{
  "legislationId": "10_2828",
  "lastUpdate": "2026-07-17T12:52:03.038Z",
  "history": [
    {
      "timestamp": "2026-07-17T12:52:03.038Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2828/text/index.html",
      "model": "gemini-flash-lite-latest",
      "prompt_sent": "\r\nROLE: Fact Checker.\r\nTASK: Compare SOURCE (the original) and SUMMARY (a summary prepared by another AI).\r\n\r\nYour goal is to detect \"FABRICATED SPECIFICS\" (Fabricated Entities) in SUMMARY.\r\n\r\nSOURCE:\r\nDruk nr 2828 Warszawa, 26 maja 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy panią posłankę Dorotę Olko. (-) Bożena Borowiec; (-) Włodzimierz Czarzasty; (-) Jacek Czerniak; (-) Agnieszka Dziemianowicz-Bąk; (-) Krzysztof Gawkowski; (-) Daria Gosek- Popiołek; (-) Katarzyna Kotula; (-) Piotr Kowal; (-) Anita Kucharska- Dziedzic; (-) Marcin Kulasek; (-) Wanda Nowicka; (-) Dorota Olko; (-) Arkadiusz Sikora; (-) Wiesław Szczepański; (-) Andrzej Szejna; (-) Tadeusz Tomaszewski; (-) Tomasz Trela; (-) Katarzyna Ueberhan; (-) Joanna Wicha; (-) Dariusz Wieczorek; (-) Anna Maria Żukowska. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej projekt USTAWA z dnia ... o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego Art. 1. W ustawie z dnia z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm. 1 ) wprowadza się następujące zmiany: 1) po art. 8 dodaje się art. 8a w brzmieniu: „Art. 8a. Do wyrażania rzeczowników osobowych określonych w ustawie, w szczególności nazw stanowisk pracy, funkcji, tytułów zawodowych, stopni naukowych i tytułów naukowych, dopuszcza się stosowanie odpowiednich rzeczowników osobowych w rodzaju gramatycznym odpowiadającym płci danej osoby lub neutralnych pod względem płci.”; 2) użyte w art. 29 w ust. 1 w pkt 1 w lit. c, w pkt 2 w lit. c, w pkt 3 w lit. a i w pkt 4 w lit. a, w art. 112, w art. 136 w ust. 2 w pkt 5, w art. 145 w ust. 1 i w ust. 2 pkt 2, w art. 146 w ust. 2, w art. 196 w ust. 1 we wprowadzeniu do wyliczenia oraz w art. 223 w ust. 1, w różnej liczbie i różnym przypadku, wyrazy „pracownik niebędący nauczycielem akademickim” zastępuje się użytymi w odpowiedniej liczbie i odpowiednim przypadku wyrazami „pracownik administracji akademickiej”; 3) po art. 50 dodaje się art. 50a i 50b w brzmieniu: „Art. 50a. 1. Do ochrony porządku i bezpieczeństwa na terenie uczelni może być utworzona umundurowana formacja – straż akademicka. 2. Senat może utworzyć lub rozwiązać straż akademicką. 3. Nadzór nad działalnością straży akademickiej sprawuje rektor. 4. Straż akademicka jest uprawniona do: 1) legitymowania osób w uzasadnionych przypadkach w celu ustalenia ich tożsamości; 1 Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 poz. 1871 i 1897, z 2025 r. poz. 619, 620, 621, 622, 1162, 1234 i 1837 oraz z 2026 r. poz. 203, 328 i 370. 2) ujęcia, w celu niezwłocznego przekazania Policji, osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego; 3) wydawania osobom poleceń określonego zachowania się w granicach niezbędnych do realizacji celu określonego w ust. 1. 5. Zakres i sposób wykonywania zadań, o których mowa w ust. 1, oraz szczegółową strukturę organizacyjną straży akademickiej określa rektor. Art. 50b. 1. Rektor jest obowiązany przeciwdziałać nierównemu traktowaniu w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. z 2025 r. poz. 1452) i mobbingowi w rozumieniu art. 94 3 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. 2. Rektor jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika uczelni w zakresie zasady równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi. Pracownik uczelni jest obowiązany brać udział w szkoleniu z tego zakresu. 3. Szkolenia, o których mowa w ust. 2, odbywają się w czasie pracy. 4. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady szkolenia w zakresie zasady równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi, o którym mowa w ust. 2, zakres tego szkolenia, wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia oraz sposób dokumentowania szkolenia, mając na uwadze specyfikę działalności uczelni, potrzebę dodatkowego przeszkolenia rzeczników dyscyplinarnych i członków uczelnianej komisji dyscyplinarnej oraz standardy dotyczące zasad równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi. 5. Rektor jest obowiązany zapewnić przeszkolenie studenta lub doktoranta w zakresie zasady równego traktowania. Student lub doktorant jest obowiązany brać udział w szkoleniu z tego zakresu. 6. Szkolenia, o których mowa w ust. 5, jest obowiązany zapewnić rektor we współpracy z odpowiednio samorządem studenckim lub samorządem doktorantów.”; 4) po art. 51b dodaje się art. 51c w brzmieniu: „Art. 51c. 1. Uczelnia zapewnia członkom wspólnoty uczelni dostęp do rzecznika akademickiego. 2. Rzecznik akademicki stoi na straży praw członków wspólnoty uczelni, w tym na straży realizacji zasady równego traktowania. 3. Rzecznik akademicki w swojej działalności kieruje się zasadami poufności, bezstronności i neutralności oraz jest niezależny od organów i jednostek organizacyjnych uczelni. 4. Do zadań rzecznika akademickiego należy w szczególności: 1) monitorowanie i analizowanie stanu przestrzegania praw członków wspólnoty uczelni; 2) wyjaśnianie istotnych okoliczności spraw zgłaszanych przez członków wspólnoty uczelni; 3) identyfikowanie problemów występujących w uczelni, leżących w zakresie obowiązków rzecznika akademickiego, oraz wspieranie działań zmierzających do ich rozwiązania; 4) wspomaganie członków wspólnoty uczelni w rozwiązaniu sporów, polegające w szczególności na pomocy w zdiagnozowaniu problemu i wyborze określonych sposobów jego rozwiązania, względnie na samodzielnym rozwiązaniu sporu; 5) rekomendowanie mediacji i promocja polubownych metod rozwiązywania sporów w środowisku akademickim; 6) przedstawianie organom oraz jednostkom organizacyjnym uczelni informacji i rekomendacji, a w miarę potrzeby także ekspertyz i opinii, w sprawach należących do zakresu zadań rzecznika akademickiego, w szczególności dotyczących zidentyfikowanych nieprawidłowości oraz potrzeby zmian w sposobie funkcjonowania uczelni. 5. Rzecznik akademicki jest powoływany przez rektora za zgodą senatu. Kadencja rzecznika akademickiego trwa 5 lat. Ta sama osoba nie może być rzecznikiem akademickim w jednej uczelni dłużej niż przez dwie kadencje. Po upływie kadencji rzecznik akademicki pełni swoją funkcję do czasu powołania następcy. 6. Rzecznik akademicki może być odwołany przez senat większością co najmniej 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy statutowej liczby członków. 7. Szczegółowy sposób działania rzecznika akademickiego określa regulamin. Tryb ustalenia regulaminu określa statut. 8. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki może określić, w drodze rozporządzenia: 1) szczegółowe wymagania stawiane kandydatom na stanowisko rzecznika akademickiego; 2) szczegółowe wymagania dotyczące regulaminu, o którym mowa w ust. 7; 3) zasady dopuszczenia do sprawowania stanowiska rzecznika akademickiego na więcej niż jednej uczelni w tym samym czasie – mając na uwadze konieczność zapewnienia wysokich standardów ochrony praw członków wspólnoty uczelni.”; 5) art. 52a otrzymuje brzmienie: „Art. 52a. Przepisy art. 49 ust. 1-3, art. 50, art. 50a, art. 50b ust. 1-3, art. 51 ust. 1, art. 51c ust. 1-7 i art. 52 oraz przepisy wydane na podstawie art. 50b ust. 4, art. 51 ust. 2 i art. 51c ust. 8 stosuje się odpowiednio do CMKP.”; 6) w art. 118 dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu: „3. Pracownik uczelni jest obowiązany zgłosić rektorowi informację o pozostawaniu w relacji rodzinnej lub osobistej, o której mowa w ust. 1, jeżeli mimo braku bezpośredniej podległości służbowej może ona rodzić konflikt interesów w wykonywaniu obowiązków służbowych. 4. W przypadku powstania relacji służbowej, która mimo braku bezpośredniej podległości może wywołać uzasadnione podejrzenie stronniczości, rektor podejmuje środki organizacyjne eliminujące konflikt interesów.”; 7) w art. 119 w ust. 1 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: „Tryb i warunki przeprowadzania konkursu oraz zasady odwołania się od jego wyniku określa statut.”; 8) w art. 283 ust. 2-4 otrzymują brzmienie: „2. Mediację prowadzi osoba wskazana przez rektora, posiadająca wiedzę i doświadczenie w zakresie prowadzenia mediacji, zwana dalej „mediatorem”. 3. Mediator sporządza sprawozdanie z wyników mediacji i przekazuje je rektorowi. 4. W przypadku gdy w wyniku mediacji zostanie zawarta ugoda, podpisuje ją również mediator i dołącza do sprawozdania, o którym mowa w ust. 3.”; 9) po art. 311 dodaje się art. 311a i 311b w brzmieniu: „Art. 311a. Rektor, po otrzymaniu zawiadomienia o popełnieniu czynu mającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego lub powzięciu w inny sposób informacji o możliwości popełnienia takiego czynu, może: 1) skierować sprawę do mediacji – w przypadku gdy wskutek czynu zaistniał spór między osobą, której dotyczy zawiadomienie lub informacja, a pokrzywdzonym; 2) nałożyć karę upomnienia – w przypadku gdy czyn stanowi przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi i udowodnienie winy nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego; 3) polecić rzecznikowi dyscyplinarnemu do spraw studentów, w drodze postanowienia, rozpoczęcie prowadzenia sprawy. Art. 311b. Do mediacji, o której mowa w art. 311a pkt 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 283.”; 10) w art. 312 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Za przewinienie mniejszej wagi rektor może wymierzyć studentowi karę upomnienia, o której mowa w art. 311a pkt 2, po uprzednim wysłuchaniu studenta lub jego obrońcy.”; 11) art. 321 otrzymuje brzmienie: „Art. 321. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposób wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia, mając na uwadze konieczność zapewnienia rzetelności, obiektywności, przejrzystości i sprawności prowadzenia postępowań.”. Art. 2. W ustawie z dnia 13 września 2018 r. o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (Dz. U. z 2025 r. poz. 269) w art. 8a w ust. 1 wyrazy „pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi” zastępuje się wyrazami „pracownicy administracji akademickiej”. Art. 3. 1. Powołanie rzecznika akademickiego, o którym mowa w art. 51c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, nastąpi w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. 2. Jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy w uczelni działa podmiot, którego obowiązki i zadania odpowiadają obowiązkom i zadaniom rzecznika akademickiego określonym w art. 51c ust. 2 i 4 ustawy zmienianej w art. 1, rzecznik akademicki może korzystać z dotychczasowej nazwy tego podmiotu; Art. 4. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2026 r. UZASADNIENIE Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego przygotowany został na podstawie rekomendacji Akademickej Sieci Bezpieczeństwa i Równości. Ma na celu wzmocnienie ochrony wartości akademickich, przeciwdziałanie dyskryminacji oraz zwiększenie bezpieczeństwa w uczelniach wyższych. W projekcie skupiono się na ośmiu obszarach: 1. zastąpienie wyrażenia „pracownicy niebędący pracownikami akademickimi” wyrażeniem „pracownicy administracji akademickiej”, zgodnie z wynikami konsultacji przeprowadzonych z pracownikami; 2. wprowadzenia instytucji rzecznika akademickiego; 3. powoływanie i funkcjonowanie straży akademickiej; 4. uzupełnienie przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej studentów o możliwość przeprowadzenia mediacji, analogicznie do mediacji w sprawie pracowników uczelni; 5. obowiązek organizacji szkoleń antydyskryminacyjnych przeznaczonych dla studentów i doktorantów oraz antydyskryminacyjnych i antymobbingowych dla pracowników; 6. jednoznaczne rozstrzygnięcie, że w oficjalnych dokumentach umożliwia się stosowanie żeńskich rzeczowników osobowych w celu określenia nazw stanowisk, funkcji i tym podobnych; 7. wprowadzenie procedury odwoławczej w sprawie konkursów na stanowisko nauczyciela akademickiego; 8. rozwinięcie przepisów zmierzających do przeciwdziałania podejmowaniu decyzji przez pracowników uczelni w sprawach innych pracowników, gdy zachodzi ryzyko istnienia konfliktu interesów. Pracownicy administracji akademickiej Art. 112 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi, że pracownikami uczelni są nauczyciele akademiccy oraz pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi. Nazwy te stosowane są konsekwentnie w innych przepisach. Określenie „pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi” krytykowane jest jako opisujące tę grupę pracowników za pomocą negacji. W 2024 roku stowarzyszenie Forum Administracji Akademickiej (dawniej Stowarzyszenie Forum Dziekanatów), po uprzedniej organizacji we współpracy z Uniwersytetem SWPS badań jakościowych, przeprowadziło konsultacje środowiskowe w sprawie zmiany tego terminu. Spośród 6,8 tys. respondentów za pozostawieniem dotychczasowej nazwy opowiedziało się zaledwie 8%, a 44% jako preferowaną nazwę wskazało „administrację akademicką”. Zaproponowana w projekcie ustawy nazwa „pracownicy administracji akademickiej” stanowi odpowiedź na wyrażoną także we wspomnianych konsultacjach krytykę nazwy „administracja akademicka” jako bezosobową. Projekt przewiduje zastąpienie nazwy „pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi” nazwą „pracownicy administracji akademickiej” we wszystkich przepisach Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a także w ustawie o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, która jest jedyną inną ustawą, w której pojęcie to występuje. Rzecznik akademicki Instytucja rzecznika akademickiego występuje powszechnie na uczelniach w Europie i w Stanach Zjednoczonych, a od kilku lat wzrasta liczba polskich uczelni, które również tworzą taką – występującą także pod innymi nazwami, np. Rzecznik Praw Akademickich czy Rzecznik Praw i Wartości Akademickich – funkcję. Obecnie nie istnieje ustawowy obowiązek powołania na uczelni rzecznika akademickiego, a rzecznicy działają na podstawie regulacji wewnątrzuczelnianych. Najważniejszym punktem odniesienia dla ich działalności są dwa dokumenty International Ombuds Organisation, międzynarodowej organizacji rzeczników instytucjonalnych, w tym rzeczników akademickich: Code of Ethics oraz Standards of Practice. Zgodnie z nimi rzecznicy w wykonywaniu swoich obowiązków kierują się czterema podstawowymi zasadami: niezależności, bezstronności, nieformalności i poufności. Wprowadzenie ustawowego obowiązku powołania rzecznika akademickiego ma na celu wzmocnić ochronę praw członków wspólnot wszystkich uczelni w Polsce oraz zapewnić minimalne standardy funkcjonowania rzeczników. W projektowanych art. 51c ust. 1 i 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce ustanawia się prawo każdego członka wspólnoty uczelni do rzecznika akademickiego i określa podstawowe obowiązki rzecznika. W ust. 3 wskazano wartości, którymi w swojej działalności kierować ma się rzecznik, odpowiadające zasadom przyjętym przez International Ombuds Organisation. Projektodawca zdecydował się nie uwzględnić wśród nich explicite zasady nieformalności ze względu na to, że termin ten nie jest rozpowszechniony w polskim porządku prawnym, co mogłoby budzić wątpliwości interpretacyjne co do jego znaczenia. W tym samym przepisie zagwarantowano niezależność rzecznika od organów i jednostek organizacyjnych uczelni. Ust. 4 zawiera otwarty katalog zadań rzecznika, odpowiadający w dużej mierze zadaniom działających już w polskich uczelniach rzeczników akademickich. Ust. 5-7 określają sposób powoływania i odwoływania, długość i limit kadencji oraz sposób ustalania regulaminu działania rzecznika. W ust. 8 ustanawia się delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych wymagań dla kandydatów na rzecznika, szczegółowych wymagań dotyczących regulaminów działania rzeczników i zasad dopuszczenia do sprawowania stanowiska rzecznika akademickiego na więcej niż jednej uczelni w tym samym czasie, przy czym wydanie rozporządzenia w tym zakresie nie będzie obowiązkowe. Zgodnie z art. 4 projektu ustawy rzeczników akademickich powołanie rzeczników akademickich nastąpić ma do 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. W przypadku, gdy w dniu wejścia w życie ustawy w danej uczelni działać będzie podmiot, którego obowiązki i zadania odpowiadają określonym w projekcie obowiązkom i zadaniom rzecznika akademickiego, ale podmiot ten posługiwał się inną nazwą, możliwe będzie dalsze wykorzystywanie dotychczasowej nazwy. Straż akademicka Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce rektor dba o utrzymanie porządku i bezpieczeństwa na terenie uczelni. Tragiczne wydarzenia w Polsce i za granicą – jak strzelanina na Uniwersytecie Karola w Pradze w grudniu 2023 r. czy zabójstwo pracownicy Uniwersytetu Warszawskiego w maju 2025 r. – wskazują, że obecne rozwiązania prawna nie pozwalają na odpowiednio szybkie i sprawne reakcje na bezpośrednie zagrożenia dla życia i zdrowia członków wspólnot uczelni. Jednocześnie ze względu na fundamentalne znaczenie autonomii uczelni niepożądane byłoby zwiększenie obecności na ich terenie państwowych służb odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego. Przyjętym w projekcie rozwiązaniem jest utworzenie jednoznacznej podstawy prawnej dla powoływania i funkcjonowania na polskich uczelniach straży akademickiej. Istniejące już na niektórych uczelniach straże akademickie działają wyłącznie na podstawie regulacji wewnątrzuczelnianych, co oznacza, że nie mogą nawet legitymować osób stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa. W projektowanym art. 50a określono sposób utworzenia i rozwiązania oraz zasady działalności straży akademickiej, w tym nadano jej uprawnienia do legitymowania osób w uzasadnionych przypadkach, ujęcia w celu przekazania Policji osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz wydawania poleceń. Mediacje w postępowaniach dyscyplinarnych Obecne przepisy dotyczące mediacji w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli akademickich co do zasady oceniane są przez społeczność akademicką pozytywnie. Wątpliwości budzi jedynie konieczność, by mediacje prowadził nauczyciel akademicki, przy jednoczesnym braku wymogu, by nauczyciel ten miał odpowiednią wiedzę w zakresie prowadzenia mediacji. W związku z tym w projektowanym nowym brzmieniu art. 283 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce proponuje się, by mediatorem mogła być dowolna wskazana przez rektora osoba, która posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie prowadzenia mediacji. Projektowane art. 311a i 311b wprowadzają możliwość przeprowadzenia mediacji w postępowaniach dyscyplinarnych studentów i doktorantów na zasadach analogicznych do mediacji w postępowaniach dyscyplinarnych nauczycieli akademickich. Jak już wspomniano wyżej, przepisy dotyczące mediacji oceniane są pozytywnie, a niekiedy możliwość przeprowadzenia ich w przypadku studentów i doktorantów wyprowadza się z przepisu art. 320 dotyczącego odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Jednoznaczne określenie, że mediacje mogą być prowadzone także w tych sprawach, należy więc uznać za korzystne także ze względu na rozwianie dotychczasowych wątpliwości prawnych. Pozostałe zmiany w art. 283, a także zmiany w art. 312 ust. 1 i art. 321 dostosowują te przepisy do wyżej wskazanych zmian. Szkolenia antydyskryminacyjne i antymobbingowe Projektowany art. 50b ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce nakłada na rektora obowiązek przeciwdziałania nierównemu traktowaniu i mobbingowi. W dalszej części projektowanego artykułu określono dwie podstawowe, obowiązkowe formy realizacji tego obowiązku, tj. organizacja szkoleń w zakresie zasady równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi dla pracowników uczelni oraz szkoleń dla studentów i doktorantów w zakresie zasady równego traktowania. Nierówne traktowanie i mobbing mają bezpośredni i pośredni wpływ na dobrostan członków wspólnoty uczelni, w tym na ich stan zdrowia i zdolność do wykonywania obowiązków. Proponuje się zatem, by uczestnictwo w szkoleniach – zarówno w przypadku pracowników uczelni, jak i studentów i doktorantów – było obowiązkowe. W przypadku pracowników szkolenie odbywać by się miało w czasie pracy. W celu zapewnienia wysokich standardów szkolenia pracowników uczelni, w projektowanym ust. 4 zaproponowano, by minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki mógł określić w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady szkolenia, jego zakres, wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia oraz sposób jego dokumentowania, mając na uwadze specyfikę działalności uczelni, potrzebę dodatkowego przeszkolenia rzeczników dyscyplinarnych i członków uczelnianej komisji dyscyplinarnej oraz standardy dotyczące zasad równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi. Przepis ten oparty wzorowany jest na art. 237 5 Kodeksu pracy, który ustanawia podobną delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw pracy w odniesieniu do szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Feminatywy W stanowisku Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN w sprawie żeńskich form nazw zawodów i tytułów przyjętym na posiedzeniu plenarnym Rady 25 listopada 2019 r. zauważono, że „większość argumentów przeciw tworzeniu nazw żeńskich jest pozbawiona podstaw”, a „prawo do stosowania nazw żeńskich należy zostawić mówiącym”. Od lat dziewięćdziesiątych formy żeńskie rzeczowników osobowych zyskały na popularności. Projektowany art. 8a Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce ma na celu jednoznacznie przesądzić, że do wyrażania rzeczowników osobowych określonych w zmienianej ustawie, w szczególności nazw stanowisk pracy, funkcji, tytułów zawodowych, stopni naukowych i tytułów naukowych, dopuszcza się stosowanie odpowiednich rzeczowników osobowych w rodzaju gramatycznym odpowiadającym płci danej osoby lub neutralnych pod względem płci. Rzeczowniki takie są już dzisiaj w powszechnym użyciu w środowisku akademickim. Projektowany przepis umożliwi stosowanie ich także w formalnych dokumentach akademickich. Jednocześnie nie wprowadza on wymogu ich stosowania – celem przepisu nie jest uregulowanie sposobu, w jaki poszczególne osoby używają języka polskiego. Procedura odwoławcza w konkursie na stanowisko nauczyciela akademickiego Art. 119 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi, że nawiązanie z nauczycielem akademickim pierwszego stosunku pracy w danej uczelni publicznej, na czas nieokreślony lub określony dłuższy niż 3 miesiące, w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, następuje po przeprowadzeniu otwartego konkursu, a tryb i warunki przeprowadzania konkursu określa statut. Przepis ten nie zagwarantował możliwości odwołania się od wyniku konkursu. Z uwagi na często pojawiające się skargi na nieprawidłowości w przeprowadzonych konkursach, konieczne jest uzupełnienie wskazanego przepisu o zapis, że statut uczelni określa także zasady odwołania się od wyników. Przeciwdziałanie konfliktom interesów W art. 118 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce ustanowiony został zakaz powstawania bezpośredniej podległości służbowej między osobami bliskimi. W dodawanych ust. 3 i 4 proponuje się, by pracownik uczelni obowiązany był zgłosić rektorowi informację o pozostawaniu w relacji rodzinnej lub osobistej, która może prowadzić do konfliktu interesów w wykonywaniu obowiązków służbowych także w sytuacji, gdy nie występuje bezpośrednia podległość służbowa, a rektor miał możliwość, gdyby zaistniało uzasadnione podejrzenie stronniczości, podjęcia środków organizacyjnych eliminujących ten konflikt interesów w sytuacji, na przykład poprzez zmianę recenzenta czy zmianę przydziału zadań. Vacatio legis Proponuje się, by ustawa weszła w życie z dniem 1 października 2026 r., tj. wraz z rozpoczęciem nowego roku akademickiego. Przewidywanymi skutkami wejścia w życie ustawy będzie lepsza ochrona wartości akademickich i równości we wspólnocie uczelni oraz zwiększenie bezpieczeństwa. Konieczne będzie dostosowanie statutów uczelni do znowelizowanej ustawy. Zauważyć należy, że na części uczelni już dziś działają, w ramach dostępnych środków, rzecznicy akademiccy i straż akademicka oraz odbywają się szkolenia antydyskryminacyjne i antymobbingowe, natomiast pozostałe zawarte w projekcie ustawy zmiany nie tworzą lub tworzą tylko znikome nowe wydatki. Nie ma możliwości podjęcia alternatywnych w stosunku do projektowanej ustawy środków umożliwiających osiągnięcie zamierzonego celu. Projekt zakłada konieczność aktualizacji rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 czerwca 2022 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia, polegającej na zmianie zawartej w § 1 pkt 5 definicji mediatora w celu dostosowania jej do proponowanego brzmienia art. 283 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Konieczna będzie także nowelizacja rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia, poprzez uwzględnienie przepisów dotyczących trybu prowadzenia mediacji w sprawach dyscyplinarnych studentów i doktorantów. Przepisy te powinny odzwierciedlać regulacje dotyczące mediacji w sprawach nauczycieli akademickich. Projekt jest zgodny z prawem Unii Europejskiej. Projekt nie wymaga przedłożenia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia. Projekt nie zawiera przepisów regulacyjnych lub przepisów określających wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 334). DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Dorota Olko I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Projekt ustawy ma na celu wzmocnienie ochrony wartości akademickich, przeciwdziałanie dyskryminacji oraz zwiększenie bezpieczeństwa w uczelniach wyższych zgodnie z rekomendacjami Akademicka Sieć Bezpieczeństwa i Równości. W projekcie zawarto rozwiązania dotyczące: 9. zastąpienia wyrażenia „pracownicy niebędący pracownikami akademickimi” wyrażeniem „pracownicy administracji akademickiej”, zgodnie z wynikami konsultacji przeprowadzonych z pracownikami; 10. wprowadzenia instytucji rzecznika akademickiego; 11. powoływania i funkcjonowania straży akademickiej; 12. umożliwienia prowadzenia mediacji w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich przez osoby wskazane przez rektora, posiadająca wiedzę i doświadczenie w zakresie prowadzenia mediacji, oraz uzupełnienia przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej studentów o możliwość przeprowadzenia mediacji, analogicznie do mediacji w sprawie nauczycieli akademickich; 13. obowiązku organizacji szkoleń antydyskryminacyjnych przeznaczonych dla studentów i doktorantów oraz antydyskryminacyjnych i antymobbingowych dla pracowników; 14. jednoznacznego rozstrzygnięcia, że w oficjalnych dokumentach umożliwia się stosowanie żeńskich rzeczowników osobowych w celu określenia nazw stanowisk, funkcji i tym podobnych; 15. wprowadzenia procedury odwoławczej w konkursach na stanowisko nauczyciela akademickiego; 16. rozwinięcia przepisów zmierzających do przeciwdziałania podejmowaniu decyzji przez pracowników uczelni w sprawach innych pracowników, gdy zachodzi ryzyko istnienia konfliktu interesów. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Tak ➢ Nie Nie istnieją inne niż ustawowe możliwości wprowadzenia projektowanych rozwiązań. W toku prac opracowane zostały przepisy dotyczące wykorzystywania przez straż akademicką w określonych przypadkach podstawowych środków przymusu bezpośredniego (siła fizyczna w postaci technik transportowych, obrony i obezwładnienia; kajdanki zakładane na ręce; pałka służbowa; pies służbowy; chemiczne środki obezwładniające w postaci ręcznych miotaczy substancji obezwładniających; przedmioty przeznaczone do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej) na zasadach określonych w ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Rezygnacja z nich związana była z wątpliwościami dotyczącymi m.in. przeszkolenia członków straży akademickiej, ryzyka przekraczania uprawnień oraz zasad raportowania wykorzystania środków przymusu bezpośredniego. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? W odniesieniu do rozwiązań wymienionych w pkt 1 DSR: 1. Zastąpienie wyrażenia „pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi” wyrażeniem „pracownicy administracji akademickiej” we wszystkich przepisach Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a także w ustawie o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. 2. Ustawowy obowiązek powołania rzecznika akademickiego we wszystkich uczelniach: a. gwarancja dostępu do rzecznika dla wszystkich członków wspólnoty uczelni; b. określenie obowiązków i zadań rzecznika, a także wartości, jakimi rzecznik kieruje się w swojej działalności; c. określenie sposobu powoływania i odwoływania, długości i limitu kadencji oraz sposobu ustalania regulaminu działania rzecznika; d. delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki do wydania rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla kandydatów na rzecznika, szczegółowych wymagań dotyczących regulaminów działania rzeczników oraz zasad dopuszczenia do sprawowania stanowiska rzecznika akademickiego na więcej niż jednej uczelni w tym samym czasie; e. określenie terminu powołania rzeczników i umożliwienie wykorzystywania przez rzecznika dotychczasowej nazwy podmiotu, który działał na danej uczelni w dniu wejścia w życie ustawy, jeżeli obowiązki i zadania tego podmiotu były analogiczne. 3. Wprowadzenie ustawowej ramy prawnej dla powoływania straży akademickiej oraz nadanie strażnikom straży akademickiej uprawnień niezbędnych do wykonywania obowiązków. 4. Zmiany w przepisach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, studentów i doktorantów: a. w sprawach dotyczących nauczycieli akademickich: mediatorem będzie mogła być każda wskazana przez rektora osoba, która posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie prowadzenia mediacji; b. w sprawach dotyczących studentów i doktorantów: wprowadzenie możliwości przeprowadzenia mediacji na zasadach analogicznych jak w przypadku nauczycieli akademickich. 5. Nałożenie na rektora obowiązku przeciwdziałania nierównemu traktowaniu i mobbingowi, w tym poprzez organizację szkoleń dla pracowników uczelni, studentów i doktorantów, a na pracowników, studentów i doktorantów – obowiązku uczestnictwa w szkoleniach. Delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki do wydania rozporządzenia w sprawie zasad szkolenia pracowników w zakresie zasady równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi, zakresu tego szkolenia, wymagań dotyczące treści i realizacji programów szkolenia oraz sposobu dokumentowania szkolenia. 6. Dopuszczenie stosowanie odpowiednich rzeczowników osobowych w rodzaju gramatycznym odpowiadającym płci danej osoby lub neutralnych pod względem płci jako równoznacznych z używanymi w treści ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. 7. Wprowadzenie wymogu uwzględnienia w statucie uczelni zasad odwołania od wyników konkursu na stanowisko nauczyciela akademickiego. 8. Wprowadzenie obowiązku zgłoszenia rektorowi informacji o pozostawaniu w relacji rodzinnej lub osobistej, która może prowadzić do konfliktu interesów w wykonywaniu obowiązków służbowych także w sytuacji, gdy nie występuje bezpośrednia podległość służbowa. Umożliwienie rektorowi, w przypadku zaistnienia uzasadnionego podejrzenia stronniczości, podjęcia środków organizacyjnych eliminujących ten konflikt interesów w danej sytuacji, na przykład poprzez zmianę recenzenta czy zmianę przydziału zadań. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Projekt oddziałuje na wszystkich członków wspólnoty uczelni: pracowników, studentów i doktorantów. Skutki są jednoznacznie pozytywne – to zwiększenie ochrony praw członków wspólnot uczelni i ich bezpieczeństwa, sprawności postępowań dyscyplinarnych, a także poczucia sprawiedliwości. Projekt odpowiada na potrzeby zgłaszane przez samych członków wspólnoty, związane także z symbolicznym docenieniem ich wkładu w szkolnictwo wyższe w Polsce. Dyskryminacja i mobbing w pracy, w tym w pracy na uczelni, wiązane są m.in. z pogorszeniem stanu zdrowia psychicznego, jakości snu i ogólnego dobrostanu osób nimi poszkodowanych (por. np. DOI: 10.1371/journal.pone.0135225; 10.1016/j.smrv.2020.101289; 10.1136/bmjopen-2020-043256). [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projektowane przepisy nie wywołują bezpośrednich skutków gospodarczych. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Rozwiązania dotyczące rzecznika akademickiego, straży akademickiej i szkoleń antydyskryminacyjnych i antymobbingowych wymagają poniesienia przez uczelnie nowych kosztów, w tym w związku z potencjalnym zwiększeniem zatrudnienia, przy czym należy zauważyć, że znaczna część uczelni wprowadza te rozwiązania już dzisiaj w ramach dostępnych środków. Wejściu w życie ustawy powinna w kolejnych latach towarzyszyć kontynuacja wzrostu wysokości subwencji. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Nie dotyczy. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie ➢ Tak Projekt nie zawiera przepisów określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu). [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie ➢ Tak Projekt nie wpływa na obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu). [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie ➢ Tak Projekt nie zawiera przepisów regulacyjnych oraz nie określa wymogów dotyczących świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu).\r\n\r\nSUMMARY TO EVALUATE:\r\nTitle: Safety and equality at universities: new rights for students and staff\r\nSummary: The act introduces significant changes to how universities operate. Students, doctoral candidates and staff will gain access to an academic ombudsman who will help resolve disputes and protect against discrimination. An academic security force will be established with powers to identify and detain individuals posing threats. All members of the university community will be required to complete mandatory anti-discrimination training.\r\nKey Points: Academic ombudsman: every university must appoint an independent mediator to help with conflicts and safeguard the rights of students and staff, Academic security force: universities may establish a uniformed unit with powers to check identities and detain individuals posing direct threats to life or health, Mandatory training: staff, students and doctoral candidates must participate in training on equal treatment and countering mobbing, Feminine forms in documents: female forms of job titles and academic degrees are permitted in official university documents, Mediation in disciplinary cases: expanded possibility of amicable dispute resolution also for students and doctoral candidates, New professional name: 'non-academic staff' replaced with 'academic administration staff', Conflict of interest protection: employees must report family relationships that could affect impartial decision-making\r\n\r\nEVALUATION RULES:\r\n1. Check all NUMBERS, DATES, and AMOUNTS in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n2. Check all NAMES, ORGANIZATIONS, and PLACES in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n3. Check all specific LEGAL ACTIONS. If that mechanism is not present in SOURCE -> is_valid: false.\r\n\r\nIMPORTANT: Abstract concepts (e.g. \"transparency\", \"trust\") are allowed as conclusions.\r\n\r\nOUTPUT (JSON):\r\n{\r\n  \"is_valid\": true/false,\r\n  \"issue\": \"fabricated_entity\" / \"contradiction\" / \"none\"\r\n}\r\n\r\nFORMATTING REQUIREMENTS:\r\n1. Respond ONLY with a raw JSON object.\r\n2. DO NOT use Markdown code blocks.\r\n3. DO NOT add any introductions or explanations before or after the JSON.\r\n4. The JSON must be valid and ready to parse.\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": "{\n  \"is_valid\": true,\n  \"issue\": \"none\"\n}"
    },
    {
      "timestamp": "2026-07-17T12:24:46.875Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2828/text/index.html",
      "model": "kimi-k2.5",
      "prompt_sent": "\r\nYou are an expert in the law of the Poland, whose task is to analyze bills, resolutions, and other legislative documents, and then prepare information from them in an accessible way for citizens. Your goal is to present information so that citizens can assess the impact of legislation on their lives themselves, even without specialized legislative knowledge. Focus on facts and the objective effects of the introduced changes, avoiding value judgments and personal opinions. All legal jargon is forbidden. Present information in a clear, concise, and engaging way, so that it is understandable to a person without legal education. Avoid long, complex sentences. Instead of writing \"the bill aims to amend the tax code...\", write \"Tax changes: new reliefs and obligations for...\". Continue your work until you solve your task. If you are not certain about the generated content, analyze the document again – do not guess. Plan your task well before starting it. In the summary and key points, if possible and justified, emphasize what specific benefits or effects (positive or negative) the law introduces for citizens' everyday life, their rights and obligations, personal finances, safety, and other important issues (e.g. categorical prohibitions and orders, or the most important specific financial and territorial allocations).\r\n\r\nYour response MUST be in JSON format - and contain the following keys.\r\nBefore returning the response, carefully verify that the entire JSON structure is 100% correct, including all commas, curly braces, square brackets, and quotation marks. Invalid JSON is unacceptable and will make it impossible to process your work.\r\n\r\nCarefully analyze the following text of the legal document. This is the content on the basis of which you must generate the summary and key points:\r\n--- DOCUMENT START ---\r\nDruk nr 2828 Warszawa, 26 maja 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy panią posłankę Dorotę Olko. (-) Bożena Borowiec; (-) Włodzimierz Czarzasty; (-) Jacek Czerniak; (-) Agnieszka Dziemianowicz-Bąk; (-) Krzysztof Gawkowski; (-) Daria Gosek- Popiołek; (-) Katarzyna Kotula; (-) Piotr Kowal; (-) Anita Kucharska- Dziedzic; (-) Marcin Kulasek; (-) Wanda Nowicka; (-) Dorota Olko; (-) Arkadiusz Sikora; (-) Wiesław Szczepański; (-) Andrzej Szejna; (-) Tadeusz Tomaszewski; (-) Tomasz Trela; (-) Katarzyna Ueberhan; (-) Joanna Wicha; (-) Dariusz Wieczorek; (-) Anna Maria Żukowska. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej projekt USTAWA z dnia ... o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego Art. 1. W ustawie z dnia z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm. 1 ) wprowadza się następujące zmiany: 1) po art. 8 dodaje się art. 8a w brzmieniu: „Art. 8a. Do wyrażania rzeczowników osobowych określonych w ustawie, w szczególności nazw stanowisk pracy, funkcji, tytułów zawodowych, stopni naukowych i tytułów naukowych, dopuszcza się stosowanie odpowiednich rzeczowników osobowych w rodzaju gramatycznym odpowiadającym płci danej osoby lub neutralnych pod względem płci.”; 2) użyte w art. 29 w ust. 1 w pkt 1 w lit. c, w pkt 2 w lit. c, w pkt 3 w lit. a i w pkt 4 w lit. a, w art. 112, w art. 136 w ust. 2 w pkt 5, w art. 145 w ust. 1 i w ust. 2 pkt 2, w art. 146 w ust. 2, w art. 196 w ust. 1 we wprowadzeniu do wyliczenia oraz w art. 223 w ust. 1, w różnej liczbie i różnym przypadku, wyrazy „pracownik niebędący nauczycielem akademickim” zastępuje się użytymi w odpowiedniej liczbie i odpowiednim przypadku wyrazami „pracownik administracji akademickiej”; 3) po art. 50 dodaje się art. 50a i 50b w brzmieniu: „Art. 50a. 1. Do ochrony porządku i bezpieczeństwa na terenie uczelni może być utworzona umundurowana formacja – straż akademicka. 2. Senat może utworzyć lub rozwiązać straż akademicką. 3. Nadzór nad działalnością straży akademickiej sprawuje rektor. 4. Straż akademicka jest uprawniona do: 1) legitymowania osób w uzasadnionych przypadkach w celu ustalenia ich tożsamości; 1 Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 poz. 1871 i 1897, z 2025 r. poz. 619, 620, 621, 622, 1162, 1234 i 1837 oraz z 2026 r. poz. 203, 328 i 370. 2) ujęcia, w celu niezwłocznego przekazania Policji, osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego; 3) wydawania osobom poleceń określonego zachowania się w granicach niezbędnych do realizacji celu określonego w ust. 1. 5. Zakres i sposób wykonywania zadań, o których mowa w ust. 1, oraz szczegółową strukturę organizacyjną straży akademickiej określa rektor. Art. 50b. 1. Rektor jest obowiązany przeciwdziałać nierównemu traktowaniu w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. z 2025 r. poz. 1452) i mobbingowi w rozumieniu art. 94 3 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. 2. Rektor jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika uczelni w zakresie zasady równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi. Pracownik uczelni jest obowiązany brać udział w szkoleniu z tego zakresu. 3. Szkolenia, o których mowa w ust. 2, odbywają się w czasie pracy. 4. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady szkolenia w zakresie zasady równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi, o którym mowa w ust. 2, zakres tego szkolenia, wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia oraz sposób dokumentowania szkolenia, mając na uwadze specyfikę działalności uczelni, potrzebę dodatkowego przeszkolenia rzeczników dyscyplinarnych i członków uczelnianej komisji dyscyplinarnej oraz standardy dotyczące zasad równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi. 5. Rektor jest obowiązany zapewnić przeszkolenie studenta lub doktoranta w zakresie zasady równego traktowania. Student lub doktorant jest obowiązany brać udział w szkoleniu z tego zakresu. 6. Szkolenia, o których mowa w ust. 5, jest obowiązany zapewnić rektor we współpracy z odpowiednio samorządem studenckim lub samorządem doktorantów.”; 4) po art. 51b dodaje się art. 51c w brzmieniu: „Art. 51c. 1. Uczelnia zapewnia członkom wspólnoty uczelni dostęp do rzecznika akademickiego. 2. Rzecznik akademicki stoi na straży praw członków wspólnoty uczelni, w tym na straży realizacji zasady równego traktowania. 3. Rzecznik akademicki w swojej działalności kieruje się zasadami poufności, bezstronności i neutralności oraz jest niezależny od organów i jednostek organizacyjnych uczelni. 4. Do zadań rzecznika akademickiego należy w szczególności: 1) monitorowanie i analizowanie stanu przestrzegania praw członków wspólnoty uczelni; 2) wyjaśnianie istotnych okoliczności spraw zgłaszanych przez członków wspólnoty uczelni; 3) identyfikowanie problemów występujących w uczelni, leżących w zakresie obowiązków rzecznika akademickiego, oraz wspieranie działań zmierzających do ich rozwiązania; 4) wspomaganie członków wspólnoty uczelni w rozwiązaniu sporów, polegające w szczególności na pomocy w zdiagnozowaniu problemu i wyborze określonych sposobów jego rozwiązania, względnie na samodzielnym rozwiązaniu sporu; 5) rekomendowanie mediacji i promocja polubownych metod rozwiązywania sporów w środowisku akademickim; 6) przedstawianie organom oraz jednostkom organizacyjnym uczelni informacji i rekomendacji, a w miarę potrzeby także ekspertyz i opinii, w sprawach należących do zakresu zadań rzecznika akademickiego, w szczególności dotyczących zidentyfikowanych nieprawidłowości oraz potrzeby zmian w sposobie funkcjonowania uczelni. 5. Rzecznik akademicki jest powoływany przez rektora za zgodą senatu. Kadencja rzecznika akademickiego trwa 5 lat. Ta sama osoba nie może być rzecznikiem akademickim w jednej uczelni dłużej niż przez dwie kadencje. Po upływie kadencji rzecznik akademicki pełni swoją funkcję do czasu powołania następcy. 6. Rzecznik akademicki może być odwołany przez senat większością co najmniej 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy statutowej liczby członków. 7. Szczegółowy sposób działania rzecznika akademickiego określa regulamin. Tryb ustalenia regulaminu określa statut. 8. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki może określić, w drodze rozporządzenia: 1) szczegółowe wymagania stawiane kandydatom na stanowisko rzecznika akademickiego; 2) szczegółowe wymagania dotyczące regulaminu, o którym mowa w ust. 7; 3) zasady dopuszczenia do sprawowania stanowiska rzecznika akademickiego na więcej niż jednej uczelni w tym samym czasie – mając na uwadze konieczność zapewnienia wysokich standardów ochrony praw członków wspólnoty uczelni.”; 5) art. 52a otrzymuje brzmienie: „Art. 52a. Przepisy art. 49 ust. 1-3, art. 50, art. 50a, art. 50b ust. 1-3, art. 51 ust. 1, art. 51c ust. 1-7 i art. 52 oraz przepisy wydane na podstawie art. 50b ust. 4, art. 51 ust. 2 i art. 51c ust. 8 stosuje się odpowiednio do CMKP.”; 6) w art. 118 dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu: „3. Pracownik uczelni jest obowiązany zgłosić rektorowi informację o pozostawaniu w relacji rodzinnej lub osobistej, o której mowa w ust. 1, jeżeli mimo braku bezpośredniej podległości służbowej może ona rodzić konflikt interesów w wykonywaniu obowiązków służbowych. 4. W przypadku powstania relacji służbowej, która mimo braku bezpośredniej podległości może wywołać uzasadnione podejrzenie stronniczości, rektor podejmuje środki organizacyjne eliminujące konflikt interesów.”; 7) w art. 119 w ust. 1 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: „Tryb i warunki przeprowadzania konkursu oraz zasady odwołania się od jego wyniku określa statut.”; 8) w art. 283 ust. 2-4 otrzymują brzmienie: „2. Mediację prowadzi osoba wskazana przez rektora, posiadająca wiedzę i doświadczenie w zakresie prowadzenia mediacji, zwana dalej „mediatorem”. 3. Mediator sporządza sprawozdanie z wyników mediacji i przekazuje je rektorowi. 4. W przypadku gdy w wyniku mediacji zostanie zawarta ugoda, podpisuje ją również mediator i dołącza do sprawozdania, o którym mowa w ust. 3.”; 9) po art. 311 dodaje się art. 311a i 311b w brzmieniu: „Art. 311a. Rektor, po otrzymaniu zawiadomienia o popełnieniu czynu mającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego lub powzięciu w inny sposób informacji o możliwości popełnienia takiego czynu, może: 1) skierować sprawę do mediacji – w przypadku gdy wskutek czynu zaistniał spór między osobą, której dotyczy zawiadomienie lub informacja, a pokrzywdzonym; 2) nałożyć karę upomnienia – w przypadku gdy czyn stanowi przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi i udowodnienie winy nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego; 3) polecić rzecznikowi dyscyplinarnemu do spraw studentów, w drodze postanowienia, rozpoczęcie prowadzenia sprawy. Art. 311b. Do mediacji, o której mowa w art. 311a pkt 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 283.”; 10) w art. 312 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Za przewinienie mniejszej wagi rektor może wymierzyć studentowi karę upomnienia, o której mowa w art. 311a pkt 2, po uprzednim wysłuchaniu studenta lub jego obrońcy.”; 11) art. 321 otrzymuje brzmienie: „Art. 321. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposób wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia, mając na uwadze konieczność zapewnienia rzetelności, obiektywności, przejrzystości i sprawności prowadzenia postępowań.”. Art. 2. W ustawie z dnia 13 września 2018 r. o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (Dz. U. z 2025 r. poz. 269) w art. 8a w ust. 1 wyrazy „pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi” zastępuje się wyrazami „pracownicy administracji akademickiej”. Art. 3. 1. Powołanie rzecznika akademickiego, o którym mowa w art. 51c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, nastąpi w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. 2. Jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy w uczelni działa podmiot, którego obowiązki i zadania odpowiadają obowiązkom i zadaniom rzecznika akademickiego określonym w art. 51c ust. 2 i 4 ustawy zmienianej w art. 1, rzecznik akademicki może korzystać z dotychczasowej nazwy tego podmiotu; Art. 4. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2026 r. UZASADNIENIE Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego przygotowany został na podstawie rekomendacji Akademickej Sieci Bezpieczeństwa i Równości. Ma na celu wzmocnienie ochrony wartości akademickich, przeciwdziałanie dyskryminacji oraz zwiększenie bezpieczeństwa w uczelniach wyższych. W projekcie skupiono się na ośmiu obszarach: 1. zastąpienie wyrażenia „pracownicy niebędący pracownikami akademickimi” wyrażeniem „pracownicy administracji akademickiej”, zgodnie z wynikami konsultacji przeprowadzonych z pracownikami; 2. wprowadzenia instytucji rzecznika akademickiego; 3. powoływanie i funkcjonowanie straży akademickiej; 4. uzupełnienie przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej studentów o możliwość przeprowadzenia mediacji, analogicznie do mediacji w sprawie pracowników uczelni; 5. obowiązek organizacji szkoleń antydyskryminacyjnych przeznaczonych dla studentów i doktorantów oraz antydyskryminacyjnych i antymobbingowych dla pracowników; 6. jednoznaczne rozstrzygnięcie, że w oficjalnych dokumentach umożliwia się stosowanie żeńskich rzeczowników osobowych w celu określenia nazw stanowisk, funkcji i tym podobnych; 7. wprowadzenie procedury odwoławczej w sprawie konkursów na stanowisko nauczyciela akademickiego; 8. rozwinięcie przepisów zmierzających do przeciwdziałania podejmowaniu decyzji przez pracowników uczelni w sprawach innych pracowników, gdy zachodzi ryzyko istnienia konfliktu interesów. Pracownicy administracji akademickiej Art. 112 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi, że pracownikami uczelni są nauczyciele akademiccy oraz pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi. Nazwy te stosowane są konsekwentnie w innych przepisach. Określenie „pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi” krytykowane jest jako opisujące tę grupę pracowników za pomocą negacji. W 2024 roku stowarzyszenie Forum Administracji Akademickiej (dawniej Stowarzyszenie Forum Dziekanatów), po uprzedniej organizacji we współpracy z Uniwersytetem SWPS badań jakościowych, przeprowadziło konsultacje środowiskowe w sprawie zmiany tego terminu. Spośród 6,8 tys. respondentów za pozostawieniem dotychczasowej nazwy opowiedziało się zaledwie 8%, a 44% jako preferowaną nazwę wskazało „administrację akademicką”. Zaproponowana w projekcie ustawy nazwa „pracownicy administracji akademickiej” stanowi odpowiedź na wyrażoną także we wspomnianych konsultacjach krytykę nazwy „administracja akademicka” jako bezosobową. Projekt przewiduje zastąpienie nazwy „pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi” nazwą „pracownicy administracji akademickiej” we wszystkich przepisach Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a także w ustawie o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, która jest jedyną inną ustawą, w której pojęcie to występuje. Rzecznik akademicki Instytucja rzecznika akademickiego występuje powszechnie na uczelniach w Europie i w Stanach Zjednoczonych, a od kilku lat wzrasta liczba polskich uczelni, które również tworzą taką – występującą także pod innymi nazwami, np. Rzecznik Praw Akademickich czy Rzecznik Praw i Wartości Akademickich – funkcję. Obecnie nie istnieje ustawowy obowiązek powołania na uczelni rzecznika akademickiego, a rzecznicy działają na podstawie regulacji wewnątrzuczelnianych. Najważniejszym punktem odniesienia dla ich działalności są dwa dokumenty International Ombuds Organisation, międzynarodowej organizacji rzeczników instytucjonalnych, w tym rzeczników akademickich: Code of Ethics oraz Standards of Practice. Zgodnie z nimi rzecznicy w wykonywaniu swoich obowiązków kierują się czterema podstawowymi zasadami: niezależności, bezstronności, nieformalności i poufności. Wprowadzenie ustawowego obowiązku powołania rzecznika akademickiego ma na celu wzmocnić ochronę praw członków wspólnot wszystkich uczelni w Polsce oraz zapewnić minimalne standardy funkcjonowania rzeczników. W projektowanych art. 51c ust. 1 i 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce ustanawia się prawo każdego członka wspólnoty uczelni do rzecznika akademickiego i określa podstawowe obowiązki rzecznika. W ust. 3 wskazano wartości, którymi w swojej działalności kierować ma się rzecznik, odpowiadające zasadom przyjętym przez International Ombuds Organisation. Projektodawca zdecydował się nie uwzględnić wśród nich explicite zasady nieformalności ze względu na to, że termin ten nie jest rozpowszechniony w polskim porządku prawnym, co mogłoby budzić wątpliwości interpretacyjne co do jego znaczenia. W tym samym przepisie zagwarantowano niezależność rzecznika od organów i jednostek organizacyjnych uczelni. Ust. 4 zawiera otwarty katalog zadań rzecznika, odpowiadający w dużej mierze zadaniom działających już w polskich uczelniach rzeczników akademickich. Ust. 5-7 określają sposób powoływania i odwoływania, długość i limit kadencji oraz sposób ustalania regulaminu działania rzecznika. W ust. 8 ustanawia się delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych wymagań dla kandydatów na rzecznika, szczegółowych wymagań dotyczących regulaminów działania rzeczników i zasad dopuszczenia do sprawowania stanowiska rzecznika akademickiego na więcej niż jednej uczelni w tym samym czasie, przy czym wydanie rozporządzenia w tym zakresie nie będzie obowiązkowe. Zgodnie z art. 4 projektu ustawy rzeczników akademickich powołanie rzeczników akademickich nastąpić ma do 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. W przypadku, gdy w dniu wejścia w życie ustawy w danej uczelni działać będzie podmiot, którego obowiązki i zadania odpowiadają określonym w projekcie obowiązkom i zadaniom rzecznika akademickiego, ale podmiot ten posługiwał się inną nazwą, możliwe będzie dalsze wykorzystywanie dotychczasowej nazwy. Straż akademicka Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce rektor dba o utrzymanie porządku i bezpieczeństwa na terenie uczelni. Tragiczne wydarzenia w Polsce i za granicą – jak strzelanina na Uniwersytecie Karola w Pradze w grudniu 2023 r. czy zabójstwo pracownicy Uniwersytetu Warszawskiego w maju 2025 r. – wskazują, że obecne rozwiązania prawna nie pozwalają na odpowiednio szybkie i sprawne reakcje na bezpośrednie zagrożenia dla życia i zdrowia członków wspólnot uczelni. Jednocześnie ze względu na fundamentalne znaczenie autonomii uczelni niepożądane byłoby zwiększenie obecności na ich terenie państwowych służb odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego. Przyjętym w projekcie rozwiązaniem jest utworzenie jednoznacznej podstawy prawnej dla powoływania i funkcjonowania na polskich uczelniach straży akademickiej. Istniejące już na niektórych uczelniach straże akademickie działają wyłącznie na podstawie regulacji wewnątrzuczelnianych, co oznacza, że nie mogą nawet legitymować osób stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa. W projektowanym art. 50a określono sposób utworzenia i rozwiązania oraz zasady działalności straży akademickiej, w tym nadano jej uprawnienia do legitymowania osób w uzasadnionych przypadkach, ujęcia w celu przekazania Policji osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz wydawania poleceń. Mediacje w postępowaniach dyscyplinarnych Obecne przepisy dotyczące mediacji w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli akademickich co do zasady oceniane są przez społeczność akademicką pozytywnie. Wątpliwości budzi jedynie konieczność, by mediacje prowadził nauczyciel akademicki, przy jednoczesnym braku wymogu, by nauczyciel ten miał odpowiednią wiedzę w zakresie prowadzenia mediacji. W związku z tym w projektowanym nowym brzmieniu art. 283 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce proponuje się, by mediatorem mogła być dowolna wskazana przez rektora osoba, która posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie prowadzenia mediacji. Projektowane art. 311a i 311b wprowadzają możliwość przeprowadzenia mediacji w postępowaniach dyscyplinarnych studentów i doktorantów na zasadach analogicznych do mediacji w postępowaniach dyscyplinarnych nauczycieli akademickich. Jak już wspomniano wyżej, przepisy dotyczące mediacji oceniane są pozytywnie, a niekiedy możliwość przeprowadzenia ich w przypadku studentów i doktorantów wyprowadza się z przepisu art. 320 dotyczącego odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Jednoznaczne określenie, że mediacje mogą być prowadzone także w tych sprawach, należy więc uznać za korzystne także ze względu na rozwianie dotychczasowych wątpliwości prawnych. Pozostałe zmiany w art. 283, a także zmiany w art. 312 ust. 1 i art. 321 dostosowują te przepisy do wyżej wskazanych zmian. Szkolenia antydyskryminacyjne i antymobbingowe Projektowany art. 50b ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce nakłada na rektora obowiązek przeciwdziałania nierównemu traktowaniu i mobbingowi. W dalszej części projektowanego artykułu określono dwie podstawowe, obowiązkowe formy realizacji tego obowiązku, tj. organizacja szkoleń w zakresie zasady równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi dla pracowników uczelni oraz szkoleń dla studentów i doktorantów w zakresie zasady równego traktowania. Nierówne traktowanie i mobbing mają bezpośredni i pośredni wpływ na dobrostan członków wspólnoty uczelni, w tym na ich stan zdrowia i zdolność do wykonywania obowiązków. Proponuje się zatem, by uczestnictwo w szkoleniach – zarówno w przypadku pracowników uczelni, jak i studentów i doktorantów – było obowiązkowe. W przypadku pracowników szkolenie odbywać by się miało w czasie pracy. W celu zapewnienia wysokich standardów szkolenia pracowników uczelni, w projektowanym ust. 4 zaproponowano, by minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki mógł określić w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady szkolenia, jego zakres, wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia oraz sposób jego dokumentowania, mając na uwadze specyfikę działalności uczelni, potrzebę dodatkowego przeszkolenia rzeczników dyscyplinarnych i członków uczelnianej komisji dyscyplinarnej oraz standardy dotyczące zasad równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi. Przepis ten oparty wzorowany jest na art. 237 5 Kodeksu pracy, który ustanawia podobną delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw pracy w odniesieniu do szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Feminatywy W stanowisku Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN w sprawie żeńskich form nazw zawodów i tytułów przyjętym na posiedzeniu plenarnym Rady 25 listopada 2019 r. zauważono, że „większość argumentów przeciw tworzeniu nazw żeńskich jest pozbawiona podstaw”, a „prawo do stosowania nazw żeńskich należy zostawić mówiącym”. Od lat dziewięćdziesiątych formy żeńskie rzeczowników osobowych zyskały na popularności. Projektowany art. 8a Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce ma na celu jednoznacznie przesądzić, że do wyrażania rzeczowników osobowych określonych w zmienianej ustawie, w szczególności nazw stanowisk pracy, funkcji, tytułów zawodowych, stopni naukowych i tytułów naukowych, dopuszcza się stosowanie odpowiednich rzeczowników osobowych w rodzaju gramatycznym odpowiadającym płci danej osoby lub neutralnych pod względem płci. Rzeczowniki takie są już dzisiaj w powszechnym użyciu w środowisku akademickim. Projektowany przepis umożliwi stosowanie ich także w formalnych dokumentach akademickich. Jednocześnie nie wprowadza on wymogu ich stosowania – celem przepisu nie jest uregulowanie sposobu, w jaki poszczególne osoby używają języka polskiego. Procedura odwoławcza w konkursie na stanowisko nauczyciela akademickiego Art. 119 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi, że nawiązanie z nauczycielem akademickim pierwszego stosunku pracy w danej uczelni publicznej, na czas nieokreślony lub określony dłuższy niż 3 miesiące, w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, następuje po przeprowadzeniu otwartego konkursu, a tryb i warunki przeprowadzania konkursu określa statut. Przepis ten nie zagwarantował możliwości odwołania się od wyniku konkursu. Z uwagi na często pojawiające się skargi na nieprawidłowości w przeprowadzonych konkursach, konieczne jest uzupełnienie wskazanego przepisu o zapis, że statut uczelni określa także zasady odwołania się od wyników. Przeciwdziałanie konfliktom interesów W art. 118 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce ustanowiony został zakaz powstawania bezpośredniej podległości służbowej między osobami bliskimi. W dodawanych ust. 3 i 4 proponuje się, by pracownik uczelni obowiązany był zgłosić rektorowi informację o pozostawaniu w relacji rodzinnej lub osobistej, która może prowadzić do konfliktu interesów w wykonywaniu obowiązków służbowych także w sytuacji, gdy nie występuje bezpośrednia podległość służbowa, a rektor miał możliwość, gdyby zaistniało uzasadnione podejrzenie stronniczości, podjęcia środków organizacyjnych eliminujących ten konflikt interesów w sytuacji, na przykład poprzez zmianę recenzenta czy zmianę przydziału zadań. Vacatio legis Proponuje się, by ustawa weszła w życie z dniem 1 października 2026 r., tj. wraz z rozpoczęciem nowego roku akademickiego. Przewidywanymi skutkami wejścia w życie ustawy będzie lepsza ochrona wartości akademickich i równości we wspólnocie uczelni oraz zwiększenie bezpieczeństwa. Konieczne będzie dostosowanie statutów uczelni do znowelizowanej ustawy. Zauważyć należy, że na części uczelni już dziś działają, w ramach dostępnych środków, rzecznicy akademiccy i straż akademicka oraz odbywają się szkolenia antydyskryminacyjne i antymobbingowe, natomiast pozostałe zawarte w projekcie ustawy zmiany nie tworzą lub tworzą tylko znikome nowe wydatki. Nie ma możliwości podjęcia alternatywnych w stosunku do projektowanej ustawy środków umożliwiających osiągnięcie zamierzonego celu. Projekt zakłada konieczność aktualizacji rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 czerwca 2022 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia, polegającej na zmianie zawartej w § 1 pkt 5 definicji mediatora w celu dostosowania jej do proponowanego brzmienia art. 283 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Konieczna będzie także nowelizacja rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia, poprzez uwzględnienie przepisów dotyczących trybu prowadzenia mediacji w sprawach dyscyplinarnych studentów i doktorantów. Przepisy te powinny odzwierciedlać regulacje dotyczące mediacji w sprawach nauczycieli akademickich. Projekt jest zgodny z prawem Unii Europejskiej. Projekt nie wymaga przedłożenia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia. Projekt nie zawiera przepisów regulacyjnych lub przepisów określających wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 334). DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Dorota Olko I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Projekt ustawy ma na celu wzmocnienie ochrony wartości akademickich, przeciwdziałanie dyskryminacji oraz zwiększenie bezpieczeństwa w uczelniach wyższych zgodnie z rekomendacjami Akademicka Sieć Bezpieczeństwa i Równości. W projekcie zawarto rozwiązania dotyczące: 9. zastąpienia wyrażenia „pracownicy niebędący pracownikami akademickimi” wyrażeniem „pracownicy administracji akademickiej”, zgodnie z wynikami konsultacji przeprowadzonych z pracownikami; 10. wprowadzenia instytucji rzecznika akademickiego; 11. powoływania i funkcjonowania straży akademickiej; 12. umożliwienia prowadzenia mediacji w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich przez osoby wskazane przez rektora, posiadająca wiedzę i doświadczenie w zakresie prowadzenia mediacji, oraz uzupełnienia przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej studentów o możliwość przeprowadzenia mediacji, analogicznie do mediacji w sprawie nauczycieli akademickich; 13. obowiązku organizacji szkoleń antydyskryminacyjnych przeznaczonych dla studentów i doktorantów oraz antydyskryminacyjnych i antymobbingowych dla pracowników; 14. jednoznacznego rozstrzygnięcia, że w oficjalnych dokumentach umożliwia się stosowanie żeńskich rzeczowników osobowych w celu określenia nazw stanowisk, funkcji i tym podobnych; 15. wprowadzenia procedury odwoławczej w konkursach na stanowisko nauczyciela akademickiego; 16. rozwinięcia przepisów zmierzających do przeciwdziałania podejmowaniu decyzji przez pracowników uczelni w sprawach innych pracowników, gdy zachodzi ryzyko istnienia konfliktu interesów. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Tak ➢ Nie Nie istnieją inne niż ustawowe możliwości wprowadzenia projektowanych rozwiązań. W toku prac opracowane zostały przepisy dotyczące wykorzystywania przez straż akademicką w określonych przypadkach podstawowych środków przymusu bezpośredniego (siła fizyczna w postaci technik transportowych, obrony i obezwładnienia; kajdanki zakładane na ręce; pałka służbowa; pies służbowy; chemiczne środki obezwładniające w postaci ręcznych miotaczy substancji obezwładniających; przedmioty przeznaczone do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej) na zasadach określonych w ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Rezygnacja z nich związana była z wątpliwościami dotyczącymi m.in. przeszkolenia członków straży akademickiej, ryzyka przekraczania uprawnień oraz zasad raportowania wykorzystania środków przymusu bezpośredniego. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? W odniesieniu do rozwiązań wymienionych w pkt 1 DSR: 1. Zastąpienie wyrażenia „pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi” wyrażeniem „pracownicy administracji akademickiej” we wszystkich przepisach Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a także w ustawie o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. 2. Ustawowy obowiązek powołania rzecznika akademickiego we wszystkich uczelniach: a. gwarancja dostępu do rzecznika dla wszystkich członków wspólnoty uczelni; b. określenie obowiązków i zadań rzecznika, a także wartości, jakimi rzecznik kieruje się w swojej działalności; c. określenie sposobu powoływania i odwoływania, długości i limitu kadencji oraz sposobu ustalania regulaminu działania rzecznika; d. delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki do wydania rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla kandydatów na rzecznika, szczegółowych wymagań dotyczących regulaminów działania rzeczników oraz zasad dopuszczenia do sprawowania stanowiska rzecznika akademickiego na więcej niż jednej uczelni w tym samym czasie; e. określenie terminu powołania rzeczników i umożliwienie wykorzystywania przez rzecznika dotychczasowej nazwy podmiotu, który działał na danej uczelni w dniu wejścia w życie ustawy, jeżeli obowiązki i zadania tego podmiotu były analogiczne. 3. Wprowadzenie ustawowej ramy prawnej dla powoływania straży akademickiej oraz nadanie strażnikom straży akademickiej uprawnień niezbędnych do wykonywania obowiązków. 4. Zmiany w przepisach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, studentów i doktorantów: a. w sprawach dotyczących nauczycieli akademickich: mediatorem będzie mogła być każda wskazana przez rektora osoba, która posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie prowadzenia mediacji; b. w sprawach dotyczących studentów i doktorantów: wprowadzenie możliwości przeprowadzenia mediacji na zasadach analogicznych jak w przypadku nauczycieli akademickich. 5. Nałożenie na rektora obowiązku przeciwdziałania nierównemu traktowaniu i mobbingowi, w tym poprzez organizację szkoleń dla pracowników uczelni, studentów i doktorantów, a na pracowników, studentów i doktorantów – obowiązku uczestnictwa w szkoleniach. Delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki do wydania rozporządzenia w sprawie zasad szkolenia pracowników w zakresie zasady równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi, zakresu tego szkolenia, wymagań dotyczące treści i realizacji programów szkolenia oraz sposobu dokumentowania szkolenia. 6. Dopuszczenie stosowanie odpowiednich rzeczowników osobowych w rodzaju gramatycznym odpowiadającym płci danej osoby lub neutralnych pod względem płci jako równoznacznych z używanymi w treści ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. 7. Wprowadzenie wymogu uwzględnienia w statucie uczelni zasad odwołania od wyników konkursu na stanowisko nauczyciela akademickiego. 8. Wprowadzenie obowiązku zgłoszenia rektorowi informacji o pozostawaniu w relacji rodzinnej lub osobistej, która może prowadzić do konfliktu interesów w wykonywaniu obowiązków służbowych także w sytuacji, gdy nie występuje bezpośrednia podległość służbowa. Umożliwienie rektorowi, w przypadku zaistnienia uzasadnionego podejrzenia stronniczości, podjęcia środków organizacyjnych eliminujących ten konflikt interesów w danej sytuacji, na przykład poprzez zmianę recenzenta czy zmianę przydziału zadań. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Projekt oddziałuje na wszystkich członków wspólnoty uczelni: pracowników, studentów i doktorantów. Skutki są jednoznacznie pozytywne – to zwiększenie ochrony praw członków wspólnot uczelni i ich bezpieczeństwa, sprawności postępowań dyscyplinarnych, a także poczucia sprawiedliwości. Projekt odpowiada na potrzeby zgłaszane przez samych członków wspólnoty, związane także z symbolicznym docenieniem ich wkładu w szkolnictwo wyższe w Polsce. Dyskryminacja i mobbing w pracy, w tym w pracy na uczelni, wiązane są m.in. z pogorszeniem stanu zdrowia psychicznego, jakości snu i ogólnego dobrostanu osób nimi poszkodowanych (por. np. DOI: 10.1371/journal.pone.0135225; 10.1016/j.smrv.2020.101289; 10.1136/bmjopen-2020-043256). [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projektowane przepisy nie wywołują bezpośrednich skutków gospodarczych. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Rozwiązania dotyczące rzecznika akademickiego, straży akademickiej i szkoleń antydyskryminacyjnych i antymobbingowych wymagają poniesienia przez uczelnie nowych kosztów, w tym w związku z potencjalnym zwiększeniem zatrudnienia, przy czym należy zauważyć, że znaczna część uczelni wprowadza te rozwiązania już dzisiaj w ramach dostępnych środków. Wejściu w życie ustawy powinna w kolejnych latach towarzyszyć kontynuacja wzrostu wysokości subwencji. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Nie dotyczy. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie ➢ Tak Projekt nie zawiera przepisów określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu). [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie ➢ Tak Projekt nie wpływa na obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu). [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie ➢ Tak Projekt nie zawiera przepisów regulacyjnych oraz nie określa wymogów dotyczących świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu).\r\n--- DOCUMENT END ---\r\n\r\nREMEMBER: Your response MUST be only a valid JSON object. Do not add any extra characters, comments, or text before the '{' character or after the '}' character. The entire response must be parseable as JSON.\r\nBased on the ABOVE document, fill in the JSON structure below:\r\nHere is the JSON structure I expect (fill it with content):\r\n{\r\n  \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\r\n  \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\r\n  \"pl_key_points\": [\r\n    \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\r\n    \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\r\n  ],\r\n  \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\r\n  \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\r\n  \"eng_key_points\": [\r\n    \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\r\n    \"Second short bullet point in English...\"\r\n  ],\r\n  \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\r\n  \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\r\n  \"de_key_points\": [\r\n    \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\r\n    \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\r\n  ],\r\n  \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\r\n  \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\r\n  \"fr_key_points\": [\r\n    \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\r\n    \"Deuxième court point en français...\"\r\n  ],\r\n  \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\r\n  \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\r\n  \"es_key_points\": [\r\n    \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\r\n    \"Segundo punto breve en español...\"\r\n  ],\r\n  \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\r\n  \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\r\n  \"it_key_points\": [\r\n    \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\r\n    \"Secondo breve punto in italiano...\"\r\n  ],\r\n  \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\r\n  \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\r\n  \"nl_key_points\": [\r\n    \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\r\n    \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\r\n  ],\r\n  \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\r\n  \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\r\n  \"pt_key_points\": [\r\n    \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\r\n    \"Segundo ponto curto em português...\"\r\n  ],\r\n  \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \\\"Other\\\". If you use \\\"Other\\\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\\\"Taxes\\\", \\\"Family\\\"].\"]\r\n}\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": " {\n  \"pl_ai_title\": \"Bezpieczeństwo i równość na uczelniach: nowe prawa studentów i pracowników\",\n  \"pl_summary\": \"Ustawa wprowadza istotne zmiany w funkcjonowaniu uczelni wyższych. Studenci, doktoranci i pracownicy zyskają dostęp do rzecznika akademickiego, który będzie pomagał w rozwiązywaniu sporów i chronił przed dyskryminacją. Powstanie straż akademicka z uprawnieniami do legitymowania i ujęcia osób stwarzających zagrożenie. Wszyscy członkowie społeczności uczelnianej będą musieli przejść obowiązkowe szkolenia antydyskryminacyjne.\",\n  \"pl_key_points\": [\n    \"Rzecznik akademicki: każda uczelnia musi powołać niezależnego pośrednika, który pomoże w konfliktach i będzie czuwał nad przestrzeganiem praw studentów i pracowników\",\n    \"Straż akademicka: uczelnie mogą utworzyć umundurowaną formację z prawem legitymowania osób i ujęcia tych, którzy stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia\",\n    \"Obowiązkowe szkolenia: pracownicy, studenci i doktoranci muszą uczestniczyć w szkoleniach z zakresu równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi\",\n    \"Feminatywy w dokumentach: dopuszcza się używanie żeńskich form nazw stanowisk i tytułów naukowych w oficjalnych dokumentach uczelni\",\n    \"Mediacje w sprawach dyscyplinarnych: rozszerzenie możliwości polubownego rozwiązywania sporów także na sprawy studentów i doktorantów\",\n    \"Zmiana nazwy grupy zawodowej: „pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi” zastąpieni „pracownikami administracji akademickiej”\",\n    \"Ochrona przed konfliktem interesów: pracownicy muszą zgłaszać relacje rodzinne, które mogą wpływać na bezstronność decyzji\"\n  ],\n  \"eng_ai_title\": \"Safety and equality at universities: new rights for students and staff\",\n  \"eng_summary\": \"The act introduces significant changes to how universities operate. Students, doctoral candidates and staff will gain access to an academic ombudsman who will help resolve disputes and protect against discrimination. An academic security force will be established with powers to identify and detain individuals posing threats. All members of the university community will be required to complete mandatory anti-discrimination training.\",\n  \"eng_key_points\": [\n    \"Academic ombudsman: every university must appoint an independent mediator to help with conflicts and safeguard the rights of students and staff\",\n    \"Academic security force: universities may establish a uniformed unit with powers to check identities and detain individuals posing direct threats to life or health\",\n    \"Mandatory training: staff, students and doctoral candidates must participate in training on equal treatment and countering mobbing\",\n    \"Feminine forms in documents: female forms of job titles and academic degrees are permitted in official university documents\",\n    \"Mediation in disciplinary cases: expanded possibility of amicable dispute resolution also for students and doctoral candidates\",\n    \"New professional name: 'non-academic staff' replaced with 'academic administration staff'\",\n    \"Conflict of interest protection: employees must report family relationships that could affect impartial decision-making\"\n  ],\n  \"de_ai_title\": \"Sicherheit und Gleichstellung an Hochschulen: neue Rechte für Studierende und Mitarbeiter\",\n  \"de_summary\": \"Das Gesetz führt wichtige Änderungen im Hochschulbetrieb ein. Studierende, Doktoranden und Mitarbeiter erhalten Zugang zu einem Hochschulombudsmann, der bei Konflikten hilft und vor Diskriminierung schützt. Eine Hochschulwache mit Befugnissen zur Identitätsfeststellung und Festnahme von Bedrohungspersonen wird geschaffen. Alle Mitglieder der Hochschulgemeinschaft müssen eine verpflichtende Antidiskriminierungsschulung absolvieren.\",\n  \"de_key_points\": [\n    \"Hochschulombudsmann: Jede Hochschule muss einen unabhängigen Vermittler einsetzen, der bei Konflikten hilft und die Rechte von Studierenden und Mitarbeitern schützt\",\n    \"Hochschulwache: Hochschulen können eine uniformierte Einheit mit Befugnissen zur Identitätsprüfung und Festnahme von Personen mit direkter Lebens- oder Gesundheitsgefahr einrichten\",\n    \"Verpflichtende Schulungen: Mitarbeiter, Studierende und Doktoranden müssen an Schulungen zu Gleichbehandlung und Mobbingprävention teilnehmen\",\n    \"Weibliche Formen in Dokumenten: Weibliche Formen von Berufsbezeichnungen und akademischen Titeln sind in offiziellen Hochschuldokumenten zulässig\",\n    \"Mediation in Disziplinarverfahren: Erweiterte Möglichkeit der gütlichen Streitbeilegung auch für Studierende und Doktoranden\",\n    \"Neue Berufsbezeichnung: 'Nicht-akademisches Personal' wird durch 'Hochschulverwaltungspersonal' ersetzt\",\n    \"Schutz vor Interessenkonflikten: Mitarbeiter müssen familiäre Beziehungen melden, die die Unparteilichkeit von Entscheidungen beeinflussen könnten\"\n  ],\n  \"fr_ai_title\": \"Sécurité et égalité à l'université: nouveaux droits pour étudiants et personnels\",\n  \"fr_summary\": \"La loi introduit des changements importants dans le fonctionnement des universités. Les étudiants, doctorants et personnels auront accès à un médiateur académique qui aidera à résoudre les conflits et protégera contre la discrimination. Une force de sécurité académique sera créée avec des pouvoirs d'identification et d'appréhension des personnes menaçantes. Tous les membres de la communauté universitaire devront suivre une formation obligatoire contre la discrimination.\",\n  \"fr_key_points\": [\n    \"Médiateur académique: chaque université doit nommer un intermédiaire indépendant pour aider dans les conflits et protéger les droits des étudiants et personnels\",\n    \"Force de sécurité académique: les universités peuvent créer une unité en uniforme avec pouvoirs d'identification et d'appréhension des personnes représentant une menace directe pour la vie ou la santé\",\n    \"Formations obligatoires: le personnel, les étudiants et doctorants doivent participer à des formations sur l'égalité de traitement et la lutte contre le harcèlement\",\n    \"Formes féminines dans les documents: les formes féminines des titres professionnels et universitaires sont autorisées dans les documents officiels\",\n    \"Médiation dans les affaires disciplinaires: extension de la résolution amiable des conflits aux étudiants et doctorants\",\n    \"Nouvelle appellation professionnelle: 'personnel non-enseignant' remplacé par 'personnel de l'administration académique'\",\n    \"Protection contre les conflits d'intérêts: les employés doivent déclarer les relations familiales pouvant affecter l'impartialité des décisions\"\n  ],\n  \"es_ai_title\": \"Seguridad e igualdad en universidades: nuevos derechos para estudiantes y personal\",\n  \"es_summary\": \"La ley introduce cambios significativos en el funcionamiento de las universidades. Los estudiantes, doctorandos y personal tendrán acceso a un defensor académico que ayudará a resolver conflictos y protegerá contra la discriminación. Se creará una fuerza de seguridad académica con poderes para identificar y detener a personas que representen amenazas. Todos los miembros de la comunidad universitaria deberán completar una formación obligatoria contra la discriminación.\",\n  \"es_key_points\": [\n    \"Defensor académico: cada universidad debe nombrar un mediador independiente para ayudar en conflictos y proteger los derechos de estudiantes y personal\",\n    \"Fuerza de seguridad académica: las universidades pueden crear una unidad uniformada con poderes para identificar y detener a personas que representen amenaza directa para la vida o la salud\",\n    \"Formaciones obligatorias: el personal, estudiantes y doctorandos deben participar en formaciones sobre igualdad de trato y prevención del acoso\",\n    \"Formas femeninas en documentos: se permiten las formas femeninas de títulos profesionales y académicos en documentos oficiales universitarios\",\n    \"Mediación en casos disciplinarios: ampliación de la resolución amistosa de conflictos también para estudiantes y doctorandos\",\n    \"Nueva denominación profesional: 'personal no docente' sustituido por 'personal de administración académica'\",\n    \"Protección contra conflictos de intereses: los empleados deben declarar relaciones familiares que puedan afectar la imparcialidad de decisiones\"\n  ],\n  \"it_ai_title\": \"Sicurezza e uguaglianza nelle università: nuovi diritti per studenti e personale\",\n  \"it_summary\": \"La legge introduce cambiamenti significativi nel funzionamento delle università. Studenti, dottorandi e personale avranno accesso a un difensore accademico che aiuterà a risolvere conflitti e proteggerà dalla discriminazione. Sarà creata una forza di sicurezza accademica con poteri di identificazione e detenzione di persone minacciose. Tutti i membri della comunità universitaria dovranno completare una formazione obbligatoria contro la discriminazione.\",\n  \"it_key_points\": [\n    \"Difensore accademico: ogni università deve nominare un mediatore indipendente per aiutare nei conflitti e proteggere i diritti di studenti e personale\",\n    \"Forza di sicurezza accademica: le università possono creare un'unità in uniforme con poteri di identificazione e detenzione di persone che rappresentano minaccia diretta per la vita o la salute\",\n    \"Formazioni obbligatorie: il personale, gli studenti e i dottorandi devono partecipare a formazioni su parità di trattamento e prevenzione del mobbing\",\n    \"Forme femminili nei documenti: le forme femminili di titoli professionali e accademici sono consentite nei documenti ufficiali universitari\",\n    \"Mediazione nei casi disciplinari: estensione della risoluzione amichevole delle controversie anche a studenti e dottorandi\",\n    \"Nuova denominazione professionale: 'personale non docente' sostituito da 'personale dell'amministrazione accademica'\",\n    \"Protezione dai conflitti di interesse: i dipendenti devono dichiarare relazioni familiari che potrebbero influenzare l'imparzialità delle decisioni\"\n  ],\n  \"nl_ai_title\": \"Veiligheid en gelijkheid op universiteiten: nieuwe rechten voor studenten en personeel\",\n  \"nl_summary\": \"De wet introduceert belangrijke veranderingen in de werking van universiteiten. Studenten, promovendi en personeel krijgen toegang tot een academische ombudsman die helpt bij conflicten en beschermt tegen discriminatie. Er wordt een academische beveiligingsdienst opgericht met bevoegdheden tot identificatie en aanhouding van bedreigende personen. Alle leden van de universitaire gemeenschap moeten een verplichte anti-discriminatie training volgen.\",\n  \"nl_key_points\": [\n    \"Academische ombudsman: elke universiteit moet een onafhankelijke bemiddelaar aanstellen om te helpen bij conflicten en de rechten van studenten en personeel te beschermen\",\n    \"Academische beveiligingsdienst: universiteiten kunnen een eenheid in uniform oprichten met bevoegdheden tot identificatie en aanhouding van personen die een directe bedreiging vormen voor leven of gezondheid\",\n    \"Verplichte trainingen: personeel, studenten en promovendi moeten deelnemen aan trainingen over gelijke behandeling en preventie van pesten\",\n    \"Vrouwelijke vormen in documenten: vrouwelijke vormen van functietitels en academische graden zijn toegestaan in officiële universiteitsdocumenten\",\n    \"Bemiddeling in disciplinaire zaken: uitbreiding van vriendschappelijke geschillenbeslechting ook voor studenten en promovendi\",\n    \"Nieuwe beroepsbenaming: 'niet-academisch personeel' vervangen door 'personeel van de academische administratie'\",\n    \"Bescherming tegen belangenconflicten: werknemers moeten familierelaties melden die de onpartijdigheid van beslissingen kunnen beïnvloeden\"\n  ],\n  \"pt_ai_title\": \"Segurança e igualdade nas universidades: novos direitos para estudantes e pessoal\",\n  \"pt_summary\": \"A lei introduz alterações significativas no funcionamento das universidades. Estudantes, doutorandos e pessoal terão acesso a um provedor de justiça académico que ajudará a resolver conflitos e protegerá contra a discriminação. Será criada uma força de segurança académica com poderes de identificação e detenção de pessoas ameaçadoras. Todos os membros da comunidade universitária deverão completar uma formação obrigatória contra a discriminação.\",\n  \"pt_key_points\": [\n    \"Provedor de justiça académico: cada universidade deve nomear um mediador independente para ajudar em conflitos e proteger os direitos de estudantes e pessoal\",\n    \"Força de segurança académica: as universidades podem criar uma unidade uniformizada com poderes de identificação e detenção de pessoas que representem ameaça direta à vida ou à saúde\",\n    \"Formações obrigatórias: o pessoal, estudantes e doutorandos devem participar em formações sobre igualdade de tratamento e prevenção de assédio\",\n    \"Formas femininas em documentos: as formas femininas de títulos profissionais e académicos são permitidas em documentos oficiais universitários\",\n    \"Mediação em casos disciplinares: expansão da resolução amigável de conflitos também para estudantes e doutorandos\",\n    \"Nova denominação profissional: 'pessoal não docente' substituído por 'pessoal da administração académica'\",\n    \"Proteção contra conflitos de interesses: os funcionários devem declarar relações familiares que possam afetar a imparcialidade das decisões\"\n  ],\n  \"category\": [\"Education\", \"Security\", \"Labor\"]\n}"
    },
    {
      "timestamp": "2026-07-17T12:22:23.972Z",
      "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_2828/text/index.html",
      "model": "kimi",
      "prompt_sent": "\r\nYou are an expert in the law of the Poland, whose task is to analyze bills, resolutions, and other legislative documents, and then prepare information from them in an accessible way for citizens. Your goal is to present information so that citizens can assess the impact of legislation on their lives themselves, even without specialized legislative knowledge. Focus on facts and the objective effects of the introduced changes, avoiding value judgments and personal opinions. All legal jargon is forbidden. Present information in a clear, concise, and engaging way, so that it is understandable to a person without legal education. Avoid long, complex sentences. Instead of writing \"the bill aims to amend the tax code...\", write \"Tax changes: new reliefs and obligations for...\". Continue your work until you solve your task. If you are not certain about the generated content, analyze the document again – do not guess. Plan your task well before starting it. In the summary and key points, if possible and justified, emphasize what specific benefits or effects (positive or negative) the law introduces for citizens' everyday life, their rights and obligations, personal finances, safety, and other important issues (e.g. categorical prohibitions and orders, or the most important specific financial and territorial allocations).\r\n\r\nYour response MUST be in JSON format - and contain the following keys.\r\nBefore returning the response, carefully verify that the entire JSON structure is 100% correct, including all commas, curly braces, square brackets, and quotation marks. Invalid JSON is unacceptable and will make it impossible to process your work.\r\n\r\nCarefully analyze the following text of the legal document. This is the content on the basis of which you must generate the summary and key points:\r\n--- DOCUMENT START ---\r\nDruk nr 2828 Warszawa, 26 maja 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu niżej podpisani posłowie wnoszą projekt ustawy: - o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem ustawy upoważniamy panią posłankę Dorotę Olko. (-) Bożena Borowiec; (-) Włodzimierz Czarzasty; (-) Jacek Czerniak; (-) Agnieszka Dziemianowicz-Bąk; (-) Krzysztof Gawkowski; (-) Daria Gosek- Popiołek; (-) Katarzyna Kotula; (-) Piotr Kowal; (-) Anita Kucharska- Dziedzic; (-) Marcin Kulasek; (-) Wanda Nowicka; (-) Dorota Olko; (-) Arkadiusz Sikora; (-) Wiesław Szczepański; (-) Andrzej Szejna; (-) Tadeusz Tomaszewski; (-) Tomasz Trela; (-) Katarzyna Ueberhan; (-) Joanna Wicha; (-) Dariusz Wieczorek; (-) Anna Maria Żukowska. Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej projekt USTAWA z dnia ... o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego Art. 1. W ustawie z dnia z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm. 1 ) wprowadza się następujące zmiany: 1) po art. 8 dodaje się art. 8a w brzmieniu: „Art. 8a. Do wyrażania rzeczowników osobowych określonych w ustawie, w szczególności nazw stanowisk pracy, funkcji, tytułów zawodowych, stopni naukowych i tytułów naukowych, dopuszcza się stosowanie odpowiednich rzeczowników osobowych w rodzaju gramatycznym odpowiadającym płci danej osoby lub neutralnych pod względem płci.”; 2) użyte w art. 29 w ust. 1 w pkt 1 w lit. c, w pkt 2 w lit. c, w pkt 3 w lit. a i w pkt 4 w lit. a, w art. 112, w art. 136 w ust. 2 w pkt 5, w art. 145 w ust. 1 i w ust. 2 pkt 2, w art. 146 w ust. 2, w art. 196 w ust. 1 we wprowadzeniu do wyliczenia oraz w art. 223 w ust. 1, w różnej liczbie i różnym przypadku, wyrazy „pracownik niebędący nauczycielem akademickim” zastępuje się użytymi w odpowiedniej liczbie i odpowiednim przypadku wyrazami „pracownik administracji akademickiej”; 3) po art. 50 dodaje się art. 50a i 50b w brzmieniu: „Art. 50a. 1. Do ochrony porządku i bezpieczeństwa na terenie uczelni może być utworzona umundurowana formacja – straż akademicka. 2. Senat może utworzyć lub rozwiązać straż akademicką. 3. Nadzór nad działalnością straży akademickiej sprawuje rektor. 4. Straż akademicka jest uprawniona do: 1) legitymowania osób w uzasadnionych przypadkach w celu ustalenia ich tożsamości; 1 Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 poz. 1871 i 1897, z 2025 r. poz. 619, 620, 621, 622, 1162, 1234 i 1837 oraz z 2026 r. poz. 203, 328 i 370. 2) ujęcia, w celu niezwłocznego przekazania Policji, osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego; 3) wydawania osobom poleceń określonego zachowania się w granicach niezbędnych do realizacji celu określonego w ust. 1. 5. Zakres i sposób wykonywania zadań, o których mowa w ust. 1, oraz szczegółową strukturę organizacyjną straży akademickiej określa rektor. Art. 50b. 1. Rektor jest obowiązany przeciwdziałać nierównemu traktowaniu w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. z 2025 r. poz. 1452) i mobbingowi w rozumieniu art. 94 3 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. 2. Rektor jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika uczelni w zakresie zasady równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi. Pracownik uczelni jest obowiązany brać udział w szkoleniu z tego zakresu. 3. Szkolenia, o których mowa w ust. 2, odbywają się w czasie pracy. 4. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady szkolenia w zakresie zasady równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi, o którym mowa w ust. 2, zakres tego szkolenia, wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia oraz sposób dokumentowania szkolenia, mając na uwadze specyfikę działalności uczelni, potrzebę dodatkowego przeszkolenia rzeczników dyscyplinarnych i członków uczelnianej komisji dyscyplinarnej oraz standardy dotyczące zasad równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi. 5. Rektor jest obowiązany zapewnić przeszkolenie studenta lub doktoranta w zakresie zasady równego traktowania. Student lub doktorant jest obowiązany brać udział w szkoleniu z tego zakresu. 6. Szkolenia, o których mowa w ust. 5, jest obowiązany zapewnić rektor we współpracy z odpowiednio samorządem studenckim lub samorządem doktorantów.”; 4) po art. 51b dodaje się art. 51c w brzmieniu: „Art. 51c. 1. Uczelnia zapewnia członkom wspólnoty uczelni dostęp do rzecznika akademickiego. 2. Rzecznik akademicki stoi na straży praw członków wspólnoty uczelni, w tym na straży realizacji zasady równego traktowania. 3. Rzecznik akademicki w swojej działalności kieruje się zasadami poufności, bezstronności i neutralności oraz jest niezależny od organów i jednostek organizacyjnych uczelni. 4. Do zadań rzecznika akademickiego należy w szczególności: 1) monitorowanie i analizowanie stanu przestrzegania praw członków wspólnoty uczelni; 2) wyjaśnianie istotnych okoliczności spraw zgłaszanych przez członków wspólnoty uczelni; 3) identyfikowanie problemów występujących w uczelni, leżących w zakresie obowiązków rzecznika akademickiego, oraz wspieranie działań zmierzających do ich rozwiązania; 4) wspomaganie członków wspólnoty uczelni w rozwiązaniu sporów, polegające w szczególności na pomocy w zdiagnozowaniu problemu i wyborze określonych sposobów jego rozwiązania, względnie na samodzielnym rozwiązaniu sporu; 5) rekomendowanie mediacji i promocja polubownych metod rozwiązywania sporów w środowisku akademickim; 6) przedstawianie organom oraz jednostkom organizacyjnym uczelni informacji i rekomendacji, a w miarę potrzeby także ekspertyz i opinii, w sprawach należących do zakresu zadań rzecznika akademickiego, w szczególności dotyczących zidentyfikowanych nieprawidłowości oraz potrzeby zmian w sposobie funkcjonowania uczelni. 5. Rzecznik akademicki jest powoływany przez rektora za zgodą senatu. Kadencja rzecznika akademickiego trwa 5 lat. Ta sama osoba nie może być rzecznikiem akademickim w jednej uczelni dłużej niż przez dwie kadencje. Po upływie kadencji rzecznik akademicki pełni swoją funkcję do czasu powołania następcy. 6. Rzecznik akademicki może być odwołany przez senat większością co najmniej 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy statutowej liczby członków. 7. Szczegółowy sposób działania rzecznika akademickiego określa regulamin. Tryb ustalenia regulaminu określa statut. 8. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki może określić, w drodze rozporządzenia: 1) szczegółowe wymagania stawiane kandydatom na stanowisko rzecznika akademickiego; 2) szczegółowe wymagania dotyczące regulaminu, o którym mowa w ust. 7; 3) zasady dopuszczenia do sprawowania stanowiska rzecznika akademickiego na więcej niż jednej uczelni w tym samym czasie – mając na uwadze konieczność zapewnienia wysokich standardów ochrony praw członków wspólnoty uczelni.”; 5) art. 52a otrzymuje brzmienie: „Art. 52a. Przepisy art. 49 ust. 1-3, art. 50, art. 50a, art. 50b ust. 1-3, art. 51 ust. 1, art. 51c ust. 1-7 i art. 52 oraz przepisy wydane na podstawie art. 50b ust. 4, art. 51 ust. 2 i art. 51c ust. 8 stosuje się odpowiednio do CMKP.”; 6) w art. 118 dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu: „3. Pracownik uczelni jest obowiązany zgłosić rektorowi informację o pozostawaniu w relacji rodzinnej lub osobistej, o której mowa w ust. 1, jeżeli mimo braku bezpośredniej podległości służbowej może ona rodzić konflikt interesów w wykonywaniu obowiązków służbowych. 4. W przypadku powstania relacji służbowej, która mimo braku bezpośredniej podległości może wywołać uzasadnione podejrzenie stronniczości, rektor podejmuje środki organizacyjne eliminujące konflikt interesów.”; 7) w art. 119 w ust. 1 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: „Tryb i warunki przeprowadzania konkursu oraz zasady odwołania się od jego wyniku określa statut.”; 8) w art. 283 ust. 2-4 otrzymują brzmienie: „2. Mediację prowadzi osoba wskazana przez rektora, posiadająca wiedzę i doświadczenie w zakresie prowadzenia mediacji, zwana dalej „mediatorem”. 3. Mediator sporządza sprawozdanie z wyników mediacji i przekazuje je rektorowi. 4. W przypadku gdy w wyniku mediacji zostanie zawarta ugoda, podpisuje ją również mediator i dołącza do sprawozdania, o którym mowa w ust. 3.”; 9) po art. 311 dodaje się art. 311a i 311b w brzmieniu: „Art. 311a. Rektor, po otrzymaniu zawiadomienia o popełnieniu czynu mającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego lub powzięciu w inny sposób informacji o możliwości popełnienia takiego czynu, może: 1) skierować sprawę do mediacji – w przypadku gdy wskutek czynu zaistniał spór między osobą, której dotyczy zawiadomienie lub informacja, a pokrzywdzonym; 2) nałożyć karę upomnienia – w przypadku gdy czyn stanowi przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi i udowodnienie winy nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego; 3) polecić rzecznikowi dyscyplinarnemu do spraw studentów, w drodze postanowienia, rozpoczęcie prowadzenia sprawy. Art. 311b. Do mediacji, o której mowa w art. 311a pkt 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 283.”; 10) w art. 312 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Za przewinienie mniejszej wagi rektor może wymierzyć studentowi karę upomnienia, o której mowa w art. 311a pkt 2, po uprzednim wysłuchaniu studenta lub jego obrońcy.”; 11) art. 321 otrzymuje brzmienie: „Art. 321. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposób wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia, mając na uwadze konieczność zapewnienia rzetelności, obiektywności, przejrzystości i sprawności prowadzenia postępowań.”. Art. 2. W ustawie z dnia 13 września 2018 r. o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (Dz. U. z 2025 r. poz. 269) w art. 8a w ust. 1 wyrazy „pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi” zastępuje się wyrazami „pracownicy administracji akademickiej”. Art. 3. 1. Powołanie rzecznika akademickiego, o którym mowa w art. 51c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, nastąpi w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. 2. Jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy w uczelni działa podmiot, którego obowiązki i zadania odpowiadają obowiązkom i zadaniom rzecznika akademickiego określonym w art. 51c ust. 2 i 4 ustawy zmienianej w art. 1, rzecznik akademicki może korzystać z dotychczasowej nazwy tego podmiotu; Art. 4. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2026 r. UZASADNIENIE Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego przygotowany został na podstawie rekomendacji Akademickej Sieci Bezpieczeństwa i Równości. Ma na celu wzmocnienie ochrony wartości akademickich, przeciwdziałanie dyskryminacji oraz zwiększenie bezpieczeństwa w uczelniach wyższych. W projekcie skupiono się na ośmiu obszarach: 1. zastąpienie wyrażenia „pracownicy niebędący pracownikami akademickimi” wyrażeniem „pracownicy administracji akademickiej”, zgodnie z wynikami konsultacji przeprowadzonych z pracownikami; 2. wprowadzenia instytucji rzecznika akademickiego; 3. powoływanie i funkcjonowanie straży akademickiej; 4. uzupełnienie przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej studentów o możliwość przeprowadzenia mediacji, analogicznie do mediacji w sprawie pracowników uczelni; 5. obowiązek organizacji szkoleń antydyskryminacyjnych przeznaczonych dla studentów i doktorantów oraz antydyskryminacyjnych i antymobbingowych dla pracowników; 6. jednoznaczne rozstrzygnięcie, że w oficjalnych dokumentach umożliwia się stosowanie żeńskich rzeczowników osobowych w celu określenia nazw stanowisk, funkcji i tym podobnych; 7. wprowadzenie procedury odwoławczej w sprawie konkursów na stanowisko nauczyciela akademickiego; 8. rozwinięcie przepisów zmierzających do przeciwdziałania podejmowaniu decyzji przez pracowników uczelni w sprawach innych pracowników, gdy zachodzi ryzyko istnienia konfliktu interesów. Pracownicy administracji akademickiej Art. 112 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi, że pracownikami uczelni są nauczyciele akademiccy oraz pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi. Nazwy te stosowane są konsekwentnie w innych przepisach. Określenie „pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi” krytykowane jest jako opisujące tę grupę pracowników za pomocą negacji. W 2024 roku stowarzyszenie Forum Administracji Akademickiej (dawniej Stowarzyszenie Forum Dziekanatów), po uprzedniej organizacji we współpracy z Uniwersytetem SWPS badań jakościowych, przeprowadziło konsultacje środowiskowe w sprawie zmiany tego terminu. Spośród 6,8 tys. respondentów za pozostawieniem dotychczasowej nazwy opowiedziało się zaledwie 8%, a 44% jako preferowaną nazwę wskazało „administrację akademicką”. Zaproponowana w projekcie ustawy nazwa „pracownicy administracji akademickiej” stanowi odpowiedź na wyrażoną także we wspomnianych konsultacjach krytykę nazwy „administracja akademicka” jako bezosobową. Projekt przewiduje zastąpienie nazwy „pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi” nazwą „pracownicy administracji akademickiej” we wszystkich przepisach Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a także w ustawie o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, która jest jedyną inną ustawą, w której pojęcie to występuje. Rzecznik akademicki Instytucja rzecznika akademickiego występuje powszechnie na uczelniach w Europie i w Stanach Zjednoczonych, a od kilku lat wzrasta liczba polskich uczelni, które również tworzą taką – występującą także pod innymi nazwami, np. Rzecznik Praw Akademickich czy Rzecznik Praw i Wartości Akademickich – funkcję. Obecnie nie istnieje ustawowy obowiązek powołania na uczelni rzecznika akademickiego, a rzecznicy działają na podstawie regulacji wewnątrzuczelnianych. Najważniejszym punktem odniesienia dla ich działalności są dwa dokumenty International Ombuds Organisation, międzynarodowej organizacji rzeczników instytucjonalnych, w tym rzeczników akademickich: Code of Ethics oraz Standards of Practice. Zgodnie z nimi rzecznicy w wykonywaniu swoich obowiązków kierują się czterema podstawowymi zasadami: niezależności, bezstronności, nieformalności i poufności. Wprowadzenie ustawowego obowiązku powołania rzecznika akademickiego ma na celu wzmocnić ochronę praw członków wspólnot wszystkich uczelni w Polsce oraz zapewnić minimalne standardy funkcjonowania rzeczników. W projektowanych art. 51c ust. 1 i 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce ustanawia się prawo każdego członka wspólnoty uczelni do rzecznika akademickiego i określa podstawowe obowiązki rzecznika. W ust. 3 wskazano wartości, którymi w swojej działalności kierować ma się rzecznik, odpowiadające zasadom przyjętym przez International Ombuds Organisation. Projektodawca zdecydował się nie uwzględnić wśród nich explicite zasady nieformalności ze względu na to, że termin ten nie jest rozpowszechniony w polskim porządku prawnym, co mogłoby budzić wątpliwości interpretacyjne co do jego znaczenia. W tym samym przepisie zagwarantowano niezależność rzecznika od organów i jednostek organizacyjnych uczelni. Ust. 4 zawiera otwarty katalog zadań rzecznika, odpowiadający w dużej mierze zadaniom działających już w polskich uczelniach rzeczników akademickich. Ust. 5-7 określają sposób powoływania i odwoływania, długość i limit kadencji oraz sposób ustalania regulaminu działania rzecznika. W ust. 8 ustanawia się delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych wymagań dla kandydatów na rzecznika, szczegółowych wymagań dotyczących regulaminów działania rzeczników i zasad dopuszczenia do sprawowania stanowiska rzecznika akademickiego na więcej niż jednej uczelni w tym samym czasie, przy czym wydanie rozporządzenia w tym zakresie nie będzie obowiązkowe. Zgodnie z art. 4 projektu ustawy rzeczników akademickich powołanie rzeczników akademickich nastąpić ma do 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. W przypadku, gdy w dniu wejścia w życie ustawy w danej uczelni działać będzie podmiot, którego obowiązki i zadania odpowiadają określonym w projekcie obowiązkom i zadaniom rzecznika akademickiego, ale podmiot ten posługiwał się inną nazwą, możliwe będzie dalsze wykorzystywanie dotychczasowej nazwy. Straż akademicka Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce rektor dba o utrzymanie porządku i bezpieczeństwa na terenie uczelni. Tragiczne wydarzenia w Polsce i za granicą – jak strzelanina na Uniwersytecie Karola w Pradze w grudniu 2023 r. czy zabójstwo pracownicy Uniwersytetu Warszawskiego w maju 2025 r. – wskazują, że obecne rozwiązania prawna nie pozwalają na odpowiednio szybkie i sprawne reakcje na bezpośrednie zagrożenia dla życia i zdrowia członków wspólnot uczelni. Jednocześnie ze względu na fundamentalne znaczenie autonomii uczelni niepożądane byłoby zwiększenie obecności na ich terenie państwowych służb odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego i bezpieczeństwa wewnętrznego. Przyjętym w projekcie rozwiązaniem jest utworzenie jednoznacznej podstawy prawnej dla powoływania i funkcjonowania na polskich uczelniach straży akademickiej. Istniejące już na niektórych uczelniach straże akademickie działają wyłącznie na podstawie regulacji wewnątrzuczelnianych, co oznacza, że nie mogą nawet legitymować osób stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa. W projektowanym art. 50a określono sposób utworzenia i rozwiązania oraz zasady działalności straży akademickiej, w tym nadano jej uprawnienia do legitymowania osób w uzasadnionych przypadkach, ujęcia w celu przekazania Policji osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz wydawania poleceń. Mediacje w postępowaniach dyscyplinarnych Obecne przepisy dotyczące mediacji w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli akademickich co do zasady oceniane są przez społeczność akademicką pozytywnie. Wątpliwości budzi jedynie konieczność, by mediacje prowadził nauczyciel akademicki, przy jednoczesnym braku wymogu, by nauczyciel ten miał odpowiednią wiedzę w zakresie prowadzenia mediacji. W związku z tym w projektowanym nowym brzmieniu art. 283 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce proponuje się, by mediatorem mogła być dowolna wskazana przez rektora osoba, która posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie prowadzenia mediacji. Projektowane art. 311a i 311b wprowadzają możliwość przeprowadzenia mediacji w postępowaniach dyscyplinarnych studentów i doktorantów na zasadach analogicznych do mediacji w postępowaniach dyscyplinarnych nauczycieli akademickich. Jak już wspomniano wyżej, przepisy dotyczące mediacji oceniane są pozytywnie, a niekiedy możliwość przeprowadzenia ich w przypadku studentów i doktorantów wyprowadza się z przepisu art. 320 dotyczącego odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Jednoznaczne określenie, że mediacje mogą być prowadzone także w tych sprawach, należy więc uznać za korzystne także ze względu na rozwianie dotychczasowych wątpliwości prawnych. Pozostałe zmiany w art. 283, a także zmiany w art. 312 ust. 1 i art. 321 dostosowują te przepisy do wyżej wskazanych zmian. Szkolenia antydyskryminacyjne i antymobbingowe Projektowany art. 50b ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce nakłada na rektora obowiązek przeciwdziałania nierównemu traktowaniu i mobbingowi. W dalszej części projektowanego artykułu określono dwie podstawowe, obowiązkowe formy realizacji tego obowiązku, tj. organizacja szkoleń w zakresie zasady równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi dla pracowników uczelni oraz szkoleń dla studentów i doktorantów w zakresie zasady równego traktowania. Nierówne traktowanie i mobbing mają bezpośredni i pośredni wpływ na dobrostan członków wspólnoty uczelni, w tym na ich stan zdrowia i zdolność do wykonywania obowiązków. Proponuje się zatem, by uczestnictwo w szkoleniach – zarówno w przypadku pracowników uczelni, jak i studentów i doktorantów – było obowiązkowe. W przypadku pracowników szkolenie odbywać by się miało w czasie pracy. W celu zapewnienia wysokich standardów szkolenia pracowników uczelni, w projektowanym ust. 4 zaproponowano, by minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki mógł określić w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady szkolenia, jego zakres, wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia oraz sposób jego dokumentowania, mając na uwadze specyfikę działalności uczelni, potrzebę dodatkowego przeszkolenia rzeczników dyscyplinarnych i członków uczelnianej komisji dyscyplinarnej oraz standardy dotyczące zasad równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi. Przepis ten oparty wzorowany jest na art. 237 5 Kodeksu pracy, który ustanawia podobną delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw pracy w odniesieniu do szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Feminatywy W stanowisku Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN w sprawie żeńskich form nazw zawodów i tytułów przyjętym na posiedzeniu plenarnym Rady 25 listopada 2019 r. zauważono, że „większość argumentów przeciw tworzeniu nazw żeńskich jest pozbawiona podstaw”, a „prawo do stosowania nazw żeńskich należy zostawić mówiącym”. Od lat dziewięćdziesiątych formy żeńskie rzeczowników osobowych zyskały na popularności. Projektowany art. 8a Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce ma na celu jednoznacznie przesądzić, że do wyrażania rzeczowników osobowych określonych w zmienianej ustawie, w szczególności nazw stanowisk pracy, funkcji, tytułów zawodowych, stopni naukowych i tytułów naukowych, dopuszcza się stosowanie odpowiednich rzeczowników osobowych w rodzaju gramatycznym odpowiadającym płci danej osoby lub neutralnych pod względem płci. Rzeczowniki takie są już dzisiaj w powszechnym użyciu w środowisku akademickim. Projektowany przepis umożliwi stosowanie ich także w formalnych dokumentach akademickich. Jednocześnie nie wprowadza on wymogu ich stosowania – celem przepisu nie jest uregulowanie sposobu, w jaki poszczególne osoby używają języka polskiego. Procedura odwoławcza w konkursie na stanowisko nauczyciela akademickiego Art. 119 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi, że nawiązanie z nauczycielem akademickim pierwszego stosunku pracy w danej uczelni publicznej, na czas nieokreślony lub określony dłuższy niż 3 miesiące, w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, następuje po przeprowadzeniu otwartego konkursu, a tryb i warunki przeprowadzania konkursu określa statut. Przepis ten nie zagwarantował możliwości odwołania się od wyniku konkursu. Z uwagi na często pojawiające się skargi na nieprawidłowości w przeprowadzonych konkursach, konieczne jest uzupełnienie wskazanego przepisu o zapis, że statut uczelni określa także zasady odwołania się od wyników. Przeciwdziałanie konfliktom interesów W art. 118 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce ustanowiony został zakaz powstawania bezpośredniej podległości służbowej między osobami bliskimi. W dodawanych ust. 3 i 4 proponuje się, by pracownik uczelni obowiązany był zgłosić rektorowi informację o pozostawaniu w relacji rodzinnej lub osobistej, która może prowadzić do konfliktu interesów w wykonywaniu obowiązków służbowych także w sytuacji, gdy nie występuje bezpośrednia podległość służbowa, a rektor miał możliwość, gdyby zaistniało uzasadnione podejrzenie stronniczości, podjęcia środków organizacyjnych eliminujących ten konflikt interesów w sytuacji, na przykład poprzez zmianę recenzenta czy zmianę przydziału zadań. Vacatio legis Proponuje się, by ustawa weszła w życie z dniem 1 października 2026 r., tj. wraz z rozpoczęciem nowego roku akademickiego. Przewidywanymi skutkami wejścia w życie ustawy będzie lepsza ochrona wartości akademickich i równości we wspólnocie uczelni oraz zwiększenie bezpieczeństwa. Konieczne będzie dostosowanie statutów uczelni do znowelizowanej ustawy. Zauważyć należy, że na części uczelni już dziś działają, w ramach dostępnych środków, rzecznicy akademiccy i straż akademicka oraz odbywają się szkolenia antydyskryminacyjne i antymobbingowe, natomiast pozostałe zawarte w projekcie ustawy zmiany nie tworzą lub tworzą tylko znikome nowe wydatki. Nie ma możliwości podjęcia alternatywnych w stosunku do projektowanej ustawy środków umożliwiających osiągnięcie zamierzonego celu. Projekt zakłada konieczność aktualizacji rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 czerwca 2022 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia, polegającej na zmianie zawartej w § 1 pkt 5 definicji mediatora w celu dostosowania jej do proponowanego brzmienia art. 283 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Konieczna będzie także nowelizacja rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia, poprzez uwzględnienie przepisów dotyczących trybu prowadzenia mediacji w sprawach dyscyplinarnych studentów i doktorantów. Przepisy te powinny odzwierciedlać regulacje dotyczące mediacji w sprawach nauczycieli akademickich. Projekt jest zgodny z prawem Unii Europejskiej. Projekt nie wymaga przedłożenia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia. Projekt nie zawiera przepisów regulacyjnych lub przepisów określających wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 334). DEKLAROWANE SKUTKI REGULACJI (DSR) projektu ustawy Informacja o projekcie a) Tytuł projektu: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawy o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego b) Przedstawiciel wnioskodawcy: Dorota Olko I. Część wstępna [1] Zwięzły opis zidentyfikowanego problemu i proponowanych rozwiązań. Projekt ustawy ma na celu wzmocnienie ochrony wartości akademickich, przeciwdziałanie dyskryminacji oraz zwiększenie bezpieczeństwa w uczelniach wyższych zgodnie z rekomendacjami Akademicka Sieć Bezpieczeństwa i Równości. W projekcie zawarto rozwiązania dotyczące: 9. zastąpienia wyrażenia „pracownicy niebędący pracownikami akademickimi” wyrażeniem „pracownicy administracji akademickiej”, zgodnie z wynikami konsultacji przeprowadzonych z pracownikami; 10. wprowadzenia instytucji rzecznika akademickiego; 11. powoływania i funkcjonowania straży akademickiej; 12. umożliwienia prowadzenia mediacji w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich przez osoby wskazane przez rektora, posiadająca wiedzę i doświadczenie w zakresie prowadzenia mediacji, oraz uzupełnienia przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej studentów o możliwość przeprowadzenia mediacji, analogicznie do mediacji w sprawie nauczycieli akademickich; 13. obowiązku organizacji szkoleń antydyskryminacyjnych przeznaczonych dla studentów i doktorantów oraz antydyskryminacyjnych i antymobbingowych dla pracowników; 14. jednoznacznego rozstrzygnięcia, że w oficjalnych dokumentach umożliwia się stosowanie żeńskich rzeczowników osobowych w celu określenia nazw stanowisk, funkcji i tym podobnych; 15. wprowadzenia procedury odwoławczej w konkursach na stanowisko nauczyciela akademickiego; 16. rozwinięcia przepisów zmierzających do przeciwdziałania podejmowaniu decyzji przez pracowników uczelni w sprawach innych pracowników, gdy zachodzi ryzyko istnienia konfliktu interesów. [2] Czy były rozważane rozwiązania alternatywne? ➢ Tak ➢ Nie Nie istnieją inne niż ustawowe możliwości wprowadzenia projektowanych rozwiązań. W toku prac opracowane zostały przepisy dotyczące wykorzystywania przez straż akademicką w określonych przypadkach podstawowych środków przymusu bezpośredniego (siła fizyczna w postaci technik transportowych, obrony i obezwładnienia; kajdanki zakładane na ręce; pałka służbowa; pies służbowy; chemiczne środki obezwładniające w postaci ręcznych miotaczy substancji obezwładniających; przedmioty przeznaczone do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej) na zasadach określonych w ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Rezygnacja z nich związana była z wątpliwościami dotyczącymi m.in. przeszkolenia członków straży akademickiej, ryzyka przekraczania uprawnień oraz zasad raportowania wykorzystania środków przymusu bezpośredniego. II. Wymogi określone w art. 34 ust. 2 pkt 3–5 regulaminu Sejmu [3] Jakie są przewidywane skutki prawne projektowanych rozwiązań? W odniesieniu do rozwiązań wymienionych w pkt 1 DSR: 1. Zastąpienie wyrażenia „pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi” wyrażeniem „pracownicy administracji akademickiej” we wszystkich przepisach Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a także w ustawie o Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. 2. Ustawowy obowiązek powołania rzecznika akademickiego we wszystkich uczelniach: a. gwarancja dostępu do rzecznika dla wszystkich członków wspólnoty uczelni; b. określenie obowiązków i zadań rzecznika, a także wartości, jakimi rzecznik kieruje się w swojej działalności; c. określenie sposobu powoływania i odwoływania, długości i limitu kadencji oraz sposobu ustalania regulaminu działania rzecznika; d. delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki do wydania rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla kandydatów na rzecznika, szczegółowych wymagań dotyczących regulaminów działania rzeczników oraz zasad dopuszczenia do sprawowania stanowiska rzecznika akademickiego na więcej niż jednej uczelni w tym samym czasie; e. określenie terminu powołania rzeczników i umożliwienie wykorzystywania przez rzecznika dotychczasowej nazwy podmiotu, który działał na danej uczelni w dniu wejścia w życie ustawy, jeżeli obowiązki i zadania tego podmiotu były analogiczne. 3. Wprowadzenie ustawowej ramy prawnej dla powoływania straży akademickiej oraz nadanie strażnikom straży akademickiej uprawnień niezbędnych do wykonywania obowiązków. 4. Zmiany w przepisach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, studentów i doktorantów: a. w sprawach dotyczących nauczycieli akademickich: mediatorem będzie mogła być każda wskazana przez rektora osoba, która posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie prowadzenia mediacji; b. w sprawach dotyczących studentów i doktorantów: wprowadzenie możliwości przeprowadzenia mediacji na zasadach analogicznych jak w przypadku nauczycieli akademickich. 5. Nałożenie na rektora obowiązku przeciwdziałania nierównemu traktowaniu i mobbingowi, w tym poprzez organizację szkoleń dla pracowników uczelni, studentów i doktorantów, a na pracowników, studentów i doktorantów – obowiązku uczestnictwa w szkoleniach. Delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki do wydania rozporządzenia w sprawie zasad szkolenia pracowników w zakresie zasady równego traktowania i przeciwdziałania mobbingowi, zakresu tego szkolenia, wymagań dotyczące treści i realizacji programów szkolenia oraz sposobu dokumentowania szkolenia. 6. Dopuszczenie stosowanie odpowiednich rzeczowników osobowych w rodzaju gramatycznym odpowiadającym płci danej osoby lub neutralnych pod względem płci jako równoznacznych z używanymi w treści ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. 7. Wprowadzenie wymogu uwzględnienia w statucie uczelni zasad odwołania od wyników konkursu na stanowisko nauczyciela akademickiego. 8. Wprowadzenie obowiązku zgłoszenia rektorowi informacji o pozostawaniu w relacji rodzinnej lub osobistej, która może prowadzić do konfliktu interesów w wykonywaniu obowiązków służbowych także w sytuacji, gdy nie występuje bezpośrednia podległość służbowa. Umożliwienie rektorowi, w przypadku zaistnienia uzasadnionego podejrzenia stronniczości, podjęcia środków organizacyjnych eliminujących ten konflikt interesów w danej sytuacji, na przykład poprzez zmianę recenzenta czy zmianę przydziału zadań. [4] Jakie są przewidywane skutki społeczne projektowanych rozwiązań? Projekt oddziałuje na wszystkich członków wspólnoty uczelni: pracowników, studentów i doktorantów. Skutki są jednoznacznie pozytywne – to zwiększenie ochrony praw członków wspólnot uczelni i ich bezpieczeństwa, sprawności postępowań dyscyplinarnych, a także poczucia sprawiedliwości. Projekt odpowiada na potrzeby zgłaszane przez samych członków wspólnoty, związane także z symbolicznym docenieniem ich wkładu w szkolnictwo wyższe w Polsce. Dyskryminacja i mobbing w pracy, w tym w pracy na uczelni, wiązane są m.in. z pogorszeniem stanu zdrowia psychicznego, jakości snu i ogólnego dobrostanu osób nimi poszkodowanych (por. np. DOI: 10.1371/journal.pone.0135225; 10.1016/j.smrv.2020.101289; 10.1136/bmjopen-2020-043256). [5] Jakie są przewidywane skutki gospodarcze projektowanych rozwiązań? Projektowane przepisy nie wywołują bezpośrednich skutków gospodarczych. [6] Jakie są przewidywane skutki finansowe projektowanych rozwiązań, w szczególności wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego? Rozwiązania dotyczące rzecznika akademickiego, straży akademickiej i szkoleń antydyskryminacyjnych i antymobbingowych wymagają poniesienia przez uczelnie nowych kosztów, w tym w związku z potencjalnym zwiększeniem zatrudnienia, przy czym należy zauważyć, że znaczna część uczelni wprowadza te rozwiązania już dzisiaj w ramach dostępnych środków. Wejściu w życie ustawy powinna w kolejnych latach towarzyszyć kontynuacja wzrostu wysokości subwencji. [7] Wykaz źródeł finansowania, jeśli projekt ustawy pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Nie dotyczy. [8] Czy projekt ustawy podlega procedurze notyfikacyjnej? ➢ Nie III. Wymogi określone w art. 34 ust. 2a i 2b regulaminu Sejmu [9] Czy projekt ustawy zawiera przepisy określające zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie ➢ Tak Projekt nie zawiera przepisów określających zasady podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu). [10] Czy wdrożenie projektowanych przepisów spowoduje obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu)? ➢ Nie ➢ Tak Projekt nie wpływa na obciążenia administracyjne mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców (art. 34 ust. 2a regulaminu Sejmu). [11] Czy projekt ustawy zawiera przepisy regulacyjne lub określa wymogi dotyczące świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu)? ➢ Nie ➢ Tak Projekt nie zawiera przepisów regulacyjnych oraz nie określa wymogów dotyczących świadczenia usług transgranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (art. 34 ust. 2b regulaminu Sejmu).\r\n--- DOCUMENT END ---\r\n\r\nREMEMBER: Your response MUST be only a valid JSON object. Do not add any extra characters, comments, or text before the '{' character or after the '}' character. The entire response must be parseable as JSON.\r\nBased on the ABOVE document, fill in the JSON structure below:\r\nHere is the JSON structure I expect (fill it with content):\r\n{\r\n  \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\r\n  \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\r\n  \"pl_key_points\": [\r\n    \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\r\n    \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\r\n  ],\r\n  \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\r\n  \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\r\n  \"eng_key_points\": [\r\n    \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\r\n    \"Second short bullet point in English...\"\r\n  ],\r\n  \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\r\n  \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\r\n  \"de_key_points\": [\r\n    \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\r\n    \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\r\n  ],\r\n  \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\r\n  \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\r\n  \"fr_key_points\": [\r\n    \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\r\n    \"Deuxième court point en français...\"\r\n  ],\r\n  \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\r\n  \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\r\n  \"es_key_points\": [\r\n    \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\r\n    \"Segundo punto breve en español...\"\r\n  ],\r\n  \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\r\n  \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\r\n  \"it_key_points\": [\r\n    \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\r\n    \"Secondo breve punto in italiano...\"\r\n  ],\r\n  \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\r\n  \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\r\n  \"nl_key_points\": [\r\n    \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\r\n    \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\r\n  ],\r\n  \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\r\n  \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\r\n  \"pt_key_points\": [\r\n    \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\r\n    \"Segundo ponto curto em português...\"\r\n  ],\r\n  \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \\\"Other\\\". If you use \\\"Other\\\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\\\"Taxes\\\", \\\"Family\\\"].\"]\r\n}\r\n\r\n",
      "ai_response_raw": " {\n  \"pl_ai_title\": \"Bezpieczeństwo i równość na uczelniach: nowe prawa studentów i pracowników\",\n  \"pl_summary\": \"Ustawa wprowadza szereg zmian w funkcjonowaniu uczelni wyższych, które mają poprawić bezpieczeństwo, przeciwdziałać dyskryminacji i mobbingowi oraz wzmocnić ochronę praw studentów i pracowników. Obywatele zyskają dostęp do nowych instytucji, takich jak rzecznik akademicki i straż akademicka, a także obowiązkowe szkolenia antydyskryminacyjne.\",\n  \"pl_key_points\": [\n    \"Rzecznik akademicki: każda uczelnia musi powołać niezależnego rzecznika, który pomoże w rozwiązywaniu sporów i chroni prawa studentów, doktorantów i pracowników.\",\n    \"Straż akademicka: uczelnie mogą tworzyć własne umundurowane formacje z uprawnieniami do legitymowania osób i ujęcia osób stanowiących bezpośrednie zagrożenie dla życia.\",\n    \"Obowiązkowe szkolenia: pracownicy, studenci i doktoranci muszą uczestniczyć w szkoleniach o równym traktowaniu i przeciwdziałaniu mobbingowi.\",\n    \"Feminatywy dozwolone: w oficjalnych dokumentach uczelni można używać żeńskich form nazw stanowisk i tytułów naukowych.\",\n    \"Mediacje w sprawach dyscyplinarnych: rozszerzenie możliwości mediacji na sprawy studentów i doktorantów, nie tylko nauczycieli akademickich.\",\n    \"Zmiana nazwy: zastąpienie określenia 'pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi' terminem 'pracownicy administracji akademickiej'.\",\n    \"Konflikty interesów: pracownicy muszą zgłaszać relacje rodzinne mogące wpływać na bezstronność decyzji, nawet bez bezpośredniej podległości.\",\n    \"Odwołania od konkursów: statuty uczelni muszą określać zasady odwoływania się od wyników konkursów na stanowiska akademickie.\"\n  ],\n  \"eng_ai_title\": \"Safety and equality at universities: new rights for students and staff\",\n  \"eng_summary\": \"The act introduces comprehensive changes to higher education institutions to improve safety, combat discrimination and mobbing, and strengthen rights protection for students and employees. Citizens will gain access to new institutions such as academic ombudspersons and campus security services, as well as mandatory anti-discrimination training.\",\n  \"eng_key_points\": [\n    \"Academic ombudsperson: every university must appoint an independent ombudsperson to help resolve disputes and protect the rights of students, doctoral candidates, and staff.\",\n    \"Campus security: universities may establish their own uniformed security formations with powers to check identity and detain persons posing immediate threats to life.\",\n    \"Mandatory training: employees, students, and doctoral candidates must participate in training on equal treatment and anti-mobbing.\",\n    \"Feminine forms allowed: official university documents may use feminine grammatical forms for job titles and academic degrees.\",\n    \"Disciplinary mediation: expanded mediation options for student and doctoral candidate disciplinary cases, not just academic staff.\",\n    \"Terminology change: replacement of 'non-academic employees' with 'academic administration employees'.\",\n    \"Conflict of interest: employees must report family relationships that could affect impartiality, even without direct subordination.\",\n    \"Appeals in recruitment: university statutes must specify rules for appealing academic position competition results.\"\n  ],\n  \"de_ai_title\": \"Sicherheit und Gleichstellung an Hochschulen: neue Rechte für Studierende und Beschäftigte\",\n  \"de_summary\": \"Das Gesetz führt umfassende Änderungen im Hochschulbereich ein, um die Sicherheit zu verbessern, Diskriminierung und Mobbing zu bekämpfen und den Rechtsschutz für Studierende und Beschäftigte zu stärken. Die Bürger erhalten Zugang zu neuen Institutionen wie akademischen Ombudspersonen und Hochschulwachen sowie zu verpflichtenden Anti-Diskriminierungs-Schulungen.\",\n  \"de_key_points\": [\n    \"Akademische Ombudsperson: Jede Hochschule muss eine unabhängige Ombudsperson einsetzen, die bei Konfliktlösungen hilft und die Rechte von Studierenden, Doktoranden und Beschäftigten schützt.\",\n    \"Hochschulwache: Hochschulen können eigene uniformierte Sicherheitsformationen mit Befugnissen zur Personenkontrolle und Festnahme von Lebensgefährdern einrichten.\",\n    \"Verpflichtende Schulungen: Beschäftigte, Studierende und Doktoranden müssen an Schulungen zu gleicher Behandlung und Anti-Mobbing teilnehmen.\",\n    \"Feminine Formen erlaubt: In offiziellen Hochschuldokumenten dürfen weibliche grammatikalische Formen für Berufsbezeichnungen und akademische Grade verwendet werden.\",\n    \"Disziplinarverfahren-Mediation: Ausweitung der Mediationsmöglichkeiten auf Disziplinarverfahren von Studierenden und Doktoranden, nicht nur akademischem Personal.\",\n    \"Begriffsänderung: Ersetzung von 'nicht-akademische Beschäftigte' durch 'Beschäftigte der akademischen Verwaltung'.\",\n    \"Interessenkonflikte: Beschäftigte müssen familiäre Beziehungen melden, die die Unparteilichkeit beeinflussen könnten, auch ohne direkte Unterordnung.\",\n    \"Widerspruch bei Berufungen: Hochschulstatuten müssen Regeln für Widersprüche gegen Ergebnisse von Berufungsverfahren festlegen.\"\n  ],\n  \"fr_ai_title\": \"Sécurité et égalité à l'université: nouveaux droits pour étudiants et personnels\",\n  \"fr_summary\": \"La loi introduit des changements complets dans le fonctionnement des établissements d'enseignement supérieur pour améliorer la sécurité, lutter contre la discrimination et le harcèlement, et renforcer la protection des droits des étudiants et du personnel. Les citoyens bénéficieront de nouvelles institutions comme le médiateur académique et la sécurité universitaire, ainsi que de formations obligatoires contre la discrimination.\",\n  \"fr_key_points\": [\n    \"Médiateur académique: chaque université doit nommer un médiateur indépendant pour aider à résoudre les conflits et protéger les droits des étudiants, doctorants et personnels.\",\n    \"Sécurité universitaire: les universités peuvent créer leurs propres formations uniformées avec pouvoirs de contrôle d'identité et d'appréhension des personnes représentant une menace immédiate pour la vie.\",\n    \"Formations obligatoires: les employés, étudiants et doctorants doivent participer à des formations sur l'égalité de traitement et la lutte contre le harcèlement.\",\n    \"Formes féminines autorisées: les documents officiels universitaires peuvent utiliser les formes grammaticales féminines pour les titres de postes et les grades académiques.\",\n    \"Médiation disciplinaire: extension des possibilités de médiation aux cas disciplinaires des étudiants et doctorants, pas seulement du personnel académique.\",\n    \"Changement de terminologie: remplacement de 'employés non-académiques' par 'employés de l'administration académique'.\",\n    \"Conflits d'intérêts: les employés doivent déclarer les relations familiales pouvant affecter l'impartialité, même sans subordination directe.\",\n    \"Recours aux concours: les statuts universitaires doivent préciser les règles de recours contre les résultats des concours de recrutement académique.\"\n  ],\n  \"es_ai_title\": \"Seguridad e igualdad en la universidad: nuevos derechos para estudiantes y personal\",\n  \"es_summary\": \"La ley introduce cambios integrales en el funcionamiento de las instituciones de educación superior para mejorar la seguridad, combatir la discriminación y el acoso, y fortalecer la protección de los derechos de estudiantes y empleados. Los ciudadanos tendrán acceso a nuevas instituciones como el defensor académico y la seguridad universitaria, así como a formaciones obligatorias contra la discriminación.\",\n  \"es_key_points\": [\n    \"Defensor académico: cada universidad debe nombrar un defensor independiente para ayudar a resolver conflictos y proteger los derechos de estudiantes, doctorandos y personal.\",\n    \"Seguridad universitaria: las universidades pueden crear sus propias formaciones uniformadas con poderes para identificar personas y detener a quienes representen amenaza inmediata para la vida.\",\n    \"Formaciones obligatorias: empleados, estudiantes y doctorandos deben participar en formaciones sobre igualdad de trato y lucha contra el acoso.\",\n    \"Formas femeninas permitidas: los documentos oficiales universitarios pueden usar formas gramaticales femeninas para cargos y títulos académicos.\",\n    \"Mediación disciplinaria: ampliación de las posibilidades de mediación a casos disciplinarios de estudiantes y doctorandos, no solo del personal académico.\",\n    \"Cambio de terminología: sustitución de 'empleados no académicos' por 'empleados de la administración académica'.\",\n    \"Conflictos de intereses: los empleados deben declarar relaciones familiares que puedan afectar la imparcialidad, incluso sin subordinación directa.\",\n    \"Recursos en concursos: los estatutos universitarios deben especificar las reglas para recurrir los resultados de los concursos de plazas académicas.\"\n  ],\n  \"it_ai_title\": \"Sicurezza e uguaglianza all'università: nuovi diritti per studenti e personale\",\n  \"it_summary\": \"La legge introduce cambiamenti completi nel funzionamento degli istituti di istruzione superiore per migliorare la sicurezza, combattere la discriminazione e il mobbing, e rafforzare la protezione dei diritti di studenti e dipendenti. I cittadini avranno accesso a nuove istituzioni come l'ombudsman accademico e la sicurezza universitaria, nonché a formazioni obbligatorie contro la discriminazione.\",\n  \"it_key_points\": [\n    \"Ombudsman accademico: ogni università deve nominare un ombudsman indipendente per aiutare a risolvere conflitti e proteggere i diritti di studenti, dottorandi e personale.\",\n    \"Sicurezza universitaria: le università possono creare proprie formazioni in uniforme con poteri di identificazione persone e arresto di chi rappresenta minaccia immediata per la vita.\",\n    \"Formazioni obbligatorie: dipendenti, studenti e dottorandi devono partecipare a formazioni su parità di trattamento e contrasto al mobbing.\",\n    \"Forme femminili consentite: i documenti ufficiali universitari possono usare forme grammaticali femminili per incarichi e titoli accademici.\",\n    \"Mediazione disciplinare: estensione delle possibilità di mediazione ai casi disciplinari di studenti e dottorandi, non solo del personale accademico.\",\n    \"Cambiamento terminologico: sostituzione di 'dipendenti non accademici' con 'dipendenti dell'amministrazione accademica'.\",\n    \"Conflitti di interesse: i dipendenti devono dichiarare relazioni familiari che possano influire sull'imparzialità, anche senza subordinazione diretta.\",\n    \"Ricorsi nei concorsi: gli statuti universitari devono specificare le regole per ricorrere contro i risultati dei concorsi per posti accademici.\"\n  ],\n  \"nl_ai_title\": \"Veiligheid en gelijkheid op universiteiten: nieuwe rechten voor studenten en personeel\",\n  \"nl_summary\": \"De wet introduceert uitgebreide veranderingen in het functioneren van hogeronderwijsinstellingen om de veiligheid te verbeteren, discriminatie en pesten te bestrijden, en de bescherming van de rechten van studenten en werknemers te versterken. Burgers krijgen toegang tot nieuwe instellingen zoals de academische ombudsman en de universiteitsbeveiliging, evenals verplichte anti-discriminatie trainingen.\",\n  \"nl_key_points\": [\n    \"Academische ombudsman: elke universiteit moet een onafhankelijke ombudsman aanstellen om conflicten op te lossen en de rechten van studenten, promovendi en personeel te beschermen.\",\n    \"Universiteitsbeveiliging: universiteiten kunnen eigen uniforme eenheden oprichten met bevoegdheden tot identiteitscontrole en aanhouding van personen die een onmiddellijk levensgevaar vormen.\",\n    \"Verplichte trainingen: werknemers, studenten en promovendi moeten deelnemen aan trainingen over gelijke behandeling en anti-pesten.\",\n    \"Vrouwelijke vormen toegestaan: officiële universiteitsdocumenten mogen vrouwelijke grammaticale vormen gebruiken voor functietitels en academische graden.\",\n    \"Disciplinaire bemiddeling: uitbreiding van bemiddelingsmogelijkheden naar disciplinaire zaken van studenten en promovendi, niet alleen academisch personeel.\",\n    \"Terminologiewijziging: vervanging van 'niet-academisch personeel' door 'personeel van de academische administratie'.\",\n    \"Belangenconflicten: werknemers moeten familierelaties melden die de onpartijdigheid kunnen beïnvloeden, ook zonder direct gezag.\",\n    \"Beroepen bij aanstellingen: universiteitsstatuten moeten regels specificeren voor het aanvechten van resultaten van academische aanstellingsprocedures.\"\n  ],\n  \"pt_ai_title\": \"Segurança e igualdade na universidade: novos direitos para estudantes e pessoal\",\n  \"pt_summary\": \"A lei introduz alterações abrangentes no funcionamento das instituições de ensino superior para melhorar a segurança, combater a discriminação e o assédio, e reforçar a proteção dos direitos de estudantes e funcionários. Os cidadãos terão acesso a novas instituições como o provedor académico e a segurança universitária, bem como a formações obrigatórias contra a discriminação.\",\n  \"pt_key_points\": [\n    \"Provedor académico: cada universidade deve nomear um provedor independente para ajudar a resolver conflitos e proteger os direitos de estudantes, doutorandos e pessoal.\",\n    \"Segurança universitária: as universidades podem criar as suas próprias formações uniformizadas com poderes de identificação de pessoas e detenção de quem represente ameaça imediata à vida.\",\n    \"Formações obrigatórias: funcionários, estudantes e doutorandos devem participar em formações sobre igualdade de tratamento e combate ao assédio.\",\n    \"Formas femininas permitidas: os documentos oficiais universitários podem usar formas gramaticais femininas para cargos e graus académicos.\",\n    \"Mediação disciplinar: extensão das possibilidades de mediação a casos disciplinares de estudantes e doutorandos, não apenas do pessoal académico.\",\n    \"Mudança terminológica: substituição de 'funcionários não académicos' por 'funcionários da administração académica'.\",\n    \"Conflitos de interesses: os funcionários devem declarar relações familiares que possam afetar a imparcialidade, mesmo sem subordinação direta.\",\n    \"Recursos em concursos: os estatutos universitários devem especificar as regras para recorrer dos resultados dos concursos para cargos académicos.\"\n  ],\n  \"category\": [\"Education\", \"Security\", \"Labor\"]\n}"
    }
  ]
}