{
  "legislationId": "10_2824",
  "lastUpdate": "2026-07-17T12:51:23.213Z",
  "history": [
    {
      "timestamp": "2026-07-17T12:51:23.213Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2824/text/index.html",
      "model": "gemini-flash-lite-latest",
      "prompt_sent": "\r\nROLE: Fact Checker.\r\nTASK: Compare SOURCE (the original) and SUMMARY (a summary prepared by another AI).\r\n\r\nYour goal is to detect \"FABRICATED SPECIFICS\" (Fabricated Entities) in SUMMARY.\r\n\r\nSOURCE:\r\nDruk nr 2824 Warszawa, 2 lipca 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Komisja do Spraw Petycji BKSP.020.3.2026 Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu Komisja do Spraw Petycji wnosi projekt ustawy: - o zmianie ustawy o Trybunale Stanu. Do reprezentowania Komisji w pracach nad projektem ustawy został upoważniony poseł Marcin Józefaciuk. Przewodniczący Komisji (-) Rafał Bochenek Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej PROJEKT USTAWA z dnia 2026 r. o zmianie ustawy o Trybunale Stanu Art. 1. W ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu (Dz. U. z 2022 r. poz. 762 oraz z 2024 r. poz. 95) po art. 26b dodaje się art. 26c w brzmieniu: „Art. 26c. Trybunał Stanu niezwłocznie publikuje wydane przez siebie orzeczenie, a po sporządzeniu jego uzasadnienia – również uzasadnienie orzeczenia, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Trybunału Stanu. Z orzeczeniem lub jego uzasadnieniem publikuje się również zgłoszone zdanie odrębne wraz z jego uzasadnieniem.”. Art. 2. W terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Trybunał Stanu opublikuje, zgodnie z art. 26c ustawy zmienianej w art. 1, orzeczenia Trybunału Stanu wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wraz z ich uzasadnieniami i zgłoszone zdania odrębne wraz z ich uzasadnieniami. Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. UZASADNIENIE 1. Potrzeba i cel uchwalenia ustawy Projektowana ustawa jest reakcją Komisji do Spraw Petycji Sejmu RP X Kadencji na petycję Nr BKSP-144-IX-773/23 (autor petycji nie wyraził zgody na ujawnienie danych osobowych), skierowaną do Sejmu RP, którą Komisja uznała za zasadną. Celem projektowanej ustawy jest nałożenie na Trybunał Stanu obowiązku publikacji wszystkich orzeczeń Trybunału wraz z uzasadnieniami i zgłoszonych zdań odrębnych wraz z ich uzasadnieniami, tak jak to w wypadku orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. Nie ma bowiem żadnego uzasadnienia merytorycznego, aby dostęp do tych orzeczeń, uzasadnień i zgłoszonych zdań odrębnych był ograniczony. W demokratycznym państwie obywatele powinni mieć nieograniczony dostęp do tego typu treści, szczególnie biorąc pod uwagę że Trybunał Stanu orzeka w sprawach naruszenia Konstytucji lub ustawy, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania przez osoby pełniące najważniejsze funkcje w państwie. Dlatego projektowana ustawa jest ważnym działaniem do zwiększenia przejrzystości życia publicznego i zwiększenia zaufania obywateli do państwa. 2. Stan w dziedzinie, która ma być unormowana Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych „w Monitorze Polskim ogłasza się uchwały Sejmu i Senatu oraz Zgromadzenia Narodowego inne niż wymienione w ust. 2, wyroki Trybunału Stanu, a także postanowienia Marszałka Sejmu, jeżeli ich ogłoszenie w Monitorze Polskim jest przewidziane w tych uchwałach lub postanowieniach albo jeżeli odrębne ustawy tak stanowią”. Z przepisu wynika więc, że istnieje jedynie obowiązek publikacji wyroków Trybunału Stanu, bez obowiązku publikacji ich uzasadnień. § 22 ust. 1 uchwały Trybunału Stanu z dnia 19 stycznia 2022 r. w sprawie regulaminu Trybunału Stanu (M.P. poz. 309) stanowi, że „uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na pociągnięcie członka Trybunału Stanu do odpowiedzialności karnej lub na pozbawienie wolności ogłasza się bezpośrednio po jej podjęciu. W wyjątkowych przypadkach Trybunał Stanu może odroczyć ogłoszenie uchwały na okres do 14 dni”. Ponadto § 28 ust. 1 tego regulaminu stanowi, że „orzeczenie podlegające ogłoszeniu sporządza się i ogłasza bezpośrednio po zamknięciu rozprawy lub posiedzenia i naradzie. W wyjątkowych przypadkach Trybunał Stanu może odroczyć ogłoszenie orzeczenia na okres do 14 dni”. Aktualna praktyka Trybunału Stanu wykracza poza wąskie obowiązki nałożone w przepisach, bowiem na stronie Trybunału Stanu opublikowane są, pomimo braku obowiązku publikacji, w formie zanonimizowanej: • postanowienie z dnia 3 lipca 2019 r. o sygn. TS 2/07; • uchwała z dnia 15 maja 2019 r. o sygn. TSZP 1/17 4 wraz z uzasadnieniem uchwały oraz 5 zdaniami odrębnymi; • postanowienie z dnia 8 kwietnia 2026 r, postanowienie z dnia 12 maja 2026 r, i postanowienie z dnia 10 czerwca 2026 r, - wszystkie o sygn. TS 2/25. Odmienne zasady dotyczą orzeczeń Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego. Art. 8 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi, że „Sąd Najwyższy niezwłocznie publikuje wydane przez siebie orzeczenie, a po sporządzeniu jego uzasadnienia – również uzasadnienie orzeczenia, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Sądu Najwyższego. Z orzeczeniem lub jego uzasadnieniem publikuje się również zgłoszone zdanie odrębne wraz z jego uzasadnieniem”. Podobne unormowanie w zakresie obowiązku publikacji orzeczeń znajduje się w art. 115 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w myśl którego: „1. Trybunał wydaje zbiór swoich orzeczeń w postaci elektronicznej. 2. W zbiorze, o którym mowa w ust. 1, publikuje się orzeczenia wraz z uzasadnieniami i zdaniami odrębnymi. 3. Nazwa «Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego» podlega ochronie prawnej”. „Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy” zamieszcza się w wersji elektronicznej na stronie podmiotowej Trybunału Konstytucyjnego. 3. Założenia podstawowych aktów wykonawczych Projektowana ustawa nie wymaga wydania aktów wykonawczych. 4. Oświadczenie o zgodności projektu ustawy z prawem Unii Europejskiej Przedmiot projektowanej regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej. DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Ustawa o zmianie ustawy o Trybunale Stanu b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Marcin Józefaciuk Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Jaki problem jest rozwiązywany i jaka jest skala tego problemu. Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych istnieje obowiązek publikacji jedynie wyroków Trybunału Stanu, bez obowiązku publikacji uzasadnień. Aktualna praktyka Trybunału Stanu wykracza poza wąskie obowiązki nałożone w przepisach, bowiem na stronie Trybunału Stanu opublikowane są, pomimo braku obowiązku publikacji, cztery postanowienia i jedna uchwała, wraz z uzasadnieniami i zdaniami odrębnymi. Odmienne zasady zostały określone wobec orzeczeń Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego. Art. 8 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi, że: „Sąd Najwyższy niezwłocznie publikuje wydane przez siebie orzeczenie, a po sporządzeniu jego uzasadnienia – również uzasadnienie orzeczenia, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Sądu Najwyższego. Z orzeczeniem lub jego uzasadnieniem publikuje się również zgłoszone zdanie odrębne wraz z jego uzasadnieniem.”. Podobne unormowanie w zakresie obowiązku publikacji orzeczeń znajduje się w art. 115 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Potrzeba uchwalenia projektowanej ustawy wynika z przekonania, że nie ma żadnego uzasadnienia merytorycznego, aby dostęp do orzeczeń Trybunału Stanu , uzasadnień i zgłoszonych zdań odrębnych był ograniczony. W demokratycznym państwie obywatele powinni mieć nieograniczony dostęp do tego typu treści, szczególnie biorąc pod uwagę, że Trybunał Stanu orzeka w sprawach naruszenia Konstytucji lub ustawy, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania przez osoby pełniące najważniejsze funkcje w państwie. Dlatego projektowana ustawa jest ważnym działaniem do zwiększenia przejrzystości życia publicznego i zwiększenia zaufania obywateli do państwa. Zwięzły opis proponowanych rozwiązań. Projektowana ustawa zawiera propozycję dodania w ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu nowego art. 20c, nakładającego na Trybunał Stanu obowiązek publikacji wydawanych orzeczeń i ich uzasadnień a także zgłoszone zdania odrębne wraz z uzasadnieniami w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Trybunału Stanu. Byłoby to więc rozwiązanie analogiczne do obecnego unormowania w odniesieniu do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. Art. 2 projektowanej ustawy nakłada natomiast na Trybunał obowiązek publikacji orzeczeń wydanych przed wejściem w życie niniejszej ustawy wraz z uzasadnieniami oraz zgłoszonymi zdaniami odrębnymi. Skutki braku zmiany stanu obecnego. Zasadniczym skutkiem społecznym i prawnym braku zmiany aktualnego stanu prawnego byłoby utrzymywanie nieuzasadnionego stanu ograniczonego zaufania obywateli do państwa oraz brak przejrzystości i jawności życia publicznego spowodowany brakiem dostępności obywateli do orzeczeń Trybunału Stanu wraz z uzasadnieniami. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Nie Przedstawione w projektowanej ustawie rozwiązanie jest jedynym możliwym w świetle już istniejących zbieżnych rozwiązań wobec orzeczeń Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? Projektowana ustawa zapewni spójną koncepcję dostępu do orzeczeń Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu a w konsekwencji zwiększenie zaufania obywateli do państwa, poprawę przejrzystości i jawności życia publicznego. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Zasadniczym skutkiem społecznym projektowanej ustawy będzie zwiększenie zaufania obywateli do państwa dzięki wprowadzeniu zasady pełnej jawności i dostępności orzeczeń Trybunału Stanu. Ponadto, jak słusznie wskazał autor petycji, „obowiązek publikacji wszystkich orzeczeń Trybunału Stanu będzie miał pozytywny wpływ – dzięki temu doktryna prawa konstytucyjnego oraz prawa karnego uzyska cenny materiał, przydatny w działalności naukowej. Opinia publiczna będzie mogła zapoznać się szczegółowo z działalnością Trybunału Stanu”. Krąg podmiotów które odczują pozytywne skutki projektowanej ustawy, jest duży bardzo szeroki, obejmuje nie tylko osoby mające istotny wpływ na kształtowanie systemu prawnego (przede wszystkim osoby wykonujące zawody prawnicze oraz dziennikarze, ale potencjalnie wszystkich obywateli). [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projektowana ustawa nie wywoła skutków gospodarczych, nie będzie miała wpływu na działalność podmiotów gospodarczych. W dobie rozwiniętych narzędzi komunikacji elektronicznej publikacja orzeczenia zajmuje chwilę, a ponieważ czynność taka nie wymaga specjalistycznej wiedzy, może być wykonana przez szerokie grono pracowników, także niższego szczebla, w ramach dotychczasowych obowiązków zawodowych. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projektowana ustawa nie wywoła skutków finansowych dla sektora finansów publicznych. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Projekt nie pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego polegające na zwiększeniu wydatków lub zmniejszeniu dochodów, w porównaniu do aktualnie obowiązujących wielkości. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie\r\n\r\nSUMMARY TO EVALUATE:\r\nTitle: Transparency of State Tribunal Rulings\r\nSummary: The bill will give citizens access to all State Tribunal rulings with their justifications. Currently, the Tribunal only publishes verdicts, but will now have to disclose reasoning and dissenting opinions as well. This means greater transparency in cases concerning the most important officials in the country.\r\nKey Points: The State Tribunal will be required to publish all rulings with justifications and dissenting opinions on its website., Within one year of the law taking effect, the Tribunal will also publish archival rulings issued before the new regulations., The change concerns cases about constitutional or legal violations by persons holding the highest state functions., The solution aligns standards with those already in force at the Supreme Court and Constitutional Tribunal.\r\n\r\nEVALUATION RULES:\r\n1. Check all NUMBERS, DATES, and AMOUNTS in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n2. Check all NAMES, ORGANIZATIONS, and PLACES in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n3. Check all specific LEGAL ACTIONS. If that mechanism is not present in SOURCE -> is_valid: false.\r\n\r\nIMPORTANT: Abstract concepts (e.g. \"transparency\", \"trust\") are allowed as conclusions.\r\n\r\nOUTPUT (JSON):\r\n{\r\n  \"is_valid\": true/false,\r\n  \"issue\": \"fabricated_entity\" / \"contradiction\" / \"none\"\r\n}\r\n\r\nFORMATTING REQUIREMENTS:\r\n1. Respond ONLY with a raw JSON object.\r\n2. DO NOT use Markdown code blocks.\r\n3. DO NOT add any introductions or explanations before or after the JSON.\r\n4. The JSON must be valid and ready to parse.\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"is_valid\": true,\n  \"issue\": \"none\"\n}"
    },
    {
      "timestamp": "2026-07-17T12:21:09.505Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2824/text/index.html",
      "model": "kimi",
      "prompt_sent": "\r\nYou are an expert in the law of the Poland, whose task is to analyze bills, resolutions, and other legislative documents, and then prepare information from them in an accessible way for citizens. Your goal is to present information so that citizens can assess the impact of legislation on their lives themselves, even without specialized legislative knowledge. Focus on facts and the objective effects of the introduced changes, avoiding value judgments and personal opinions. All legal jargon is forbidden. Present information in a clear, concise, and engaging way, so that it is understandable to a person without legal education. Avoid long, complex sentences. Instead of writing \"the bill aims to amend the tax code...\", write \"Tax changes: new reliefs and obligations for...\". Continue your work until you solve your task. If you are not certain about the generated content, analyze the document again – do not guess. Plan your task well before starting it. In the summary and key points, if possible and justified, emphasize what specific benefits or effects (positive or negative) the law introduces for citizens' everyday life, their rights and obligations, personal finances, safety, and other important issues (e.g. categorical prohibitions and orders, or the most important specific financial and territorial allocations).\r\n\r\nYour response MUST be in JSON format - and contain the following keys.\r\nBefore returning the response, carefully verify that the entire JSON structure is 100% correct, including all commas, curly braces, square brackets, and quotation marks. Invalid JSON is unacceptable and will make it impossible to process your work.\r\n\r\nCarefully analyze the following text of the legal document. This is the content on the basis of which you must generate the summary and key points:\r\n--- DOCUMENT START ---\r\nDruk nr 2824 Warszawa, 2 lipca 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Komisja do Spraw Petycji BKSP.020.3.2026 Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu Komisja do Spraw Petycji wnosi projekt ustawy: - o zmianie ustawy o Trybunale Stanu. Do reprezentowania Komisji w pracach nad projektem ustawy został upoważniony poseł Marcin Józefaciuk. Przewodniczący Komisji (-) Rafał Bochenek Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej PROJEKT USTAWA z dnia 2026 r. o zmianie ustawy o Trybunale Stanu Art. 1. W ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu (Dz. U. z 2022 r. poz. 762 oraz z 2024 r. poz. 95) po art. 26b dodaje się art. 26c w brzmieniu: „Art. 26c. Trybunał Stanu niezwłocznie publikuje wydane przez siebie orzeczenie, a po sporządzeniu jego uzasadnienia – również uzasadnienie orzeczenia, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Trybunału Stanu. Z orzeczeniem lub jego uzasadnieniem publikuje się również zgłoszone zdanie odrębne wraz z jego uzasadnieniem.”. Art. 2. W terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Trybunał Stanu opublikuje, zgodnie z art. 26c ustawy zmienianej w art. 1, orzeczenia Trybunału Stanu wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wraz z ich uzasadnieniami i zgłoszone zdania odrębne wraz z ich uzasadnieniami. Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. UZASADNIENIE 1. Potrzeba i cel uchwalenia ustawy Projektowana ustawa jest reakcją Komisji do Spraw Petycji Sejmu RP X Kadencji na petycję Nr BKSP-144-IX-773/23 (autor petycji nie wyraził zgody na ujawnienie danych osobowych), skierowaną do Sejmu RP, którą Komisja uznała za zasadną. Celem projektowanej ustawy jest nałożenie na Trybunał Stanu obowiązku publikacji wszystkich orzeczeń Trybunału wraz z uzasadnieniami i zgłoszonych zdań odrębnych wraz z ich uzasadnieniami, tak jak to w wypadku orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. Nie ma bowiem żadnego uzasadnienia merytorycznego, aby dostęp do tych orzeczeń, uzasadnień i zgłoszonych zdań odrębnych był ograniczony. W demokratycznym państwie obywatele powinni mieć nieograniczony dostęp do tego typu treści, szczególnie biorąc pod uwagę że Trybunał Stanu orzeka w sprawach naruszenia Konstytucji lub ustawy, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania przez osoby pełniące najważniejsze funkcje w państwie. Dlatego projektowana ustawa jest ważnym działaniem do zwiększenia przejrzystości życia publicznego i zwiększenia zaufania obywateli do państwa. 2. Stan w dziedzinie, która ma być unormowana Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych „w Monitorze Polskim ogłasza się uchwały Sejmu i Senatu oraz Zgromadzenia Narodowego inne niż wymienione w ust. 2, wyroki Trybunału Stanu, a także postanowienia Marszałka Sejmu, jeżeli ich ogłoszenie w Monitorze Polskim jest przewidziane w tych uchwałach lub postanowieniach albo jeżeli odrębne ustawy tak stanowią”. Z przepisu wynika więc, że istnieje jedynie obowiązek publikacji wyroków Trybunału Stanu, bez obowiązku publikacji ich uzasadnień. § 22 ust. 1 uchwały Trybunału Stanu z dnia 19 stycznia 2022 r. w sprawie regulaminu Trybunału Stanu (M.P. poz. 309) stanowi, że „uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na pociągnięcie członka Trybunału Stanu do odpowiedzialności karnej lub na pozbawienie wolności ogłasza się bezpośrednio po jej podjęciu. W wyjątkowych przypadkach Trybunał Stanu może odroczyć ogłoszenie uchwały na okres do 14 dni”. Ponadto § 28 ust. 1 tego regulaminu stanowi, że „orzeczenie podlegające ogłoszeniu sporządza się i ogłasza bezpośrednio po zamknięciu rozprawy lub posiedzenia i naradzie. W wyjątkowych przypadkach Trybunał Stanu może odroczyć ogłoszenie orzeczenia na okres do 14 dni”. Aktualna praktyka Trybunału Stanu wykracza poza wąskie obowiązki nałożone w przepisach, bowiem na stronie Trybunału Stanu opublikowane są, pomimo braku obowiązku publikacji, w formie zanonimizowanej: • postanowienie z dnia 3 lipca 2019 r. o sygn. TS 2/07; • uchwała z dnia 15 maja 2019 r. o sygn. TSZP 1/17 4 wraz z uzasadnieniem uchwały oraz 5 zdaniami odrębnymi; • postanowienie z dnia 8 kwietnia 2026 r, postanowienie z dnia 12 maja 2026 r, i postanowienie z dnia 10 czerwca 2026 r, - wszystkie o sygn. TS 2/25. Odmienne zasady dotyczą orzeczeń Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego. Art. 8 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi, że „Sąd Najwyższy niezwłocznie publikuje wydane przez siebie orzeczenie, a po sporządzeniu jego uzasadnienia – również uzasadnienie orzeczenia, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Sądu Najwyższego. Z orzeczeniem lub jego uzasadnieniem publikuje się również zgłoszone zdanie odrębne wraz z jego uzasadnieniem”. Podobne unormowanie w zakresie obowiązku publikacji orzeczeń znajduje się w art. 115 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w myśl którego: „1. Trybunał wydaje zbiór swoich orzeczeń w postaci elektronicznej. 2. W zbiorze, o którym mowa w ust. 1, publikuje się orzeczenia wraz z uzasadnieniami i zdaniami odrębnymi. 3. Nazwa «Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego» podlega ochronie prawnej”. „Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy” zamieszcza się w wersji elektronicznej na stronie podmiotowej Trybunału Konstytucyjnego. 3. Założenia podstawowych aktów wykonawczych Projektowana ustawa nie wymaga wydania aktów wykonawczych. 4. Oświadczenie o zgodności projektu ustawy z prawem Unii Europejskiej Przedmiot projektowanej regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej. DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Ustawa o zmianie ustawy o Trybunale Stanu b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Marcin Józefaciuk Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Jaki problem jest rozwiązywany i jaka jest skala tego problemu. Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych istnieje obowiązek publikacji jedynie wyroków Trybunału Stanu, bez obowiązku publikacji uzasadnień. Aktualna praktyka Trybunału Stanu wykracza poza wąskie obowiązki nałożone w przepisach, bowiem na stronie Trybunału Stanu opublikowane są, pomimo braku obowiązku publikacji, cztery postanowienia i jedna uchwała, wraz z uzasadnieniami i zdaniami odrębnymi. Odmienne zasady zostały określone wobec orzeczeń Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego. Art. 8 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi, że: „Sąd Najwyższy niezwłocznie publikuje wydane przez siebie orzeczenie, a po sporządzeniu jego uzasadnienia – również uzasadnienie orzeczenia, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Sądu Najwyższego. Z orzeczeniem lub jego uzasadnieniem publikuje się również zgłoszone zdanie odrębne wraz z jego uzasadnieniem.”. Podobne unormowanie w zakresie obowiązku publikacji orzeczeń znajduje się w art. 115 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Potrzeba uchwalenia projektowanej ustawy wynika z przekonania, że nie ma żadnego uzasadnienia merytorycznego, aby dostęp do orzeczeń Trybunału Stanu , uzasadnień i zgłoszonych zdań odrębnych był ograniczony. W demokratycznym państwie obywatele powinni mieć nieograniczony dostęp do tego typu treści, szczególnie biorąc pod uwagę, że Trybunał Stanu orzeka w sprawach naruszenia Konstytucji lub ustawy, w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania przez osoby pełniące najważniejsze funkcje w państwie. Dlatego projektowana ustawa jest ważnym działaniem do zwiększenia przejrzystości życia publicznego i zwiększenia zaufania obywateli do państwa. Zwięzły opis proponowanych rozwiązań. Projektowana ustawa zawiera propozycję dodania w ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu nowego art. 20c, nakładającego na Trybunał Stanu obowiązek publikacji wydawanych orzeczeń i ich uzasadnień a także zgłoszone zdania odrębne wraz z uzasadnieniami w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Trybunału Stanu. Byłoby to więc rozwiązanie analogiczne do obecnego unormowania w odniesieniu do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. Art. 2 projektowanej ustawy nakłada natomiast na Trybunał obowiązek publikacji orzeczeń wydanych przed wejściem w życie niniejszej ustawy wraz z uzasadnieniami oraz zgłoszonymi zdaniami odrębnymi. Skutki braku zmiany stanu obecnego. Zasadniczym skutkiem społecznym i prawnym braku zmiany aktualnego stanu prawnego byłoby utrzymywanie nieuzasadnionego stanu ograniczonego zaufania obywateli do państwa oraz brak przejrzystości i jawności życia publicznego spowodowany brakiem dostępności obywateli do orzeczeń Trybunału Stanu wraz z uzasadnieniami. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Nie Przedstawione w projektowanej ustawie rozwiązanie jest jedynym możliwym w świetle już istniejących zbieżnych rozwiązań wobec orzeczeń Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? Projektowana ustawa zapewni spójną koncepcję dostępu do orzeczeń Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu a w konsekwencji zwiększenie zaufania obywateli do państwa, poprawę przejrzystości i jawności życia publicznego. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Zasadniczym skutkiem społecznym projektowanej ustawy będzie zwiększenie zaufania obywateli do państwa dzięki wprowadzeniu zasady pełnej jawności i dostępności orzeczeń Trybunału Stanu. Ponadto, jak słusznie wskazał autor petycji, „obowiązek publikacji wszystkich orzeczeń Trybunału Stanu będzie miał pozytywny wpływ – dzięki temu doktryna prawa konstytucyjnego oraz prawa karnego uzyska cenny materiał, przydatny w działalności naukowej. Opinia publiczna będzie mogła zapoznać się szczegółowo z działalnością Trybunału Stanu”. Krąg podmiotów które odczują pozytywne skutki projektowanej ustawy, jest duży bardzo szeroki, obejmuje nie tylko osoby mające istotny wpływ na kształtowanie systemu prawnego (przede wszystkim osoby wykonujące zawody prawnicze oraz dziennikarze, ale potencjalnie wszystkich obywateli). [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projektowana ustawa nie wywoła skutków gospodarczych, nie będzie miała wpływu na działalność podmiotów gospodarczych. W dobie rozwiniętych narzędzi komunikacji elektronicznej publikacja orzeczenia zajmuje chwilę, a ponieważ czynność taka nie wymaga specjalistycznej wiedzy, może być wykonana przez szerokie grono pracowników, także niższego szczebla, w ramach dotychczasowych obowiązków zawodowych. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Projektowana ustawa nie wywoła skutków finansowych dla sektora finansów publicznych. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Projekt nie pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego polegające na zwiększeniu wydatków lub zmniejszeniu dochodów, w porównaniu do aktualnie obowiązujących wielkości. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie\r\n--- DOCUMENT END ---\r\n\r\nREMEMBER: Your response MUST be only a valid JSON object. Do not add any extra characters, comments, or text before the '{' character or after the '}' character. The entire response must be parseable as JSON.\r\nBased on the ABOVE document, fill in the JSON structure below:\r\nHere is the JSON structure I expect (fill it with content):\r\n{\r\n  \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\r\n  \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\r\n  \"pl_key_points\": [\r\n    \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\r\n    \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\r\n  ],\r\n  \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\r\n  \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\r\n  \"eng_key_points\": [\r\n    \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\r\n    \"Second short bullet point in English...\"\r\n  ],\r\n  \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\r\n  \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\r\n  \"de_key_points\": [\r\n    \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\r\n    \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\r\n  ],\r\n  \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\r\n  \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\r\n  \"fr_key_points\": [\r\n    \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\r\n    \"Deuxième court point en français...\"\r\n  ],\r\n  \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\r\n  \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\r\n  \"es_key_points\": [\r\n    \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\r\n    \"Segundo punto breve en español...\"\r\n  ],\r\n  \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\r\n  \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\r\n  \"it_key_points\": [\r\n    \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\r\n    \"Secondo breve punto in italiano...\"\r\n  ],\r\n  \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\r\n  \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\r\n  \"nl_key_points\": [\r\n    \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\r\n    \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\r\n  ],\r\n  \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\r\n  \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\r\n  \"pt_key_points\": [\r\n    \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\r\n    \"Segundo ponto curto em português...\"\r\n  ],\r\n  \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \\\"Other\\\". If you use \\\"Other\\\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\\\"Taxes\\\", \\\"Family\\\"].\"]\r\n}\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": " {\n  \"pl_ai_title\": \"Jawność orzeczeń Trybunału Stanu\",\n  \"pl_summary\": \"Projekt ustawy zapewni obywatelom dostęp do wszystkich orzeczeń Trybunału Stanu wraz z uzasadnieniami. Dotychczas Trybunał publikował jedynie wyroki, a teraz będzie musiał udostępniać również uzasadnienia i zdania odrębne sędziów. To większa przejrzystość w sprawach dotyczących najważniejszych osób w państwie.\",\n  \"pl_key_points\": [\n    \"Trybunał Stanu będzie musiał publikować wszystkie orzeczenia wraz z uzasadnieniami i zdaniami odrębnymi na swojej stronie internetowej.\",\n    \"W ciągu roku od wejścia ustawy w życie Trybunał opublikuje również archiwalne orzeczenia wydane przed nowymi przepisami.\",\n    \"Zmiana dotyczy spraw o naruszenie Konstytucji lub ustawy przez osoby pełniące najważniejsze funkcje w państwie.\",\n    \"Rozwiązanie wyrównuje standardy z obowiązującymi już w Sądzie Najwyższym i Trybunale Konstytucyjnym.\"\n  ],\n  \"eng_ai_title\": \"Transparency of State Tribunal Rulings\",\n  \"eng_summary\": \"The bill will give citizens access to all State Tribunal rulings with their justifications. Currently, the Tribunal only publishes verdicts, but will now have to disclose reasoning and dissenting opinions as well. This means greater transparency in cases concerning the most important officials in the country.\",\n  \"eng_key_points\": [\n    \"The State Tribunal will be required to publish all rulings with justifications and dissenting opinions on its website.\",\n    \"Within one year of the law taking effect, the Tribunal will also publish archival rulings issued before the new regulations.\",\n    \"The change concerns cases about constitutional or legal violations by persons holding the highest state functions.\",\n    \"The solution aligns standards with those already in force at the Supreme Court and Constitutional Tribunal.\"\n  ],\n  \"de_ai_title\": \"Transparenz der Urteile des Staatstribunals\",\n  \"de_summary\": \"Der Gesetzentwurf wird den Bürgern Zugang zu allen Urteilen des Staatstribunals mit deren Begründungen gewähren. Bisher veröffentlichte das Tribunal nur Urteile, muss nun aber auch Begründungen und abweichende Meinungen der Richter offenlegen. Das bedeutet mehr Transparenz in Fällen, die die wichtigsten Personen im Staat betreffen.\",\n  \"de_key_points\": [\n    \"Das Staatstribunal muss alle Urteile mit Begründungen und abweichenden Meinungen auf seiner Website veröffentlichen.\",\n    \"Innerhalb eines Jahres nach Inkrafttreten des Gesetzes veröffentlicht das Tribunal auch archivierte Urteile, die vor den neuen Vorschriften ergangen sind.\",\n    \"Die Änderung betrifft Fälle von Verfassungs- oder Gesetzesverletzungen durch Personen mit den höchsten Staatsfunktionen.\",\n    \"Die Lösung gleicht die Standards mit denen des Obersten Gerichtshofs und des Verfassungsgerichts an.\"\n  ],\n  \"fr_ai_title\": \"Transparence des décisions du Tribunal d'État\",\n  \"fr_summary\": \"Le projet de loi donnera aux citoyens accès à toutes les décisions du Tribunal d'État avec leurs motivations. Actuellement, le Tribunal ne publie que les verdicts, mais devra désormais divulguer également les motivations et les opinions dissidentes. Cela signifie une plus grande transparence dans les affaires concernant les plus hautes personnalités de l'État.\",\n  \"fr_key_points\": [\n    \"Le Tribunal d'État sera tenu de publier toutes les décisions avec motivations et opinions dissidentes sur son site internet.\",\n    \"Dans un délai d'un an après l'entrée en vigueur de la loi, le Tribunal publiera également les décisions archivées rendues avant les nouvelles réglementations.\",\n    \"Le changement concerne les affaires de violation de la Constitution ou de la loi par les personnes occupant les plus hautes fonctions de l'État.\",\n    \"La solution aligne les normes sur celles déjà en vigueur à la Cour suprême et au Tribunal constitutionnel.\"\n  ],\n  \"es_ai_title\": \"Transparencia de las resoluciones del Tribunal de Estado\",\n  \"es_summary\": \"El proyecto de ley dará a los ciudadanos acceso a todas las resoluciones del Tribunal de Estado con sus motivaciones. Actualmente, el Tribunal solo publica sentencias, pero ahora deberá divulgar también las motivaciones y los votos particulares. Esto significa mayor transparencia en casos que afectan a las personas más importantes del Estado.\",\n  \"es_key_points\": [\n    \"El Tribunal de Estado deberá publicar todas las resoluciones con motivaciones y votos particulares en su sitio web.\",\n    \"Dentro de un año desde la entrada en vigor de la ley, el Tribunal también publicará resoluciones archivadas emitidas antes de las nuevas regulaciones.\",\n    \"El cambio afecta a casos de violación de la Constitución o la ley por personas que desempeñan las funciones más altas del Estado.\",\n    \"La solución alinea los estándares con los ya vigentes en el Tribunal Supremo y el Tribunal Constitucional.\"\n  ],\n  \"it_ai_title\": \"Trasparenza delle sentenze del Tribunale di Stato\",\n  \"it_summary\": \"Il progetto di legge garantirà ai cittadini l'accesso a tutte le sentenze del Tribunale di Stato con le relative motivazioni. Attualmente il Tribunale pubblica solo le sentenze, ma ora dovrà rendere pubbliche anche le motivazioni e i pareri dissenzienti. Ciò significa maggiore trasparenza nei casi che riguardano le persone più importanti dello Stato.\",\n  \"it_key_points\": [\n    \"Il Tribunale di Stato sarà tenuto a pubblicare tutte le sentenze con motivazioni e pareri dissenzienti sul proprio sito web.\",\n    \"Entro un anno dall'entrata in vigore della legge, il Tribunale pubblicherà anche le sentenze archiviate emesse prima delle nuove normative.\",\n    \"La modifica riguarda i casi di violazione della Costituzione o della legge da parte di persone che ricoprono le funzioni più alte dello Stato.\",\n    \"La soluzione allinea gli standard a quelli già in vigore presso la Corte Suprema e il Tribunale Costituzionale.\"\n  ],\n  \"nl_ai_title\": \"Transparantie van uitspraken van het Staatstribunaal\",\n  \"nl_summary\": \"Het wetsvoorstel geeft burgers toegang tot alle uitspraken van het Staatstribunaal met hun motiveringen. Tot nu toe publiceerde het Tribunaal alleen vonnissen, maar moet nu ook motiveringen en afwijkende meningen openbaar maken. Dit betekent meer transparantie in zaken die de belangrijkste personen in de staat betreffen.\",\n  \"nl_key_points\": [\n    \"Het Staatstribunaal is verplicht alle uitspraken met motiveringen en afwijkende meningen op zijn website te publiceren.\",\n    \"Binnen een jaar na inwerkingtreding van de wet publiceert het Tribunaal ook gearchiveerde uitspraken die vóór de nieuwe regelgeving zijn gegeven.\",\n    \"De wijziging betreft zaken over schending van de Grondwet of de wet door personen met de hoogste staatsfuncties.\",\n    \"De oplossing brengt de standaarden in lijn met die die al gelden bij het Hooggerechtshof en het Grondwettelijk Hof.\"\n  ],\n  \"pt_ai_title\": \"Transparência das decisões do Tribunal de Estado\",\n  \"pt_summary\": \"O projeto de lei dará aos cidadãos acesso a todas as decisões do Tribunal de Estado com as suas fundamentações. Atualmente, o Tribunal publica apenas sentenças, mas agora terá de divulgar também as fundamentações e os votos de vencido. Isto significa maior transparência em casos que dizem respeito às pessoas mais importantes do Estado.\",\n  \"pt_key_points\": [\n    \"O Tribunal de Estado será obrigado a publicar todas as decisões com fundamentações e votos de vencido no seu sítio na internet.\",\n    \"No prazo de um ano após a entrada em vigor da lei, o Tribunal também publicará decisões arquivadas proferidas antes dos novos regulamentos.\",\n    \"A alteração diz respeito a casos de violação da Constituição ou da lei por pessoas que exercem as funções mais altas do Estado.\",\n    \"A solução alinha os padrões com os já em vigor no Supremo Tribunal e no Tribunal Constitucional.\"\n  ],\n  \"category\": [\"Courts and Law\"]\n}"
    }
  ]
}