecznością zapewnienia wyższego finansowania jednostkom, które decydują się na zmniejszanie liczby dzieci w oddziałach i otwieranie dodatkowych oddziałów. Odpowiednio wdrożony system podziału mógłby zapewniać wyższą kwotę przypadającą na dziecko w oddziałach przedszkoli, które redukują liczbę dzieci w oddziale do docelowego ustawowego limitu. Wdrożenie takiego modelu finansowania przed wejściem w życie regulacji ustawowych dałoby jednostkom samorządu terytorialnego i finansowanym przez nie placówkom motywację i czas niezbędne do tego, aby zapewnić infrastrukturę i kadrę niezbędną do prowadzenia mniejszych oddziałów. Przedmiot regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej. DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Marcelina Zawisza I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Zidentyfikowany problem i jego skala Obowiązujący stan prawny nie ustanawia ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale przedszkola, pozostawiając tę kwestię do uregulowania w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. W efekcie maksymalna liczba dzieci w oddziale przedszkola (obecnie 25) nie wynika z ustawy i może być kształtowana w sposób nieuwzględniający jakości opieki i wychowania przedszkolnego. Jednocześnie model finansowania wychowania przedszkolnego oparty jest zasadniczo na liczbie dzieci, co tworzy bodźce do utrzymywania możliwie licznych oddziałów oraz do likwidowania oddziałów o mniejszej liczebności. Proponowane rozwiązania Projekt ustawy wprowadza: a) ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola na poziomie 18 dzieci; b) zmianę zasad podziału kwoty potrzeb oświatowych poprzez zobowiązanie ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do uwzględniania liczby dzieci w oddziale przedszkola w sposób powodujący wyższe finansowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci. c) zróżnicowane terminy wejścia w życie zmian, umożliwiające jednostkom samorządu terytorialnego stopniowe dostosowanie organizacyjne i finansowe. Skutki braku zmiany stanu obecnego Brak interwencji ustawodawczej utrwalałby model, w którym decyzje organizacyjne w wychowaniu przedszkolnym są w istotnym stopniu determinowane kryteriami finansowymi, sprzyjającymi maksymalizacji liczebności oddziałów oraz likwidacji oddziałów o mniejszej liczbie dzieci, zwłaszcza w warunkach niżu demograficznego. Prowadziłoby to do dalszego zróżnicowania jakości wychowania przedszkolnego, osłabienia stabilności sieci przedszkoli oraz ograniczenia możliwości indywidualnego wsparcia rozwoju dzieci, pomimo że dane wskazują na realną możliwość funkcjonowania oddziałów o mniejszej liczebności w skali całego systemu. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ⌧ Tak ⮚ Nie W toku prac nad projektem rozważano następujące alternatywne sposoby rozwiązania zidentyfikowanego problemu: 1. Pozostawienie regulacji liczebności oddziałów wyłącznie w akcie wykonawczym Rozwiązanie to polegałoby na zmianie rozporządzenia określającego organizację pracy przedszkoli, bez wprowadzania ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale. Rozwiązanie to uznano za niewystarczające, gdyż nie zapewnia ono stabilności regulacyjnej ani trwałego uwzględnienia jakości wychowania przedszkolnego na poziomie ustawowym. 2. Wprowadzenie jednolitego limitu liczby dzieci w oddziale bez zmiany zasad finansowania Rozważano wprowadzenie ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale przedszkola bez modyfikacji zasad podziału kwoty potrzeb oświatowych. Rozwiązanie to zostało odrzucone z uwagi na ryzyko negatywnych skutków finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności w warunkach spadku liczby dzieci, oraz możliwość ograniczenia dostępności wychowania przedszkolnego. 3. Zastosowanie wyłącznie instrumentów finansowych bez wprowadzenia limitu ustawowego Alternatywą było ograniczenie interwencji ustawowej do zmiany algorytmu finansowania wychowania przedszkolnego, bez ustanawiania twardego limitu liczby dzieci w oddziale. Rozwiązanie to uznano za niewystarczające z uwagi na niestabilność regulacji na poziomie rozporządzenia ministra oraz niezapewniające jednolitych standardów organizacyjnych i jakościowych w skali kraju. 4. Rozwiązania przyjmowane w innych państwach OECD Analizy porównawcze wskazują, że w wielu państwach OECD stosowane są rozwiązania łączące standardy organizacyjne dotyczące liczebności grup z mechanizmami finansowania uwzględniającymi warunki pracy nauczycieli i jakość opieki w edukacji przedszkolnej. Projektowane rozwiązanie wpisuje się w ten model, łącząc normę organizacyjną z bodźcami finansowymi. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? Różnice pomiędzy dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym W dotychczasowym stanie prawnym maksymalna liczba dzieci w oddziale przedszkola nie jest określona w ustawie i wynika z przepisów wykonawczych. Z kolei zasady finansowania wychowania przedszkolnego opierają się zasadniczo na liczbie dzieci, bez uwzględnienia liczebności oddziałów jako czynnika kosztotwórczego. Projektowana regulacja wprowadza ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola oraz modyfikuje delegację ustawową dotyczącą podziału kwoty potrzeb oświatowych, zobowiązując do uwzględniania liczby dzieci w oddziale w sposób powodujący wyższe finansowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci. Spójność systemowa i terminologiczna Projektowane rozwiązania pozostają spójne z obowiązującym systemem prawa oświatowego oraz przepisami dotyczącymi finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Projekt nie wprowadza nowych definicji legalnych ani nie narusza dotychczasowych pojęć systemowych. Zgodność z Konstytucją RP Projektowane rozwiązania są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z: ● art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, który nakłada na władze publiczne obowiązek zapewnienia powszechnego i równego dostępu do edukacji; ● art. 167 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez wprowadzenie rozwiązań umożliwiających jednostkom samorządu terytorialnego dostosowanie organizacyjne i finansowe do nowych standardów; ● zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, dzięki wprowadzeniu zróżnicowanych terminów wejścia w życie oraz przepisów przejściowych. Projekt nie narusza konstytucyjnych wolności i praw jednostki. Zgodność z prawem międzynarodowym i prawem Unii Europejskiej Regulacja dotyczy organizacji krajowego systemu wychowania przedszkolnego oraz zasad finansowania jednostek samorządu terytorialnego, co mieści się w kompetencjach państw członkowskich. Projekt nie narusza swobody świadczenia usług ani zasad rynku wewnętrznego UE. Termin wejścia w życie oraz rozwiązania przejściowe Projekt przewiduje zróżnicowane terminy wejścia w życie poszczególnych przepisów, co umożliwia stopniowe dostosowanie systemu wychowania przedszkolnego do nowych rozwiązań. Zmiany w zasadach finansowania wychowania przedszkolnego wchodzą w życie z początkiem roku budżetowego, natomiast ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola – z początkiem roku szkolnego 2028/29, co jest uzasadnione zapewnieniem odpowiedniego czasu dla jednostek samorządu terytorialnego i przedszkoli na przygotowanie się do wejścia w życie nowej regulacji. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Podmioty, na które oddziałuje projekt 1. Dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym – ok. 1.452.357 dzieci (rok szkolny 2024/2025). 2. Rodzice/opiekunowie prawni dzieci w wieku przedszkolnym – skala pośrednio odpowiada liczbie dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym (jak wyżej). 3. Pracownicy przedszkoli (nauczyciele i personel wspierający) – projekt oddziałuje na warunki pracy poprzez zmianę organizacji oddziałów w sposób zmniejszający liczbę dzieci przypadającą na oddział przedszkola. 4. Społeczności lokalne – w szczególności na obszarach dotkniętych spadkiem liczby dzieci. Skala organizacyjna W roku szkolnym 2024/2025 wychowanie przedszkolne było realizowane w ok. 75.098 oddziałach, przy przeciętnej liczebności ok. 19 dzieci na oddział. Skala ta pozwala szacować, że projektowane rozwiązanie dotyczy systemowo całego obszaru wychowania przedszkolnego, przy czym potrzeba dostosowania liczebności oddziałów nie będzie daleko idąca, biorąc pod uwagę ustalenie limitu na poziomie niewiele odbiegającym od średniej krajowej. Wpływ projektu ● Dzieci: potencjalna poprawa jakości opieki i wychowania dzięki mniejszym grupom, większa możliwość indywidualnej pracy nauczyciela z dzieckiem, lepsze warunki wsparcia rozwoju społeczno-emocjonalnego i poznawczego. ● Rodziny/opiekunowie: poprawa poczucia bezpieczeństwa i przewidywalności, mniejsze ryzyko redukcji oddziałów z powodu niskiej liczebności”, utrzymanie dostępności miejsc w przedszkolach ● Pracownicy przedszkoli: poprawa warunków pracy i relacji nauczyciel-dziecko, mniej obciążająca organizacja pracy, potencjalnie mniejsze ryzyko wypalenia zawodowego. ● Społeczności lokalne: ograniczenie presji na likwidację oddziałów/placówek w warunkach niżu demograficznego oraz utrzymanie dostępności usług publicznych w miejscu zamieszkania. Skutki pozytywne i negatywne w sferze społecznej ● Korzyści społeczne: poprawa warunków wychowania przedszkolnego poprzez zapewnienie większej indywidualizacji pracy; stabilizacja sieci przedszkoli w warunkach spadku liczby dzieci. ● Potencjalne koszty społeczne: krótkookresowe dostosowania organizacyjne w części jednostek samorządu terytorialnego, np. potrzeba zmian lokalowych/organizacyjnych w placówkach. Koszty te są ograniczane przez przewidziane terminy wejścia w życie i przepisy przejściowe. Kwotowe ujęcie (w mln zł) skutków społecznych będzie powiązane z analizą skutków finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego i budżetu państwa (pkt [6]) i zostanie oparte na danych o liczbie oddziałów oraz przeciętnej liczebności oddziału (GUS) oraz na założeniach dotyczących skali tworzenia dodatkowych oddziałów w jednostkach samorządu terytorialnego, w których średnia liczebność przekracza projektowany limit. Źródła danych, metodyka i założenia Źródło danych o skali wychowania przedszkolnego: dane GUS przywołane w uzasadnieniu projektu. Źródło danych o związku jakości kształcenia i liczby osób w oddziale przedszkolnym: raport OECD przywołany w uzasadnieniu projektu. Metodyka: opisowa ocena wpływu społecznego na grupy interesariuszy; dane liczbowe wykorzystane do określenia skali oddziaływania (dzieci, oddziały) [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Podmioty, na które wpływa projekt ● Jednostki samorządu terytorialnego – jako organizatorzy wychowania przedszkolnego ● Rynek pracy – w szczególności nauczyciele wychowania przedszkolnego oraz personel pomocniczy. ● Rodzice/opiekunowie dzieci w wieku przedszkolnym – jako uczestnicy rynku pracy. ● Podmioty prowadzące niepubliczne przedszkola – w tym mikro- i małe przedsiębiorstwa. Liczebność podmiotów Wychowaniem przedszkolnym objętych jest ok. 1,45 mln dzieci w skali kraju, funkcjonujących w ok. 75 tys. oddziałów. c) Wpływ projektu – ujęcie niepieniężne (niemierzalne) ● Rynek pracy: poprawa warunków organizacyjnych pracy w przedszkolach (mniejsze oddziały), co może sprzyjać stabilności zatrudnienia oraz ograniczeniu presji na redukcję etatów w warunkach niżu demograficznego. ● Aktywność zawodowa rodziców: stabilniejsza sieć przedszkoli oraz mniejsze ryzyko likwidacji oddziałów może sprzyjać utrzymaniu dostępności opieki przedszkolnej, co pośrednio wspiera aktywność zawodową rodziców, w szczególności kobiet. ● Podmioty niepubliczne (MŚP): projekt nie wprowadza nowych obowiązków administracyjnych ani barier regulacyjnych. Zmiana zasad finansowania może poprawić przewidywalność warunków prowadzenia działalności w obszarze wychowania przedszkolnego. Skutki pozytywne i negatywne w ujęciu kwotowym Pozytywne skutki gospodarcze: pośrednie i długookresowe, związane ze stabilnością rynku pracy w sektorze edukacji przedszkolnej oraz wsparciem aktywności zawodowej rodziców. Nie są możliwe do wiarygodnego oszacowania kwotowego na etapie projektowania regulacji. Negatywne skutki gospodarcze: ewentualne krótkookresowe koszty dostosowawcze po stronie jednostek samorządu terytorialnego i podmiotów prowadzących przedszkola. Ograniczone poprzez zróżnicowane terminy wejścia w życie regulacji. Projekt nie przewiduje bezpośredniego wpływu na poziom inflacji, inwestycje prywatne, innowacyjność ani konkurencyjność gospodarki. Źródła danych, metodyka i założenia Ocena skutków gospodarczych opiera się na danych GUS dotyczących liczby dzieci i oddziałów przedszkolnych oraz na analizie jakościowej wpływu regulacji na rynek pracy i działalność gospodarczą. Projekt nie wprowadza nowych obciążeń regulacyjnych dla przedsiębiorców, w tym mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, a jego wpływ gospodarczy ma charakter pośredni i długoterminowy. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Podmioty, na które wpływa projekt 1. Budżet państwa – poprzez konieczność dostosowania łącznej kwoty potrzeb oświatowych. 2. Budżety jednostek samorządu terytorialnego – jako podmiotów realizujących zadania z zakresu wychowania przedszkolnego. Liczebność podmiotów Projekt dotyczy wszystkich jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania z zakresu wychowania przedszkolnego. Wpływ projektu w ujęciu niepieniężnym Projekt wprowadza mechanizmy umożliwiające utrzymanie liczby oddziałów przedszkolnych pomimo spadku liczby dzieci, co ogranicza presję na ich likwidację oraz stabilizuje strukturę wydatków bieżących jednostek samorządu terytorialnego. Zróżnicowane terminy wejścia w życie regulacji umożliwiają jednostkom samorządu terytorialnego stopniowe dostosowanie organizacyjne i finansowe. Wpływ kwotowy na sektor finansów publicznych Projektowane rozwiązania zakładają: ● redystrybucję środków w ramach łącznej kwoty potrzeb oświatowych poprzez zobowiązanie ministra do zmiany algorytmu jej podziału (premiowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci), ● brak automatycznego, ustawowego zwiększenia łącznej kwoty potrzeb oświatowych. Jednocześnie należy wskazać, że konieczny może być jest umiarkowany wzrost wydatków na wychowanie przedszkolne, wynikający z utrzymania większej liczby oddziałów przy niższej liczbie dzieci oraz kosztów osobowych związanych z zapewnieniem odpowiednich warunków pracy nauczycieli. Wysokość tego wzrostu będzie zależna od skali niezbędnych dostosowań organizacyjnych w poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego oraz decyzji podejmowanych corocznie w ustawie budżetowej w zakresie łącznej kwoty potrzeb oświatowych. Na etapie projektowania regulacji nie jest możliwe precyzyjne oszacowanie kwotowe skutków w mln zł bez danych dotyczących przyszłych decyzji organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego oraz parametrów algorytmu określanych w rozporządzeniu. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Projekt ustawy nie przewiduje obligatoryjnego zwiększenia wydatków budżetu państwa ani budżetów jednostek samorządu terytorialnego w porównaniu do aktualnie obowiązujących wielkości. Projektowane rozwiązania zakładają zmianę zasad podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych, bez wprowadzania ustawowego obowiązku zwiększenia tej kwoty. Ewentualne zwiększenie wydatków na wychowanie przedszkolne w kolejnych latach będzie przedmiotem corocznych decyzji budżetowych i zostanie sfinansowane w ramach środków przewidzianych na realizację zadań oświatowych w ustawie budżetowej. Źródłem finansowania skutków projektu pozostaje łączna kwota potrzeb oświatowych, ustalana corocznie w ustawie budżetowej, w ramach środków przeznaczonych na finansowanie zadań oświatowych jednostek samorządu terytorialnego. Szczegółowe skutki finansowe będą zależne od parametrów algorytmu określonych w aktach wykonawczych oraz od decyzji podejmowanych w ramach corocznej procedury budżetowej. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ⌧ Nie Tak, ponieważ:  określa plan przyznania lub zmiany pomocy państwa (art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej); ⮚ zawiera przepisy techniczne (dyrektywa (UE) 1535/2015); ⮚ dotyczy dziedziny podlegającej kompetencji Europejskiego Banku Centralnego (art. 127 ust. 4 tiret drugie TfUE); ⮚ ma zastosowanie do usług świadczonych przez usługodawców (dyrektywa 2006/123/WE); ⮚ dotyczy innych niż wymienione wyżej dziedzin objętych procedurą notyfikacyjną. Projekt ustawy nie podlega obowiązkowi notyfikacji przewidzianemu przepisami prawa Unii Europejskiej. III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie zawiera przepisów określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej. [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie zawiera przepisów regulacyjnych ani nie określa wymogów dotyczących świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.\r\n--- SOURCE_TEXT END ---\r\n\r\n--- FLAGGED_JSON START ---\r\n{\n \"pl_ai_title\": \"Mniejsze grupy w przedszkolach: limit 18 dzieci i nowe zasady finansowania\",\n \"pl_summary\": \"Projekt ustawy wprowadza prawny limit 18 dzieci w grupie przedszkolnej oraz zmienia zasady finansowania przedszkoli, by premiować mniejsze oddziały. Rodzice mogą liczyć na lepszą opiekę dla dzieci, a samorządy na wsparcie przy utrzymywaniu przedszkoli w czasie niżu demograficznego.\",\n \"pl_key_points\": [\n \"Od września 2028 roku w jednej grupie przedszkolnej może być maksymalnie 18 dzieci – obecnie limit wynosi 25.\",\n \"Samorządy, które zdecydują się na mniejsze grupy, otrzymają wyższe finansowanie na każde dziecko.\",\n \"Przedszkola utworzone przed wrześniem 2028 roku działają bez zmian do momentu zakończenia edukacji przez obecne dzieci.\",\n \"Zmiany mają poprawić jakość opieki i zatrzymać trend zamykania przedszkoli w mniejszych miejscowościach.\"\n ],\n \"eng_ai_title\": \"Smaller preschool groups: 18-child limit and new funding rules\",\n \"eng_summary\": \"The bill introduces a legal limit of 18 children per preschool group and changes preschool funding rules to reward smaller groups. Parents can expect better care for their children, while local governments receive support for maintaining preschools during demographic decline.\",\n \"eng_key_points\": [\n \"From September 2028, one preschool group can have maximum 18 children – currently the limit is 25.\",\n \"Local governments that choose smaller groups will receive higher funding per child.\",\n \"Preschools established before September 2028 continue unchanged until current children complete their education.\",\n \"The changes aim to improve care quality and stop the trend of closing preschools in smaller communities.\"\n ],\n \"de_ai_title\": \"Kleinere Vorschulgruppen: Limit von 18 Kindern und neue Finanzierungsregeln\",\n \"de_summary\": \"Der Gesetzentwurf führt eine gesetzliche Begrenzung auf 18 Kinder pro Vorschulgruppe ein und ändert die Finanzierungsregeln für Vorschulen, um kleinere Gruppen zu fördern. Eltern können mit besserer Betreuung für ihre Kinder rechnen, während Kommunen Unterstützung bei der Aufrechterhaltung von Vorschulen während des demografischen Rückgangs erhalten.\",\n \"de_key_points\": [\n \"Ab September 2028 kann eine Vorschulgruppe maximal 18 Kinder haben – derzeit liegt das Limit bei 25.\",\n \"Kommunen, die sich für kleinere Gruppen entscheiden, erhalten eine höhere Finanzierung pro Kind.\",\n \"Vor dem September 2028 gegründete Vorschulen arbeiten unverändert, bis die aktuellen Kinder ihre Ausbildung abschließen.\",\n \"Die Änderungen sollen die Betreuungsqualität verbessern und den Trend der Schließung von Vorschulen in kleineren Gemeinden stoppen.\"\n ],\n \"fr_ai_title\": \"Groupes préscolaires plus petits: limite de 18 enfants et nouvelles règles de financement\",\n \"fr_summary\": \"Le projet de loi introduit une limite légale de 18 enfants par groupe préscolaire et modifie les règles de financement pour récompenser les groupes plus petits. Les parents peuvent s'attendre à une meilleure prise en charge de leurs enfants, tandis que les collectivités locales reçoivent un soutien pour maintenir les écoles maternelles pendant le déclin démographique.\",\n \"fr_key_points\": [\n \"À partir de septembre 2028, un groupe préscolaire peut compter au maximum 18 enfants – actuellement la limite est de 25.\",\n \"Les collectivités locales qui choisissent des groupes plus petits recevront un financement plus élevé par enfant.\",\n \"Les écoles maternelles créées avant septembre 2028 continuent sans changement jusqu'à ce que les enfants actuels terminent leur scolarité.\",\n \"Les changements visent à améliorer la qualité des soins et à stopper la tendance à la fermeture des écoles maternelles dans les petites communautés.\"\n ],\n \"es_ai_title\": \"Grupos preescolares más pequeños: límite de 18 niños y nuevas reglas de financiación\",\n \"es_summary\": \"El proyecto de ley introduce un límite legal de 18 niños por grupo preescolar y cambia las reglas de financiación para premiar los grupos más pequeños. Los padres pueden esperar una mejor atención para sus hijos, mientras que los gobiernos locales reciben apoyo para mantener las escuelas preescolares durante el declive demográfico.\",\n \"es_key_points\": [\n \"Desde septiembre de 2028, un grupo preescolar puede tener máximo 18 niños – actualmente el límite es de 25.\",\n \"Los gobiernos locales que elijan grupos más pequeños recibirán una financiación más alta por niño.\",\n \"Las escuelas preescolares creadas antes de septiembre de 2028 continúan sin cambios hasta que los niños actuales completen su educación.\",\n \"Los cambios buscan mejorar la calidad de la atención y detener la tendencia de cierre de escuelas preescolares en comunidades más pequeñas.\"\n ],\n \"it_ai_title\": \"Gruppi prescolari più piccoli: limite di 18 bambini e nuove regole di finanziamento\",\n \"it_summary\": \"Il progetto di legge introduce un limite legale di 18 bambini per gruppo prescolare e modifica le regole di finanziamento per premiare i gruppi più piccoli. I genitori possono aspettarsi una migliore assistenza per i loro figli, mentre i governi locali ricevono supporto per mantenere le scuole prescolari durante il declino demografico.\",\n \"it_key_points\": [\n \"Da settembre 2028, un gruppo prescolare può avere massimo 18 bambini – attualmente il limite è di 25.\",\n \"I governi locali che scelgono gruppi più piccoli riceveranno un finanziamento più alto per bambino.\",\n \"Le scuole prescolari create prima del settembre 2028 continuano senza cambiamenti fino al completamento dell'educazione dei bambini attuali.\",\n \"Le modifiche mirano a migliorare la qualità dell'assistenza e fermare la tendenza alla chiusura delle scuole prescolari nelle comunità più piccole.\"\n ],\n \"nl_ai_title\": \"Kleinere voorschoolse groepen: limiet van 18 kinderen en nieuwe financieringsregels\",\n \"nl_summary\": \"Het wetsvoorstel introduceert een wettelijke limiet van 18 kinderen per voorschoolse groep en wijzigt de financieringsregels om kleinere groepen te belonen. Ouders kunnen betere zorg voor hun kinderen verwachten, terwijl lokale overheden steun ontvangen voor het handhaven van voorscholen tijdens demografische achteruitgang.\",\n \"nl_key_points\": [\n \"Vanaf september 2028 kan een voorschoolse groep maximaal 18 kinderen hebben – momenteel is de limiet 25.\",\n \"Lokale overheden die kiezen voor kleinere groepen ontvangen een hogere financiering per kind.\",\n \"Voorscholen opgericht voor september 2028 blijven ongewijzigd tot de huidige kinderen hun onderwijs voltooien.\",\n \"De wijzigingen zijn bedoeld om de zorgkwaliteit te verbeteren en de trend van sluiting van voorscholen in kleinere gemeenschappen te stoppen.\"\n ],\n \"pt_ai_title\": \"Grupos pré-escolares mais pequenos: limite de 18 crianças e novas regras de financiamento\",\n \"pt_summary\": \"O projeto de lei introduz um limite legal de 18 crianças por grupo pré-escolar e altera as regras de financiamento para premiar grupos mais pequenos. Os pais podem esperar melhores cuidados para os seus filhos, enquanto os governos locais recebem apoio para manter as pré-escolas durante o declínio demográfico.\",\n \"pt_key_points\": [\n \"A partir de setembro de 2028, um grupo pré-escolar pode ter no máximo 18 crianças – atualmente o limite é de 25.\",\n \"Os governos locais que escolham grupos mais pequenos receberão um financiamento mais elevado por criança.\",\n \"As pré-escolas criadas antes de setembro de 2028 continuam sem alterações até que as crianças atuais completem a sua educação.\",\n \"As alterações visam melhorar a qualidade dos cuidados e travar a tendência de encerramento de pré-escolas em comunidades mais pequenas.\"\n ],\n \"category\": [\n \"Education\",\n \"Family\",\n \"Local Government\"\n ]\n}\r\n--- FLAGGED_JSON END ---\r\n\r\nOUTPUT:\r\nOnly the repaired JSON object compliant with the structure:\r\n{\r\n \"pl_ai_title\": \"...\", \"pl_summary\": \"...\", \"pl_key_points\": [...],\r\n \"eng_ai_title\": \"...\", \"eng_summary\": \"...\", \"eng_key_points\": [...],\r\n \"de_ai_title\": \"...\", \"de_summary\": \"...\", \"de_key_points\": [...],\r\n \"fr_ai_title\": \"...\", \"fr_summary\": \"...\", \"fr_key_points\": [...],\r\n \"es_ai_title\": \"...\", \"es_summary\": \"...\", \"es_key_points\": [...],\r\n \"it_ai_title\": \"...\", \"it_summary\": \"...\", \"it_key_points\": [...],\r\n \"nl_ai_title\": \"...\", \"nl_summary\": \"...\", \"nl_key_points\": [...],\r\n \"pt_ai_title\": \"...\", \"pt_summary\": \"...\", \"pt_key_points\": [...],\r\n \"category\": [\"...\"]\r\n}\r\n\r\n", "ai_response_raw": "{\n \"pl_ai_title\": \"Mniejsze grupy w przedszkolach: limit 18 dzieci i nowe zasady finansowania\",\n \"pl_summary\": \"Projekt ustawy wprowadza prawny limit 18 dzieci w grupie przedszkolnej oraz zmienia zasady finansowania przedszkoli, by premiować mniejsze oddziały. Rodzice mogą liczyć na lepszą opiekę dla dzieci, a samorządy na wsparcie przy utrzymywaniu przedszkoli w czasie niżu demograficznego.\",\n \"pl_key_points\": [\n \"Od września 2028 roku w jednej grupie przedszkolnej może być maksymalnie 18 dzieci – obecnie limit wynosi 25.\",\n \"Samorządy, które zdecydują się na mniejsze grupy, otrzymają wyższe finansowanie na każde dziecko.\",\n \"Oddziały przedszkolne utworzone przed wrześniem 2028 roku zachowują dotychczasową liczbę dzieci do czasu zakończenia przez nie wychowania przedszkolnego.\",\n \"Zmiany mają poprawić jakość opieki i zatrzymać trend zamykania przedszkoli.\"\n ],\n \"eng_ai_title\": \"Smaller preschool groups: 18-child limit and new funding rules\",\n \"eng_summary\": \"The bill introduces a legal limit of 18 children per preschool group and changes preschool funding rules to reward smaller groups. Parents can expect better care for their children, while local governments receive support for maintaining preschools during demographic decline.\",\n \"eng_key_points\": [\n \"From September 2028, one preschool group can have maximum 18 children – currently the limit is 25.\",\n \"Local governments that choose smaller groups will receive higher funding per child.\",\n \"Preschool groups created before September 2028 retain their number of children until those children complete their preschool education.\",\n \"The changes aim to improve care quality and stop the trend of closing preschools.\"\n ],\n \"de_ai_title\": \"Kleinere Vorschulgruppen: Limit von 18 Kindern und neue Finanzierungsregeln\",\n \"de_summary\": \"Der Gesetzentwurf führt eine gesetzliche Begrenzung auf 18 Kinder pro Vorschulgruppe ein und ändert die Finanzierungsregeln für Vorschulen, um kleinere Gruppen zu fördern. Eltern können mit besserer Betreuung für ihre Kinder rechnen, während Kommunen Unterstützung bei der Aufrechterhaltung von Vorschulen während des demografischen Rückgangs erhalten.\",\n \"de_key_points\": [\n \"Ab September 2028 kann eine Vorschulgruppe maximal 18 Kinder haben – derzeit liegt das Limit bei 25.\",\n \"Kommunen, die sich für kleinere Gruppen entscheiden, erhalten eine höhere Finanzierung pro Kind.\",\n \"Vor September 2028 gebildete Vorschulgruppen behalten ihre Kinderzahl, bis diese Kinder ihre Vorschulerziehung beenden.\",\n \"Die Änderungen sollen die Betreuungsqualität verbessern und den Trend der Schließung von Vorschulen stoppen.\"\n ],\n \"fr_ai_title\": \"Groupes préscolaires plus petits: limite de 18 enfants et nouvelles règles de financement\",\n \"fr_summary\": \"Le projet de loi introduit une limite de 18 enfants par groupe préscolaire et modifie les règles de financement pour récompenser les groupes plus petits. Les parents peuvent s'attendre à une meilleure prise en charge de leurs enfants, tandis que les collectivités locales reçoivent un soutien pour maintenir les écoles maternelles pendant le déclin démographique.\",\n \"fr_key_points\": [\n \"À partir de septembre 2028, un groupe préscolaire peut compter au maximum 18 enfants – actuellement la limite est de 25.\",\n \"Les collectivités locales qui choisissent des groupes plus petits recevront un financement plus élevé par enfant.\",\n \"Les groupes préscolaires créés avant septembre 2028 conservent leur nombre d'enfants jusqu'à ce que ces enfants terminent leur éducation préscolaire.\",\n \"Les changements visent à améliorer la qualité des soins et à stopper la tendance à la fermeture des écoles maternelles.\"\n ],\n \"es_ai_title\": \"Grupos preescolares más pequeños: límite de 18 niños y nuevas reglas de financiación\",\n \"es_summary\": \"El proyecto de ley introduce un límite legal de 18 niños por grupo preescolar y cambia las reglas de financiación para premiar los grupos más pequeños. Los padres pueden esperar una mejor atención para sus hijos, mientras que los gobiernos locales reciben apoyo para mantener las escuelas preescolares durante el declive demográfico.\",\n \"es_key_points\": [\n \"Desde septiembre de 2028, un grupo preescolar puede tener máximo 18 niños – actualmente el límite es de 25.\",\n \"Los gobiernos locales que elijan grupos más pequeños recibirán una financiación más alta por niño.\",\n \"Los grupos preescolares creados antes de septiembre de 2028 conservan su número de niños hasta que estos completen su educación preescolar.\",\n \"Los cambios buscan mejorar la calidad de la atención y detener la tendencia de cierre de escuelas preescolares.\"\n ],\n \"it_ai_title\": \"Gruppi prescolari più piccoli: limite di 18 bambini e nuove regole di finanziamento\",\n \"it_summary\": \"Il progetto di legge introduce un limite legale di 18 bambini per gruppo prescolare e modifica le regole di finanziamento per premiare i gruppi più piccoli. I genitori possono aspettarsi una migliore assistenza per i loro figli, mentre i governi locali ricevono supporto per mantenere le scuole prescolari durante il declino demografico.\",\n \"it_key_points\": [\n \"Da settembre 2028, un gruppo prescolare può avere massimo 18 bambini – attualmente il limite è di 25.\",\n \"I governi locali che scelgono gruppi più piccoli riceveranno un finanziamento più alto per bambino.\",\n \"I gruppi prescolari creati prima di settembre 2028 conservano il loro numero di bambini fino al completamento dell'educazione prescolare da parte di questi ultimi.\",\n \"Le modifiche mirano a migliorare la qualità dell'assistenza e fermare la tendenza alla chiusura delle scuole prescolari.\"\n ],\n \"nl_ai_title\": \"Kleinere voorschoolse groepen: limiet van 18 kinderen en nieuwe financieringsregels\",\n \"nl_summary\": \"Het wetsvoorstel introduceert een wettelijke limiet van 18 kinderen per voorschoolse groep en wijzigt de financieringsregels om kleinere groepen te belonen. Ouders kunnen betere zorg voor hun kinderen verwachten, terwijl lokale overheden steun ontvangen voor het handhaven van voorscholen tijdens demografische achteruitgang.\",\n \"nl_key_points\": [\n \"Vanaf september 2028 kan een voorschoolse groep maximaal 18 kinderen hebben – momenteel is de limiet 25.\",\n \"Lokale overheden die kiezen voor kleinere groepen ontvangen een hogere financiering per kind.\",\n \"Voorschoolse groepen die vóór september 2028 zijn gevormd, behouden hun aantal kinderen totdat deze kinderen hun voorschoolse educatie hebben voltooid.\",\n \"De wijzigingen zijn bedoeld om de zorgkwaliteit te verbeteren en de trend van sluiting van voorscholen te stoppen.\"\n ],\n \"pt_ai_title\": \"Grupos pré-escolares mais pequenos: limite de 18 crianças e novas regras de financiamento\",\n \"pt_summary\": \"O projeto de lei introduz um limite legal de 18 crianças por grupo pré-escolar e altera as regras de financiamento para premiar grupos mais pequenos. Os pais podem esperar melhores cuidados para os seus filhos, enquanto os governos locais recebem apoio para manter as pré-escolas durante o declínio demográfico.\",\n \"pt_key_points\": [\n \"A partir de setembro de 2028, um grupo pré-escolar pode ter no máximo 18 crianças – atualmente o limite é de 25.\",\n \"Os governos locais que escolham grupos mais pequenos receberão um financiamento mais elevado por criança.\",\n \"Os grupos pré-escolares criados antes de setembro de 2028 mantêm o seu número de crianças até que estas concluam a educação pré-escolar.\",\n \"As alterações visam melhorar a qualidade dos cuidados e travar a tendência de encerramento de pré-escolas.\"\n ],\n \"category\": [\n \"Education\",\n \"Family\",\n \"Local Government\"\n ]\n}" }, { "timestamp": "2026-07-17T13:48:58.292Z", "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2803/text/index.html", "model": "gemini-flash-lite-latest", "prompt_sent": "\r\nROLE: Fact Checker.\r\nTASK: Compare SOURCE (the original) and SUMMARY (a summary prepared by another AI).\r\n\r\nYour goal is to detect \"FABRICATED SPECIFICS\" (Fabricated Entities) in SUMMARY.\r\n\r\nSOURCE:\r\nDruk nr 2803 Warszawa, 19 lutego 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy posłankę Marcelinę Zawiszę. (-) Waldemar Andzel; (-) Barbara Bartuś; (-) Joanna Borowiak; (-) Janusz Cieszyński; (-) Elżbieta Duda; (-) Paweł Jabłoński; (-) Maciej Konieczny; (-) Janusz Kowalski; (-) Jarosław Krajewski; (-) Anna Kwiecień; (-) Grzegorz Matusiak; (-) Anna Schmidt; (-) Katarzyna Sójka; (-) Marta Stożek; (-) Elżbieta Witek; (-) Adrian Zandberg; (-) Marcelina Zawisza. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia ... o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego Art. 1. W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 59) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 101 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Liczba dzieci w oddziale przedszkola nie może przekraczać 18.”; 2) art. 111 pkt 12 otrzymuje następujące brzmienie: „12) szczegółową organizację pracy przedszkola, w tym w szczególności organizację oddziału i liczbę uczniów w oddziale, z zastrzeżeniem art. 101 ust. 1a;”. Art. 2. W ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2024 poz. 1572) w art. 26 ust. 6 dodaje się pkt 4a w brzmieniu: „4a) liczby dzieci w oddziale przedszkola jako czynnika wpływającego na koszty realizacji wychowania przedszkolnego – w sposób powodujący odpowiednie zwiększenie kwoty potrzeb oświatowych przypadającej na dziecko w oddziałach przedszkoli o mniejszej liczbie dzieci;”. Art. 3. 1. Art. 1 ustawy wchodzi w życie z dniem 1 września 2028 r. 2. Art. 2 ustawy wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. 3. Oddziały przedszkola utworzone przed dniem 1 września 2028 r. zachowują liczbę dzieci w tych oddziałach do czasu zakończenia przez dzieci uczęszczające do tych oddziałów wychowania przedszkolnego. UZASADNIENIE 1. Aktualny stan prawny. Dowolność ministra w kwestii ustalania liczby dzieci w oddziale przedszkola Obecnie na podstawie art. 111 pkt 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 59) liczbę dzieci w oddziałach przedszkola określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. W aktualnym rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli z dnia 28 lutego 2019 r. (Dz.U.2019.502 z późn. zm.) liczbę dzieci w oddziale przedszkola ustalono na nie więcej niż 25 (§ 5 ust. 1). Z kolei ustawa nie ustanawia maksymalnej dopuszczalnej liczby dzieci w oddziale przedszkola. Minister może więc określić tę liczbę w sposób całkowicie dowolny, nie zważając na jakość wychowania przedszkolnego. Swoboda ministra do regulowania tej kwestii powinna więc zostać ograniczona przez ustawodawcę poprzez wprowadzenie ustawowego limitu dzieci w oddziale przedszkola na poziomie gwarantującym dzieciom odpowiedni poziom opieki przedszkolnej. 2. Wpływ zmain na funkcjonowanie przedszkoli Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w roku szkolnym 2024/25 z wychowania przedszkolnego korzystało łącznie 1.452.357 dzieci w 75.098 oddziałach. Oznacza to, że obecnie na 1 oddział przedszkola przypada przeciętnie ok. 19 dzieci. Zarazem dane wskazują, że nie występują w tym względzie wielkie różnice między miastami a ośrodkami wiejskim – na oddział przedszkola przypada odpowiednio ok. 20 dzieci w miastach i ok. 19 dzieci na wsiach 1 . Średnia liczebność oddziałów przedszkoli jest więc niewiele większa niż proponowany limit. Ustanowienie limitu 18 dzieci przypadających na jeden oddział przedszkola w rzeczywistości wiązałoby się więc z koniecznością otwarcia stosunkowo niewielkiej liczby dodatkowych oddziałów w rejonach, w których najwięcej dzieci korzysta z wychowania przedszkolnego. Ponadto nie wymagałoby znacznego podwyższenia nakładów finansowych w oświacie. 1 Główny Urząd Statystyczny, Oświata i wychowanie w roku szkolnym 2024/2025, 28.10.2025 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/oswiata-i-wychowanie-w-roku-szkolnym- 20242025,1,20.html, dostęp: 20.01.2026 r. Zarazem takie rozwiązanie stanowiłoby realną szansę, aby zapobiec negatywnej polityce prowadzonej przez niektóre jednostki samorządu terytorialnego, polegającej na zamykaniu przedszkoli, w których wielkość oddziałów odbiega od limitu dzieci arbitralnie wyznaczonego rozporządzeniem. Zmiany związane z niżem demograficznym są coraz częściej podawane jako przyczyna likwidacji oddziałów przedszkoli lub całych przedszkoli. Najczęściej przytaczanym uzasadnieniem tych działań jest spadek liczebności grup znacznie poniżej limitu ustalonego rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej 2 . Ponadto zmniejszenie liczebności oddziałów przedszkoli może być szansą na zapewnienie dzieciom wyższej jakości opieki i wychowania. Mniejsza liczba dzieci przypadających na jednego nauczyciela daje szanse na poświęcenie dzieciom większej uwagi i większe wsparcie w rozwijaniu ich indywidualnych zdolności. Badania OECD wskazują, że mniejszy stosunek dzieci do nauczycieli przedszkolnych pozwala wychowawcom poświęcać mniej czasu na zarządzanie grupą, a więcej na aangażowanie się w pracę z każdym dzieckiem. Sprzyja to tworzeniu silniejszych relacji, które są niezbędnym elementem wysokiej jakości edukacji przedszkolnej. Ponadto wyższa jakość interakcji jest ściśle powiązana z lepszymi wynikami w zakresie rozwoju poznawczego dzieci, regulacji emocjonalnej i ogólnego samopoczucia 3 . Z danych wynika także, że w krajach OECD na nauczyciela przedszkolnego przypada średnio 13 dzieci 4 . Zmniejszenie maksymalnego rozmiaru oddziału przedszkola do 18 dzieci byłoby więc znaczącym krokiem w kierunku dorównania przez Polskę do europejskiego standardu edukacji przedszkolnej. 3. Wielkość grupy przedszkolnej a model finansowania wychowania przedszkolnego Aktualny model finansowania wychowania przedszkolnego jest oparty o rozwiązania zawarte w ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu 2 Zob. np. Warszawskie przedszkola dotyka niż demograficzny, Urząd m.st. Warszawy, https://um.warszawa.pl/- /warszawskie-przedszkola-dotyka-niz-demograficzny, dotęp: 22.01.2026 r.; K. Rogowska, Mieszkańcy wynoszą się z tej dzielnicy Warszawy. Cztery przedszkola do zamknięcia, TOK FM, https://www.tokfm.pl/polska/mazowieckie/mieszkancy-wynosza-sie-z-tej-dzielnicy-warszawy-cztery- przedszkola-do-zamkniecia, dostęp: 22.01.2026 r. 3 Education at a Glance 2025, OECD 2025, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/education-at-a-glance- 2025_c58fc9ae/1c0d9c79-en.pdf, dostęp: 22.01.2026 r., s. 371. 4 Education at a Glance 2025, OECD 2025, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/education-at-a-glance- 2025_c58fc9ae/1c0d9c79-en.pdf, dostęp: 22.01.2026 r., s. 371. terytorialnego (Dz.U. 2024 poz. 1572), ustalającej zasady finansowania potrzeb oświatowych jednostek samorządu terytorialnego z budżetu państwa. Na podstawie art. 26 ust. 6 tej ustawy sposób podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego określa minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w drodze rozporządzenia. Ustawa wyznacza jednak ministrowi kryteria, którymi musi kierować się przy ustalaniu sposobu podziału tej kwoty. W przypadku finansowania przedszkoli, głównym kryterium jest tutaj liczba dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (art. 26 ust. 6 pkt 4). Takie ustalenie kryteriów powoduje sytuację, w której finansowanie przedszkoli jest tym wyższe, im większa jest liczba dzieci w danym przedszkolu. Ustawodawca motywuje więc do maksymalizacji rozmiarów oddziałów przedszkoli, jako że ich zmniejszanie wiąże się ze zmniejszeniem finansowania przyznanego jednostkom samorządu terytorianego. Propozycja zmniejszenia maksymalnego limitu dzieci w oddziale przedszkola powinna więc zostać poprzedzona zmianą kryteriów finansowania. Ustawa powinna zobowiązywać ministra, aby przy ustalaniu sposobu podziału potrzeb oświatowych kierował się także koniecznością zapewnienia wyższego finansowania jednostkom, które decydują się na zmniejszanie liczby dzieci w oddziałach i otwieranie dodatkowych oddziałów. Odpowiednio wdrożony system podziału mógłby zapewniać wyższą kwotę przypadającą na dziecko w oddziałach przedszkoli, które redukują liczbę dzieci w oddziale do docelowego ustawowego limitu. Wdrożenie takiego modelu finansowania przed wejściem w życie regulacji ustawowych dałoby jednostkom samorządu terytorialnego i finansowanym przez nie placówkom motywację i czas niezbędne do tego, aby zapewnić infrastrukturę i kadrę niezbędną do prowadzenia mniejszych oddziałów. Przedmiot regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej. DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Marcelina Zawisza I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Zidentyfikowany problem i jego skala Obowiązujący stan prawny nie ustanawia ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale przedszkola, pozostawiając tę kwestię do uregulowania w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. W efekcie maksymalna liczba dzieci w oddziale przedszkola (obecnie 25) nie wynika z ustawy i może być kształtowana w sposób nieuwzględniający jakości opieki i wychowania przedszkolnego. Jednocześnie model finansowania wychowania przedszkolnego oparty jest zasadniczo na liczbie dzieci, co tworzy bodźce do utrzymywania możliwie licznych oddziałów oraz do likwidowania oddziałów o mniejszej liczebności. Proponowane rozwiązania Projekt ustawy wprowadza: a) ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola na poziomie 18 dzieci; b) zmianę zasad podziału kwoty potrzeb oświatowych poprzez zobowiązanie ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do uwzględniania liczby dzieci w oddziale przedszkola w sposób powodujący wyższe finansowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci. c) zróżnicowane terminy wejścia w życie zmian, umożliwiające jednostkom samorządu terytorialnego stopniowe dostosowanie organizacyjne i finansowe. Skutki braku zmiany stanu obecnego Brak interwencji ustawodawczej utrwalałby model, w którym decyzje organizacyjne w wychowaniu przedszkolnym są w istotnym stopniu determinowane kryteriami finansowymi, sprzyjającymi maksymalizacji liczebności oddziałów oraz likwidacji oddziałów o mniejszej liczbie dzieci, zwłaszcza w warunkach niżu demograficznego. Prowadziłoby to do dalszego zróżnicowania jakości wychowania przedszkolnego, osłabienia stabilności sieci przedszkoli oraz ograniczenia możliwości indywidualnego wsparcia rozwoju dzieci, pomimo że dane wskazują na realną możliwość funkcjonowania oddziałów o mniejszej liczebności w skali całego systemu. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ⌧ Tak ⮚ Nie W toku prac nad projektem rozważano następujące alternatywne sposoby rozwiązania zidentyfikowanego problemu: 1. Pozostawienie regulacji liczebności oddziałów wyłącznie w akcie wykonawczym Rozwiązanie to polegałoby na zmianie rozporządzenia określającego organizację pracy przedszkoli, bez wprowadzania ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale. Rozwiązanie to uznano za niewystarczające, gdyż nie zapewnia ono stabilności regulacyjnej ani trwałego uwzględnienia jakości wychowania przedszkolnego na poziomie ustawowym. 2. Wprowadzenie jednolitego limitu liczby dzieci w oddziale bez zmiany zasad finansowania Rozważano wprowadzenie ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale przedszkola bez modyfikacji zasad podziału kwoty potrzeb oświatowych. Rozwiązanie to zostało odrzucone z uwagi na ryzyko negatywnych skutków finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności w warunkach spadku liczby dzieci, oraz możliwość ograniczenia dostępności wychowania przedszkolnego. 3. Zastosowanie wyłącznie instrumentów finansowych bez wprowadzenia limitu ustawowego Alternatywą było ograniczenie interwencji ustawowej do zmiany algorytmu finansowania wychowania przedszkolnego, bez ustanawiania twardego limitu liczby dzieci w oddziale. Rozwiązanie to uznano za niewystarczające z uwagi na niestabilność regulacji na poziomie rozporządzenia ministra oraz niezapewniające jednolitych standardów organizacyjnych i jakościowych w skali kraju. 4. Rozwiązania przyjmowane w innych państwach OECD Analizy porównawcze wskazują, że w wielu państwach OECD stosowane są rozwiązania łączące standardy organizacyjne dotyczące liczebności grup z mechanizmami finansowania uwzględniającymi warunki pracy nauczycieli i jakość opieki w edukacji przedszkolnej. Projektowane rozwiązanie wpisuje się w ten model, łącząc normę organizacyjną z bodźcami finansowymi. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? Różnice pomiędzy dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym W dotychczasowym stanie prawnym maksymalna liczba dzieci w oddziale przedszkola nie jest określona w ustawie i wynika z przepisów wykonawczych. Z kolei zasady finansowania wychowania przedszkolnego opierają się zasadniczo na liczbie dzieci, bez uwzględnienia liczebności oddziałów jako czynnika kosztotwórczego. Projektowana regulacja wprowadza ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola oraz modyfikuje delegację ustawową dotyczącą podziału kwoty potrzeb oświatowych, zobowiązując do uwzględniania liczby dzieci w oddziale w sposób powodujący wyższe finansowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci. Spójność systemowa i terminologiczna Projektowane rozwiązania pozostają spójne z obowiązującym systemem prawa oświatowego oraz przepisami dotyczącymi finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Projekt nie wprowadza nowych definicji legalnych ani nie narusza dotychczasowych pojęć systemowych. Zgodność z Konstytucją RP Projektowane rozwiązania są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z: ● art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, który nakłada na władze publiczne obowiązek zapewnienia powszechnego i równego dostępu do edukacji; ● art. 167 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez wprowadzenie rozwiązań umożliwiających jednostkom samorządu terytorialnego dostosowanie organizacyjne i finansowe do nowych standardów; ● zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, dzięki wprowadzeniu zróżnicowanych terminów wejścia w życie oraz przepisów przejściowych. Projekt nie narusza konstytucyjnych wolności i praw jednostki. Zgodność z prawem międzynarodowym i prawem Unii Europejskiej Regulacja dotyczy organizacji krajowego systemu wychowania przedszkolnego oraz zasad finansowania jednostek samorządu terytorialnego, co mieści się w kompetencjach państw członkowskich. Projekt nie narusza swobody świadczenia usług ani zasad rynku wewnętrznego UE. Termin wejścia w życie oraz rozwiązania przejściowe Projekt przewiduje zróżnicowane terminy wejścia w życie poszczególnych przepisów, co umożliwia stopniowe dostosowanie systemu wychowania przedszkolnego do nowych rozwiązań. Zmiany w zasadach finansowania wychowania przedszkolnego wchodzą w życie z początkiem roku budżetowego, natomiast ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola – z początkiem roku szkolnego 2028/29, co jest uzasadnione zapewnieniem odpowiedniego czasu dla jednostek samorządu terytorialnego i przedszkoli na przygotowanie się do wejścia w życie nowej regulacji. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Podmioty, na które oddziałuje projekt 1. Dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym – ok. 1.452.357 dzieci (rok szkolny 2024/2025). 2. Rodzice/opiekunowie prawni dzieci w wieku przedszkolnym – skala pośrednio odpowiada liczbie dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym (jak wyżej). 3. Pracownicy przedszkoli (nauczyciele i personel wspierający) – projekt oddziałuje na warunki pracy poprzez zmianę organizacji oddziałów w sposób zmniejszający liczbę dzieci przypadającą na oddział przedszkola. 4. Społeczności lokalne – w szczególności na obszarach dotkniętych spadkiem liczby dzieci. Skala organizacyjna W roku szkolnym 2024/2025 wychowanie przedszkolne było realizowane w ok. 75.098 oddziałach, przy przeciętnej liczebności ok. 19 dzieci na oddział. Skala ta pozwala szacować, że projektowane rozwiązanie dotyczy systemowo całego obszaru wychowania przedszkolnego, przy czym potrzeba dostosowania liczebności oddziałów nie będzie daleko idąca, biorąc pod uwagę ustalenie limitu na poziomie niewiele odbiegającym od średniej krajowej. Wpływ projektu ● Dzieci: potencjalna poprawa jakości opieki i wychowania dzięki mniejszym grupom, większa możliwość indywidualnej pracy nauczyciela z dzieckiem, lepsze warunki wsparcia rozwoju społeczno-emocjonalnego i poznawczego. ● Rodziny/opiekunowie: poprawa poczucia bezpieczeństwa i przewidywalności, mniejsze ryzyko redukcji oddziałów z powodu niskiej liczebności”, utrzymanie dostępności miejsc w przedszkolach ● Pracownicy przedszkoli: poprawa warunków pracy i relacji nauczyciel-dziecko, mniej obciążająca organizacja pracy, potencjalnie mniejsze ryzyko wypalenia zawodowego. ● Społeczności lokalne: ograniczenie presji na likwidację oddziałów/placówek w warunkach niżu demograficznego oraz utrzymanie dostępności usług publicznych w miejscu zamieszkania. Skutki pozytywne i negatywne w sferze społecznej ● Korzyści społeczne: poprawa warunków wychowania przedszkolnego poprzez zapewnienie większej indywidualizacji pracy; stabilizacja sieci przedszkoli w warunkach spadku liczby dzieci. ● Potencjalne koszty społeczne: krótkookresowe dostosowania organizacyjne w części jednostek samorządu terytorialnego, np. potrzeba zmian lokalowych/organizacyjnych w placówkach. Koszty te są ograniczane przez przewidziane terminy wejścia w życie i przepisy przejściowe. Kwotowe ujęcie (w mln zł) skutków społecznych będzie powiązane z analizą skutków finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego i budżetu państwa (pkt [6]) i zostanie oparte na danych o liczbie oddziałów oraz przeciętnej liczebności oddziału (GUS) oraz na założeniach dotyczących skali tworzenia dodatkowych oddziałów w jednostkach samorządu terytorialnego, w których średnia liczebność przekracza projektowany limit. Źródła danych, metodyka i założenia Źródło danych o skali wychowania przedszkolnego: dane GUS przywołane w uzasadnieniu projektu. Źródło danych o związku jakości kształcenia i liczby osób w oddziale przedszkolnym: raport OECD przywołany w uzasadnieniu projektu. Metodyka: opisowa ocena wpływu społecznego na grupy interesariuszy; dane liczbowe wykorzystane do określenia skali oddziaływania (dzieci, oddziały) [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Podmioty, na które wpływa projekt ● Jednostki samorządu terytorialnego – jako organizatorzy wychowania przedszkolnego ● Rynek pracy – w szczególności nauczyciele wychowania przedszkolnego oraz personel pomocniczy. ● Rodzice/opiekunowie dzieci w wieku przedszkolnym – jako uczestnicy rynku pracy. ● Podmioty prowadzące niepubliczne przedszkola – w tym mikro- i małe przedsiębiorstwa. Liczebność podmiotów Wychowaniem przedszkolnym objętych jest ok. 1,45 mln dzieci w skali kraju, funkcjonujących w ok. 75 tys. oddziałów. c) Wpływ projektu – ujęcie niepieniężne (niemierzalne) ● Rynek pracy: poprawa warunków organizacyjnych pracy w przedszkolach (mniejsze oddziały), co może sprzyjać stabilności zatrudnienia oraz ograniczeniu presji na redukcję etatów w warunkach niżu demograficznego. ● Aktywność zawodowa rodziców: stabilniejsza sieć przedszkoli oraz mniejsze ryzyko likwidacji oddziałów może sprzyjać utrzymaniu dostępności opieki przedszkolnej, co pośrednio wspiera aktywność zawodową rodziców, w szczególności kobiet. ● Podmioty niepubliczne (MŚP): projekt nie wprowadza nowych obowiązków administracyjnych ani barier regulacyjnych. Zmiana zasad finansowania może poprawić przewidywalność warunków prowadzenia działalności w obszarze wychowania przedszkolnego. Skutki pozytywne i negatywne w ujęciu kwotowym Pozytywne skutki gospodarcze: pośrednie i długookresowe, związane ze stabilnością rynku pracy w sektorze edukacji przedszkolnej oraz wsparciem aktywności zawodowej rodziców. Nie są możliwe do wiarygodnego oszacowania kwotowego na etapie projektowania regulacji. Negatywne skutki gospodarcze: ewentualne krótkookresowe koszty dostosowawcze po stronie jednostek samorządu terytorialnego i podmiotów prowadzących przedszkola. Ograniczone poprzez zróżnicowane terminy wejścia w życie regulacji. Projekt nie przewiduje bezpośredniego wpływu na poziom inflacji, inwestycje prywatne, innowacyjność ani konkurencyjność gospodarki. Źródła danych, metodyka i założenia Ocena skutków gospodarczych opiera się na danych GUS dotyczących liczby dzieci i oddziałów przedszkolnych oraz na analizie jakościowej wpływu regulacji na rynek pracy i działalność gospodarczą. Projekt nie wprowadza nowych obciążeń regulacyjnych dla przedsiębiorców, w tym mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, a jego wpływ gospodarczy ma charakter pośredni i długoterminowy. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Podmioty, na które wpływa projekt 1. Budżet państwa – poprzez konieczność dostosowania łącznej kwoty potrzeb oświatowych. 2. Budżety jednostek samorządu terytorialnego – jako podmiotów realizujących zadania z zakresu wychowania przedszkolnego. Liczebność podmiotów Projekt dotyczy wszystkich jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania z zakresu wychowania przedszkolnego. Wpływ projektu w ujęciu niepieniężnym Projekt wprowadza mechanizmy umożliwiające utrzymanie liczby oddziałów przedszkolnych pomimo spadku liczby dzieci, co ogranicza presję na ich likwidację oraz stabilizuje strukturę wydatków bieżących jednostek samorządu terytorialnego. Zróżnicowane terminy wejścia w życie regulacji umożliwiają jednostkom samorządu terytorialnego stopniowe dostosowanie organizacyjne i finansowe. Wpływ kwotowy na sektor finansów publicznych Projektowane rozwiązania zakładają: ● redystrybucję środków w ramach łącznej kwoty potrzeb oświatowych poprzez zobowiązanie ministra do zmiany algorytmu jej podziału (premiowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci), ● brak automatycznego, ustawowego zwiększenia łącznej kwoty potrzeb oświatowych. Jednocześnie należy wskazać, że konieczny może być jest umiarkowany wzrost wydatków na wychowanie przedszkolne, wynikający z utrzymania większej liczby oddziałów przy niższej liczbie dzieci oraz kosztów osobowych związanych z zapewnieniem odpowiednich warunków pracy nauczycieli. Wysokość tego wzrostu będzie zależna od skali niezbędnych dostosowań organizacyjnych w poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego oraz decyzji podejmowanych corocznie w ustawie budżetowej w zakresie łącznej kwoty potrzeb oświatowych. Na etapie projektowania regulacji nie jest możliwe precyzyjne oszacowanie kwotowe skutków w mln zł bez danych dotyczących przyszłych decyzji organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego oraz parametrów algorytmu określanych w rozporządzeniu. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Projekt ustawy nie przewiduje obligatoryjnego zwiększenia wydatków budżetu państwa ani budżetów jednostek samorządu terytorialnego w porównaniu do aktualnie obowiązujących wielkości. Projektowane rozwiązania zakładają zmianę zasad podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych, bez wprowadzania ustawowego obowiązku zwiększenia tej kwoty. Ewentualne zwiększenie wydatków na wychowanie przedszkolne w kolejnych latach będzie przedmiotem corocznych decyzji budżetowych i zostanie sfinansowane w ramach środków przewidzianych na realizację zadań oświatowych w ustawie budżetowej. Źródłem finansowania skutków projektu pozostaje łączna kwota potrzeb oświatowych, ustalana corocznie w ustawie budżetowej, w ramach środków przeznaczonych na finansowanie zadań oświatowych jednostek samorządu terytorialnego. Szczegółowe skutki finansowe będą zależne od parametrów algorytmu określonych w aktach wykonawczych oraz od decyzji podejmowanych w ramach corocznej procedury budżetowej. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ⌧ Nie Tak, ponieważ:  określa plan przyznania lub zmiany pomocy państwa (art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej); ⮚ zawiera przepisy techniczne (dyrektywa (UE) 1535/2015); ⮚ dotyczy dziedziny podlegającej kompetencji Europejskiego Banku Centralnego (art. 127 ust. 4 tiret drugie TfUE); ⮚ ma zastosowanie do usług świadczonych przez usługodawców (dyrektywa 2006/123/WE); ⮚ dotyczy innych niż wymienione wyżej dziedzin objętych procedurą notyfikacyjną. Projekt ustawy nie podlega obowiązkowi notyfikacji przewidzianemu przepisami prawa Unii Europejskiej. III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie zawiera przepisów określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej. [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie zawiera przepisów regulacyjnych ani nie określa wymogów dotyczących świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.\r\n\r\nSUMMARY TO EVALUATE:\r\nTitle: Smaller preschool groups: 18-child limit and new funding rules\r\nSummary: The bill introduces a legal limit of 18 children per preschool group and changes preschool funding rules to reward smaller groups. Parents can expect better care for their children, while local governments receive support for maintaining preschools during demographic decline.\r\nKey Points: From September 2028, one preschool group can have maximum 18 children – currently the limit is 25., Local governments that choose smaller groups will receive higher funding per child., Preschools established before September 2028 continue unchanged until current children complete their education., The changes aim to improve care quality and stop the trend of closing preschools in smaller communities.\r\n\r\nEVALUATION RULES:\r\n1. Check all NUMBERS, DATES, and AMOUNTS in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n2. Check all NAMES, ORGANIZATIONS, and PLACES in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n3. Check all specific LEGAL ACTIONS. If that mechanism is not present in SOURCE -> is_valid: false.\r\n\r\nIMPORTANT: Abstract concepts (e.g. \"transparency\", \"trust\") are allowed as conclusions.\r\n\r\nOUTPUT (JSON):\r\n{\r\n \"is_valid\": true/false,\r\n \"issue\": \"fabricated_entity\" / \"contradiction\" / \"none\"\r\n}\r\n\r\nFORMATTING REQUIREMENTS:\r\n1. Respond ONLY with a raw JSON object.\r\n2. DO NOT use Markdown code blocks.\r\n3. DO NOT add any introductions or explanations before or after the JSON.\r\n4. The JSON must be valid and ready to parse.\r\n\r\n", "ai_response_raw": "{\n \"is_valid\": false,\n \"issue\": \"fabricated_entity\"\n}" }, { "timestamp": "2026-07-17T13:34:02.863Z", "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2803/text/index.html", "model": "kimi-k2.5", "prompt_sent": "\r\nYou are an expert in the law of the Poland, whose task is to analyze bills, resolutions, and other legislative documents, and then prepare information from them in an accessible way for citizens. Your goal is to present information so that citizens can assess the impact of legislation on their lives themselves, even without specialized legislative knowledge. Focus on facts and the objective effects of the introduced changes, avoiding value judgments and personal opinions. All legal jargon is forbidden. Present information in a clear, concise, and engaging way, so that it is understandable to a person without legal education. Avoid long, complex sentences. Instead of writing \"the bill aims to amend the tax code...\", write \"Tax changes: new reliefs and obligations for...\". Continue your work until you solve your task. If you are not certain about the generated content, analyze the document again – do not guess. Plan your task well before starting it. In the summary and key points, if possible and justified, emphasize what specific benefits or effects (positive or negative) the law introduces for citizens' everyday life, their rights and obligations, personal finances, safety, and other important issues (e.g. categorical prohibitions and orders, or the most important specific financial and territorial allocations).\r\n\r\nYour response MUST be in JSON format - and contain the following keys.\r\nBefore returning the response, carefully verify that the entire JSON structure is 100% correct, including all commas, curly braces, square brackets, and quotation marks. Invalid JSON is unacceptable and will make it impossible to process your work.\r\n\r\nCarefully analyze the following text of the legal document. This is the content on the basis of which you must generate the summary and key points:\r\n--- DOCUMENT START ---\r\nDruk nr 2803 Warszawa, 19 lutego 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy posłankę Marcelinę Zawiszę. (-) Waldemar Andzel; (-) Barbara Bartuś; (-) Joanna Borowiak; (-) Janusz Cieszyński; (-) Elżbieta Duda; (-) Paweł Jabłoński; (-) Maciej Konieczny; (-) Janusz Kowalski; (-) Jarosław Krajewski; (-) Anna Kwiecień; (-) Grzegorz Matusiak; (-) Anna Schmidt; (-) Katarzyna Sójka; (-) Marta Stożek; (-) Elżbieta Witek; (-) Adrian Zandberg; (-) Marcelina Zawisza. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia ... o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego Art. 1. W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 59) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 101 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Liczba dzieci w oddziale przedszkola nie może przekraczać 18.”; 2) art. 111 pkt 12 otrzymuje następujące brzmienie: „12) szczegółową organizację pracy przedszkola, w tym w szczególności organizację oddziału i liczbę uczniów w oddziale, z zastrzeżeniem art. 101 ust. 1a;”. Art. 2. W ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2024 poz. 1572) w art. 26 ust. 6 dodaje się pkt 4a w brzmieniu: „4a) liczby dzieci w oddziale przedszkola jako czynnika wpływającego na koszty realizacji wychowania przedszkolnego – w sposób powodujący odpowiednie zwiększenie kwoty potrzeb oświatowych przypadającej na dziecko w oddziałach przedszkoli o mniejszej liczbie dzieci;”. Art. 3. 1. Art. 1 ustawy wchodzi w życie z dniem 1 września 2028 r. 2. Art. 2 ustawy wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. 3. Oddziały przedszkola utworzone przed dniem 1 września 2028 r. zachowują liczbę dzieci w tych oddziałach do czasu zakończenia przez dzieci uczęszczające do tych oddziałów wychowania przedszkolnego. UZASADNIENIE 1. Aktualny stan prawny. Dowolność ministra w kwestii ustalania liczby dzieci w oddziale przedszkola Obecnie na podstawie art. 111 pkt 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 59) liczbę dzieci w oddziałach przedszkola określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. W aktualnym rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli z dnia 28 lutego 2019 r. (Dz.U.2019.502 z późn. zm.) liczbę dzieci w oddziale przedszkola ustalono na nie więcej niż 25 (§ 5 ust. 1). Z kolei ustawa nie ustanawia maksymalnej dopuszczalnej liczby dzieci w oddziale przedszkola. Minister może więc określić tę liczbę w sposób całkowicie dowolny, nie zważając na jakość wychowania przedszkolnego. Swoboda ministra do regulowania tej kwestii powinna więc zostać ograniczona przez ustawodawcę poprzez wprowadzenie ustawowego limitu dzieci w oddziale przedszkola na poziomie gwarantującym dzieciom odpowiedni poziom opieki przedszkolnej. 2. Wpływ zmain na funkcjonowanie przedszkoli Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w roku szkolnym 2024/25 z wychowania przedszkolnego korzystało łącznie 1.452.357 dzieci w 75.098 oddziałach. Oznacza to, że obecnie na 1 oddział przedszkola przypada przeciętnie ok. 19 dzieci. Zarazem dane wskazują, że nie występują w tym względzie wielkie różnice między miastami a ośrodkami wiejskim – na oddział przedszkola przypada odpowiednio ok. 20 dzieci w miastach i ok. 19 dzieci na wsiach 1 . Średnia liczebność oddziałów przedszkoli jest więc niewiele większa niż proponowany limit. Ustanowienie limitu 18 dzieci przypadających na jeden oddział przedszkola w rzeczywistości wiązałoby się więc z koniecznością otwarcia stosunkowo niewielkiej liczby dodatkowych oddziałów w rejonach, w których najwięcej dzieci korzysta z wychowania przedszkolnego. Ponadto nie wymagałoby znacznego podwyższenia nakładów finansowych w oświacie. 1 Główny Urząd Statystyczny, Oświata i wychowanie w roku szkolnym 2024/2025, 28.10.2025 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/oswiata-i-wychowanie-w-roku-szkolnym- 20242025,1,20.html, dostęp: 20.01.2026 r. Zarazem takie rozwiązanie stanowiłoby realną szansę, aby zapobiec negatywnej polityce prowadzonej przez niektóre jednostki samorządu terytorialnego, polegającej na zamykaniu przedszkoli, w których wielkość oddziałów odbiega od limitu dzieci arbitralnie wyznaczonego rozporządzeniem. Zmiany związane z niżem demograficznym są coraz częściej podawane jako przyczyna likwidacji oddziałów przedszkoli lub całych przedszkoli. Najczęściej przytaczanym uzasadnieniem tych działań jest spadek liczebności grup znacznie poniżej limitu ustalonego rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej 2 . Ponadto zmniejszenie liczebności oddziałów przedszkoli może być szansą na zapewnienie dzieciom wyższej jakości opieki i wychowania. Mniejsza liczba dzieci przypadających na jednego nauczyciela daje szanse na poświęcenie dzieciom większej uwagi i większe wsparcie w rozwijaniu ich indywidualnych zdolności. Badania OECD wskazują, że mniejszy stosunek dzieci do nauczycieli przedszkolnych pozwala wychowawcom poświęcać mniej czasu na zarządzanie grupą, a więcej na aangażowanie się w pracę z każdym dzieckiem. Sprzyja to tworzeniu silniejszych relacji, które są niezbędnym elementem wysokiej jakości edukacji przedszkolnej. Ponadto wyższa jakość interakcji jest ściśle powiązana z lepszymi wynikami w zakresie rozwoju poznawczego dzieci, regulacji emocjonalnej i ogólnego samopoczucia 3 . Z danych wynika także, że w krajach OECD na nauczyciela przedszkolnego przypada średnio 13 dzieci 4 . Zmniejszenie maksymalnego rozmiaru oddziału przedszkola do 18 dzieci byłoby więc znaczącym krokiem w kierunku dorównania przez Polskę do europejskiego standardu edukacji przedszkolnej. 3. Wielkość grupy przedszkolnej a model finansowania wychowania przedszkolnego Aktualny model finansowania wychowania przedszkolnego jest oparty o rozwiązania zawarte w ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu 2 Zob. np. Warszawskie przedszkola dotyka niż demograficzny, Urząd m.st. Warszawy, https://um.warszawa.pl/- /warszawskie-przedszkola-dotyka-niz-demograficzny, dotęp: 22.01.2026 r.; K. Rogowska, Mieszkańcy wynoszą się z tej dzielnicy Warszawy. Cztery przedszkola do zamknięcia, TOK FM, https://www.tokfm.pl/polska/mazowieckie/mieszkancy-wynosza-sie-z-tej-dzielnicy-warszawy-cztery- przedszkola-do-zamkniecia, dostęp: 22.01.2026 r. 3 Education at a Glance 2025, OECD 2025, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/education-at-a-glance- 2025_c58fc9ae/1c0d9c79-en.pdf, dostęp: 22.01.2026 r., s. 371. 4 Education at a Glance 2025, OECD 2025, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/education-at-a-glance- 2025_c58fc9ae/1c0d9c79-en.pdf, dostęp: 22.01.2026 r., s. 371. terytorialnego (Dz.U. 2024 poz. 1572), ustalającej zasady finansowania potrzeb oświatowych jednostek samorządu terytorialnego z budżetu państwa. Na podstawie art. 26 ust. 6 tej ustawy sposób podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego określa minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w drodze rozporządzenia. Ustawa wyznacza jednak ministrowi kryteria, którymi musi kierować się przy ustalaniu sposobu podziału tej kwoty. W przypadku finansowania przedszkoli, głównym kryterium jest tutaj liczba dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (art. 26 ust. 6 pkt 4). Takie ustalenie kryteriów powoduje sytuację, w której finansowanie przedszkoli jest tym wyższe, im większa jest liczba dzieci w danym przedszkolu. Ustawodawca motywuje więc do maksymalizacji rozmiarów oddziałów przedszkoli, jako że ich zmniejszanie wiąże się ze zmniejszeniem finansowania przyznanego jednostkom samorządu terytorianego. Propozycja zmniejszenia maksymalnego limitu dzieci w oddziale przedszkola powinna więc zostać poprzedzona zmianą kryteriów finansowania. Ustawa powinna zobowiązywać ministra, aby przy ustalaniu sposobu podziału potrzeb oświatowych kierował się także koniecznością zapewnienia wyższego finansowania jednostkom, które decydują się na zmniejszanie liczby dzieci w oddziałach i otwieranie dodatkowych oddziałów. Odpowiednio wdrożony system podziału mógłby zapewniać wyższą kwotę przypadającą na dziecko w oddziałach przedszkoli, które redukują liczbę dzieci w oddziale do docelowego ustawowego limitu. Wdrożenie takiego modelu finansowania przed wejściem w życie regulacji ustawowych dałoby jednostkom samorządu terytorialnego i finansowanym przez nie placówkom motywację i czas niezbędne do tego, aby zapewnić infrastrukturę i kadrę niezbędną do prowadzenia mniejszych oddziałów. Przedmiot regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej. DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Marcelina Zawisza I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Zidentyfikowany problem i jego skala Obowiązujący stan prawny nie ustanawia ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale przedszkola, pozostawiając tę kwestię do uregulowania w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. W efekcie maksymalna liczba dzieci w oddziale przedszkola (obecnie 25) nie wynika z ustawy i może być kształtowana w sposób nieuwzględniający jakości opieki i wychowania przedszkolnego. Jednocześnie model finansowania wychowania przedszkolnego oparty jest zasadniczo na liczbie dzieci, co tworzy bodźce do utrzymywania możliwie licznych oddziałów oraz do likwidowania oddziałów o mniejszej liczebności. Proponowane rozwiązania Projekt ustawy wprowadza: a) ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola na poziomie 18 dzieci; b) zmianę zasad podziału kwoty potrzeb oświatowych poprzez zobowiązanie ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do uwzględniania liczby dzieci w oddziale przedszkola w sposób powodujący wyższe finansowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci. c) zróżnicowane terminy wejścia w życie zmian, umożliwiające jednostkom samorządu terytorialnego stopniowe dostosowanie organizacyjne i finansowe. Skutki braku zmiany stanu obecnego Brak interwencji ustawodawczej utrwalałby model, w którym decyzje organizacyjne w wychowaniu przedszkolnym są w istotnym stopniu determinowane kryteriami finansowymi, sprzyjającymi maksymalizacji liczebności oddziałów oraz likwidacji oddziałów o mniejszej liczbie dzieci, zwłaszcza w warunkach niżu demograficznego. Prowadziłoby to do dalszego zróżnicowania jakości wychowania przedszkolnego, osłabienia stabilności sieci przedszkoli oraz ograniczenia możliwości indywidualnego wsparcia rozwoju dzieci, pomimo że dane wskazują na realną możliwość funkcjonowania oddziałów o mniejszej liczebności w skali całego systemu. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ⌧ Tak ⮚ Nie W toku prac nad projektem rozważano następujące alternatywne sposoby rozwiązania zidentyfikowanego problemu: 1. Pozostawienie regulacji liczebności oddziałów wyłącznie w akcie wykonawczym Rozwiązanie to polegałoby na zmianie rozporządzenia określającego organizację pracy przedszkoli, bez wprowadzania ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale. Rozwiązanie to uznano za niewystarczające, gdyż nie zapewnia ono stabilności regulacyjnej ani trwałego uwzględnienia jakości wychowania przedszkolnego na poziomie ustawowym. 2. Wprowadzenie jednolitego limitu liczby dzieci w oddziale bez zmiany zasad finansowania Rozważano wprowadzenie ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale przedszkola bez modyfikacji zasad podziału kwoty potrzeb oświatowych. Rozwiązanie to zostało odrzucone z uwagi na ryzyko negatywnych skutków finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności w warunkach spadku liczby dzieci, oraz możliwość ograniczenia dostępności wychowania przedszkolnego. 3. Zastosowanie wyłącznie instrumentów finansowych bez wprowadzenia limitu ustawowego Alternatywą było ograniczenie interwencji ustawowej do zmiany algorytmu finansowania wychowania przedszkolnego, bez ustanawiania twardego limitu liczby dzieci w oddziale. Rozwiązanie to uznano za niewystarczające z uwagi na niestabilność regulacji na poziomie rozporządzenia ministra oraz niezapewniające jednolitych standardów organizacyjnych i jakościowych w skali kraju. 4. Rozwiązania przyjmowane w innych państwach OECD Analizy porównawcze wskazują, że w wielu państwach OECD stosowane są rozwiązania łączące standardy organizacyjne dotyczące liczebności grup z mechanizmami finansowania uwzględniającymi warunki pracy nauczycieli i jakość opieki w edukacji przedszkolnej. Projektowane rozwiązanie wpisuje się w ten model, łącząc normę organizacyjną z bodźcami finansowymi. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? Różnice pomiędzy dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym W dotychczasowym stanie prawnym maksymalna liczba dzieci w oddziale przedszkola nie jest określona w ustawie i wynika z przepisów wykonawczych. Z kolei zasady finansowania wychowania przedszkolnego opierają się zasadniczo na liczbie dzieci, bez uwzględnienia liczebności oddziałów jako czynnika kosztotwórczego. Projektowana regulacja wprowadza ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola oraz modyfikuje delegację ustawową dotyczącą podziału kwoty potrzeb oświatowych, zobowiązując do uwzględniania liczby dzieci w oddziale w sposób powodujący wyższe finansowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci. Spójność systemowa i terminologiczna Projektowane rozwiązania pozostają spójne z obowiązującym systemem prawa oświatowego oraz przepisami dotyczącymi finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Projekt nie wprowadza nowych definicji legalnych ani nie narusza dotychczasowych pojęć systemowych. Zgodność z Konstytucją RP Projektowane rozwiązania są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z: ● art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, który nakłada na władze publiczne obowiązek zapewnienia powszechnego i równego dostępu do edukacji; ● art. 167 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez wprowadzenie rozwiązań umożliwiających jednostkom samorządu terytorialnego dostosowanie organizacyjne i finansowe do nowych standardów; ● zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, dzięki wprowadzeniu zróżnicowanych terminów wejścia w życie oraz przepisów przejściowych. Projekt nie narusza konstytucyjnych wolności i praw jednostki. Zgodność z prawem międzynarodowym i prawem Unii Europejskiej Regulacja dotyczy organizacji krajowego systemu wychowania przedszkolnego oraz zasad finansowania jednostek samorządu terytorialnego, co mieści się w kompetencjach państw członkowskich. Projekt nie narusza swobody świadczenia usług ani zasad rynku wewnętrznego UE. Termin wejścia w życie oraz rozwiązania przejściowe Projekt przewiduje zróżnicowane terminy wejścia w życie poszczególnych przepisów, co umożliwia stopniowe dostosowanie systemu wychowania przedszkolnego do nowych rozwiązań. Zmiany w zasadach finansowania wychowania przedszkolnego wchodzą w życie z początkiem roku budżetowego, natomiast ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola – z początkiem roku szkolnego 2028/29, co jest uzasadnione zapewnieniem odpowiedniego czasu dla jednostek samorządu terytorialnego i przedszkoli na przygotowanie się do wejścia w życie nowej regulacji. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Podmioty, na które oddziałuje projekt 1. Dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym – ok. 1.452.357 dzieci (rok szkolny 2024/2025). 2. Rodzice/opiekunowie prawni dzieci w wieku przedszkolnym – skala pośrednio odpowiada liczbie dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym (jak wyżej). 3. Pracownicy przedszkoli (nauczyciele i personel wspierający) – projekt oddziałuje na warunki pracy poprzez zmianę organizacji oddziałów w sposób zmniejszający liczbę dzieci przypadającą na oddział przedszkola. 4. Społeczności lokalne – w szczególności na obszarach dotkniętych spadkiem liczby dzieci. Skala organizacyjna W roku szkolnym 2024/2025 wychowanie przedszkolne było realizowane w ok. 75.098 oddziałach, przy przeciętnej liczebności ok. 19 dzieci na oddział. Skala ta pozwala szacować, że projektowane rozwiązanie dotyczy systemowo całego obszaru wychowania przedszkolnego, przy czym potrzeba dostosowania liczebności oddziałów nie będzie daleko idąca, biorąc pod uwagę ustalenie limitu na poziomie niewiele odbiegającym od średniej krajowej. Wpływ projektu ● Dzieci: potencjalna poprawa jakości opieki i wychowania dzięki mniejszym grupom, większa możliwość indywidualnej pracy nauczyciela z dzieckiem, lepsze warunki wsparcia rozwoju społeczno-emocjonalnego i poznawczego. ● Rodziny/opiekunowie: poprawa poczucia bezpieczeństwa i przewidywalności, mniejsze ryzyko redukcji oddziałów z powodu niskiej liczebności”, utrzymanie dostępności miejsc w przedszkolach ● Pracownicy przedszkoli: poprawa warunków pracy i relacji nauczyciel-dziecko, mniej obciążająca organizacja pracy, potencjalnie mniejsze ryzyko wypalenia zawodowego. ● Społeczności lokalne: ograniczenie presji na likwidację oddziałów/placówek w warunkach niżu demograficznego oraz utrzymanie dostępności usług publicznych w miejscu zamieszkania. Skutki pozytywne i negatywne w sferze społecznej ● Korzyści społeczne: poprawa warunków wychowania przedszkolnego poprzez zapewnienie większej indywidualizacji pracy; stabilizacja sieci przedszkoli w warunkach spadku liczby dzieci. ● Potencjalne koszty społeczne: krótkookresowe dostosowania organizacyjne w części jednostek samorządu terytorialnego, np. potrzeba zmian lokalowych/organizacyjnych w placówkach. Koszty te są ograniczane przez przewidziane terminy wejścia w życie i przepisy przejściowe. Kwotowe ujęcie (w mln zł) skutków społecznych będzie powiązane z analizą skutków finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego i budżetu państwa (pkt [6]) i zostanie oparte na danych o liczbie oddziałów oraz przeciętnej liczebności oddziału (GUS) oraz na założeniach dotyczących skali tworzenia dodatkowych oddziałów w jednostkach samorządu terytorialnego, w których średnia liczebność przekracza projektowany limit. Źródła danych, metodyka i założenia Źródło danych o skali wychowania przedszkolnego: dane GUS przywołane w uzasadnieniu projektu. Źródło danych o związku jakości kształcenia i liczby osób w oddziale przedszkolnym: raport OECD przywołany w uzasadnieniu projektu. Metodyka: opisowa ocena wpływu społecznego na grupy interesariuszy; dane liczbowe wykorzystane do określenia skali oddziaływania (dzieci, oddziały) [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Podmioty, na które wpływa projekt ● Jednostki samorządu terytorialnego – jako organizatorzy wychowania przedszkolnego ● Rynek pracy – w szczególności nauczyciele wychowania przedszkolnego oraz personel pomocniczy. ● Rodzice/opiekunowie dzieci w wieku przedszkolnym – jako uczestnicy rynku pracy. ● Podmioty prowadzące niepubliczne przedszkola – w tym mikro- i małe przedsiębiorstwa. Liczebność podmiotów Wychowaniem przedszkolnym objętych jest ok. 1,45 mln dzieci w skali kraju, funkcjonujących w ok. 75 tys. oddziałów. c) Wpływ projektu – ujęcie niepieniężne (niemierzalne) ● Rynek pracy: poprawa warunków organizacyjnych pracy w przedszkolach (mniejsze oddziały), co może sprzyjać stabilności zatrudnienia oraz ograniczeniu presji na redukcję etatów w warunkach niżu demograficznego. ● Aktywność zawodowa rodziców: stabilniejsza sieć przedszkoli oraz mniejsze ryzyko likwidacji oddziałów może sprzyjać utrzymaniu dostępności opieki przedszkolnej, co pośrednio wspiera aktywność zawodową rodziców, w szczególności kobiet. ● Podmioty niepubliczne (MŚP): projekt nie wprowadza nowych obowiązków administracyjnych ani barier regulacyjnych. Zmiana zasad finansowania może poprawić przewidywalność warunków prowadzenia działalności w obszarze wychowania przedszkolnego. Skutki pozytywne i negatywne w ujęciu kwotowym Pozytywne skutki gospodarcze: pośrednie i długookresowe, związane ze stabilnością rynku pracy w sektorze edukacji przedszkolnej oraz wsparciem aktywności zawodowej rodziców. Nie są możliwe do wiarygodnego oszacowania kwotowego na etapie projektowania regulacji. Negatywne skutki gospodarcze: ewentualne krótkookresowe koszty dostosowawcze po stronie jednostek samorządu terytorialnego i podmiotów prowadzących przedszkola. Ograniczone poprzez zróżnicowane terminy wejścia w życie regulacji. Projekt nie przewiduje bezpośredniego wpływu na poziom inflacji, inwestycje prywatne, innowacyjność ani konkurencyjność gospodarki. Źródła danych, metodyka i założenia Ocena skutków gospodarczych opiera się na danych GUS dotyczących liczby dzieci i oddziałów przedszkolnych oraz na analizie jakościowej wpływu regulacji na rynek pracy i działalność gospodarczą. Projekt nie wprowadza nowych obciążeń regulacyjnych dla przedsiębiorców, w tym mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, a jego wpływ gospodarczy ma charakter pośredni i długoterminowy. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Podmioty, na które wpływa projekt 1. Budżet państwa – poprzez konieczność dostosowania łącznej kwoty potrzeb oświatowych. 2. Budżety jednostek samorządu terytorialnego – jako podmiotów realizujących zadania z zakresu wychowania przedszkolnego. Liczebność podmiotów Projekt dotyczy wszystkich jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania z zakresu wychowania przedszkolnego. Wpływ projektu w ujęciu niepieniężnym Projekt wprowadza mechanizmy umożliwiające utrzymanie liczby oddziałów przedszkolnych pomimo spadku liczby dzieci, co ogranicza presję na ich likwidację oraz stabilizuje strukturę wydatków bieżących jednostek samorządu terytorialnego. Zróżnicowane terminy wejścia w życie regulacji umożliwiają jednostkom samorządu terytorialnego stopniowe dostosowanie organizacyjne i finansowe. Wpływ kwotowy na sektor finansów publicznych Projektowane rozwiązania zakładają: ● redystrybucję środków w ramach łącznej kwoty potrzeb oświatowych poprzez zobowiązanie ministra do zmiany algorytmu jej podziału (premiowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci), ● brak automatycznego, ustawowego zwiększenia łącznej kwoty potrzeb oświatowych. Jednocześnie należy wskazać, że konieczny może być jest umiarkowany wzrost wydatków na wychowanie przedszkolne, wynikający z utrzymania większej liczby oddziałów przy niższej liczbie dzieci oraz kosztów osobowych związanych z zapewnieniem odpowiednich warunków pracy nauczycieli. Wysokość tego wzrostu będzie zależna od skali niezbędnych dostosowań organizacyjnych w poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego oraz decyzji podejmowanych corocznie w ustawie budżetowej w zakresie łącznej kwoty potrzeb oświatowych. Na etapie projektowania regulacji nie jest możliwe precyzyjne oszacowanie kwotowe skutków w mln zł bez danych dotyczących przyszłych decyzji organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego oraz parametrów algorytmu określanych w rozporządzeniu. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Projekt ustawy nie przewiduje obligatoryjnego zwiększenia wydatków budżetu państwa ani budżetów jednostek samorządu terytorialnego w porównaniu do aktualnie obowiązujących wielkości. Projektowane rozwiązania zakładają zmianę zasad podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych, bez wprowadzania ustawowego obowiązku zwiększenia tej kwoty. Ewentualne zwiększenie wydatków na wychowanie przedszkolne w kolejnych latach będzie przedmiotem corocznych decyzji budżetowych i zostanie sfinansowane w ramach środków przewidzianych na realizację zadań oświatowych w ustawie budżetowej. Źródłem finansowania skutków projektu pozostaje łączna kwota potrzeb oświatowych, ustalana corocznie w ustawie budżetowej, w ramach środków przeznaczonych na finansowanie zadań oświatowych jednostek samorządu terytorialnego. Szczegółowe skutki finansowe będą zależne od parametrów algorytmu określonych w aktach wykonawczych oraz od decyzji podejmowanych w ramach corocznej procedury budżetowej. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ⌧ Nie Tak, ponieważ:  określa plan przyznania lub zmiany pomocy państwa (art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej); ⮚ zawiera przepisy techniczne (dyrektywa (UE) 1535/2015); ⮚ dotyczy dziedziny podlegającej kompetencji Europejskiego Banku Centralnego (art. 127 ust. 4 tiret drugie TfUE); ⮚ ma zastosowanie do usług świadczonych przez usługodawców (dyrektywa 2006/123/WE); ⮚ dotyczy innych niż wymienione wyżej dziedzin objętych procedurą notyfikacyjną. Projekt ustawy nie podlega obowiązkowi notyfikacji przewidzianemu przepisami prawa Unii Europejskiej. III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie zawiera przepisów określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej. [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie zawiera przepisów regulacyjnych ani nie określa wymogów dotyczących świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.\r\n--- DOCUMENT END ---\r\n\r\nREMEMBER: Your response MUST be only a valid JSON object. Do not add any extra characters, comments, or text before the '{' character or after the '}' character. The entire response must be parseable as JSON.\r\nBased on the ABOVE document, fill in the JSON structure below:\r\nHere is the JSON structure I expect (fill it with content):\r\n{\r\n \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\r\n \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\r\n \"pl_key_points\": [\r\n \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\r\n \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\r\n ],\r\n \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\r\n \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\r\n \"eng_key_points\": [\r\n \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\r\n \"Second short bullet point in English...\"\r\n ],\r\n \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\r\n \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\r\n \"de_key_points\": [\r\n \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\r\n \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\r\n ],\r\n \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\r\n \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\r\n \"fr_key_points\": [\r\n \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\r\n \"Deuxième court point en français...\"\r\n ],\r\n \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\r\n \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\r\n \"es_key_points\": [\r\n \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\r\n \"Segundo punto breve en español...\"\r\n ],\r\n \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\r\n \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\r\n \"it_key_points\": [\r\n \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\r\n \"Secondo breve punto in italiano...\"\r\n ],\r\n \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\r\n \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\r\n \"nl_key_points\": [\r\n \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\r\n \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\r\n ],\r\n \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\r\n \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\r\n \"pt_key_points\": [\r\n \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\r\n \"Segundo ponto curto em português...\"\r\n ],\r\n \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \\\"Other\\\". If you use \\\"Other\\\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\\\"Taxes\\\", \\\"Family\\\"].\"]\r\n}\r\n\r\n", "ai_response_raw": " {\n \"pl_ai_title\": \"Mniejsze grupy w przedszkolach: limit 18 dzieci i nowe zasady finansowania\",\n \"pl_summary\": \"Projekt ustawy wprowadza prawny limit 18 dzieci w grupie przedszkolnej oraz zmienia zasady finansowania przedszkoli, by premiować mniejsze oddziały. Rodzice mogą liczyć na lepszą opiekę dla dzieci, a samorządy na wsparcie przy utrzymywaniu przedszkoli w czasie niżu demograficznego.\",\n \"pl_key_points\": [\n \"Od września 2028 roku w jednej grupie przedszkolnej może być maksymalnie 18 dzieci – obecnie limit wynosi 25.\",\n \"Samorządy, które zdecydują się na mniejsze grupy, otrzymają wyższe finansowanie na każde dziecko.\",\n \"Przedszkola utworzone przed wrześniem 2028 roku działają bez zmian do momentu zakończenia edukacji przez obecne dzieci.\",\n \"Zmiany mają poprawić jakość opieki i zatrzymać trend zamykania przedszkoli w mniejszych miejscowościach.\"\n ],\n \"eng_ai_title\": \"Smaller preschool groups: 18-child limit and new funding rules\",\n \"eng_summary\": \"The bill introduces a legal limit of 18 children per preschool group and changes preschool funding rules to reward smaller groups. Parents can expect better care for their children, while local governments receive support for maintaining preschools during demographic decline.\",\n \"eng_key_points\": [\n \"From September 2028, one preschool group can have maximum 18 children – currently the limit is 25.\",\n \"Local governments that choose smaller groups will receive higher funding per child.\",\n \"Preschools established before September 2028 continue unchanged until current children complete their education.\",\n \"The changes aim to improve care quality and stop the trend of closing preschools in smaller communities.\"\n ],\n \"de_ai_title\": \"Kleinere Vorschulgruppen: Limit von 18 Kindern und neue Finanzierungsregeln\",\n \"de_summary\": \"Der Gesetzentwurf führt eine gesetzliche Begrenzung auf 18 Kinder pro Vorschulgruppe ein und ändert die Finanzierungsregeln für Vorschulen, um kleinere Gruppen zu fördern. Eltern können mit besserer Betreuung für ihre Kinder rechnen, während Kommunen Unterstützung bei der Aufrechterhaltung von Vorschulen während des demografischen Rückgangs erhalten.\",\n \"de_key_points\": [\n \"Ab September 2028 kann eine Vorschulgruppe maximal 18 Kinder haben – derzeit liegt das Limit bei 25.\",\n \"Kommunen, die sich für kleinere Gruppen entscheiden, erhalten eine höhere Finanzierung pro Kind.\",\n \"Vor dem September 2028 gegründete Vorschulen arbeiten unverändert, bis die aktuellen Kinder ihre Ausbildung abschließen.\",\n \"Die Änderungen sollen die Betreuungsqualität verbessern und den Trend der Schließung von Vorschulen in kleineren Gemeinden stoppen.\"\n ],\n \"fr_ai_title\": \"Groupes préscolaires plus petits: limite de 18 enfants et nouvelles règles de financement\",\n \"fr_summary\": \"Le projet de loi introduit une limite légale de 18 enfants par groupe préscolaire et modifie les règles de financement pour récompenser les groupes plus petits. Les parents peuvent s'attendre à une meilleure prise en charge de leurs enfants, tandis que les collectivités locales reçoivent un soutien pour maintenir les écoles maternelles pendant le déclin démographique.\",\n \"fr_key_points\": [\n \"À partir de septembre 2028, un groupe préscolaire peut compter au maximum 18 enfants – actuellement la limite est de 25.\",\n \"Les collectivités locales qui choisissent des groupes plus petits recevront un financement plus élevé par enfant.\",\n \"Les écoles maternelles créées avant septembre 2028 continuent sans changement jusqu'à ce que les enfants actuels terminent leur scolarité.\",\n \"Les changements visent à améliorer la qualité des soins et à stopper la tendance à la fermeture des écoles maternelles dans les petites communautés.\"\n ],\n \"es_ai_title\": \"Grupos preescolares más pequeños: límite de 18 niños y nuevas reglas de financiación\",\n \"es_summary\": \"El proyecto de ley introduce un límite legal de 18 niños por grupo preescolar y cambia las reglas de financiación para premiar los grupos más pequeños. Los padres pueden esperar una mejor atención para sus hijos, mientras que los gobiernos locales reciben apoyo para mantener las escuelas preescolares durante el declive demográfico.\",\n \"es_key_points\": [\n \"Desde septiembre de 2028, un grupo preescolar puede tener máximo 18 niños – actualmente el límite es de 25.\",\n \"Los gobiernos locales que elijan grupos más pequeños recibirán una financiación más alta por niño.\",\n \"Las escuelas preescolares creadas antes de septiembre de 2028 continúan sin cambios hasta que los niños actuales completen su educación.\",\n \"Los cambios buscan mejorar la calidad de la atención y detener la tendencia de cierre de escuelas preescolares en comunidades más pequeñas.\"\n ],\n \"it_ai_title\": \"Gruppi prescolari più piccoli: limite di 18 bambini e nuove regole di finanziamento\",\n \"it_summary\": \"Il progetto di legge introduce un limite legale di 18 bambini per gruppo prescolare e modifica le regole di finanziamento per premiare i gruppi più piccoli. I genitori possono aspettarsi una migliore assistenza per i loro figli, mentre i governi locali ricevono supporto per mantenere le scuole prescolari durante il declino demografico.\",\n \"it_key_points\": [\n \"Da settembre 2028, un gruppo prescolare può avere massimo 18 bambini – attualmente il limite è di 25.\",\n \"I governi locali che scelgono gruppi più piccoli riceveranno un finanziamento più alto per bambino.\",\n \"Le scuole prescolari create prima del settembre 2028 continuano senza cambiamenti fino al completamento dell'educazione dei bambini attuali.\",\n \"Le modifiche mirano a migliorare la qualità dell'assistenza e fermare la tendenza alla chiusura delle scuole prescolari nelle comunità più piccole.\"\n ],\n \"nl_ai_title\": \"Kleinere voorschoolse groepen: limiet van 18 kinderen en nieuwe financieringsregels\",\n \"nl_summary\": \"Het wetsvoorstel introduceert een wettelijke limiet van 18 kinderen per voorschoolse groep en wijzigt de financieringsregels om kleinere groepen te belonen. Ouders kunnen betere zorg voor hun kinderen verwachten, terwijl lokale overheden steun ontvangen voor het handhaven van voorscholen tijdens demografische achteruitgang.\",\n \"nl_key_points\": [\n \"Vanaf september 2028 kan een voorschoolse groep maximaal 18 kinderen hebben – momenteel is de limiet 25.\",\n \"Lokale overheden die kiezen voor kleinere groepen ontvangen een hogere financiering per kind.\",\n \"Voorscholen opgericht voor september 2028 blijven ongewijzigd tot de huidige kinderen hun onderwijs voltooien.\",\n \"De wijzigingen zijn bedoeld om de zorgkwaliteit te verbeteren en de trend van sluiting van voorscholen in kleinere gemeenschappen te stoppen.\"\n ],\n \"pt_ai_title\": \"Grupos pré-escolares mais pequenos: limite de 18 crianças e novas regras de financiamento\",\n \"pt_summary\": \"O projeto de lei introduz um limite legal de 18 crianças por grupo pré-escolar e altera as regras de financiamento para premiar grupos mais pequenos. Os pais podem esperar melhores cuidados para os seus filhos, enquanto os governos locais recebem apoio para manter as pré-escolas durante o declínio demográfico.\",\n \"pt_key_points\": [\n \"A partir de setembro de 2028, um grupo pré-escolar pode ter no máximo 18 crianças – atualmente o limite é de 25.\",\n \"Os governos locais que escolham grupos mais pequenos receberão um financiamento mais elevado por criança.\",\n \"As pré-escolas criadas antes de setembro de 2028 continuam sem alterações até que as crianças atuais completem a sua educação.\",\n \"As alterações visam melhorar a qualidade dos cuidados e travar a tendência de encerramento de pré-escolas em comunidades mais pequenas.\"\n ],\n \"category\": [\"Education\", \"Family\", \"Local Government\"]\n}" }, { "timestamp": "2026-07-17T12:50:12.918Z", "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2803/text/index.html", "model": "gemini-flash-lite-latest", "prompt_sent": "\r\nROLE: Fact Checker.\r\nTASK: Compare SOURCE (the original) and SUMMARY (a summary prepared by another AI).\r\n\r\nYour goal is to detect \"FABRICATED SPECIFICS\" (Fabricated Entities) in SUMMARY.\r\n\r\nSOURCE:\r\nDruk nr 2803 Warszawa, 19 lutego 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy posłankę Marcelinę Zawiszę. (-) Waldemar Andzel; (-) Barbara Bartuś; (-) Joanna Borowiak; (-) Janusz Cieszyński; (-) Elżbieta Duda; (-) Paweł Jabłoński; (-) Maciej Konieczny; (-) Janusz Kowalski; (-) Jarosław Krajewski; (-) Anna Kwiecień; (-) Grzegorz Matusiak; (-) Anna Schmidt; (-) Katarzyna Sójka; (-) Marta Stożek; (-) Elżbieta Witek; (-) Adrian Zandberg; (-) Marcelina Zawisza. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia ... o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego Art. 1. W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 59) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 101 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Liczba dzieci w oddziale przedszkola nie może przekraczać 18.”; 2) art. 111 pkt 12 otrzymuje następujące brzmienie: „12) szczegółową organizację pracy przedszkola, w tym w szczególności organizację oddziału i liczbę uczniów w oddziale, z zastrzeżeniem art. 101 ust. 1a;”. Art. 2. W ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2024 poz. 1572) w art. 26 ust. 6 dodaje się pkt 4a w brzmieniu: „4a) liczby dzieci w oddziale przedszkola jako czynnika wpływającego na koszty realizacji wychowania przedszkolnego – w sposób powodujący odpowiednie zwiększenie kwoty potrzeb oświatowych przypadającej na dziecko w oddziałach przedszkoli o mniejszej liczbie dzieci;”. Art. 3. 1. Art. 1 ustawy wchodzi w życie z dniem 1 września 2028 r. 2. Art. 2 ustawy wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. 3. Oddziały przedszkola utworzone przed dniem 1 września 2028 r. zachowują liczbę dzieci w tych oddziałach do czasu zakończenia przez dzieci uczęszczające do tych oddziałów wychowania przedszkolnego. UZASADNIENIE 1. Aktualny stan prawny. Dowolność ministra w kwestii ustalania liczby dzieci w oddziale przedszkola Obecnie na podstawie art. 111 pkt 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 59) liczbę dzieci w oddziałach przedszkola określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. W aktualnym rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli z dnia 28 lutego 2019 r. (Dz.U.2019.502 z późn. zm.) liczbę dzieci w oddziale przedszkola ustalono na nie więcej niż 25 (§ 5 ust. 1). Z kolei ustawa nie ustanawia maksymalnej dopuszczalnej liczby dzieci w oddziale przedszkola. Minister może więc określić tę liczbę w sposób całkowicie dowolny, nie zważając na jakość wychowania przedszkolnego. Swoboda ministra do regulowania tej kwestii powinna więc zostać ograniczona przez ustawodawcę poprzez wprowadzenie ustawowego limitu dzieci w oddziale przedszkola na poziomie gwarantującym dzieciom odpowiedni poziom opieki przedszkolnej. 2. Wpływ zmain na funkcjonowanie przedszkoli Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w roku szkolnym 2024/25 z wychowania przedszkolnego korzystało łącznie 1.452.357 dzieci w 75.098 oddziałach. Oznacza to, że obecnie na 1 oddział przedszkola przypada przeciętnie ok. 19 dzieci. Zarazem dane wskazują, że nie występują w tym względzie wielkie różnice między miastami a ośrodkami wiejskim – na oddział przedszkola przypada odpowiednio ok. 20 dzieci w miastach i ok. 19 dzieci na wsiach 1 . Średnia liczebność oddziałów przedszkoli jest więc niewiele większa niż proponowany limit. Ustanowienie limitu 18 dzieci przypadających na jeden oddział przedszkola w rzeczywistości wiązałoby się więc z koniecznością otwarcia stosunkowo niewielkiej liczby dodatkowych oddziałów w rejonach, w których najwięcej dzieci korzysta z wychowania przedszkolnego. Ponadto nie wymagałoby znacznego podwyższenia nakładów finansowych w oświacie. 1 Główny Urząd Statystyczny, Oświata i wychowanie w roku szkolnym 2024/2025, 28.10.2025 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/oswiata-i-wychowanie-w-roku-szkolnym- 20242025,1,20.html, dostęp: 20.01.2026 r. Zarazem takie rozwiązanie stanowiłoby realną szansę, aby zapobiec negatywnej polityce prowadzonej przez niektóre jednostki samorządu terytorialnego, polegającej na zamykaniu przedszkoli, w których wielkość oddziałów odbiega od limitu dzieci arbitralnie wyznaczonego rozporządzeniem. Zmiany związane z niżem demograficznym są coraz częściej podawane jako przyczyna likwidacji oddziałów przedszkoli lub całych przedszkoli. Najczęściej przytaczanym uzasadnieniem tych działań jest spadek liczebności grup znacznie poniżej limitu ustalonego rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej 2 . Ponadto zmniejszenie liczebności oddziałów przedszkoli może być szansą na zapewnienie dzieciom wyższej jakości opieki i wychowania. Mniejsza liczba dzieci przypadających na jednego nauczyciela daje szanse na poświęcenie dzieciom większej uwagi i większe wsparcie w rozwijaniu ich indywidualnych zdolności. Badania OECD wskazują, że mniejszy stosunek dzieci do nauczycieli przedszkolnych pozwala wychowawcom poświęcać mniej czasu na zarządzanie grupą, a więcej na aangażowanie się w pracę z każdym dzieckiem. Sprzyja to tworzeniu silniejszych relacji, które są niezbędnym elementem wysokiej jakości edukacji przedszkolnej. Ponadto wyższa jakość interakcji jest ściśle powiązana z lepszymi wynikami w zakresie rozwoju poznawczego dzieci, regulacji emocjonalnej i ogólnego samopoczucia 3 . Z danych wynika także, że w krajach OECD na nauczyciela przedszkolnego przypada średnio 13 dzieci 4 . Zmniejszenie maksymalnego rozmiaru oddziału przedszkola do 18 dzieci byłoby więc znaczącym krokiem w kierunku dorównania przez Polskę do europejskiego standardu edukacji przedszkolnej. 3. Wielkość grupy przedszkolnej a model finansowania wychowania przedszkolnego Aktualny model finansowania wychowania przedszkolnego jest oparty o rozwiązania zawarte w ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu 2 Zob. np. Warszawskie przedszkola dotyka niż demograficzny, Urząd m.st. Warszawy, https://um.warszawa.pl/- /warszawskie-przedszkola-dotyka-niz-demograficzny, dotęp: 22.01.2026 r.; K. Rogowska, Mieszkańcy wynoszą się z tej dzielnicy Warszawy. Cztery przedszkola do zamknięcia, TOK FM, https://www.tokfm.pl/polska/mazowieckie/mieszkancy-wynosza-sie-z-tej-dzielnicy-warszawy-cztery- przedszkola-do-zamkniecia, dostęp: 22.01.2026 r. 3 Education at a Glance 2025, OECD 2025, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/education-at-a-glance- 2025_c58fc9ae/1c0d9c79-en.pdf, dostęp: 22.01.2026 r., s. 371. 4 Education at a Glance 2025, OECD 2025, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/education-at-a-glance- 2025_c58fc9ae/1c0d9c79-en.pdf, dostęp: 22.01.2026 r., s. 371. terytorialnego (Dz.U. 2024 poz. 1572), ustalającej zasady finansowania potrzeb oświatowych jednostek samorządu terytorialnego z budżetu państwa. Na podstawie art. 26 ust. 6 tej ustawy sposób podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego określa minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w drodze rozporządzenia. Ustawa wyznacza jednak ministrowi kryteria, którymi musi kierować się przy ustalaniu sposobu podziału tej kwoty. W przypadku finansowania przedszkoli, głównym kryterium jest tutaj liczba dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (art. 26 ust. 6 pkt 4). Takie ustalenie kryteriów powoduje sytuację, w której finansowanie przedszkoli jest tym wyższe, im większa jest liczba dzieci w danym przedszkolu. Ustawodawca motywuje więc do maksymalizacji rozmiarów oddziałów przedszkoli, jako że ich zmniejszanie wiąże się ze zmniejszeniem finansowania przyznanego jednostkom samorządu terytorianego. Propozycja zmniejszenia maksymalnego limitu dzieci w oddziale przedszkola powinna więc zostać poprzedzona zmianą kryteriów finansowania. Ustawa powinna zobowiązywać ministra, aby przy ustalaniu sposobu podziału potrzeb oświatowych kierował się także koniecznością zapewnienia wyższego finansowania jednostkom, które decydują się na zmniejszanie liczby dzieci w oddziałach i otwieranie dodatkowych oddziałów. Odpowiednio wdrożony system podziału mógłby zapewniać wyższą kwotę przypadającą na dziecko w oddziałach przedszkoli, które redukują liczbę dzieci w oddziale do docelowego ustawowego limitu. Wdrożenie takiego modelu finansowania przed wejściem w życie regulacji ustawowych dałoby jednostkom samorządu terytorialnego i finansowanym przez nie placówkom motywację i czas niezbędne do tego, aby zapewnić infrastrukturę i kadrę niezbędną do prowadzenia mniejszych oddziałów. Przedmiot regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej. DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Marcelina Zawisza I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Zidentyfikowany problem i jego skala Obowiązujący stan prawny nie ustanawia ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale przedszkola, pozostawiając tę kwestię do uregulowania w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. W efekcie maksymalna liczba dzieci w oddziale przedszkola (obecnie 25) nie wynika z ustawy i może być kształtowana w sposób nieuwzględniający jakości opieki i wychowania przedszkolnego. Jednocześnie model finansowania wychowania przedszkolnego oparty jest zasadniczo na liczbie dzieci, co tworzy bodźce do utrzymywania możliwie licznych oddziałów oraz do likwidowania oddziałów o mniejszej liczebności. Proponowane rozwiązania Projekt ustawy wprowadza: a) ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola na poziomie 18 dzieci; b) zmianę zasad podziału kwoty potrzeb oświatowych poprzez zobowiązanie ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do uwzględniania liczby dzieci w oddziale przedszkola w sposób powodujący wyższe finansowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci. c) zróżnicowane terminy wejścia w życie zmian, umożliwiające jednostkom samorządu terytorialnego stopniowe dostosowanie organizacyjne i finansowe. Skutki braku zmiany stanu obecnego Brak interwencji ustawodawczej utrwalałby model, w którym decyzje organizacyjne w wychowaniu przedszkolnym są w istotnym stopniu determinowane kryteriami finansowymi, sprzyjającymi maksymalizacji liczebności oddziałów oraz likwidacji oddziałów o mniejszej liczbie dzieci, zwłaszcza w warunkach niżu demograficznego. Prowadziłoby to do dalszego zróżnicowania jakości wychowania przedszkolnego, osłabienia stabilności sieci przedszkoli oraz ograniczenia możliwości indywidualnego wsparcia rozwoju dzieci, pomimo że dane wskazują na realną możliwość funkcjonowania oddziałów o mniejszej liczebności w skali całego systemu. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ⌧ Tak ⮚ Nie W toku prac nad projektem rozważano następujące alternatywne sposoby rozwiązania zidentyfikowanego problemu: 1. Pozostawienie regulacji liczebności oddziałów wyłącznie w akcie wykonawczym Rozwiązanie to polegałoby na zmianie rozporządzenia określającego organizację pracy przedszkoli, bez wprowadzania ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale. Rozwiązanie to uznano za niewystarczające, gdyż nie zapewnia ono stabilności regulacyjnej ani trwałego uwzględnienia jakości wychowania przedszkolnego na poziomie ustawowym. 2. Wprowadzenie jednolitego limitu liczby dzieci w oddziale bez zmiany zasad finansowania Rozważano wprowadzenie ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale przedszkola bez modyfikacji zasad podziału kwoty potrzeb oświatowych. Rozwiązanie to zostało odrzucone z uwagi na ryzyko negatywnych skutków finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności w warunkach spadku liczby dzieci, oraz możliwość ograniczenia dostępności wychowania przedszkolnego. 3. Zastosowanie wyłącznie instrumentów finansowych bez wprowadzenia limitu ustawowego Alternatywą było ograniczenie interwencji ustawowej do zmiany algorytmu finansowania wychowania przedszkolnego, bez ustanawiania twardego limitu liczby dzieci w oddziale. Rozwiązanie to uznano za niewystarczające z uwagi na niestabilność regulacji na poziomie rozporządzenia ministra oraz niezapewniające jednolitych standardów organizacyjnych i jakościowych w skali kraju. 4. Rozwiązania przyjmowane w innych państwach OECD Analizy porównawcze wskazują, że w wielu państwach OECD stosowane są rozwiązania łączące standardy organizacyjne dotyczące liczebności grup z mechanizmami finansowania uwzględniającymi warunki pracy nauczycieli i jakość opieki w edukacji przedszkolnej. Projektowane rozwiązanie wpisuje się w ten model, łącząc normę organizacyjną z bodźcami finansowymi. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? Różnice pomiędzy dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym W dotychczasowym stanie prawnym maksymalna liczba dzieci w oddziale przedszkola nie jest określona w ustawie i wynika z przepisów wykonawczych. Z kolei zasady finansowania wychowania przedszkolnego opierają się zasadniczo na liczbie dzieci, bez uwzględnienia liczebności oddziałów jako czynnika kosztotwórczego. Projektowana regulacja wprowadza ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola oraz modyfikuje delegację ustawową dotyczącą podziału kwoty potrzeb oświatowych, zobowiązując do uwzględniania liczby dzieci w oddziale w sposób powodujący wyższe finansowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci. Spójność systemowa i terminologiczna Projektowane rozwiązania pozostają spójne z obowiązującym systemem prawa oświatowego oraz przepisami dotyczącymi finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Projekt nie wprowadza nowych definicji legalnych ani nie narusza dotychczasowych pojęć systemowych. Zgodność z Konstytucją RP Projektowane rozwiązania są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z: ● art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, który nakłada na władze publiczne obowiązek zapewnienia powszechnego i równego dostępu do edukacji; ● art. 167 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez wprowadzenie rozwiązań umożliwiających jednostkom samorządu terytorialnego dostosowanie organizacyjne i finansowe do nowych standardów; ● zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, dzięki wprowadzeniu zróżnicowanych terminów wejścia w życie oraz przepisów przejściowych. Projekt nie narusza konstytucyjnych wolności i praw jednostki. Zgodność z prawem międzynarodowym i prawem Unii Europejskiej Regulacja dotyczy organizacji krajowego systemu wychowania przedszkolnego oraz zasad finansowania jednostek samorządu terytorialnego, co mieści się w kompetencjach państw członkowskich. Projekt nie narusza swobody świadczenia usług ani zasad rynku wewnętrznego UE. Termin wejścia w życie oraz rozwiązania przejściowe Projekt przewiduje zróżnicowane terminy wejścia w życie poszczególnych przepisów, co umożliwia stopniowe dostosowanie systemu wychowania przedszkolnego do nowych rozwiązań. Zmiany w zasadach finansowania wychowania przedszkolnego wchodzą w życie z początkiem roku budżetowego, natomiast ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola – z początkiem roku szkolnego 2028/29, co jest uzasadnione zapewnieniem odpowiedniego czasu dla jednostek samorządu terytorialnego i przedszkoli na przygotowanie się do wejścia w życie nowej regulacji. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Podmioty, na które oddziałuje projekt 1. Dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym – ok. 1.452.357 dzieci (rok szkolny 2024/2025). 2. Rodzice/opiekunowie prawni dzieci w wieku przedszkolnym – skala pośrednio odpowiada liczbie dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym (jak wyżej). 3. Pracownicy przedszkoli (nauczyciele i personel wspierający) – projekt oddziałuje na warunki pracy poprzez zmianę organizacji oddziałów w sposób zmniejszający liczbę dzieci przypadającą na oddział przedszkola. 4. Społeczności lokalne – w szczególności na obszarach dotkniętych spadkiem liczby dzieci. Skala organizacyjna W roku szkolnym 2024/2025 wychowanie przedszkolne było realizowane w ok. 75.098 oddziałach, przy przeciętnej liczebności ok. 19 dzieci na oddział. Skala ta pozwala szacować, że projektowane rozwiązanie dotyczy systemowo całego obszaru wychowania przedszkolnego, przy czym potrzeba dostosowania liczebności oddziałów nie będzie daleko idąca, biorąc pod uwagę ustalenie limitu na poziomie niewiele odbiegającym od średniej krajowej. Wpływ projektu ● Dzieci: potencjalna poprawa jakości opieki i wychowania dzięki mniejszym grupom, większa możliwość indywidualnej pracy nauczyciela z dzieckiem, lepsze warunki wsparcia rozwoju społeczno-emocjonalnego i poznawczego. ● Rodziny/opiekunowie: poprawa poczucia bezpieczeństwa i przewidywalności, mniejsze ryzyko redukcji oddziałów z powodu niskiej liczebności”, utrzymanie dostępności miejsc w przedszkolach ● Pracownicy przedszkoli: poprawa warunków pracy i relacji nauczyciel-dziecko, mniej obciążająca organizacja pracy, potencjalnie mniejsze ryzyko wypalenia zawodowego. ● Społeczności lokalne: ograniczenie presji na likwidację oddziałów/placówek w warunkach niżu demograficznego oraz utrzymanie dostępności usług publicznych w miejscu zamieszkania. Skutki pozytywne i negatywne w sferze społecznej ● Korzyści społeczne: poprawa warunków wychowania przedszkolnego poprzez zapewnienie większej indywidualizacji pracy; stabilizacja sieci przedszkoli w warunkach spadku liczby dzieci. ● Potencjalne koszty społeczne: krótkookresowe dostosowania organizacyjne w części jednostek samorządu terytorialnego, np. potrzeba zmian lokalowych/organizacyjnych w placówkach. Koszty te są ograniczane przez przewidziane terminy wejścia w życie i przepisy przejściowe. Kwotowe ujęcie (w mln zł) skutków społecznych będzie powiązane z analizą skutków finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego i budżetu państwa (pkt [6]) i zostanie oparte na danych o liczbie oddziałów oraz przeciętnej liczebności oddziału (GUS) oraz na założeniach dotyczących skali tworzenia dodatkowych oddziałów w jednostkach samorządu terytorialnego, w których średnia liczebność przekracza projektowany limit. Źródła danych, metodyka i założenia Źródło danych o skali wychowania przedszkolnego: dane GUS przywołane w uzasadnieniu projektu. Źródło danych o związku jakości kształcenia i liczby osób w oddziale przedszkolnym: raport OECD przywołany w uzasadnieniu projektu. Metodyka: opisowa ocena wpływu społecznego na grupy interesariuszy; dane liczbowe wykorzystane do określenia skali oddziaływania (dzieci, oddziały) [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Podmioty, na które wpływa projekt ● Jednostki samorządu terytorialnego – jako organizatorzy wychowania przedszkolnego ● Rynek pracy – w szczególności nauczyciele wychowania przedszkolnego oraz personel pomocniczy. ● Rodzice/opiekunowie dzieci w wieku przedszkolnym – jako uczestnicy rynku pracy. ● Podmioty prowadzące niepubliczne przedszkola – w tym mikro- i małe przedsiębiorstwa. Liczebność podmiotów Wychowaniem przedszkolnym objętych jest ok. 1,45 mln dzieci w skali kraju, funkcjonujących w ok. 75 tys. oddziałów. c) Wpływ projektu – ujęcie niepieniężne (niemierzalne) ● Rynek pracy: poprawa warunków organizacyjnych pracy w przedszkolach (mniejsze oddziały), co może sprzyjać stabilności zatrudnienia oraz ograniczeniu presji na redukcję etatów w warunkach niżu demograficznego. ● Aktywność zawodowa rodziców: stabilniejsza sieć przedszkoli oraz mniejsze ryzyko likwidacji oddziałów może sprzyjać utrzymaniu dostępności opieki przedszkolnej, co pośrednio wspiera aktywność zawodową rodziców, w szczególności kobiet. ● Podmioty niepubliczne (MŚP): projekt nie wprowadza nowych obowiązków administracyjnych ani barier regulacyjnych. Zmiana zasad finansowania może poprawić przewidywalność warunków prowadzenia działalności w obszarze wychowania przedszkolnego. Skutki pozytywne i negatywne w ujęciu kwotowym Pozytywne skutki gospodarcze: pośrednie i długookresowe, związane ze stabilnością rynku pracy w sektorze edukacji przedszkolnej oraz wsparciem aktywności zawodowej rodziców. Nie są możliwe do wiarygodnego oszacowania kwotowego na etapie projektowania regulacji. Negatywne skutki gospodarcze: ewentualne krótkookresowe koszty dostosowawcze po stronie jednostek samorządu terytorialnego i podmiotów prowadzących przedszkola. Ograniczone poprzez zróżnicowane terminy wejścia w życie regulacji. Projekt nie przewiduje bezpośredniego wpływu na poziom inflacji, inwestycje prywatne, innowacyjność ani konkurencyjność gospodarki. Źródła danych, metodyka i założenia Ocena skutków gospodarczych opiera się na danych GUS dotyczących liczby dzieci i oddziałów przedszkolnych oraz na analizie jakościowej wpływu regulacji na rynek pracy i działalność gospodarczą. Projekt nie wprowadza nowych obciążeń regulacyjnych dla przedsiębiorców, w tym mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, a jego wpływ gospodarczy ma charakter pośredni i długoterminowy. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Podmioty, na które wpływa projekt 1. Budżet państwa – poprzez konieczność dostosowania łącznej kwoty potrzeb oświatowych. 2. Budżety jednostek samorządu terytorialnego – jako podmiotów realizujących zadania z zakresu wychowania przedszkolnego. Liczebność podmiotów Projekt dotyczy wszystkich jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania z zakresu wychowania przedszkolnego. Wpływ projektu w ujęciu niepieniężnym Projekt wprowadza mechanizmy umożliwiające utrzymanie liczby oddziałów przedszkolnych pomimo spadku liczby dzieci, co ogranicza presję na ich likwidację oraz stabilizuje strukturę wydatków bieżących jednostek samorządu terytorialnego. Zróżnicowane terminy wejścia w życie regulacji umożliwiają jednostkom samorządu terytorialnego stopniowe dostosowanie organizacyjne i finansowe. Wpływ kwotowy na sektor finansów publicznych Projektowane rozwiązania zakładają: ● redystrybucję środków w ramach łącznej kwoty potrzeb oświatowych poprzez zobowiązanie ministra do zmiany algorytmu jej podziału (premiowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci), ● brak automatycznego, ustawowego zwiększenia łącznej kwoty potrzeb oświatowych. Jednocześnie należy wskazać, że konieczny może być jest umiarkowany wzrost wydatków na wychowanie przedszkolne, wynikający z utrzymania większej liczby oddziałów przy niższej liczbie dzieci oraz kosztów osobowych związanych z zapewnieniem odpowiednich warunków pracy nauczycieli. Wysokość tego wzrostu będzie zależna od skali niezbędnych dostosowań organizacyjnych w poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego oraz decyzji podejmowanych corocznie w ustawie budżetowej w zakresie łącznej kwoty potrzeb oświatowych. Na etapie projektowania regulacji nie jest możliwe precyzyjne oszacowanie kwotowe skutków w mln zł bez danych dotyczących przyszłych decyzji organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego oraz parametrów algorytmu określanych w rozporządzeniu. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Projekt ustawy nie przewiduje obligatoryjnego zwiększenia wydatków budżetu państwa ani budżetów jednostek samorządu terytorialnego w porównaniu do aktualnie obowiązujących wielkości. Projektowane rozwiązania zakładają zmianę zasad podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych, bez wprowadzania ustawowego obowiązku zwiększenia tej kwoty. Ewentualne zwiększenie wydatków na wychowanie przedszkolne w kolejnych latach będzie przedmiotem corocznych decyzji budżetowych i zostanie sfinansowane w ramach środków przewidzianych na realizację zadań oświatowych w ustawie budżetowej. Źródłem finansowania skutków projektu pozostaje łączna kwota potrzeb oświatowych, ustalana corocznie w ustawie budżetowej, w ramach środków przeznaczonych na finansowanie zadań oświatowych jednostek samorządu terytorialnego. Szczegółowe skutki finansowe będą zależne od parametrów algorytmu określonych w aktach wykonawczych oraz od decyzji podejmowanych w ramach corocznej procedury budżetowej. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ⌧ Nie Tak, ponieważ:  określa plan przyznania lub zmiany pomocy państwa (art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej); ⮚ zawiera przepisy techniczne (dyrektywa (UE) 1535/2015); ⮚ dotyczy dziedziny podlegającej kompetencji Europejskiego Banku Centralnego (art. 127 ust. 4 tiret drugie TfUE); ⮚ ma zastosowanie do usług świadczonych przez usługodawców (dyrektywa 2006/123/WE); ⮚ dotyczy innych niż wymienione wyżej dziedzin objętych procedurą notyfikacyjną. Projekt ustawy nie podlega obowiązkowi notyfikacji przewidzianemu przepisami prawa Unii Europejskiej. III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie zawiera przepisów określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej. [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie zawiera przepisów regulacyjnych ani nie określa wymogów dotyczących świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.\r\n\r\nSUMMARY TO EVALUATE:\r\nTitle: Smaller preschool groups and new funding rules\r\nSummary: The bill introduces a limit of 18 children per preschool group and changes funding rules so that local governments receive higher support for maintaining smaller groups. This gives children a chance for better care and parents more stable access to preschools.\r\nKey Points: Limit of 18 children per preschool group from September 2028 – smaller groups, more attention for each child., Higher funding for preschools with smaller groups – local governments will receive more money for maintaining such groups., Protection against group closures due to demographic decline – local governments won't be forced to close preschools because of too few children., Existing groups keep their current number of children until the end of the school year – children already attending don't have to change groups., Financial changes from January 2027, organizational changes from September 2028 – time to prepare for local governments and preschools.\r\n\r\nEVALUATION RULES:\r\n1. Check all NUMBERS, DATES, and AMOUNTS in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n2. Check all NAMES, ORGANIZATIONS, and PLACES in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n3. Check all specific LEGAL ACTIONS. If that mechanism is not present in SOURCE -> is_valid: false.\r\n\r\nIMPORTANT: Abstract concepts (e.g. \"transparency\", \"trust\") are allowed as conclusions.\r\n\r\nOUTPUT (JSON):\r\n{\r\n \"is_valid\": true/false,\r\n \"issue\": \"fabricated_entity\" / \"contradiction\" / \"none\"\r\n}\r\n\r\nFORMATTING REQUIREMENTS:\r\n1. Respond ONLY with a raw JSON object.\r\n2. DO NOT use Markdown code blocks.\r\n3. DO NOT add any introductions or explanations before or after the JSON.\r\n4. The JSON must be valid and ready to parse.\r\n\r\n", "ai_response_raw": "{\n \"is_valid\": false,\n \"issue\": \"fabricated_entity\"\n}" }, { "timestamp": "2026-07-17T12:20:09.653Z", "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2803/text/index.html", "model": "kimi", "prompt_sent": "\r\nYou are an expert in the law of the Poland, whose task is to analyze bills, resolutions, and other legislative documents, and then prepare information from them in an accessible way for citizens. Your goal is to present information so that citizens can assess the impact of legislation on their lives themselves, even without specialized legislative knowledge. Focus on facts and the objective effects of the introduced changes, avoiding value judgments and personal opinions. All legal jargon is forbidden. Present information in a clear, concise, and engaging way, so that it is understandable to a person without legal education. Avoid long, complex sentences. Instead of writing \"the bill aims to amend the tax code...\", write \"Tax changes: new reliefs and obligations for...\". Continue your work until you solve your task. If you are not certain about the generated content, analyze the document again – do not guess. Plan your task well before starting it. In the summary and key points, if possible and justified, emphasize what specific benefits or effects (positive or negative) the law introduces for citizens' everyday life, their rights and obligations, personal finances, safety, and other important issues (e.g. categorical prohibitions and orders, or the most important specific financial and territorial allocations).\r\n\r\nYour response MUST be in JSON format - and contain the following keys.\r\nBefore returning the response, carefully verify that the entire JSON structure is 100% correct, including all commas, curly braces, square brackets, and quotation marks. Invalid JSON is unacceptable and will make it impossible to process your work.\r\n\r\nCarefully analyze the following text of the legal document. This is the content on the basis of which you must generate the summary and key points:\r\n--- DOCUMENT START ---\r\nDruk nr 2803 Warszawa, 19 lutego 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy posłankę Marcelinę Zawiszę. (-) Waldemar Andzel; (-) Barbara Bartuś; (-) Joanna Borowiak; (-) Janusz Cieszyński; (-) Elżbieta Duda; (-) Paweł Jabłoński; (-) Maciej Konieczny; (-) Janusz Kowalski; (-) Jarosław Krajewski; (-) Anna Kwiecień; (-) Grzegorz Matusiak; (-) Anna Schmidt; (-) Katarzyna Sójka; (-) Marta Stożek; (-) Elżbieta Witek; (-) Adrian Zandberg; (-) Marcelina Zawisza. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia ... o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego Art. 1. W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 59) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 101 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Liczba dzieci w oddziale przedszkola nie może przekraczać 18.”; 2) art. 111 pkt 12 otrzymuje następujące brzmienie: „12) szczegółową organizację pracy przedszkola, w tym w szczególności organizację oddziału i liczbę uczniów w oddziale, z zastrzeżeniem art. 101 ust. 1a;”. Art. 2. W ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. 2024 poz. 1572) w art. 26 ust. 6 dodaje się pkt 4a w brzmieniu: „4a) liczby dzieci w oddziale przedszkola jako czynnika wpływającego na koszty realizacji wychowania przedszkolnego – w sposób powodujący odpowiednie zwiększenie kwoty potrzeb oświatowych przypadającej na dziecko w oddziałach przedszkoli o mniejszej liczbie dzieci;”. Art. 3. 1. Art. 1 ustawy wchodzi w życie z dniem 1 września 2028 r. 2. Art. 2 ustawy wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. 3. Oddziały przedszkola utworzone przed dniem 1 września 2028 r. zachowują liczbę dzieci w tych oddziałach do czasu zakończenia przez dzieci uczęszczające do tych oddziałów wychowania przedszkolnego. UZASADNIENIE 1. Aktualny stan prawny. Dowolność ministra w kwestii ustalania liczby dzieci w oddziale przedszkola Obecnie na podstawie art. 111 pkt 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 59) liczbę dzieci w oddziałach przedszkola określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. W aktualnym rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli z dnia 28 lutego 2019 r. (Dz.U.2019.502 z późn. zm.) liczbę dzieci w oddziale przedszkola ustalono na nie więcej niż 25 (§ 5 ust. 1). Z kolei ustawa nie ustanawia maksymalnej dopuszczalnej liczby dzieci w oddziale przedszkola. Minister może więc określić tę liczbę w sposób całkowicie dowolny, nie zważając na jakość wychowania przedszkolnego. Swoboda ministra do regulowania tej kwestii powinna więc zostać ograniczona przez ustawodawcę poprzez wprowadzenie ustawowego limitu dzieci w oddziale przedszkola na poziomie gwarantującym dzieciom odpowiedni poziom opieki przedszkolnej. 2. Wpływ zmain na funkcjonowanie przedszkoli Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w roku szkolnym 2024/25 z wychowania przedszkolnego korzystało łącznie 1.452.357 dzieci w 75.098 oddziałach. Oznacza to, że obecnie na 1 oddział przedszkola przypada przeciętnie ok. 19 dzieci. Zarazem dane wskazują, że nie występują w tym względzie wielkie różnice między miastami a ośrodkami wiejskim – na oddział przedszkola przypada odpowiednio ok. 20 dzieci w miastach i ok. 19 dzieci na wsiach 1 . Średnia liczebność oddziałów przedszkoli jest więc niewiele większa niż proponowany limit. Ustanowienie limitu 18 dzieci przypadających na jeden oddział przedszkola w rzeczywistości wiązałoby się więc z koniecznością otwarcia stosunkowo niewielkiej liczby dodatkowych oddziałów w rejonach, w których najwięcej dzieci korzysta z wychowania przedszkolnego. Ponadto nie wymagałoby znacznego podwyższenia nakładów finansowych w oświacie. 1 Główny Urząd Statystyczny, Oświata i wychowanie w roku szkolnym 2024/2025, 28.10.2025 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/oswiata-i-wychowanie-w-roku-szkolnym- 20242025,1,20.html, dostęp: 20.01.2026 r. Zarazem takie rozwiązanie stanowiłoby realną szansę, aby zapobiec negatywnej polityce prowadzonej przez niektóre jednostki samorządu terytorialnego, polegającej na zamykaniu przedszkoli, w których wielkość oddziałów odbiega od limitu dzieci arbitralnie wyznaczonego rozporządzeniem. Zmiany związane z niżem demograficznym są coraz częściej podawane jako przyczyna likwidacji oddziałów przedszkoli lub całych przedszkoli. Najczęściej przytaczanym uzasadnieniem tych działań jest spadek liczebności grup znacznie poniżej limitu ustalonego rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej 2 . Ponadto zmniejszenie liczebności oddziałów przedszkoli może być szansą na zapewnienie dzieciom wyższej jakości opieki i wychowania. Mniejsza liczba dzieci przypadających na jednego nauczyciela daje szanse na poświęcenie dzieciom większej uwagi i większe wsparcie w rozwijaniu ich indywidualnych zdolności. Badania OECD wskazują, że mniejszy stosunek dzieci do nauczycieli przedszkolnych pozwala wychowawcom poświęcać mniej czasu na zarządzanie grupą, a więcej na aangażowanie się w pracę z każdym dzieckiem. Sprzyja to tworzeniu silniejszych relacji, które są niezbędnym elementem wysokiej jakości edukacji przedszkolnej. Ponadto wyższa jakość interakcji jest ściśle powiązana z lepszymi wynikami w zakresie rozwoju poznawczego dzieci, regulacji emocjonalnej i ogólnego samopoczucia 3 . Z danych wynika także, że w krajach OECD na nauczyciela przedszkolnego przypada średnio 13 dzieci 4 . Zmniejszenie maksymalnego rozmiaru oddziału przedszkola do 18 dzieci byłoby więc znaczącym krokiem w kierunku dorównania przez Polskę do europejskiego standardu edukacji przedszkolnej. 3. Wielkość grupy przedszkolnej a model finansowania wychowania przedszkolnego Aktualny model finansowania wychowania przedszkolnego jest oparty o rozwiązania zawarte w ustawie z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu 2 Zob. np. Warszawskie przedszkola dotyka niż demograficzny, Urząd m.st. Warszawy, https://um.warszawa.pl/- /warszawskie-przedszkola-dotyka-niz-demograficzny, dotęp: 22.01.2026 r.; K. Rogowska, Mieszkańcy wynoszą się z tej dzielnicy Warszawy. Cztery przedszkola do zamknięcia, TOK FM, https://www.tokfm.pl/polska/mazowieckie/mieszkancy-wynosza-sie-z-tej-dzielnicy-warszawy-cztery- przedszkola-do-zamkniecia, dostęp: 22.01.2026 r. 3 Education at a Glance 2025, OECD 2025, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/education-at-a-glance- 2025_c58fc9ae/1c0d9c79-en.pdf, dostęp: 22.01.2026 r., s. 371. 4 Education at a Glance 2025, OECD 2025, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/09/education-at-a-glance- 2025_c58fc9ae/1c0d9c79-en.pdf, dostęp: 22.01.2026 r., s. 371. terytorialnego (Dz.U. 2024 poz. 1572), ustalającej zasady finansowania potrzeb oświatowych jednostek samorządu terytorialnego z budżetu państwa. Na podstawie art. 26 ust. 6 tej ustawy sposób podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego określa minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w drodze rozporządzenia. Ustawa wyznacza jednak ministrowi kryteria, którymi musi kierować się przy ustalaniu sposobu podziału tej kwoty. W przypadku finansowania przedszkoli, głównym kryterium jest tutaj liczba dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego (art. 26 ust. 6 pkt 4). Takie ustalenie kryteriów powoduje sytuację, w której finansowanie przedszkoli jest tym wyższe, im większa jest liczba dzieci w danym przedszkolu. Ustawodawca motywuje więc do maksymalizacji rozmiarów oddziałów przedszkoli, jako że ich zmniejszanie wiąże się ze zmniejszeniem finansowania przyznanego jednostkom samorządu terytorianego. Propozycja zmniejszenia maksymalnego limitu dzieci w oddziale przedszkola powinna więc zostać poprzedzona zmianą kryteriów finansowania. Ustawa powinna zobowiązywać ministra, aby przy ustalaniu sposobu podziału potrzeb oświatowych kierował się także koniecznością zapewnienia wyższego finansowania jednostkom, które decydują się na zmniejszanie liczby dzieci w oddziałach i otwieranie dodatkowych oddziałów. Odpowiednio wdrożony system podziału mógłby zapewniać wyższą kwotę przypadającą na dziecko w oddziałach przedszkoli, które redukują liczbę dzieci w oddziale do docelowego ustawowego limitu. Wdrożenie takiego modelu finansowania przed wejściem w życie regulacji ustawowych dałoby jednostkom samorządu terytorialnego i finansowanym przez nie placówkom motywację i czas niezbędne do tego, aby zapewnić infrastrukturę i kadrę niezbędną do prowadzenia mniejszych oddziałów. Przedmiot regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej. DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Marcelina Zawisza I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Zidentyfikowany problem i jego skala Obowiązujący stan prawny nie ustanawia ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale przedszkola, pozostawiając tę kwestię do uregulowania w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. W efekcie maksymalna liczba dzieci w oddziale przedszkola (obecnie 25) nie wynika z ustawy i może być kształtowana w sposób nieuwzględniający jakości opieki i wychowania przedszkolnego. Jednocześnie model finansowania wychowania przedszkolnego oparty jest zasadniczo na liczbie dzieci, co tworzy bodźce do utrzymywania możliwie licznych oddziałów oraz do likwidowania oddziałów o mniejszej liczebności. Proponowane rozwiązania Projekt ustawy wprowadza: a) ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola na poziomie 18 dzieci; b) zmianę zasad podziału kwoty potrzeb oświatowych poprzez zobowiązanie ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do uwzględniania liczby dzieci w oddziale przedszkola w sposób powodujący wyższe finansowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci. c) zróżnicowane terminy wejścia w życie zmian, umożliwiające jednostkom samorządu terytorialnego stopniowe dostosowanie organizacyjne i finansowe. Skutki braku zmiany stanu obecnego Brak interwencji ustawodawczej utrwalałby model, w którym decyzje organizacyjne w wychowaniu przedszkolnym są w istotnym stopniu determinowane kryteriami finansowymi, sprzyjającymi maksymalizacji liczebności oddziałów oraz likwidacji oddziałów o mniejszej liczbie dzieci, zwłaszcza w warunkach niżu demograficznego. Prowadziłoby to do dalszego zróżnicowania jakości wychowania przedszkolnego, osłabienia stabilności sieci przedszkoli oraz ograniczenia możliwości indywidualnego wsparcia rozwoju dzieci, pomimo że dane wskazują na realną możliwość funkcjonowania oddziałów o mniejszej liczebności w skali całego systemu. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ⌧ Tak ⮚ Nie W toku prac nad projektem rozważano następujące alternatywne sposoby rozwiązania zidentyfikowanego problemu: 1. Pozostawienie regulacji liczebności oddziałów wyłącznie w akcie wykonawczym Rozwiązanie to polegałoby na zmianie rozporządzenia określającego organizację pracy przedszkoli, bez wprowadzania ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale. Rozwiązanie to uznano za niewystarczające, gdyż nie zapewnia ono stabilności regulacyjnej ani trwałego uwzględnienia jakości wychowania przedszkolnego na poziomie ustawowym. 2. Wprowadzenie jednolitego limitu liczby dzieci w oddziale bez zmiany zasad finansowania Rozważano wprowadzenie ustawowego limitu liczby dzieci w oddziale przedszkola bez modyfikacji zasad podziału kwoty potrzeb oświatowych. Rozwiązanie to zostało odrzucone z uwagi na ryzyko negatywnych skutków finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności w warunkach spadku liczby dzieci, oraz możliwość ograniczenia dostępności wychowania przedszkolnego. 3. Zastosowanie wyłącznie instrumentów finansowych bez wprowadzenia limitu ustawowego Alternatywą było ograniczenie interwencji ustawowej do zmiany algorytmu finansowania wychowania przedszkolnego, bez ustanawiania twardego limitu liczby dzieci w oddziale. Rozwiązanie to uznano za niewystarczające z uwagi na niestabilność regulacji na poziomie rozporządzenia ministra oraz niezapewniające jednolitych standardów organizacyjnych i jakościowych w skali kraju. 4. Rozwiązania przyjmowane w innych państwach OECD Analizy porównawcze wskazują, że w wielu państwach OECD stosowane są rozwiązania łączące standardy organizacyjne dotyczące liczebności grup z mechanizmami finansowania uwzględniającymi warunki pracy nauczycieli i jakość opieki w edukacji przedszkolnej. Projektowane rozwiązanie wpisuje się w ten model, łącząc normę organizacyjną z bodźcami finansowymi. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? Różnice pomiędzy dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym W dotychczasowym stanie prawnym maksymalna liczba dzieci w oddziale przedszkola nie jest określona w ustawie i wynika z przepisów wykonawczych. Z kolei zasady finansowania wychowania przedszkolnego opierają się zasadniczo na liczbie dzieci, bez uwzględnienia liczebności oddziałów jako czynnika kosztotwórczego. Projektowana regulacja wprowadza ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola oraz modyfikuje delegację ustawową dotyczącą podziału kwoty potrzeb oświatowych, zobowiązując do uwzględniania liczby dzieci w oddziale w sposób powodujący wyższe finansowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci. Spójność systemowa i terminologiczna Projektowane rozwiązania pozostają spójne z obowiązującym systemem prawa oświatowego oraz przepisami dotyczącymi finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Projekt nie wprowadza nowych definicji legalnych ani nie narusza dotychczasowych pojęć systemowych. Zgodność z Konstytucją RP Projektowane rozwiązania są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z: ● art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, który nakłada na władze publiczne obowiązek zapewnienia powszechnego i równego dostępu do edukacji; ● art. 167 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez wprowadzenie rozwiązań umożliwiających jednostkom samorządu terytorialnego dostosowanie organizacyjne i finansowe do nowych standardów; ● zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, dzięki wprowadzeniu zróżnicowanych terminów wejścia w życie oraz przepisów przejściowych. Projekt nie narusza konstytucyjnych wolności i praw jednostki. Zgodność z prawem międzynarodowym i prawem Unii Europejskiej Regulacja dotyczy organizacji krajowego systemu wychowania przedszkolnego oraz zasad finansowania jednostek samorządu terytorialnego, co mieści się w kompetencjach państw członkowskich. Projekt nie narusza swobody świadczenia usług ani zasad rynku wewnętrznego UE. Termin wejścia w życie oraz rozwiązania przejściowe Projekt przewiduje zróżnicowane terminy wejścia w życie poszczególnych przepisów, co umożliwia stopniowe dostosowanie systemu wychowania przedszkolnego do nowych rozwiązań. Zmiany w zasadach finansowania wychowania przedszkolnego wchodzą w życie z początkiem roku budżetowego, natomiast ustawowy limit liczby dzieci w oddziale przedszkola – z początkiem roku szkolnego 2028/29, co jest uzasadnione zapewnieniem odpowiedniego czasu dla jednostek samorządu terytorialnego i przedszkoli na przygotowanie się do wejścia w życie nowej regulacji. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Podmioty, na które oddziałuje projekt 1. Dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym – ok. 1.452.357 dzieci (rok szkolny 2024/2025). 2. Rodzice/opiekunowie prawni dzieci w wieku przedszkolnym – skala pośrednio odpowiada liczbie dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym (jak wyżej). 3. Pracownicy przedszkoli (nauczyciele i personel wspierający) – projekt oddziałuje na warunki pracy poprzez zmianę organizacji oddziałów w sposób zmniejszający liczbę dzieci przypadającą na oddział przedszkola. 4. Społeczności lokalne – w szczególności na obszarach dotkniętych spadkiem liczby dzieci. Skala organizacyjna W roku szkolnym 2024/2025 wychowanie przedszkolne było realizowane w ok. 75.098 oddziałach, przy przeciętnej liczebności ok. 19 dzieci na oddział. Skala ta pozwala szacować, że projektowane rozwiązanie dotyczy systemowo całego obszaru wychowania przedszkolnego, przy czym potrzeba dostosowania liczebności oddziałów nie będzie daleko idąca, biorąc pod uwagę ustalenie limitu na poziomie niewiele odbiegającym od średniej krajowej. Wpływ projektu ● Dzieci: potencjalna poprawa jakości opieki i wychowania dzięki mniejszym grupom, większa możliwość indywidualnej pracy nauczyciela z dzieckiem, lepsze warunki wsparcia rozwoju społeczno-emocjonalnego i poznawczego. ● Rodziny/opiekunowie: poprawa poczucia bezpieczeństwa i przewidywalności, mniejsze ryzyko redukcji oddziałów z powodu niskiej liczebności”, utrzymanie dostępności miejsc w przedszkolach ● Pracownicy przedszkoli: poprawa warunków pracy i relacji nauczyciel-dziecko, mniej obciążająca organizacja pracy, potencjalnie mniejsze ryzyko wypalenia zawodowego. ● Społeczności lokalne: ograniczenie presji na likwidację oddziałów/placówek w warunkach niżu demograficznego oraz utrzymanie dostępności usług publicznych w miejscu zamieszkania. Skutki pozytywne i negatywne w sferze społecznej ● Korzyści społeczne: poprawa warunków wychowania przedszkolnego poprzez zapewnienie większej indywidualizacji pracy; stabilizacja sieci przedszkoli w warunkach spadku liczby dzieci. ● Potencjalne koszty społeczne: krótkookresowe dostosowania organizacyjne w części jednostek samorządu terytorialnego, np. potrzeba zmian lokalowych/organizacyjnych w placówkach. Koszty te są ograniczane przez przewidziane terminy wejścia w życie i przepisy przejściowe. Kwotowe ujęcie (w mln zł) skutków społecznych będzie powiązane z analizą skutków finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego i budżetu państwa (pkt [6]) i zostanie oparte na danych o liczbie oddziałów oraz przeciętnej liczebności oddziału (GUS) oraz na założeniach dotyczących skali tworzenia dodatkowych oddziałów w jednostkach samorządu terytorialnego, w których średnia liczebność przekracza projektowany limit. Źródła danych, metodyka i założenia Źródło danych o skali wychowania przedszkolnego: dane GUS przywołane w uzasadnieniu projektu. Źródło danych o związku jakości kształcenia i liczby osób w oddziale przedszkolnym: raport OECD przywołany w uzasadnieniu projektu. Metodyka: opisowa ocena wpływu społecznego na grupy interesariuszy; dane liczbowe wykorzystane do określenia skali oddziaływania (dzieci, oddziały) [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Podmioty, na które wpływa projekt ● Jednostki samorządu terytorialnego – jako organizatorzy wychowania przedszkolnego ● Rynek pracy – w szczególności nauczyciele wychowania przedszkolnego oraz personel pomocniczy. ● Rodzice/opiekunowie dzieci w wieku przedszkolnym – jako uczestnicy rynku pracy. ● Podmioty prowadzące niepubliczne przedszkola – w tym mikro- i małe przedsiębiorstwa. Liczebność podmiotów Wychowaniem przedszkolnym objętych jest ok. 1,45 mln dzieci w skali kraju, funkcjonujących w ok. 75 tys. oddziałów. c) Wpływ projektu – ujęcie niepieniężne (niemierzalne) ● Rynek pracy: poprawa warunków organizacyjnych pracy w przedszkolach (mniejsze oddziały), co może sprzyjać stabilności zatrudnienia oraz ograniczeniu presji na redukcję etatów w warunkach niżu demograficznego. ● Aktywność zawodowa rodziców: stabilniejsza sieć przedszkoli oraz mniejsze ryzyko likwidacji oddziałów może sprzyjać utrzymaniu dostępności opieki przedszkolnej, co pośrednio wspiera aktywność zawodową rodziców, w szczególności kobiet. ● Podmioty niepubliczne (MŚP): projekt nie wprowadza nowych obowiązków administracyjnych ani barier regulacyjnych. Zmiana zasad finansowania może poprawić przewidywalność warunków prowadzenia działalności w obszarze wychowania przedszkolnego. Skutki pozytywne i negatywne w ujęciu kwotowym Pozytywne skutki gospodarcze: pośrednie i długookresowe, związane ze stabilnością rynku pracy w sektorze edukacji przedszkolnej oraz wsparciem aktywności zawodowej rodziców. Nie są możliwe do wiarygodnego oszacowania kwotowego na etapie projektowania regulacji. Negatywne skutki gospodarcze: ewentualne krótkookresowe koszty dostosowawcze po stronie jednostek samorządu terytorialnego i podmiotów prowadzących przedszkola. Ograniczone poprzez zróżnicowane terminy wejścia w życie regulacji. Projekt nie przewiduje bezpośredniego wpływu na poziom inflacji, inwestycje prywatne, innowacyjność ani konkurencyjność gospodarki. Źródła danych, metodyka i założenia Ocena skutków gospodarczych opiera się na danych GUS dotyczących liczby dzieci i oddziałów przedszkolnych oraz na analizie jakościowej wpływu regulacji na rynek pracy i działalność gospodarczą. Projekt nie wprowadza nowych obciążeń regulacyjnych dla przedsiębiorców, w tym mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, a jego wpływ gospodarczy ma charakter pośredni i długoterminowy. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Podmioty, na które wpływa projekt 1. Budżet państwa – poprzez konieczność dostosowania łącznej kwoty potrzeb oświatowych. 2. Budżety jednostek samorządu terytorialnego – jako podmiotów realizujących zadania z zakresu wychowania przedszkolnego. Liczebność podmiotów Projekt dotyczy wszystkich jednostek samorządu terytorialnego realizujących zadania z zakresu wychowania przedszkolnego. Wpływ projektu w ujęciu niepieniężnym Projekt wprowadza mechanizmy umożliwiające utrzymanie liczby oddziałów przedszkolnych pomimo spadku liczby dzieci, co ogranicza presję na ich likwidację oraz stabilizuje strukturę wydatków bieżących jednostek samorządu terytorialnego. Zróżnicowane terminy wejścia w życie regulacji umożliwiają jednostkom samorządu terytorialnego stopniowe dostosowanie organizacyjne i finansowe. Wpływ kwotowy na sektor finansów publicznych Projektowane rozwiązania zakładają: ● redystrybucję środków w ramach łącznej kwoty potrzeb oświatowych poprzez zobowiązanie ministra do zmiany algorytmu jej podziału (premiowanie oddziałów o mniejszej liczbie dzieci), ● brak automatycznego, ustawowego zwiększenia łącznej kwoty potrzeb oświatowych. Jednocześnie należy wskazać, że konieczny może być jest umiarkowany wzrost wydatków na wychowanie przedszkolne, wynikający z utrzymania większej liczby oddziałów przy niższej liczbie dzieci oraz kosztów osobowych związanych z zapewnieniem odpowiednich warunków pracy nauczycieli. Wysokość tego wzrostu będzie zależna od skali niezbędnych dostosowań organizacyjnych w poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego oraz decyzji podejmowanych corocznie w ustawie budżetowej w zakresie łącznej kwoty potrzeb oświatowych. Na etapie projektowania regulacji nie jest możliwe precyzyjne oszacowanie kwotowe skutków w mln zł bez danych dotyczących przyszłych decyzji organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego oraz parametrów algorytmu określanych w rozporządzeniu. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Projekt ustawy nie przewiduje obligatoryjnego zwiększenia wydatków budżetu państwa ani budżetów jednostek samorządu terytorialnego w porównaniu do aktualnie obowiązujących wielkości. Projektowane rozwiązania zakładają zmianę zasad podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych, bez wprowadzania ustawowego obowiązku zwiększenia tej kwoty. Ewentualne zwiększenie wydatków na wychowanie przedszkolne w kolejnych latach będzie przedmiotem corocznych decyzji budżetowych i zostanie sfinansowane w ramach środków przewidzianych na realizację zadań oświatowych w ustawie budżetowej. Źródłem finansowania skutków projektu pozostaje łączna kwota potrzeb oświatowych, ustalana corocznie w ustawie budżetowej, w ramach środków przeznaczonych na finansowanie zadań oświatowych jednostek samorządu terytorialnego. Szczegółowe skutki finansowe będą zależne od parametrów algorytmu określonych w aktach wykonawczych oraz od decyzji podejmowanych w ramach corocznej procedury budżetowej. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ⌧ Nie Tak, ponieważ:  określa plan przyznania lub zmiany pomocy państwa (art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej); ⮚ zawiera przepisy techniczne (dyrektywa (UE) 1535/2015); ⮚ dotyczy dziedziny podlegającej kompetencji Europejskiego Banku Centralnego (art. 127 ust. 4 tiret drugie TfUE); ⮚ ma zastosowanie do usług świadczonych przez usługodawców (dyrektywa 2006/123/WE); ⮚ dotyczy innych niż wymienione wyżej dziedzin objętych procedurą notyfikacyjną. Projekt ustawy nie podlega obowiązkowi notyfikacji przewidzianemu przepisami prawa Unii Europejskiej. III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie zawiera przepisów określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej. [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ⌧ Nie ⮚ Tak Projekt nie zawiera przepisów regulacyjnych ani nie określa wymogów dotyczących świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.\r\n--- DOCUMENT END ---\r\n\r\nREMEMBER: Your response MUST be only a valid JSON object. Do not add any extra characters, comments, or text before the '{' character or after the '}' character. The entire response must be parseable as JSON.\r\nBased on the ABOVE document, fill in the JSON structure below:\r\nHere is the JSON structure I expect (fill it with content):\r\n{\r\n \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\r\n \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\r\n \"pl_key_points\": [\r\n \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\r\n \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\r\n ],\r\n \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\r\n \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\r\n \"eng_key_points\": [\r\n \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\r\n \"Second short bullet point in English...\"\r\n ],\r\n \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\r\n \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\r\n \"de_key_points\": [\r\n \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\r\n \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\r\n ],\r\n \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\r\n \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\r\n \"fr_key_points\": [\r\n \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\r\n \"Deuxième court point en français...\"\r\n ],\r\n \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\r\n \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\r\n \"es_key_points\": [\r\n \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\r\n \"Segundo punto breve en español...\"\r\n ],\r\n \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\r\n \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\r\n \"it_key_points\": [\r\n \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\r\n \"Secondo breve punto in italiano...\"\r\n ],\r\n \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\r\n \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\r\n \"nl_key_points\": [\r\n \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\r\n \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\r\n ],\r\n \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\r\n \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\r\n \"pt_key_points\": [\r\n \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\r\n \"Segundo ponto curto em português...\"\r\n ],\r\n \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \\\"Other\\\". If you use \\\"Other\\\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\\\"Taxes\\\", \\\"Family\\\"].\"]\r\n}\r\n\r\n", "ai_response_raw": " {\n \"pl_ai_title\": \"Mniejsze grupy w przedszkolach i nowe zasady finansowania\",\n \"pl_summary\": \"Projekt ustawy wprowadza limit 18 dzieci w oddziale przedszkolnym oraz zmienia zasady finansowania, by samorządy otrzymywały wyższe wsparcie za prowadzenie mniejszych grup. Dzięki temu dzieci mają szansę na lepszą opiekę, a rodzice na większą stabilność dostępu do przedszkoli.\",\n \"pl_key_points\": [\n \"Limit 18 dzieci w oddziale przedszkolnym od września 2028 r. – mniejsze grupy, więcej uwagi dla każdego dziecka.\",\n \"Wyższe finansowanie dla przedszkoli z mniejszymi grupami – samorządy dostaną więcej pieniędzy za utrzymanie takich oddziałów.\",\n \"Ochrona przed likwidacją oddziałów przy niżu demograficznym – samorządy nie będą zmuszane do zamykania przedszkoli z powodu zbyt małej liczby dzieci.\",\n \"Stare oddziały zachowują dotychczasową liczbę dzieci do końca roku szkolnego – dzieci już uczęszczające nie muszą zmieniać grupy.\",\n \"Zmiany finansowe od stycznia 2027 r., organizacyjne od września 2028 r. – czas na przygotowanie dla samorządów i przedszkoli.\"\n ],\n \"eng_ai_title\": \"Smaller preschool groups and new funding rules\",\n \"eng_summary\": \"The bill introduces a limit of 18 children per preschool group and changes funding rules so that local governments receive higher support for maintaining smaller groups. This gives children a chance for better care and parents more stable access to preschools.\",\n \"eng_key_points\": [\n \"Limit of 18 children per preschool group from September 2028 – smaller groups, more attention for each child.\",\n \"Higher funding for preschools with smaller groups – local governments will receive more money for maintaining such groups.\",\n \"Protection against group closures due to demographic decline – local governments won't be forced to close preschools because of too few children.\",\n \"Existing groups keep their current number of children until the end of the school year – children already attending don't have to change groups.\",\n \"Financial changes from January 2027, organizational changes from September 2028 – time to prepare for local governments and preschools.\"\n ],\n \"de_ai_title\": \"Kleinere Vorschulgruppen und neue Finanzierungsregeln\",\n \"de_summary\": \"Der Gesetzentwurf führt eine Begrenzung auf 18 Kinder pro Vorschulgruppe ein und ändert die Finanzierungsregeln, damit Kommunen höhere Unterstützung für kleinere Gruppen erhalten. Dadurch erhalten Kinder bessere Betreuung und Eltern stabilere Zugangsmöglichkeiten zu Vorschulen.\",\n \"de_key_points\": [\n \"Begrenzung auf 18 Kinder pro Vorschulgruppe ab September 2028 – kleinere Gruppen, mehr Aufmerksamkeit für jedes Kind.\",\n \"Höhere Finanzierung für Vorschulen mit kleineren Gruppen – Kommunen erhalten mehr Geld für die Unterhaltung solcher Gruppen.\",\n \"Schutz vor Schließung von Gruppen aufgrund des demografischen Rückgangs – Kommunen werden nicht gezwungen, Vorschulen wegen zu weniger Kinder zu schließen.\",\n \"Bestehende Gruppen behalten ihre aktuelle Kinderzahl bis zum Schuljahresende – bereits besuchende Kinder müssen die Gruppe nicht wechseln.\",\n \"Finanzielle Änderungen ab Januar 2027, organisatorische Änderungen ab September 2028 – Vorbereitungszeit für Kommunen und Vorschulen.\"\n ],\n \"fr_ai_title\": \"Groupes préscolaires plus petits et nouvelles règles de financement\",\n \"fr_summary\": \"Le projet de loi introduit une limite de 18 enfants par groupe préscolaire et modifie les règles de financement pour que les collectivités locales reçoivent un soutien plus élevé pour maintenir des groupes plus petits. Cela donne aux enfants une chance de meilleurs soins et aux parents un accès plus stable aux écoles maternelles.\",\n \"fr_key_points\": [\n \"Limite de 18 enfants par groupe préscolaire à partir de septembre 2028 – groupes plus petits, plus d'attention pour chaque enfant.\",\n \"Financement plus élevé pour les écoles maternelles avec des groupes plus petits – les collectivités locales recevront plus d'argent pour maintenir de tels groupes.\",\n \"Protection contre la fermeture des groupes due au déclin démographique – les collectivités locales ne seront pas obligées de fermer les écoles maternelles à cause d'un nombre trop faible d'enfants.\",\n \"Les groupes existants conservent leur nombre actuel d'enfants jusqu'à la fin de l'année scolaire – les enfants déjà inscrits n'ont pas à changer de groupe.\",\n \"Changements financiers à partir de janvier 2027, changements organisationnels à partir de septembre 2028 – temps de préparation pour les collectivités locales et les écoles maternelles.\"\n ],\n \"es_ai_title\": \"Grupos preescolares más pequeños y nuevas reglas de financiación\",\n \"es_summary\": \"El proyecto de ley introduce un límite de 18 niños por grupo preescolar y cambia las reglas de financiación para que los gobiernos locales reciban un apoyo mayor por mantener grupos más pequeños. Esto da a los niños una oportunidad de mejor atención y a los padres un acceso más estable a las escuelas preescolares.\",\n \"es_key_points\": [\n \"Límite de 18 niños por grupo preescolar desde septiembre de 2028 – grupos más pequeños, más atención para cada niño.\",\n \"Mayor financiación para escuelas preescolares con grupos más pequeños – los gobiernos locales recibirán más dinero por mantener dichos grupos.\",\n \"Protección contra el cierre de grupos debido a la disminución demográfica – los gobiernos locales no se verán obligados a cerrar escuelas preescolares por tener pocos niños.\",\n \"Los grupos existentes mantienen su número actual de niños hasta final de curso – los niños que ya asisten no tienen que cambiar de grupo.\",\n \"Cambios financieros desde enero de 2027, cambios organizativos desde septiembre de 2028 – tiempo de preparación para gobiernos locales y escuelas preescolares.\"\n ],\n \"it_ai_title\": \"Gruppi prescolari più piccoli e nuove regole di finanziamento\",\n \"it_summary\": \"Il progetto di legge introduce un limite di 18 bambini per gruppo prescolare e modifica le regole di finanziamento in modo che i governi locali ricevano un sostegno maggiore per mantenere gruppi più piccoli. Questo dà ai bambini la possibilità di una migliore cura e ai genitori un accesso più stabile alle scuole dell'infanzia.\",\n \"it_key_points\": [\n \"Limite di 18 bambini per gruppo prescolare da settembre 2028 – gruppi più piccoli, più attenzione per ogni bambino.\",\n \"Finanziamento più elevato per le scuole dell'infanzia con gruppi più piccoli – i governi locali riceveranno più soldi per mantenere tali gruppi.\",\n \"Protezione contro la chiusura dei gruppi a causa del declino demografico – i governi locali non saranno costretti a chiudere le scuole dell'infanzia per troppo pochi bambini.\",\n \"I gruppi esistenti mantengono il loro attuale numero di bambini fino alla fine dell'anno scolastico – i bambini già frequentanti non devono cambiare gruppo.\",\n \"Cambiamenti finanziari da gennaio 2027, cambiamenti organizzativi da settembre 2028 – tempo di preparazione per governi locali e scuole dell'infanzia.\"\n ],\n \"nl_ai_title\": \"Kleinere voorschoolse groepen en nieuwe financieringsregels\",\n \"nl_summary\": \"Het wetsvoorstel introduceert een limiet van 18 kinderen per voorschoolse groep en wijzigt de financieringsregels zodat lokale overheden hogere steun ontvangen voor het onderhouden van kleinere groepen. Dit geeft kinderen een kans op betere zorg en ouders een stabielere toegang tot voorschoolse educatie.\",\n \"nl_key_points\": [\n \"Limiet van 18 kinderen per voorschoolse groep vanaf september 2028 – kleinere groepen, meer aandacht voor elk kind.\",\n \"Hogere financiering voor voorscholen met kleinere groepen – lokale overheden ontvangen meer geld voor het onderhouden van zulke groepen.\",\n \"Bescherming tegen groepsopheffing door demografische daling – lokale overheden worden niet gedwongen voorscholen te sluiten vanwege te weinig kinderen.\",\n \"Bestaande groepen behouden hun huidige aantal kinderen tot het einde van het schooljaar – kinderen die al deelnemen hoeven niet van groep te wisselen.\",\n \"Financiële wijzigingen vanaf januari 2027, organisatorische wijzigingen vanaf september 2028 – voorbereidingstijd voor lokale overheden en voorscholen.\"\n ],\n \"pt_ai_title\": \"Grupos pré-escolares mais pequenos e novas regras de financiamento\",\n \"pt_summary\": \"O projeto de lei introduz um limite de 18 crianças por grupo pré-escolar e altera as regras de financiamento para que os governos locais recebam um apoio maior por manter grupos mais pequenos. Isto dá às crianças uma oportunidade de melhores cuidados e aos pais um acesso mais estável às escolas pré-escolares.\",\n \"pt_key_points\": [\n \"Limite de 18 crianças por grupo pré-escolar a partir de setembro de 2028 – grupos mais pequenos, mais atenção para cada criança.\",\n \"Financiamento mais elevado para escolas pré-escolares com grupos mais pequenos – os governos locais receberão mais dinheiro por manter tais grupos.\",\n \"Proteção contra o encerramento de grupos devido ao declínio demográfico – os governos locais não serão obrigados a fechar escolas pré-escolares por terem poucas crianças.\",\n \"Os grupos existentes mantêm o seu número atual de crianças até ao final do ano letivo – as crianças que já frequentam não têm de mudar de grupo.\",\n \"Alterações financeiras a partir de janeiro de 2027, alterações organizacionais a partir de setembro de 2028 – tempo de preparação para governos locais e escolas pré-escolares.\"\n ],\n \"category\": [\"Education\", \"Family\", \"Local Government\"]\n}" } ] }