{ "legislationId": "10_618", "lastUpdate": "2026-05-24T16:35:08.134Z", "history": [ { "timestamp": "2026-05-24T16:35:08.134Z", "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_618/text/index.html", "model": "gemini-flash-lite-latest", "prompt_sent": "\r\nROLE: Fact Checker.\r\nTASK: Compare SOURCE (the original) and SUMMARY (a summary prepared by another AI).\r\n\r\nYour goal is to detect \"FABRICATED SPECIFICS\" (Fabricated Entities) in SUMMARY.\r\n\r\nSOURCE:\r\nDruk nr 618 Warszawa, 7 sierpnia 2024 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Minister Zdrowia DLU.070.2.2024.ID.2 Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku Zgodnie z art. 187 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146) przedkładam zaopiniowane przez Ministra Finansów - Roczne sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 rok, przyjęte uchwałą Rady Narodowego Funduszu Zdrowia Nr 17/2024/IV z dnia 27 czerwca 2024 r. w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 r., wraz ze stanowiskiem Ministra Zdrowia w sprawie przedmiotowego Sprawozdania. Z wyrazami szacunku z upoważnienia Ministra Zdrowia (-) Jerzy Szafranowicz Podsekretarz Stanu /dokument podpisany elektronicznie/ Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Strona 1 z 7 Stanowisko Ministra Zdrowia w sprawie Sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2023 Zgodnie z art. 102 ust. 5 pkt 11 i art. 187 ust 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146 ), dalej zwanej ustawą o świadczeniach, Prezes Funduszu przedstawia corocznie ministrowi właściwemu do spraw zdrowia oraz ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, nie później niż do dnia 30 czerwca roku następnego, roczne sprawozdanie z działalności Funduszu przyjęte przez Radę Narodowego Funduszu Zdrowia. Sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2023, zwane dalej Sprawozdaniem, zostało zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o świadczeniach przyjęte przez Radę Funduszu na mocy uchwały Nr 17/2024/IV z dnia 27 czerwca 2024 roku w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 rok. Minister Zdrowia ma obowiązek przedstawić Sprawozdanie Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej nie później niż do dnia 31 sierpnia, po zaopiniowaniu tego sprawozdania przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Minister Finansów przedstawił opinię dotyczącą Sprawozdania pismem z dnia 18 lipca 2024 r., znak FS1.4542.14.2024, w którym nie zgłosił uwag (pismo załączono do Stanowiska). Sprawozdanie przedstawia istotne działania podejmowane przez Fundusz w roku 2023, dotyczące realizacji jego zadań ustawowych. Dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej Najważniejszą częścią Sprawozdania, wymaganą przez art. 102 ust. 5 pkt 11 ustawy o świadczeniach jest informacja o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. Dostępność do świadczeń została w Sprawozdaniu scharakteryzowana na podstawie danych dotyczących: (a) wielkości nakładów finansowych na poszczególne rodzaje świadczeń, informacji dotyczącej liczby: (b) świadczeniodawców, (c) zawartych umów oraz (d) świadczeń opieki zdrowotnej, a ponadto (e) informacji wynikających z list oczekujących (na podstawie mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania na poszczególne rodzaje świadczeń opieki stacjonarnej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej). W roku 2023 środki przewidziane w planie finansowym na zapewnienie świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) zwiększyły się o 15,8% w porównaniu z rokiem poprzednim i wyniosły Strona 2 z 7 18, 1 mld zł. W poszczególnych zakresach POZ 9 358 świadczeniodawców udzieliło 180,4 mln porad 28,7 mln pacjentom. W 2023 roku w podstawowej opiece zdrowotnej nastąpił dalszy rozwój opieki koordynowanej, w celu szybszego oraz skuteczniejszego diagnozowania i leczenia wybranych chorób przewlekłych, a także poprawy dostępu do wybranych świadczeń specjalistycznych. W porównaniu z rokiem poprzednim rozszerzono tę formę opieki o świadczenia z zakresu diabetologii dotyczące diagnostyki i leczenia osób, u których stwierdzono stany przedcukrzycowe oraz choroby tarczycy, a także wprowadzono nowe świadczenie w zakresie nefrologii dotyczące diagnostyki i leczenia przewlekłej choroby nerek. Ponadto rozszerzono realizację świadczeń zdrowotnych w ramach budżetu powierzonego na populację pacjentów poniżej 18 roku. Na koniec 2023 roku opieka koordynowana stanowiła istotną część POZ, gdyż objęto nią 13, 2 mln pacjentów, co stanowiło łącznie 39 % ogółu populacji objętej opieką POZ. Wartość umów podpisanych na 2023 rok z 5 313 świadczeniodawcami w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej w porównaniu z rokiem 2022 wzrosła o 25,4% i wyniosła 8, 8 mld zł. Ze świadczeń ambulatoryjnej opieki specjalistycznej skorzystało ponad 17,5 mln pacjentów, przy czym łączna liczba wszystkich porad w 2023 roku wyniosła ok. 89,9 mln. Świadczenia w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna realizowane są w poradniach specjalistycznych, w formie porad, programów kompleksowej opieki nad pacjentem z cukrzycą i HIV oraz ambulatoryjnych świadczeń kosztochłonnych (np. rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, gastroskopia). Z informacji dotyczących list oczekujących wynika, że wśród poradni z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących w trybie stabilnym najdłużej oczekuje się na świadczenia poradni endokrynologicznych (dla których mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania wynosi 190 dni), gastroenterologicznych (153 dni), kardiologicznych (110 dni), okulistycznych (86 dni) i alergologicznych (79 dni). W porównaniu z rokiem poprzednim odnotowano zwiększenie liczby osób zgłaszających się w celu uzyskania tych świadczeń, co - mimo, że coraz więcej pacjentów uzyskuje świadczenie - powoduje wydłużenie czasów oczekiwania do wyżej wymienionych komórek organizacyjnych. Wartość kontraktów podpisanych na 2023 rok na leczenie szpitalne wzrosła o 30,4% w stosunku do nakładów z roku ubiegłego i wyniosła 92, 1 mld zł. Umowy zawarto z 964 świadczeniodawcami, którzy udzielili około 17, 3 mln świadczeń (wzrost w stosunku do roku poprzedniego o 9,8%). W 2023 roku Fundusz sfinansował świadczenia z zakresu chemioterapii dla ponad 180 tys. osób na kwotę 1, 9 mld zł. Do oddziałów szpitalnych, do których oczekiwało najwięcej osób w skali kraju, najdłuższe czasy oczekiwania odnotowywano do oddziałów Strona 3 z 7 otorynolaryngologicznych (mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla przypadków stabilnych wyniosła 124 dni), chirurgii urazowo-ortopedycznej (79 dni), neurochirurgicznych i gastroenterologicznych (60 dni). W przypadku tych oddziałów, w porównaniu z rokiem 2022, odnotowano skrócenie średniego czasu oczekiwania w oddziałach chirurgii urazowo-ortopedycznej (o 15 dni) oraz neurochirurgicznych (o 16 dni). W 2023 roku Fundusz zawarł umowy na udzielanie świadczeń z zakresu 121 programów lekowych, w tym 40 programów onkologicznych. Wartość świadczeń udzielonych w ramach tych umów wyniosła ok. 10,1 mld zł. W ramach programów onkologicznych i nieonkologicznych leczono ponad 250 tys. pacjentów. Największe środki zostały wydatkowane w programach leczenia: raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej (1 027 mln zł - co stanowi 10,28 % kosztów wszystkich wykonanych świadczeń związanych z programami lekowymi), raka piersi (1 019 mln zł -10,19%), chorych na stwardnienie rozsiane (698 mln zł - 6,99%), oraz chorych na mukowiscydozę (560 mln zł – 5,6%). Wartość kontraktów podpisanych z 1 367 świadczeniodawcami na 2023 rok na leczenie psychiatryczne oraz uzależnień wzrosła o 20,6% w stosunku do nakładów z roku ubiegłego i wyniosła ok. 5,3 mld zł. Liczba osób korzystających z tych świadczeń wynosiła 1,6 mln pacjentów. W 2023 r. najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano na świadczenia oddziałów leczenia zaburzeń nerwicowych (mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla przypadków stabilnych wyniosła 108 dni), poradni dla osób z autyzmem dziecięcym (30 dni) oraz poradni leczenia nerwic (31 dni). Należy podkreślić, że pacjenci zakwalifikowani jako przypadki pilne do wymienionych komórek organizacyjnych przyjmowani byli na bieżąco. Świadczenia z zakresu opieki długoterminowej realizowane są w ramach świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych oraz opieki paliatywnej i hospicyjnej. Wartość kontraktów podpisanych na 2023 rok na opiekę pielęgnacyjną i opiekuńczą wyniosła 3,6 mld zł, co oznacza wzrost o 28,7% w stosunku do nakładów z roku ubiegłego. Umowy realizowało 1 451 świadczeniodawców, którzy udzielili świadczeń ponad 118 tys. osób. W przypadku świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej – wartość umów wzrosła o 45% i wyniosła 1, 6 mld zł. Świadczeń udzielało 538 świadczeniodawców, którzy objęli opieką ponad 105 tys. pacjentów. Warto wskazać, że w roku 2023 w celu zachęcenia świadczeniodawców udzielających świadczeń z zakresu poradni paliatywnej do udzielania świadczeń także w domu pacjenta wprowadzono zwiększoną stawkę za świadczenia udzielane w warunkach domowych. Większość podmiotów udzielających świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej przyjmuje pacjentów na bieżąco. Strona 4 z 7 Wartość kontraktów podpisanych na 2023 rok w rehabilitacji leczniczej wzrosła w porównaniu z rokiem poprzednim o 34,1% i wyniosła 5,5 mld zł, a liczba zakontraktowanych świadczeniodawców zwiększyła się o 41 i wyniosła 2 768. Świadczenia uzyskało ponad 3,5 mln osób. Czasy oczekiwania na świadczenia z zakresu rehabilitacji należą do jednych z najdłuższych – najtrudniej dostępne są świadczenia rehabilitacji leczniczej: ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych (mediana średniego czasu oczekiwania dla przypadków stabilnych wynosi 193 dni), zakładów i ośrodków rehabilitacji pulmonologicznej (174 dni), fizjoterapii ambulatoryjnej (137 dni), zakładów i ośrodków rehabilitacji leczniczej dziennej (123 dni) oraz rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych (105 dni). Pozytywny trend w zakresie skracania czasów oczekiwania zaobserwowano w przypadku rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych - o 31 dni oraz rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych o 37 dni. Wartość zawartych umów w 2023 roku na opiekę stomatologiczną wyniosła 3,5 mld zł, co oznacza wzrost w porównaniu z rokiem 2022 o 47,6%. Świadczeń udzielało 5 435 świadczeniodawców. Z leczenia stomatologicznego skorzystało ok. 5,7 mln pacjentów. Najdłuższe średnie czasy oczekiwania dotyczą poradni ortodontycznych (mediana średniego czasu oczekiwania dla przypadków stabilnych wynosiła 62 dni), poradni chirurgii stomatologicznej (21 dni). W przypadku większości poradni stomatologicznych świadczenia udzielane są na bieżąco. Wartość zawartych umów w roku 2023 w rodzaju świadczenia kontraktowane odrębnie wyniosła 4,1 mld zł, czyli o 24,2 % więcej niż w roku 2022. Umowy w tym zakresie zawarto z 455 świadczeniodawcami, którzy udzielili ponad 11,6 mln świadczeń 310 tys. pacjentom. Do świadczeń kontraktowanych odrębnie należą m.in. dializoterapia otrzewnowa, hemodializoterapia, terapia hiperbaryczna, tlenoterapia domowa, żywienie pozajelitowe oraz dojelitowe w warunkach domowych, badania zgodności tkankowej, badania genetyczne, badania izotopowe, terapia izotopowa, pozytonowa tomografia emisyjna czy nadzór telemetryczny nad pacjentami z implantowanymi urządzeniami wszczepialnymi, W rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny Fundusz finansuje świadczenia realizowane przez zespoły sanitarne typu „N” (neonatologiczne), udzielające świadczeń w stanach nagłego pogorszenia stanu zdrowia dziecka od jego urodzenia do ukończenia 4. tygodnia życia, a w przypadkach uzasadnionych medycznie – do końca pierwszego roku życia dziecka oraz świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego, realizowane w przypadku konieczności przetransportowania pacjenta między świadczeniodawcami realizującymi świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego, w określonych stanach Strona 5 z 7 chorobowych, obejmujące transport oraz udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej. W 2023 r. 32 zespoły sanitarne typu „N” wykonały 7 201 transportów, udzielając świadczeń 6 376 dzieciom, a 120 zespołów transportu medycznego wykonało łącznie 42 454 transporty, udzielając świadczeń 40 705 osobom. W 2023 roku zadania zespołów ratownictwa medycznego były finansowane przez NFZ na zasadach i w trybie określonym w ustawie o świadczeniach. W porównaniu z 2022 r. liczba 23 umów nie ulegała zmianie, gdyż odzwierciedla liczbę rejonów operacyjnych, określonych w planie działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne, odnotowano natomiast 20 % wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń do kwoty 3, 8 mld zł. Zespoły ratownictwa medycznego wykonały łącznie ponad 3 mln wyjazdów, udzielając świadczeń 2,4 mln osobom. Wartość zawartych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie uzdrowiskowe wzrosła o 29,8 % w stosunku do roku poprzedniego i wyniosła 1,5 mld zł. W porównaniu do 2022 r. zwiększyła się liczba zrealizowanych skierowań oraz liczba osób, które skorzystały ze świadczeń lecznictwa uzdrowiskowego, w obu przypadkach nastąpił wzrost o około 9%. Zrealizowano 441 742 skierowania na leczenie uzdrowiskowe (432 845 – w trybie stacjonarnym, 8 897 – w trybie ambulatoryjnym) dla 441 179 osób. Osoby korzystające z tej formy leczenia to przede wszystkim chorzy z chorobami przewlekłymi - układu krążenia, oddechowego, nerwowego, problemami ortopedycznymi oraz reumatologicznymi. Realizacja wybranych zadań Narodowego Funduszu Zdrowia Ważną część Sprawozdania stanowi opis najważniejszych zadań realizowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, w tym takich jak: 1) zadania z zakresu monitorowania i kontroli; W 2023 r. terenowe wydziały kontroli Narodowego Funduszu Zdrowia przeprowadziły łącznie 2 683 kontroli i czynności sprawdzających, z tego 1278 kontroli dotyczyło realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, 700 ordynacji produktów refundowanych, 674 - realizacji umowy na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę w aptekach i punktach aptecznych oraz 31 dotyczących prawidłowości i zasadności udzielania świadczeń opieki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Skutki finansowe działań kontrolnych w 2023 r. wyniosły łącznie 136,1 mln zł, w tym wartość nienależnie przekazanych środków finansowych 54,7 mln zł oraz wartość nałożonych kar 81,4 Strona 6 z 7 mln zł. Szczególnie duży 74% wzrost w zakresie nienależnie przekazanych środków oraz nałożonych kar odnotowano w przypadku kontroli dotyczących realizacji i rozliczania świadczeń opieki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Wykonując zadanie w zakresie monitorowania ordynacji produktów refundowanych w 2023 roku terenowe wydziały kontroli NFZ przeprowadziły 165 kontroli, obejmując postępowaniem 785 osób uprawnionych do wystawiania recept. Większość kontroli ordynacji tj. 136 przypadki (82% ogółu) dotyczyły ordynacji realizowanych w ramach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, natomiast w 29 przypadkach skontrolowano osoby uprawnione do wystawiania recept (18%). Skutki finansowe przeprowadzonych w 2023 roku kontroli ordynacji wyniosły łącznie 5,2 mln zł. W 2023 roku przeprowadzono 229 kontrole aptek, o 35 więcej niż w roku poprzednim. Skutki finansowe były o 15,9 mln zł wyższe. Nałożono kary i zakwestionowano trzykrotnie więcej środków w porównaniu do 2022 roku. 2) realizacja zadań związanych z prawem świadczeniobiorców do planowego leczenia za granicą; Zgodnie z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej, polscy świadczeniobiorcy mają prawo do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielonych na terenie innych państw członkowskich UE i EOG. W 2023 r. Fundusz uwzględnił 12 431 wniosków o zwrot kosztów złożonych przez świadczeniobiorców, którzy skorzystali ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu na terenie 13 państw członkowskich UE lub EOG (wzrost o 4,8% w porównaniu z 2022 r.). Łączna wartość dokonanych zwrotów z tytułu świadczeń udzielonych wyniosła 34,3 mln zł co oznacza 30,5 % wzrost w stosunku do 2022 r. Średnia wysokość wypłaconego zwrotu kosztów świadczeń, w przeliczeniu na jeden wniosek złożony w oddziale wojewódzkim Funduszu, wyniosła 2,77 tys. zł. Największa kwota zwrotów dotyczyła świadczeń z zakresu leczenia szpitalnego i wyniosła 29,8 mln zł tj. 87% łącznej kwoty zwrotów, z tego 24,8 mln zł dotyczyło 9 906 zabiegów usunięcia zaćmy. W odniesieniu do wniosków dotyczących przeprowadzenia leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju, w przypadku, gdy leczenie lub badanie nie jest wykonywane na terenie Polski, Prezes NFZ wydał 110 zgód, co stanowiło 90,9% wszystkich wydanych decyzji. Podobnie, Strona 7 z 7 jak w 2022 r., największa liczba zgód dotyczyła leczenia w Niemczech i USA w zakresie świadczeń z zakresu genetyki klinicznej, kardiochirurgii oraz ortopedii i traumatologii narządu ruchu. W 2023 r. szacunkowy koszt zgód, na które pacjenci byli kierowani poza granice kraju wyniósł 59, 6 mln zł. Ponadto w 2023 r. Prezes NFZ wydał 67 decyzji wyrażających zgodę na pokrycie kosztów transportu na leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju. Szacowany łączny koszt wydanych decyzji wyniósł 1,2 mln zł. 3) prowadzenie Centralnego Wykazu Ubezpieczonych Zgodnie z danymi zgromadzonymi w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych na koniec 2023 r., prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych posiadało 36,6 mln osób, z czego 34, 1 mln osób z tytułu objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Wśród ubezpieczonych obowiązkowo 26,4 mln osób to ubezpieczeni opłacający składkę, a 7,7 mln to członkowie rodzin. Umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego zawarto z 15 484 osobami, które zgłosiły do ubezpieczenia zdrowotnego 5 424 członków rodzin. Ponadto 11 203 osobom nieubezpieczonym spełniającym kryterium dochodowe, wydano decyzje potwierdzające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, na podstawie których mogli korzystać z tych świadczeń. Gospodarka finansowa Narodowego Funduszu Zdrowia Szczegółowe informacje dotyczące gospodarki finansowej Funduszu zostały przedstawione w Sprawozdaniu finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2023 oraz w Sprawozdaniu z wykonania planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2023. Minister Zdrowia nie zgłosił uwag do tych Sprawozdań. tel.: +48 22 694 55 55ul. Świętokrzyska 12 fax: +48 22 694 36 8400-916 Warszawa gov.pl/finanse e-mail: kancelaria@mf.gov.pl 1/1 Warszawa, 18 lipca 2024 roku Sprawa:Odp. na pismo z 1 lipca 2024 r., znak DLU.070.2.2024.ID Znak sprawy: FS1.4542.14.2024 Kontakt: Kancelaria MF tel.: +48 22 694 55 55 e-mail: kancelaria@mf.gov.pl Izabela Leszczyna Minister Zdrowia Szanowna Pani Minister, uprzejmie informuję, że nie zgłaszam uwag do przekazanego rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 rok, przyjętego przez Radę NFZ (uchwała nr 17/2024/IV z dnia 27 czerwca 2024 roku). Podstawa prawna: art. 187 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146) Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Finansów Hanna Majszczyk podsekretarz stanu UCHWAŁA Nr 17/2024/IV RADY NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA z dnia 27 czerwca 2024 r. w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 r. Na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146 i 858), Rada Funduszu uchwala, co następuje: § 1. Rada Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 18 czerwca 2024 r. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, przyjmuje roczne Sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 r., stanowiące załącznik do uchwały. § 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. Przewodniczący Rady Narodowego Funduszu Zdrowia Rudolf Borusiewicz /dokument podpisano elektronicznie/ Uzasadnienie uchwały Nr 17/2024/IV Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 czerwca 2024 r. w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 r. Stosownie do art. 100 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146 ze zm.), do zadań Rady Narodowego Funduszu Zdrowia należy przyjmowanie m.in. rocznych sprawozdań z działalności Funduszu. Zgodnie z art. 187 ust. 1 powołanej ustawy, Prezes Funduszu przedstawia corocznie ministrowi właściwemu do spraw zdrowia oraz ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, nie później niż do dnia 30 czerwca roku następnego, przyjęte przez Radę Funduszu roczne sprawozdanie z działalności Funduszu. Przy wniosku z 18 czerwca 2024 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia przekazał Radzie Funduszu roczne sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 r. Rada rozpatrzyła i przyjęła sprawozdanie na posiedzeniu w dniu 27 czerwca 2024 r. Uchwała Nr 17/2024/IV Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 czerwca 2024 r. w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 r. została podjęta jednogłośnie, dziewięcioma głosami „za”. Maciej Mekiński Radca prawny Wa-5549 Biuro Rady Funduszu 1 Filip Nowak Prezes NFZ /Dokument podpisany elektronicznie/ 2 Spis treści Wstęp..................................................................................................................................................................5 I.Podstawy prawne działalności Funduszu......................................................................................................6 II.Strategia.......................................................................................................................................................13 III.Informacje o zakresach świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez Fundusz...............................17 III.1.Ogólna charakterystyka zmian wprowadzonych w 2023 roku....................................................................17 III.1.1.Podstawowa opieka zdrowotna (POZ) ...........................................................................................................17 III.1.2.Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna (AOS)..............................................................................................19 III.1.3.Profilaktyczne programy zdrowotne...............................................................................................................20 III.1.4.Leczenie szpitalne ...........................................................................................................................................22 III.1.5.System podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej ......................................35 III.1.6.Opieka kompleksowa ......................................................................................................................................40 III.1.6.1. KOS – Zawał...................................................................................................................................................40 III.1.6.2. Onkologiczne świadczenia kompleksowe – KON .........................................................................................41 III.1.6.3. Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO)................................................................................................................43 III.1.7.Programy pilotażowe ......................................................................................................................................44 III.1.8.Świadczenia Kontraktowane Odrębnie...........................................................................................................51 III.1.9.Opieka Paliatywna i Hospicyjna .....................................................................................................................52 III.1.10.Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej...............................................52 III.1.11. Zaopatrzenie w wyroby medyczne wydawane na zlecenie............................................................................53 III.1.12. Leczenie stomatologiczne ...............................................................................................................................55 III.1.13. Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień.................................................................................................55 III.1.13.1. Ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży (I, II i III poziom referencyjny).................................56 III.1.14. Centra Zdrowia Psychicznego ........................................................................................................................57 III.1.15. Rehabilitacja lecznicza ....................................................................................................................................59 III.1.16. Ogólna charakterystyka zmian w przepisach dotyczących kontroli ..............................................................59 III.2.Realizacja świadczeń opieki zdrowotnej.....................................................................................................60 III.2.1.System Podstawowego Szpitalnego Zabezpieczenia Świadczeń Opieki Zdrowotnej ..................................60 III.2.1.1. Funkcjonowanie systemu PSZ w latach 2022-2023 ......................................................................................60 III.2.2.Postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ...............................65 III.2.2.1. Liczba i wartość umów w 2023 roku..............................................................................................................66 III.2.3.Podstawowa opieka zdrowotna.......................................................................................................................67 III.2.4.Ambulatoryjna opieka specjalistyczna ...........................................................................................................70 III.2.5.Leczenie szpitalne ...........................................................................................................................................73 III.2.6.Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień.................................................................................................74 III.2.6.1. Ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży .......................................................................................76 3 III.2.6.2. Centra Zdrowia Psychicznego ........................................................................................................................77 III.2.7.Świadczenia pielęgnacyjno-opiekuńcze .........................................................................................................77 III.2.8.Opieka paliatywno-hospicyjna........................................................................................................................79 III.2.9.Rehabilitacja lecznicza ....................................................................................................................................82 III.2.10. Leczenie stomatologiczne ...............................................................................................................................84 III.2.11.Świadczenia odrębnie kontraktowane ............................................................................................................87 III.2.12. Profilaktyczne programy zdrowotne...............................................................................................................89 III.2.13. Zaopatrzenie w wyroby medyczne .................................................................................................................91 III.2.14. Lecznictwo uzdrowiskowe..............................................................................................................................92 III.2.15. Pomoc doraźna i transport sanitarny...............................................................................................................94 III.2.15.1.Świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu „N”.........................................................95 III.2.15.2.Świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego .....................................................................97 III.2.16. Ratownictwo medyczne ..................................................................................................................................99 III.2.17. Chemioterapia ...............................................................................................................................................102 III.2.18. Programy lekowe...........................................................................................................................................103 III.2.19. Refundacja leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych dostępnych w aptece na receptę...........................................................................................108 IV.Opis realizacji przez centralę Funduszu oraz oddziały Funduszu zadań określonych w ustawie.............114 IV.1.Zadania, o których mowa w art. 42a pkt 2 ustawy o świadczeniach.........................................................114 IV.2.Zadania, o których mowa w art. 42d ustawy o świadczeniach..................................................................120 IV.3.Zadania, o których mowa w art. 42i ustawy o świadczeniach...................................................................123 IV.4.Zadania, o których mowa w art. 42j ustawy o świadczeniach...................................................................125 IV.5.Centralny Wykaz Ubezpieczonych............................................................................................................126 IV.6.Plany zakupu świadczeń............................................................................................................................130 IV.7.Zadania z zakresu monitorowania i kontroli..............................................................................................132 IV.8.Decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego..........................................141 IV.9.Instrument Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia (IOWISZ).......................................144 V.Informacje o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków NFZ ........................148 V.1.Liczba osób oczekujących.........................................................................................................................148 V.1.1.Ambulatoryjna opieka specjalistyczna .........................................................................................................153 V.1.2.Leczenie szpitalne .........................................................................................................................................154 V.1.3.Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień...............................................................................................155 V.1.4.Rehabilitacja lecznicza ..................................................................................................................................157 V.1.5.Opieka paliatywna i hospicyjna ....................................................................................................................158 V.1.6.Leczenie stomatologiczne .............................................................................................................................159 V.1.7.Wybrane świadczenia opieki zdrowotnej, na które są prowadzone odrębne listy oczekujących ...............161 4 V.1.8.Komórki organizacyjne oraz świadczenia, w których nastąpiła w okresie od grudnia 2021 roku do grudnia 2022 roku zmiana liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys. osób.................................................163 V.1.9.Przyczyny ograniczonej dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej ......................................................166 V.2.Geograficzna dostępność świadczeń opieki zdrowotnej według województw – w podziale na poszczególne zakresy tych świadczeń..............................................................................................................................170 VI.Opis organizacji Funduszu.........................................................................................................................179 VI.1.Struktura organizacyjna Funduszu.............................................................................................................179 VI.2.Stan zatrudnienia w centrali Funduszu i oddziałach wojewódzkich Funduszu.........................................183 Korpus kontrolerski – informacje o egzaminach przeprowadzonych w 2023 roku..............................................184 VI.3.Działania podejmowane w zakresie informatyzacji Funduszu, w tym realizowane projekty...................185 VI.3.1.Systemy informatyczne .................................................................................................................................185 VI.4.Wybrane projekty realizowane przez Fundusz..........................................................................................192 VI.5.Działania edukacyjne i informacyjne........................................................................................................195 VI.5.1.Zdrowe Dane .................................................................................................................................................198 VI.5.2.Telefoniczna Informacja Pacjenta (TIP).......................................................................................................199 VI.5.3.Upraszczanie języka w komunikacji Narodowego Funduszu Zdrowia.......................................................200 VI.5.4.Forum Organizacji Pacjentów.......................................................................................................................200 VI.5.5.Badanie doświadczeń klientów.....................................................................................................................201 VI.5.6.Profilaktyka i promocja zdrowia...................................................................................................................203 VII.Informacje o głównej tematyce skarg, zażaleń oraz najczęstszym przedmiocie kontroli dotyczących Funduszu....................................................................................................................................................211 VII.1.Kontrole wewnętrzne przeprowadzone przez Fundusz.............................................................................211 VII.2.Kontrole zewnętrzne przeprowadzone w Funduszu..................................................................................215 VII.3.Audyt wewnętrzny w Funduszu................................................................................................................216 VII.4.Sprawy sądowe..........................................................................................................................................218 VII.5.Podejmowane przez Fundusz działania naprawcze...................................................................................218 VIII.Informacje o głównej tematyce skarg, zażaleń oraz najczęstszym przedmiocie kontroli dotyczących świadczeniodawców..................................................................................................................................219 5 Wstęp Zasady funkcjonowania, organizację oraz zadania Narodowego Funduszu Zdrowia, zwanego dalej również „NFZ” lub „Funduszem”, określają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146), zwanej dalej „ustawą o świadczeniach” oraz wydanego na podstawie art. 96 ust. 8 tej ustawy, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2014 r. w sprawie nadania statutu Narodowemu Funduszowi Zdrowia (Dz. U. z 2023 r. poz. 349), zwanym dalej „statutem NFZ”. Wewnętrzna organizacja Funduszu została szczegółowo określona w regulaminach organizacyjnych Centrali i oddziałów wojewódzkich Funduszu. Niniejsze sprawozdanie zostało przygotowane na podstawie przepisu art. 102 ust. 5 pkt 11 oraz art. 187 ust.1 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym Prezes Funduszu sporządza roczne sprawozdanie z działalności Funduszu, zawierające w szczególności informację o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sprawozdanie, po uprzednim przyjęciu przez Radę Funduszu, jest przedstawiane ministrowi właściwemu do spraw zdrowia oraz ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych w terminie do dnia 30 czerwca roku następnego. Zgodnie z art. 104 ust. 1 ustawy o świadczeniach, sprawozdanie roczne z działalności Funduszu jest publikowane na stronie internetowej Funduszu. Zakres danych, jakie powinno zawierać sprawozdanie, został określony w obowiązującym od dnia 28 czerwca 2016 r. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 czerwca 2016 r. w sprawie rocznych i okresowych sprawozdań z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia oraz informacji przekazywanych wojewodom i marszałkom województw (Dz. U. Poz. 923 z późn. zm.), zwanym dalej również „rozporządzeniem Ministra Zdrowia”. Szczegółowe dane dotyczące m.in. zarządzeń Prezesa NFZ, zarządzeń Dyrektorów OW NFZ, decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, spraw sądowych, Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, realizacji umów obowiązujących w danych roku sprawozdawczym, kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, liczby osób korzystających ze świadczeń, liczby osób oczekujących na świadczenia, refundacji cen leków, czy realizacji przepisów o koordynacji zawarte są w okresowych sprawozdaniach, sporządzanych zgodnie z zakresem danych, określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Dane prezentowane w sprawozdaniu z działalności mogą się różnić się od tych, które zostały ujęte w sprawozdaniach finansowych NFZ. Różnice wynikają z ich odmiennego sposobu tworzenia, w szczególności z innego układu prezentowania danych oraz ujęcia wyników finansowych w księgach rachunkowych oddziałów wojewódzkich Funduszu. 6 I.Podstawy prawne działalności Funduszu Zasadniczym aktem prawnym stanowiącym podstawę działania NFZ jest ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, która statuuje Narodowy Fundusz Zdrowia jako państwową jednostkę organizacyjną posiadającą osobowość prawną oraz określa organizację, zadania i zasady sprawowania nad nim nadzoru. Ponadto, ustawa o świadczeniach określa warunki udzielania, zakres, zasady i tryb finansowania ze środków publicznych świadczeń opieki zdrowotnej, a także reguluje zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. W 2023 roku ustawa o świadczeniach była nowelizowana następującymi aktami prawnymi: 1.Ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1265), która wprowadziła zmiany w zakresie: −podlegania pod ubezpieczenie zdrowotne dzieci pobierających renty rodzinne. W konsekwencji zmian w zakresie rozliczenia dochodów uzyskiwanych z tytułu pobierania rent rodzinnych przez dzieci do 18. roku życia, ustawa przewidziała zmiany w zakresie podlegania pod ubezpieczenie zdrowotne ww. grupy osób, tj. zawarcie rozwiązań wyłączających wskazaną grupę spod tytułu ubezpieczenia zdrowotnego jednocześnie zachowując uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych; −podlegania pod ubezpieczenie zdrowotne osób powołanych do pełnienia funkcji. Doprecyzowanie polegało na wskazaniu wprost, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy o świadczeniach prokurenci będą objęci obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Ponadto, celem zmiany było wyłączenie z zakresu przedmiotowego art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy o świadczeniach osób otrzymujących wynagrodzenie do kwoty 6 tys. zł rocznie (przychód określony w art. 13 ust. 5 lub 6 ustawy PIT); −liczby miesięcy uwzględnianych dla określenia składki zdrowotnej (osób prowadzących działalność gospodarczą stosujących opodatkowanie na zasadach ogólnych); − zwolnień w miesięcznej składce zdrowotnej do ustalania rocznej składki zdrowotnej w odniesieniu do osób prowadzących działalność gospodarczą spełniających warunki do zwolnienia z obowiązku opłacania składki zdrowotnej za dany miesiąc, o którym mowa w art. 82 ust. 8-9b, przychody/dochody uzyskane w tych miesiącach nie będą uwzględniane w rocznych przychodach/dochodach przyjmowanych do ustalenia rocznej podstawy wymiaru składki; −minimalnej podstawy miesięcznej składki zdrowotnej; −brzmienia art. 81 ust. 2d, poprzez odniesienie się do kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego zamiast pierwszego stycznia danego roku; −rozliczania rocznej składki zdrowotnej przez osoby prowadzące działalność gospodarczą i stosujące opodatkowanie na zasadach ogólnych. Zmiana dotyczy osób prowadzących taką działalność stosujących opodatkowanie na zasadach ogólnych, które zakończą ją 7 w trakcie roku, w przypadku gdy suma opłaconych za poszczególne miesiące składek będzie niższa od składki rocznej ustalanej od całości dochodów za dany rok kalendarzowy; −terminu składania korekty dokumentów rozliczeniowych, co umożliwia obsługę wniosku o zwrot nadpłaty bezpośrednio po jego złożeniu i przyspiesza zwrot środków przedsiębiorcy; − obniżenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej dla osób współpracujących z osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą zakłada obniżenie podstawy do 75% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Szacowane obniżenie podstawy wymiaru składki spowoduje obniżenie przychodów NFZ o kwotę ok. 63 mln zł; −zasad opłacania składki zdrowotnej przez twórców i artystów (podstawa składki, zbieg tytułów); −rozliczania składki rocznej dotyczy miesiąca, do którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej również „ZUS”, przypisuje różnicę powstałą z rozliczenia rocznego w przypadku stwierdzenia rozbieżności po upływie terminu, do którego płatnik składek ma obowiązek korygować podstawę wymiaru lub składkę zdrowotną; −dodania przepisów dotyczących doręczeń elektronicznych na wzór rozwiązań funkcjonujących już w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, co zapewni możliwość szybszego informowania płatników składek o działaniach podejmowanych na ich kontach w zakresie rozliczenia składek i nadpłaty oraz niedopłaty z rozliczenia rocznego; −katalogu rodzajów działalności gospodarczej, które podlegają składce zdrowotnej w przypadku zbiegu tytułów zapewnia pełniejszą realizację zasady solidaryzmu społecznego (składka proporcjonalna od osiąganego dochodu za prawo do świadczeń) i uszczelni system ubezpieczenia zdrowotnego przed obserwowanymi zmianami w formach prowadzenia działalności nakierowanymi na uniknięcie oskładkowania; −zwolnienia ze składki zdrowotnej minimalnych przychodów z działalności opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym – dotyczy osób uzyskujących przychody z działalności opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym, które nie przekraczają miesięcznie 50% minimalnego wynagrodzenia, jeśli dodatkowo pozostają w stosunku pracy, a podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tego tytułu nie przekracza kwoty minimalnego wynagrodzenia; − składki zdrowotnej dla osoby zaliczonej do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności – dotyczy przedsiębiorców będących jednocześnie osobami z niepełnosprawnościami (umiarkowanymi lub znacznymi). Modyfikacja pozwala na obniżenie składki zdrowotnej w relacji do zaliczki na podatek dochody od osób fizycznych; 8 −terminu składania dokumentów rozliczeniowych i opłacania składek dla płatników opłacających składkę na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne – terminem składania dokumentów rozliczeniowych i opłacania składek dla płatników opłacających składkę na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne, był także termin: do 20. dnia następnego miesiąca; 2.Ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1855), która wprowadziła zmiany w zakresie zapisu gwarantującego skazanym korzystanie ze świadczeń zdrowotnych niedostępnych w przywięziennych podmiotach leczniczych, lecz z poszanowaniem zasady sprawiedliwego, równego, niedyskryminującego i przejrzystego dostępu do tych świadczeń dla wszystkich pacjentów; 3.Ustawą z dnia 16 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2770), wprowadzającą zmiany w zakresie: przeniesienia źródła finansowania kosztów świadczeń wysokospecjalistycznych i leków dla osób po 75. roku życia i leków dla kobiet w ciąży z budżetu państwa do NFZ. Rozwiązanie to zapewnia ciągłość oraz dostępność do świadczeń wysokospecjalistycznych, a także ciągłość oraz dostępność do bezpłatnych leków dla osób po 75. roku życia i dla kobiet w ciąży, finansowania wybranych programów polityki zdrowotnej – dotyczy profilaktyki, diagnostyki i leczenia antyretrowirusowego osób żyjących z HIV z modułem profilaktyki, diagnostyki i leczenia WZW typu C osób osadzonych w zakładach penitencjarnych oraz programu leczenia hemofilii i pokrewnych skaz krwotocznych. Podmiotem odpowiedzialnym za zakup produktów leczniczych oraz wyrobów medycznych określonych w programie realizowanym przez ministra właściwego do spraw zdrowia jest NFZ; rezygnacji z opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne finansowanej z budżetu państwa w ramach działu 851 – Ochrona zdrowia. Zaprzestanie opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne dotyczy osób odprowadzających składkę z tytułów wskazanych w nowym brzmieniu przepisów, w tym art. 67 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób nadal będzie istniał i będą miały one status osoby ubezpieczonej; dodania podstawy prawnej zobowiązującej ZUS, Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwanej dalej również „KRUS”, oraz inne właściwe organy rentowe wypłacające rentę rodzinną do przekazywania do Funduszu danych osób pobierających rentę rodzinną. Ponadto, zmianie uległo upoważnienie zawarte w art. 87 ust. 11 ustawy o świadczeniach, tak że rozporządzenie określające szczegółowy zakres oraz sposób przekazywania danych do Funduszu obejmuje także dane dotyczące osób pobierających rentę rodzinną, które nie ukończyły 18. roku życia; finansowania zakupu szczepionek – dotyczy kosztów zakupu szczepionek wykorzystywanych do szczepień obowiązkowych w ramach Programu Szczepień Ochronnych oraz szczepionek i innych immunologicznych produktów leczniczych 9 stanowiących rezerwę, stosowanych w razie wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub epidemii za wyjątkiem szczepionek COVID-19; nadania nowego brzmienia art. 131c ust. 3 ustawy o świadczeniach – zmiana porządkuje kwestię ewentualnego podwójnego zaliczania środków do łącznej kwoty nakładów na ochronę zdrowia; art. 131d ustawy o świadczeniach – zmiana rozszerzająca uprawnienia Ministra Zdrowia pozwalające na wykorzystanie oszczędności w ramach programów wieloletnich w celu zwiększenie dotacji podmiotowej lub przeznaczenie środków na zwiększenie funduszu zapasowego Funduszu; ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1198); ustawy o świadczeniach w art. 5 pkt 3 lit. a, art. 16 ust. 1 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 17, art. 73 pkt 1, art. 75 ust. 4, art. 86 ust. 1 pkt 4 skreślono odniesienia do zakładów kształcenia nauczycieli, które zostały zlikwidowane z dniem 1 października 2016 r., zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1198, z późn. zm.); finansowania świadczeń w rodzaju ratownictwo medyczne przez Fundusz, co powoduje, że w jednym podmiocie skupione są wszystkie zadania związane z planowaniem środków na ten cel, ich wydatkowaniem i rozliczaniem; obowiązku pokrywania ze środków NFZ, począwszy od 2023 r., wydatków dotyczących maksymalnych limitów wydatków budżetu państwa obejmujące koszty refundacji leków dla osób po 75. roku życia i leków dla kobiet w ciąży; wprowadzenia przepisów przejściowych, które dotyczą zakończenia dotychczasowej sprawozdawczości i rozliczenia otrzymanej przez Fundusz dotacji w związku z przeniesieniem finansowania leków dla osób po 75. roku życia i leków dla kobiet w ciąży z budżetu państwa do NFZ i uchyleniem art. 43a ust. 5 oraz art. 43b ust. 9 ustawy o świadczeniach. 4.Ustawą z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2140), która swoim zakresem objęła art. 188 ust. 5e przekazywanie danych do ZUS w celu weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego, w związku ze zmianami w zakresie pieczy zastępczej. 5.Ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o badaniach klinicznych produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.U. poz. 605), wprowadzającą zmiany w zakresie: −regulacji zobowiązującej sponsora do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej, niezbędnych do usunięcia skutków pojawiających się działań niepożądanych badanego produktu leczniczego lub zdarzeń niepożądanych będących następstwem przeprowadzenia procedur wykonanych wyłącznie na potrzeby badania klinicznego; −przekazywanie przez badacza lub właściwy podmiot leczniczy do właściwego oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia danych, takich jak: m.in. imię 10 i nazwisko badacza, numer PESEL uczestnika badania klinicznego czy status badania klinicznego w związku z zakwalifikowaniem do badania klinicznego poszczególnych jego uczestników; −dodania do art. 131c w ust. 3 przepisu wskazującego, że koszty ujęte w rocznym planie finansowym Funduszu Kompensacyjnego Badań Klinicznych będą zaliczane do wydatków na finansowanie ochrony zdrowia wskazanych w art. 131c ust. 1 tej ustawy. 6.Ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz.U. poz. 650), która wprowadziła zmiany w zakresie: −Krajowej Sieci Onkologicznej, zwanej dalej również „KSO”, mającej na celu zapewnienie kompleksowej opieki onkologicznej niezależnie od miejsca zamieszkania pacjenta; zapewnienie opieki onkologicznej opartej o jednakowe standardy diagnostyczno-terapeutyczne; prowadzenia przez NFZ infolinii onkologicznej na poziomie krajowym, w ramach której będą udzielane informacje o organizacji opieki onkologicznej w ramach KSO; finansowanie przez NFZ świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w ramach KSO oraz ryczałtu dla Krajowego Ośrodka Monitorującego (KOM) i Wojewódzkich Ośrodków Monitorujących (WOM), obejmujących zadania w obszarze monitorowania opieki onkologicznej powierzone podmiotom, zgodnie z art. 22 ust. 2 oraz art. 23 ust. 2. 7.Ustawą z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia (Dz.U. poz. 658), która wprowadziła zmiany w zakresie modyfikacji definicji osoby pobierającej emeryturę lub rentę, zawartej w art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach i objęcie tą definicją osób pobierających świadczenie pieniężne, z wyłączeniem dzieci w wieku do 18 lat. Zmiana ta ma na celu zachowanie spójności i czytelności przepisów ustawy o świadczeniach, a w konsekwencji objęcie świadczenia pieniężnego będącego wsparciem finansowym przewidzianym dla rodzin funkcjonariuszy, żołnierzy, druhów ochotniczych straży pożarnych oraz ratowników górskich, którzy podczas realizowania swoich obowiązków stracili życie, składką zdrowotną. 8.Ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz.U. poz. 1234), która umożliwiła potwierdzanie przez świadczeniobiorcę ubiegającego się o udzielenie świadczenia swojej tożsamości przy użyciu dokumentu mObywatel. 9.Ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. poz. 1733), która wprowadziła rozszerzenie kręgu osób, którym przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne o osoby poniżej 18. roku życia oraz powyżej 65. roku życia. Projektowane uprawnienie dotyczy jedynie pacjentów posiadających status świadczeniobiorcy w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach. 11 10.Ustawą z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1675), która wprowadziła prawo do otrzymania świadczenia kompensacyjnego ze środków Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych w związku z zaistnieniem zdarzenia medycznego, do którego doszło w ramach świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Środki Funduszu pochodzą z odpisu dotyczącego przychodów z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, o którym mowa w art. 97 ust. 3i ustawy o świadczeniach przekazywanego przez NFZ. 11.Ustawą z dnia 16 czerwca 2023 r. o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta (Dz.U. poz. 1692) wprowadzono obowiązkową autoryzację dla podmiotów wykonujących działalność leczniczą. W ramach zmian przewidziano również przejęcie przez Fundusz zadań związanych z realizacją przeglądów akredytacyjnych, dotychczas realizowanych przez Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia. 12.Ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1938), która wprowadziła: −sposób tworzenia całkowitego budżetu na refundację, zwanego dalej również „CBR”, zapewniając jednocześnie większą niż dotychczas przewidywalność tego budżetu. Zmiana miała na celu doprecyzowanie planu finansowego NFZ, w stosunku do którego odnosi się limit nie więcej niż 17%, a także usunięcie niepewności wnioskodawców (firm ubiegających się o objęcie ich leków refundacją) w odniesieniu do maksymalnej wartości CBR, po przekroczeniu której wnioskodawcy są zobowiązani do zwrotu części refundacji (tzw. payback); aktualizację listy przeciwwskazań do zasiadania w Radzie Przejrzystości i Radzie ds. Taryfikacji oraz wprowadzenia jednolitych wzorów deklaracji i oświadczeń o powiazaniach branżowych składanych przez zobowiązane osoby. Zmiana ma na celu poprawę efektywności nadzoru nad konfliktami interesów wskazanych osób; usprawnienie procesu weryfikacji ilości oraz rodzaju przepisanych świadczeniobiorcy leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych z systemu teleinformatycznego usługodawcy lub z Systemu Informacji Medycznej, o którym mowa w ustawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, w przypadku ordynowania pacjentom, którzy ukończyli 75 rok życia, bezpłatnych leków określonych w wykazie wydawanym na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy refundacyjnej. Dodatkowo zautomatyzowano dostęp osobom wystawiającym recepty do danych osobowych oraz jednostkowych danych medycznych pacjentów w zakresie recept oraz dokumentów realizacji recept, tj. dostęp niewymagający uzyskiwania zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego; rozszerzenie zakresu uprawnienia świadczeniobiorców w ciąży do bezpłatnych leków, których potrzeba stosowania wynika z ciąży lub jest z nią ściśle związana o 6- tygodniowy okres połogu. Ponadto, uprawnieniem objęte zostały również niektóre refundowane wyroby medyczne, których stosowanie w ciąży jest stosunkowo częste i uzasadnione, np. w związku z dość powszechną w czasie ciąży cukrzycą ciężarnych; 12 regulację art. 61d ustawy o świadczeniach w zakresie sposobu rozpatrywania sprzeciwu. Zmiana zapobiega dwukrotnemu rozpatrywaniu przez Prezesa Funduszu środka odwoławczego w dwóch odrębnych trybach; dodanie do zadań Funduszu finansowania pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy przez apteki ogólnodostępne; dodanie do zadań Funduszu finansowania zakupu: oszczepionek, o których mowa w art. 18 ust. 5 oraz ust. 5d ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, oraz produktów leczniczych, o których mowa w art. 18a ust. 2 tej ustawy o świadczeniach; oproduktów leczniczych i wyrobów medycznych, o których mowa w art. 48 ust. 1b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach. 13.Ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o Agencji Mienia Wojskowego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1872), która wprowadziła możliwości pełnego finansowania (obecnie możliwe tylko dofinansowanie) przez MON niektórych świadczeń zdrowotnych dla żołnierzy zawodowych. Finansowanie dotyczy świadczeń medycznych udzielanych przez podmioty lecznicze podległe MON dla: pilotów, nawigatorów, obsługi statków powietrznych, nurków i płetwonurków oraz żołnierzy zawodowych pełniących służbę w jednostkach wojsk specjalnych i w jednostkach wojsk powietrznodesantowych. Ponadto, w 2023 r. ogłoszony został tekst jednolity rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2014 r. w sprawie nadania statutu Narodowemu Funduszowi Zdrowia (Dz.U. z 2023 r. poz. 349). 13 II.Strategia Strategia Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019-2023 została przyjęta przez Radę Narodowego Funduszu Zdrowia Uchwałą nr 7/2019/III, z dnia 28 marca 2019 r. Dokument poświęcony jest koncepcji zmian, jakie będą zachodziły w NFZ w najbliższych latach. Głównym celem „Strategii Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019-2023”, zwanej dalej również „Strategią NFZ”, jest osiągnięcie przez NFZ statusu innowacyjnej instytucji zaufania społecznego. Realizacja powyższego celu jest możliwa poprzez zapewnienie sprawnej, przyjaznej i rzetelnej obsługi klientów. W 2023 roku cele strategiczne realizowane były zarówno poprzez działania projektowe jak i realizację bieżących działań statutowych w Centrali i Oddziałach Wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia, zwanych dalej również „OW NFZ” lub „oddziałem wojewódzkim Funduszu” lub „oddziałem wojewódzkim NFZ” lub „oddziałem”, które koncentrowały się na zapewnieniu jak najlepszej dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej oraz łatwego dostępu do informacji na temat samego zdrowia jak i systemu opieki zdrowotnej. W ramach upowszechniania wiedzy o zdrowiu publicznym i systemie opieki zdrowotnej w OW NFZ przeprowadzono szereg kampanii informacyjnych i edukacyjnych. Ułatwiło to pacjentom sprawne poruszanie się po systemie, zwiększyło ich poczucie bezpieczeństwa, a tym samym zaufanie do Funduszu. Wśród kampanii tych znalazły się m.in.: −spotkania w ramach projektu Warmińsko-Mazurskiego OW NFZ „18+ zdrowie”. Grupą docelową byli uczniowie szkół ponadpodstawowych, którzy z chwilą osiągnięcia pełnoletności uzyskują pełną zdolność do czynności prawnych. W czasie spotkań przekazywano informacje dotyczące praw i obowiązków związanych z ubezpieczeniem zdrowotnym, a także i korzyści wynikających z posiadania, profilu zaufanego oraz Internetowego Konta Pacjenta. Promowano również zdrowy i aktywny tryb życia; −cykl audycji radiowych dla mieszkańców województwa warmińsko-mazurskiego „Na falach zdrowia”, którego celem była popularyzacja, zwiększanie świadomości i edukacja na temat powszechnego systemu opieki zdrowotnej oraz budowa pozytywnego wizerunku NFZ; −konkurs plastyczny zorganizowany przez Lubuski OW NFZ, którego celem było edukowanie w zakresie systemu ochrony zdrowia i profilaktyki chorób, a przy tym aktywizacja twórczych postaw dzieci, poprzez prezentowanie i honorowanie ich dokonań; −„Lekcje z NFZ” – projekt Opolskiego OW NFZ, którego celem było poszerzenie świadomości młodzieży, na temat zasad funkcjonowania systemu publicznej opieki zdrowotnej, szczególnie z punku widzenia pacjenta. Uczestnicy spotkań zdobyli m.in. praktyczną wiedzę dotyczącą zasad korzystania z programów profilaktycznych finansowanych przez NFZ. Mogli dowiedzieć się też, ile razy w roku mogą zmienić lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz przez jaki czas ważne jest skierowanie, wystawione przez lekarza; −„Mamy prawa do świadczeń” (Lubelski OW NFZ). W ramach projektu, dążono 14 do podniesienia świadomości kobiet w okresie ciąży, porodu i połogu, w zakresie przysługujących im świadczeń opieki zdrowotnej i usług farmaceutycznych; −„Postaw na profilaktykę z Podlaskim NFZ”. Głównym celem projektu była edukacja mieszkańców województwa podlaskiego, w zakresie zdrowego żywienia, ograniczania cukru w diecie oraz rozwijanie aktywności fizycznej; −„Studencie, sprawdź status swojego ubezpieczenia zdrowotnego” (Lubuski OW NFZ). Celem kampanii było zapewnienie studentom możliwości sprawdzenia swojego statusu ubezpieczenia oraz wyjaśnienie im potrzeby i zasad zgłaszania do ubezpieczenia zdrowotnego, aby uniknąć w przyszłości poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej; −„Zdrowe zęby ważna sprawa! Profilaktyka i higiena jamy ustnej u dzieci w wieku od 6 miesiąca życia do okresu wczesnoszkolnego poza siedzibą WOW NFZ”. Celem Wielkopolskiego OW NFZ było przekazanie wzbogacenie wiedzy kobiet w ciąży, rodziców i opiekunów, w zakresie profilaktyki i higieny jamy ustnej dzieci oraz dostępności świadczeń gwarantowanych w zakresie leczenia stomatologiczna – profilaktycznych świadczeń stomatologicznych dla dzieci i młodzieży do ukończenia 19 r.ż. Pod koniec 2023 roku rozpoczęto kampanie informacyjne dotyczące profilaktyki i systemu opieki zdrowotnej w oddziałach wielkopolskim i pomorskim. W Centrali NFZ kontynuowano projekty promocyjne i edukacyjne takie jak m.in.: −Akademia NFZ – portal edukacyjny oraz AKADEMIA NFZ strefa edukacyjna – rozbudowanie modułu zdrowe odżywianie (diety specjalistyczne) i propozycje aktywności fizycznej dla osób dorosłych (w tym osób starszych, mieszkańców miast i wsi). −HEALTH4EUKids, ukierunkowany na promowanie zdrowego stylu życia oraz zapobieganie otyłości. Aplikacja Smart Family ma zapewnić narzędzia pomagające pielęgniarkom podstawowej opieki zdrowotnej i innym pracownikom ochrony zdrowia w poruszaniu z rodzinami kwestii związanych ze stylem życia bez wzbudzania poczucia winy oraz w zachęcaniu rodzin do określenia swoich mocnych stron w zakresie nawyków zdrowotnych. Ten sam cel realizowany jest również m.in. poprzez kontynuowanie prac nad rozwojem aplikacji dla kobiet z cukrzycą ciążową Sweet Pregna. Zadaniem aplikacji jest edukowanie użytkowniczek oraz pomoc w kontrolowaniu codziennych nawyków, które mają wpływ na rozwój cukrzycy ciążowej (prawidłowe żywienie, aktywność fizyczna, kontrola masy ciała, regularne badania) oraz dostarczać wartościowej wiedzy na tematy związane z opieką prenatalną. W 2023 roku rozpoczęto projekt CARE4DIABETES, którego głównym celem jest wsparcie pacjentów z cukrzycą typu 2 w czterech filarach (odżywianie, ćwiczenia, relaks i sen), co pozwoli na zmodyfikowanie ich nawyków żywieniowych i ogólnego stylu życia. Wyniki tego projektu oprócz poprawy dobrostanu i jakości życia pacjentów, powinny ograniczyć także koszty opieki zdrowotnej. W 2023 roku opracowano również zbiór informacji dla świadczeniodawców dotyczący opieki 15 nad pacjentami z UE „Pacjent unijny w Polsce – niezbędnik świadczeniodawcy”. W ramach celu dotyczącego wzrostu pozytywnych doświadczeń pacjentów w kontaktach z publicznym systemem opieki zdrowotnej, kontynuowano projekty „Utworzenie korpusu oficerów językowych” oraz „badanie zrozumiałości tekstów i materiałów promocyjno- informacyjnych”. Ich głównym celem jest poprawa jakości obsługi pacjentów, lepsza komunikacja wewnętrzna i zewnętrzna w NFZ. Korpus pracuje w centrali i oddziałach wojewódzkich, a jego zadaniem jest prowadzenie szkoleń dla pracowników NFZ na temat prostego języka, udzielanie indywidualnych konsultacji i upraszczanie tekstów, w tym artykułów na stronę internetową. Kontynuowany jest również projekt „Obsługa wniosków o wydanie elektronicznego Certyfikatu zastępującego EKUZ z wykorzystaniem systemu IKP”. Certyfikat Tymczasowo Zastępujący Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego przeznaczony jest dla osób uprawnionych do leczenia w NFZ, które w trakcie pobytu w jednym z państw UE/EFTA skorzystały z leczenia bez EKUZ. Certyfikat Tymczasowo Zastępujący EKUZ wystawiany jest wyłącznie na okres wsteczny, czyli na okres udzielonych świadczeń. Zadowolenie klientów z obsługi NFZ badane jest w ramach projektu „Badanie doświadczeń klientów NFZ (client experience)”. Na podstawie corocznych wyników przeprowadzane są szkolenia dla pracowników front office – sal obsługi i Telefonicznej Informacji Pacjenta TIP, koordynatorów i II linii wsparcia NFZ. W ramach realizacji celu „Poprawa jakości i dostępności świadczeń opieki zdrowotnej”, pod koniec 2023 r. rozpoczęto prace nad projektem „Odwrócona Piramida Świadczeń”. Jego podstawowym celem jest stworzenie warunków prawno-organizacyjnych do przeniesienia ciężaru realizacji świadczeń z lecznictwa szpitalnego do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz podstawowej opieki zdrowotnej. Celem działań podejmowanych w ramach projektu jest uwolnienie zasobów kadrowych, a w dalszej perspektywie skrócenie kolejek do specjalistów. W 2023 roku realizowano również zadania „Usprawnienie organizacji, zapewniające skuteczną realizację zadań”. Kontynuowano m.in. projekt „Knowledge Transfer HUB”, którego głównym celem jest wzmocnienie potencjału NFZ, poprzez wymianę wiedzy na forum krajowym i międzynarodowym, m.in. z zakresu opieki kompleksowej i koordynowanej nad pacjentem. Korzyścią płynącą z tego projektu jest identyfikacja nowoczesnych i innowacyjnych rozwiązań w ochronie zdrowia, wymiana i dzielenie się wiedzą z szerokim gronem interesariuszy, budowanie uporządkowanego repozytorium dobrych praktyk, usystematyzowanie wiedzy, promowanie NFZ w kraju i za granicą oraz nawiązanie współpracy międzynarodowej w zakresie opieki zintegrowanej. W ramach projektu „Pracujemy z pasją – Akademia zarządzania projektami NFZ” opracowano również model kompetencyjny dla kierowników projektów i członków zespołów. Przeprowadzono cykl spotkań, szkoleń i warsztatów w celu uzyskania przez kierowników projektów kompetencji opisanych w modelu oraz zbudowanie współpracy w obszarze zarządzania projektami. W 2023 r. zakończono prace nad wdrożeniem monitoringu ruchu cyfrowego w celu pełnego 16 nadzoru nad przepływem informacji, skutecznej kontroli danych i skutecznej analizy obecności złośliwego kodu. Wdrożenie monitoringu pozwoli na zmniejszenie zagrożenia związanego zarówno z ryzykiem infekcji złośliwym oprogramowaniem, jak też ryzykiem wycieku informacji. W celu zapewnienia bezpieczeństwa danych realizowany był projekt związany z zakupem i wdrożeniem usługi SOC (Security Operations Center w tłumaczeniu Centrum Monitorowania Bezpieczeństwa). Jego celem jest zapewnienie niezakłóconego świadczenia usług kluczowych i usług cyfrowych oraz osiągnięcie odpowiednio wysokiego poziomu bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych służących do świadczenia tych usług poprzez szybką reakcję na incydenty i zdarzenia, które mogą mieć negatywny wpływ na działalność Funduszu. W ramach realizacji celu Strategicznego „Poprawa efektywności funkcjonowania NFZ”, trwały prace nad Integracją oprogramowania w ramach budowy Zintegrowanego Systemu Informatycznego NFZ, zwanego dalej również „ZSI NFZ” wraz nadzorem jakości architektury, produktów wytwarzania i testami. Przeprowadzana była także modernizacja i standaryzacja infrastruktury teleinformatycznej systemu w Narodowym Funduszu Zdrowia. Cały czas trwały również prace nad opracowaniem modelu kompleksowego systemu obsługi relacji z klientami (CRM). W okresie od 01.01.2023 r. do 31.12.2023 r. w portfelu projektów znajdowało się 45 projektów, z tego na dzień 31.12.2023 r.: 27 projektów było w trakcie realizacji, 1 projekt był w trakcie rozliczania, 17 projektów zostało zakończonych. W 2023 roku w Centrali NFZ realizowano 29 projektów, w które były zaangażowane 333 osoby, w tym 6 projektów było finansowanych ze środków zewnętrznych. W OW NFZ realizowano 16 projektów, w których uczestniczyło 173 pracowników OW NFZ. Należy jednak zaznaczyć, że liczba zaangażowanych pracowników zakłada także uczestnictwo w więcej niż jednym projekcie. Dodatkowo w październiku 2023 r. rozpoczęto prace nad przygotowaniem wniosków o dofinansowanie ze środków UE następujących projektów: −wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko na lata 2021-2027 (FEnIKS), Priorytet FENX.06 Zdrowie, Działanie FENX.06.01 System ochrony zdrowia; −działania zwiększające kompetencje koordynatorów opieki w placówkach POZ w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS), Priorytet FERS.01 Umiejętności, Działanie 01.13 Umiejętności w sektorze zdrowia; −Opieka koordynowana w POZ w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS), Priorytet FERS.04 Spójność społeczna i zdrowie, Działanie 04.15 Skuteczny i odporny system ochrony zdrowia. 17 III.Informacje o zakresach świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez Fundusz III.1.Ogólna charakterystyka zmian wprowadzonych w 2023 roku III.1.1.Podstawowa opieka zdrowotna (POZ) W ramach realizacji świadczeń w podstawowej opieki zdrowotnej w 2023 r. kontynuowano działania zmierzające do poprawy dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej poprzez wdrożenie regulacji organizacyjnych i finansowych w tym nowych zadań jakim jest opieka koordynowana. Zarządzeniem Nr 163/2022/DSOZ Prezesa NFZ 1 wprowadzono od 1 lipca 2023 r. zmianę, gdzie w miejsce współczynnika 3,2 świadczeniodawcy realizujący umowy w zakresie lekarza POZ otrzymują specjalny dodatek kwotowy do stawki kapitacyjnej za tzw. wielochorobowość. Dodatek jest zależny od liczby chorób przewlekłych zdiagnozowanych u pacjenta i które zostały określone przez grupy dziedzinowe, o których mowa w zarządzeniu. Zarządzeniem Nr 3/2023/DSOZ 2 Prezesa NFZ od dnia 6 stycznia 2023 r., w ramach świadczeń realizowanych przez pielęgniarki POZ, wprowadzono do katalogu świadczeń finansowanych poza stawką kapitacyjną świadczenia pielęgniarskiego udzielanego w formie porady. Należy do nich: porada pielęgniarska w leczeniu ran, porada pielęgniarska stomijna, porada pielęgniarska urologiczna. Świadczenie to może być udzielane zarówno w domu świadczeniobiorcy jak i w miejscu udzielania świadczeń. Celem wdrożenia nowego świadczenia pielęgniarskiego w formie cyklu 10 porad odrębnie finansowanych jest zwiększanie dostępności do świadczeń pielęgnacyjno- opiekuńczych pacjentom po przebytej hospitalizacji, którzy wymagają wzmożonej opieki pielęgniarskiej oraz edukacji zdrowotnej w zakresie radzenia sobie z chorobą. Pozwala to na osiągnięcie satysfakcji pacjentów ze sprawowanej opieki oraz wzrost jakości udzielanych świadczeń pacjentom przewlekle chorym i ich rodzinom. Dzięki takim działaniom budowana jest strategia na rzecz zdrowia pacjenta oparta na tworzeniu świadomości zdrowotnej pacjenta i jego rodziny co wpływa na właściwą kontrolę choroby. Jednocześnie wprowadzono finansowanie poza stawką kapitacyjną wykonanie testu antygenowego w kierunku: SARS- CoV-2/grypy A+B/RSV dla populacji objętej opieką lekarza poz. Zarządzeniem Nr 78/2023/DSOZ Prezesa NFZ 3 wprowadzono zmiany wynikające z obwieszczenia Ministra Zdrowia z dnia 23 lutego 2023 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem wprowadzającego od 1 czerwca 2023 r., jako szczepienie zalecane przeciw wirusowi 1 Zarządzenie Nr 163/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 grudnia 2022 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna. 2 Zarządzenie Nr 3/2023/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 6 stycznia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. 3 Zarządzenie Nr 78/2023/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 maja 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. 18 brodawczaka ludzkiego (HPV) dziewcząt i chłopców w 12 i 13 roku życia, do ukończenia przez nich 14 roku życia, w schemacie 2-dawkowym. Jednocześnie, w celu zwiększenia dostępności do profilaktycznej opieki zdrowotnej dla uczniów szkół specjalnych, podjęto decyzję o zmianie współczynników korygujących stawkę kapitacyjną dla pielęgniarki/higienistki szkolnej w tych szkołach. Zarządzeniem Nr 99/2023/DSOZ Prezesa NFZ 4 wprowadzono zmiany sposobu wnioskowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń gwarantowanych w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna. Od daty wejścia w życie zarządzenia, wnioski na realizację świadczeń w podstawowej opiece zdrowotnej można składać wyłącznie w postaci elektronicznej. Celem zmiany jest ułatwienie przygotowania oferty przez świadczeniodawcę dotyczącej realizacji świadczeń w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna. Jednocześnie dokonano zmian wynikających z raportu Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, zwanej dalej również „AOTMiT”, nr WT.543.7.2023 w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej w związku ze wzrostem najniższego wynagrodzenia wprowadzanym ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw z dnia 31 maja 2023 r. Podwyższono wartość jednostki rozliczeniowej dla porady, stawki kapitacyjnej i ryczałtu o 6,49%, a dla ryczałtu dotyczącego transportu sanitarnego o 10%. Od 1 listopada 2023 r. zarządzeniem Nr 156/2023/DSOZ Prezesa NFZ 5 w ramach realizacji świadczeń w zakresie budżet powierzony: −diagnostyczny rozszerzono o badania: Immunoglobuliny E całkowite (IgE), Immunoglobuliny E swoiste (IgE) z panelem 10-punktowych oznaczeń dotyczącym alergii wziewnych i pokarmowych, Immunoglobuliny E swoiste (IgE) z panelem 20-punktowych oznaczeń dotyczącym alergii wziewnych i pokarmowych; −opieki koordynowanej rozszerzono o nową grupę dziedzinową – nefrologia, natomiast grupę dziedzinową - diabetologia rozszerzono o pacjentów z rozpoznaniami: R73 – Podwyższone stężenie glukozy oraz R73.0 Nieprawidłowa krzywa cukrowa (test tolerancji glukozy) a grupę dziedzinową – endokrynologia rozszerzono o pacjentów z rozpoznaniem: E05 nadczynność tarczycy. Z dniem 1 grudnia 2023 r. zarządzeniem Nr 167/2023/DSOZ Prezesa NFZ 6 wprowadzono możliwość realizacji w ramach świadczeń lekarza POZ szczepień przeciw COVID-19, zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych, 4 Zarządzenie Nr 99/2023/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 29 czerwca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. 5 Zarządzenie Nr 156/2023/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 listopada 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. 6 Zarządzenie Nr 167/2023/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. 19 dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia. 7 III.1.2.Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna (AOS) W 2023 roku kontynuowano działania mające na celu zwiększenie roli trybu ambulatoryjnego w udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej i poprawy dostępności do przedmiotowych świadczeń. Zarządzeniem Nr 171/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 22.12.2022 r. 8 na podstawie wyceny AOTMiT wprowadzono modyfikację wycen świadczeń: gastroskopia diagnostyczna (w przypadku wskazań obejmuje test urazowy), gastroskopia diagnostyczna z biopsją, kolonoskopia diagnostyczna, kolonoskopia diagnostyczna z biopsją (z badaniem hist.-pat.), świadczenia zabiegowego z procedurą 41.311 – biopsja aspiracyjna szpiku kostnego. Zarządzeniem nr 12/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 20 stycznia 2023 r. 9 w oparciu o nowelizację rozporządzenia Ministra Zdrowia 10 wprowadzono możliwość wykonania badań: tomografii komputerowej ,rezonansu magnetycznego, oraz procedury 60.113 - przezskórnej biopsji gruczołu krokowego (nakłucie przez krocze) w znieczuleniu dożylnym w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Dodatkowo dotychczasowe znieczulenie dożylne dostępne jedynie dla badań endoskopowych przewodu pokarmowego podzielono na dwie kategorie ze zróżnicowaną wyceną: „znieczulenie całkowite dożylne – kategoria 1” – dedykowane realizacji badań endoskopowych przewodu pokarmowego gastroskopii i kolonoskopii, badań tomografii komputerowej (TK) oraz 60.113 – przezskórnej biopsji gruczołu krokowego (nakłucie przez krocze) oraz „znieczulenie całkowite dożylne – kategoria 2” – dedykowane realizacji badań rezonansu magnetycznego (RM). Zarządzeniem nr 57/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 marca 2023 r. 11 na podstawie obwieszczenia Prezesa AOTMiT dodano produkty rozliczeniowe dedykowane diagnostyce chorób reumatologicznych służące zapewnieniu kompleksowej diagnostyki w trybie ambulatoryjnym pacjentom z podejrzeniem wczesnej zapalnej choroby stawów lub układowej choroby tkanki łącznej. Przedmiotowa diagnostyka służy przeprowadzeniu pełnej diagnostyki różnicowej w celu potwierdzenia lub wykluczenia choroby o podłożu reumatologicznym. Przedmiotowe produkty to: diagnostyka podstawowa wykonywana w trybie ambulatoryjnym, diagnostyka pogłębiona wykonywana w trybie ambulatoryjnym. Dodano możliwość rozliczania farmakoterapii bólu metodą wlewów ciągłych w zakresie leczenia bólu w oparciu o grupę „Z10 Wlew dożylny innej substancji leczniczej 99.2909”. 7 Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 29 września 2023 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia (Dz. Urz. Min. Zdrow. poz. 88). 8 Zarządzenie nr 171/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 22 grudnia 2022 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. 9 Zarządzenie nr 12/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 20 stycznia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. 10 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 grudnia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. poz. 2678). 11 Zarządzenie nr 57/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. 20 Zarządzeniem nr 103/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 4 lipca 2023 r. 12 w celu podniesienia jakości udzielanych świadczeń w ramach diagnostyki onkologicznej prowadzonej na rzecz pacjentów posiadających kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego (DiLO) oraz umożliwienie pacjentom onkologicznym uzyskania świadczeń na najwyższym poziomie dodano produkty rozliczeniowe dotyczące diagnostyki patomorfologicznej: dodatkowy koszt diagnostyki patomorfologicznej w AOS – materiał onkologiczny mały oraz dodatkowy koszt diagnostyki patomorfologicznej w AOS – materiał onkologiczny specjalny, dedykowane podmiotom posiadającym certyfikat akredytacyjny Ministra Zdrowia w zakresie działalności jednostki diagnostyki patomorfologii czy też certyfikat uczestnictwa w projekcie POWER, dla świadczeniodawców, którzy w projekcie POWER pn. „Wsparcie procesu poprawy jakości w patomorfologii poprzez wdrożenie standardów akredytacyjnych oraz wzmocnienie kompetencji kadry zarządzającej podmiotami leczniczymi” uzyskali ocenę niezbędną do uznania spełnienia standardów akredytacyjnych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz funkcjonowania jednostek diagnostyki patomorfologicznej zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2021 r. w sprawie standardów akredytacyjnych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz funkcjonowania jednostek diagnostyki patomorfologicznej (Dz. Urz. Min. Zdrow. poz. 75), na poziomie minimum 75% możliwej do uzyskania liczby punktów. Ww. certyfikaty będą uwzględniane przy rozliczeniach przez okres 3 lat od ich wydania przez Ministra Zdrowia. III.1.3.Profilaktyczne programy zdrowotne W 2023 roku Fundusz kontynuował realizację założeń Strategii na lata 2019-2023 w zakresie zwiększenia działań profilaktycznych i upowszechnienia wiedzy o zdrowiu i publicznym systemie opieki zdrowotnej. Działania profilaktyczne wiązały się z upowszechnianiem wiedzy o programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ i tym samym miały na celu zwiększenie liczby osób, które skorzystają z programów profilaktycznych. Działania te były podejmowane m.in.: poprzez cykliczną akcję „Środa z Profilaktyką”, eventy profilaktyczne i stanowiska ds. profilaktyki i promocji zdrowia w salach obsługi klientów NFZ. Jest to dzień regularnej edukacji zdrowotnej, poświęcony profilaktyce chorób i promocji zdrowia. Każda środa to inny, ważny temat w obszarze profilaktyki chorób i promocji zdrowia. W 2023 r. poruszane tematy w dużej mierze dotyczyły najczęściej występujących problemów zdrowotnych, między innymi chorób onkologicznych, w tym: raka szyjki macicy; raka jajnika, raka jelita grubego; nowotworów głowy i szyi. W trakcie środowych spotkań uwagę skupiono również na zagadnieniach profilaktyki cukrzycy typu 2, profilaktyki schorzeń kręgosłupa, profilaktyki POChP. W ramach cyklu zostały omówione również tematy dotyczące korzyści z wdrażania profilaktyki od najmłodszych lat. W 2023 roku działalność informacyjno- edukacyjną prowadzono także w salach obsługi w 16 oddziałach wojewódzkich NFZ, jak również w trakcie zewnętrznych i plenerowych wydarzeń poświęconych profilaktyce i promocji zdrowia organizowanych na terenie całego kraju. Podczas eventów zrealizowanych w 2023 r. udzielono 48 181 informacji o programach profilaktycznych NFZ. 12 Zarządzenie nr 103/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 4 lipca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. 21 Wykres nr III.1. Liczba informacji udzielonych w 2023 r. o programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ. 12 150 17 464 555 7 490 1 742856 7 924 Profilaktyka raka szyjki macicy Profilaktyka raka piersi Program badań prenat... Profilaktyka chorób układu krążenia (CHUK) Program profilaktyki ... Profilaktyka przewlekłej obturacyjnej choroby płuc Profilaktyka raka jelita grubego W 2023 roku NFZ po raz kolejny wziął udział w akcji „Zdrowe Życie” zorganizowanej z inicjatywy Kancelarii Prezydenta RP. To ogólnopolski projekt poświęcony profilaktyce zdrowotnej, w którym jednym z partnerów był NFZ. W ramach akcji odbywały się działania mające na celu promowanie zdrowego stylu życia wśród dzieci i dorosłych. Wykonywane były również specjalistyczne badania i konsultacje lekarskie. Inauguracja akcji odbyła się w Skierniewicach. Mobilna Strefa Zdrowia w okresie od kwietnia do października 2023 r. odwiedziła łącznie 25 miast. W trakcie wydarzenia udzielano informacji o programach profilaktycznych, zapewniony był również bezpłatny dostęp do badań mammograficznych. Podczas całej akcji z badań mammograficznych skorzystało 1 164 pań. W ramach działania stanowisk ds. profilaktyki i promocji zdrowia w OW NFZ klienci mogli uzyskać informacje o dostępnych programach profilaktycznych. Osoby korzystające w 2023 roku z usług na stanowiskach ds. profilaktyki i promocji zdrowia najczęściej zainteresowane były następującymi programami: Profilaktyka 40+, Profilaktyka raka piersi, Profilaktyka raka szyjki macicy, Profilaktyka chorób nowotworowych, Program badań prenatalnych. W 2023 roku NFZ kontynuował finansowanie następujących programów profilaktycznych: 1.Program profilaktyki raka piersi obejmujący przesiewowe badania mammograficzne kobiet w wieku 50-69 lat, a od 1 listopada 2023 roku w wieku 45-74 lat. W przypadku nieprawidłowego wyniku mammografii w ramach programu zapewniona była dalsza diagnostyka: mammografia uzupełniająca lub USG i biopsja zmiany z badaniem histopatologicznym. Z katalogu badań pogłębionych usunięto biopsję cienkoigłową, jednocześnie dodając wykonanie oceny immunohistochemicznej receptora Er, PgR i HER 2 oraz Ki67 z materiału z biopsji gruboigłowej guza piersi w przypadku potwierdzenia w badaniu histopatologicznym komórek raka piersi. Cały program finansowany był w ramach profilaktycznych programów zdrowotnych zgodnie z rzeczywistym wykonaniem. 2.Program profilaktyki raka szyjki macicy obejmujący przesiewowe badania cytologiczne kobiet w wieku 25-59 lat, a od 1 listopada 2023 roku w wieku 25-64 lat. W przypadku nieprawidłowego wyniku cytologii w ramach programu zapewniona jest dalsza diagnostyka: kolposkopia lub kolposkopia z biopsją i badaniem histopatologicznym. Pobranie materiału do badania finansowane jest w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i podstawowej opieki zdrowotnej, pozostałe etapy programu finansowane są w ramach profilaktycznych programów zdrowotnych. Świadczenia we wszystkich etapach finansowane były zgodnie z rzeczywistym wykonaniem. 22 3.Program badań prenatalnych, który skierowany jest do kobiet w ciąży spełniających co najmniej jedno z następujących kryteriów: wiek matki od 35 lat, wystąpienie w poprzedniej ciąży aberracji chromosomowej płodu lub dziecka, stwierdzenie wystąpienia strukturalnych aberracji chromosomowych u ciężarnej lub u ojca dziecka, stwierdzenie znacznie większego ryzyka urodzenia dziecka dotkniętego chorobą uwarunkowaną monogenowo lub wieloczynnikową, stwierdzenie w czasie ciąży nieprawidłowego wyniku badania USG i/lub badań biochemicznych wskazujących na zwiększone ryzyko aberracji 40-chromosomowej lub wady płodu. Obejmuje badania biochemiczne, USG tzw. „genetyczne”, obliczenie ryzyka wystąpienia chorób u płodu, a w uzasadnionych przypadkach badanie genetyczne materiału płodowego i poradę genetyczną. Finansowany był w ramach profilaktycznych Programów zdrowotnych. 4.Program profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc – POChP) obejmujący edukację antynikotynową, spirometrię w uzasadnionych przypadkach, edukację oraz terapię antynikotynową. Finansowany był w ramach profilaktycznych programów zdrowotnych. 5.Etap podstawowy adresowany jest do osób powyżej 18. roku życia palących papierosy, w tym – w zakresie diagnostyki POChP (przewlekłej obturacyjnej choroby płuc) – do kobiet i mężczyzn pomiędzy 40. a 65. rokiem życia. Etap specjalistyczny adresowany jest do osób od 16 r. ż. uzależnionych od palenia tytoniu/wyrobów tytoniowych, skierowanych z etapu podstawowego programu realizowanego przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub z oddziału szpitalnego oraz zgłaszających się bez skierowania. W 2023 roku na podstawie obwieszczenia Prezesa AOTMiT z dnia 7 kwietnia 2023 r. w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych, wprowadzono stosowne zmiany w warunkach finansowania programu (zarządzenie nr 89/2023/DSOZ). 6.Program badań przesiewowych raka jelita grubego, którego celem jest zapewnienie nie tylko spadku umieralności świadczeniobiorców dzięki możliwości wykrywania wczesnych bezobjawowych postaci raka poprzez wykonanie kolonoskopii przesiewowej, ale także spadek zapadalności – czyli liczby nowych nowotworów w przyszłości dzięki usuwaniu polipów w trakcie badania przesiewowego. W 2023 roku w związku z koniecznością doprecyzowania warunków finansowania programu badań przesiewowych raka jelita grubego oraz korekty ankiety dla pacjentów objętych programem badań przesiewowych raka jelita grubego (m.in. dodano pytanie o przesłanki kwalifikujące do znieczulenia ogólnego) wydano zarządzenie nr 89/2023/DSOZ. III.1.4.Leczenie szpitalne Zarządzenie Nr 10/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 17 stycznia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. 1.Na podstawie obwieszczenia Prezesa AOTMiT z dnia 21 września 2022 r. w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenie szpitalne oraz obwieszczenia z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia 23 szpitalnego obejmujących choroby wewnętrzne i odpowiednich raportów dokonano zmian obejmujących: −w zakresie reumatologii w grupach H86-H98, zmiany polegające na implementacji nowych taryf, modyfikacji i utworzeniu nowych grup: oH87 Choroby zapalne stawów i tkanki łącznej z połączenia grup H87C Choroby zapalne stawów i tkanki łącznej <4 dni i H87D Choroby niezapalne kości i stawów >3 dni, oH89 Choroby niezapalne kości i stawów z połączenia grup H89C Choroby niezapalne kości i stawów <4 dni i H89D Choroby niezapalne kości i stawów >3 dni, ozmiana warunku długości pobytu, co miało na celu zmniejszenie zjawiska krótkich hospitalizacji związanych z podawaniem leków, oH90 Zapalenia stawów, układowe choroby tkanki łącznej oraz choroby infekcyjne kości i stawów wymagające intensywnego leczenia >10 dni została przemodelowana poprzez dołączenie do pacjentów aktualnie rozliczanych grupą H90 Zapalenia stawów i układowe choroby tkanki łącznej wymagające intensywnego leczenia >10 dni pacjentów z grupy H88 Choroby infekcyjne kości i stawów, wymagających antybiotykoterapii oraz z pobytem powyżej 10 dni, oH95 Kompleksowa diagnostyka chorób reumatologicznych utworzona w celu umożliwienia rozliczania wczesnej diagnostyki chorób reumatycznych, oH96C Układowe choroby tkanki łącznej powstała z połączenia grup H96CE Układowe choroby tkanki łącznej >65 r.ż. i H96CF Układowe choroby tkanki łącznej <66 r.ż. Zniesienie podziału wiekowego był odpowiedzią na postulat środowiska eksperckiego, ponieważ koszty leczenia pacjentów w obu grupach nie są związane z wiekiem pacjenta a z wielochorobowością, która pojawia się u pacjentów z chorobami reumatycznymi około 40 r.ż., −w zakresie chorób wewnętrznych zmiany polegające na implementacji nowych taryf, modyfikacji i utworzeniu nowych grup: oK25 Zaburzenia odżywiania i zaburzenia wodno-elektrolitowe z połączenia grup K26 Zaburzenia wodno- elektrolitowe i K27 Zaburzenia odżywiania, oK40 Cukrzyca z powikłaniami i inne stany zaburzeń glikemii z połączenia grup K35 Cukrzyca z powikłaniami i inne stany hipoglikemiczne i K37 Cukrzyca ze stanami hiperglikemicznymi, oK28F Wrodzone wady metaboliczne >18 r.ż. <66 r.ż., oP52 Wrodzone wady metaboliczne <18 r.ż., oz grupy K28F Wrodzone wady metaboliczne < 66 r.ż. wyodrębniono populację dziecięcą i stworzono dwie odrębne grupy: K28F Wrodzone wady metaboliczne >18 r.ż. <66 r.ż. oraz P52 Wrodzone wady metaboliczne <18 r.ż. 2.W Katalogu produktów do sumowania podniesiono wycenę punktową produktów rozliczeniowych dedykowanych gastroskopii i kolonoskopii diagnostycznej w trybie 24 ambulatoryjnym – zmiana ma na celu ujednolicenie wycen tożsamych świadczeń w innych rodzajach świadczeń oraz w zakresie produktów związanych z leczeniem krwią i jej składnikami, dokonano aktualizacji wartości produktów, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2022 r. w sprawie określenia wysokości opłat za krew i jej składniki w 2023 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 2817). 3.Wprowadzono zmiany związane z obwieszczeniem Prezesa AOTMiT z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego obejmujących choroby wewnętrzne. W zakresie załącznika 3e pozostawiono współczynniki korygujące dla grup z sekcji F, G i L, które nie zostały objęte ww. obwieszczeniem; 4.W związku z wynikami opracowania AOTMiT nr WT.5403.7.2022 z dnia 29 lipca 2022 r. dotyczącego analizy kosztów będących podstawą przygotowania taryf świadczeń szpitalnych z zakresu reumatologii dokonano następujących modyfikacji: −zniesiono dotychczasowy podział ze względu na czas pobytu między grupami: H87C Choroby zapalne stawów i tkanki łącznej <4 dni i H87D Choroby zapalne stawów i tkanki łącznej >3 dni, −zniesiono dotychczasowy podział ze względu na czas pobytu między grupami H89C Choroby niezapalne kości i stawów <4 dni i H89D Choroby niezapalne kości i stawów >3 dni, −dokonano zmian w zakresie charakterystyki grupy H90 Zapalenia stawów, układowe choroby tkanki łącznej wymagające intensywnego leczenia >10 dni. W ramach grupy H90 umożliwiono rozliczanie świadczeń udzielanych pacjentom z chorobami infekcyjnymi kości i stawów hospitalizowanych dłużej niż 10 dni i wymagających antybiotykoterapii. Wyodrębniono populację kosztochłonnych pacjentów dotychczas rozliczanych w ramach grupy H88 Choroby infekcyjne kości i stawów - głównie pacjenci cierpiący na ropne zapalenia stawów. Do listy ICD9 grupy H90 dodano procedury: 99.210 Wstrzyknięcie antybiotyku nieokreślone, 99.211 Podanie antybiotyku na nośniku, 99.218 Podanie antybiotyku dożylnie lub we wlewie, 99.219 Wstrzyknięcie antybiotyku – inne. Do listy ICD10 grupy H90 dodano rozpoznania: M00.0 Gronkowcowe zapalenie jedno- lub wielostawowe, M00.1 Pneumokokowe zapalenie jedno- lub wielostawowe, M00.2 Paciorkowcowe zapalenia jedno- lub wielostawowe, M00.8 Inne bakteryjne zapalenia jedno- lub wielostawowe, M00.9 Ropne zapalenia stawów, nieokreślone, M46.2 Zapalenie kości i jamy szpikowej kręgu, M46.3 Infekcja krążka międzykręgowego (ropna), M46.5 Inne infekcyjne choroby kręgosłupa, M86.6 Inne przewlekłe zapalenie kości i szpiku, M86.8 Inne zapalenie kości i szpiku, Do listy dodatkowej ICD10 H8s dodano rozpoznania: M01.0 Meningokokowe zapalenie stawów (A39.8+), M01.1 Gruźlicze zapalenie stawów (A18.0+), M01.2 Zapalenie stawów w chorobie z Lyme (A69.2+), M01.3 Zapalenie stawów towarzyszące innym bakteryjnym chorobom sklasyfikowanym gdzie indziej, M01.4 Zapalenie stawów w różyczce (B06.8+), −zniesiono dotychczasowy podział wiekowy między grupami H96CE Układowe choroby tkanki łącznej >65 r.ż. i H96CF Układowe choroby tkanki łącznej <66 r.ż.; Analiza AOTMiT wykazała, że koszty leczenia pacjentów w obu grupach nie są związane 25 z wiekiem pacjenta a z wielochorobowością, która pojawia się u pacjentów z chorobami reumatycznymi około 40 r.ż., −wprowadzono nowy produkt umożliwiający wczesną diagnostykę schorzeń reumatologicznych H95 Kompleksowa diagnostyka chorób reumatologicznych. 5.W związku z wynikami opracowania AOTMiT nr WT.521.2.2022 z dnia 7 listopada 2022 r. dotyczącego analizy świadczeń gwarantowanych obejmujących leczenie chorób wewnętrznych: − połączono grupy: K26 Zaburzenia wodno-elektrolitowe i K27 Zaburzenia odżywiania oraz K35 Cukrzyca z powikłaniami i inne stany hipoglikemiczne i K37 Cukrzyca ze stanami hiperglikemicznymi. Przeprowadzone przez AOTMiT analizy wykazały, że wyżej wymienione pary grup mają zbliżone koszty. −w wyniku połączenia poszczególnych JGP powstały nowe grupy: K25 Zaburzenia odżywiania i zaburzenia wodno-elektrolitowe oraz K40 Cukrzyca z powikłaniami i inne stany zaburzeń glikemii, −wydzielono populację dziecięcą z grupy K28F i utworzono dla niej dedykowaną grupę P52 Wrodzone wady metaboliczne <18 r.ż. Wycena nowej JGP pozostawiono na dotychczasowym poziomie (tak jak JGP: K28F) ze względu na trwające w AOTMiT prace nad wyceną taryf dla pacjentów pediatrycznych 6.W grupie N24 Noworodek wymagający szczególnej opieki doprecyzowano warunki wymagane do rozliczenia fototerapii u noworodka: wymagane wskazanie procedur: 99.831 Fototerapia noworodka (czas trwania min 24h) (min 1 raz) łącznie z I87 Bilirubina bezpośrednia (min 2 razy) i I89 Bilirubina całkowita (min 2 razy) oraz rozpoznania zasadniczego z listy rozpoznań N24; wiek < 8 tyg. życia. 7.Dodano grupy dedykowane świadczeniom onkologicznym „O”. Zmiana ma na celu umożliwienia spełnienia formalnych wymogów świadczeniodawcom już realizującym te świadczenia. Skutek finansowy po stronie płatnika publicznego dla wprowadzonych zmian wynikających z obwieszczeń Prezesa AOTMiT z zakresu reumatologii wynosi 53,6 mln zł z zakresu chorób wewnętrznych wynosi 597,3 mln zł w skali roku. Skutek finansowy dla zmian w zakresie załącznika nr 1c – zmiana wyceny punktowej produktów rozliczeniowych dedykowanych gastroskopii i kolonoskopii diagnostycznej w trybie ambulatoryjnym wynosi ok. 701 tys. zł w skali roku. Prognozowany roczny skutek finansowy wynikający z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2022 r. w sprawie określenia wysokości opłat za krew i jej składniki w 2023 r. wynosił 23,2 mln zł. Przepisy zarządzenia miały zastosowanie do świadczeń udzielanych od 1 stycznia 2023 r. Zarządzenie Nr 21/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 stycznia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. 1.W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2770) 26 wprowadzającej m.in. finansowanie świadczeń wysokospecjalistycznych z budżetu pozostającego w dyspozycji NFZ dokonano zmiany w zakresie: −dodania zakresów świadczeń wysokospecjalistycznych: przeszczepienie wątroby, przeszczepienie/wspomaganie serca, przeszczepienie płuca, przeszczepienie serca i płuca, przeszczepienie komórek wysp trzustkowych, przeszczepienie komórek przytarczyc – umożliwiono na wniosek świadczeniodawcy cokwartalne zwiększanie kwoty zobowiązania w umowie o udzielanie świadczeń do kwoty zgodnej z wartością zrealizowanych świadczeń, − połączenie katalogu produktów wysokospecjalistycznych (1w) z katalogiem operacji wad serca i aorty piersiowej (1ws) w jeden katalog stanowiący załącznik nr 1 do zarządzenia, −w celu uproszczenia zasad rozliczenia za zgodą płatnika usunięto produkt Rozliczenie za zgodą płatnika operacji wad serca i aorty piersiowej oraz wprowadzono nowy produkt Rozliczenie za zgodą płatnika – świadczenie z katalogu produktów wysokospecjalistycznych oraz operacji wad serca i aorty piersiowej. Ponadto, w przypadku jednoczasowego udzielenia świadczenia wysokospecjalistycznego związanego z przeszczepieniem narządu oraz świadczenia związanego z przeszczepieniem nerki lub trzustki, finansowane określono na poziomie 60% wartości odpowiedniej JGP (G30, L94, L97, PZL12). 2.W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o Funduszu Medycznym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2674) wprowadzającej finansowanie z Funduszu Medycznego świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych osobom do ukończenia 18. roku życia, związanych z diagnostyką genetyczną dodano zakresy skojarzone do zakresów, w których są realizowane badania genetyczne dla dzieci oraz dokonano niezbędnych zmian polegających na wyodrębnieniu zakresów skojarzonych dla produktów związanych z diagnostyką genetyczną u dzieci oraz umożliwiono na wniosek świadczeniodawcy cokwartalne zwiększanie kwoty zobowiązania w umowie o udzielanie świadczeń do kwoty zgodnej z wartością zrealizowanych świadczeń. 3.Zmianie uległy wartości wyjściowe hospitalizacji kosztochłonnych z 15 000 zł do 30 000 zł oraz z 20 000 zł do 38 000 zł. W przypadku wystąpienia konieczności wykonania dodatkowej procedury medycznej w ramach hospitalizacji określonej w katalogu produktów wysokospecjalistycznych oraz operacji wad serca i aorty piersiowej jej wartość wzrosła z 10 000 zł do 14 000 zł. 4.Wprowadzono zmiany w zakresie funkcjonującego mechanizmu redukcji wartości punktowej hospitalizacji ˂3 dni. W zmodyfikowanym mechanizmie dla poszczególnych JGP zabiegowych lub zachowawczych, dla których dotychczas przewidziana była redukcja wartości punktowej hospitalizacji ˂3 dni, wprowadzono etapowe zwiększenie wartości punktowej hospitalizacji trwających poniżej 3 dni (odpowiednio gdy data przyjęcia = data wypisu, jeden albo dwa dni). Etapowe zwiększenie wartości punktowej hospitalizacji miało na celu wyeliminowanie nieuzasadnionego przedłużania hospitalizacji. Skutek finansowy po stronie płatnika publicznego dla wprowadzonych zmian w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza 27 i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2770) wynosi 160,5 mln zł w skali roku. Skutek finansowy dla mechanizmu tzw. schodkowej redukcji wartości punktowej hospitalizacji oszacowano na co najmniej 200 mln zł w skali roku. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 stycznia 2023 r., a niektóre od 1 lutego 2023 r. Zarządzenie Nr 58/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. 1.Zgodnie z poleceniem Ministra Zdrowia z dnia 10 lutego 2023 r. (znak DLG.7801.1.2023GK), wprowadzono zmiany uwzględniające opracowania Prezesa AOTMIiT z 28 grudnia 2022 r. „Krioablacje zmiany nerki – wycena świadczenia”, „Termoablacja zmiany wątroby – wycena świadczenia” oraz pisma Agencji z 30 grudnia 2022 r., które obejmują implementację nowych produktów rozliczeniowych: Krioablacja zmiany nerki, Termoablacja zmiany nerki, Termoablacja zmiany wątroby oraz możliwość rozliczenia kosztu zużycia igły do krioablacji nerki lub anteny/ elektrody do termoablacji wątroby lub nerki udokumentowane fakturą zakupu w ramach produktu rozliczeniowego – Wyrób medyczny niezawarty w kosztach świadczenia. W załączniku nr 3b do zarządzenia wprowadzono możliwość rozliczenia ww. świadczeń w ramach pakietu onkologicznego. 2.W wyniku rekomendacji Krajowej Rady ds. Neurologii: −skrócono wymagany minimalny czas pobytu z 3 osobodni do jednego dla grupy A35D Choroby zwyrodnieniowe OUN > 1 dnia, − uzupełniono grupę A35D Choroby zwyrodnieniowe OUN > 1 dnia o dodatkowe procedury NMR na liście procedur A35D, − uzupełniono grupę A47 Przemijające niedokrwienie mózgu - rozszerzona diagnostyka o dodatkowe procedury diagnostyczne na liście procedur A47 - TK głowy w przypadku przeciwskazań do wykonania u pacjenta NMR oraz zwiększono wymagania o wskazanie trzech procedur z listy dodatkowej A3, −rozszerzono listy procedur ICD-9 na listach dodatkowych: olisty A3 i A4 uzupełniono o procedury badań diagnostycznych typu Holter (odpowiednio dla grup A47 Przemijające niedokrwienie mózgu – rozszerzona diagnostyka i A67 Padaczka - diagnostyka i leczenie >3 dni), olisty A4 i A8 uzupełniono o badania diagnostyczne dotyczące poziomu określonych białek w płynie mózgowo - rdzeniowym (odpowiednio dla grup A67 Padaczka - diagnostyka i leczenie > 3 dni i A35D Choroby zwyrodnieniowe OUN >1 dnia), ododano procedurę 89.17 Polisomnografia do listy A8, orozszerzono listę monitorowania stężenia leków A9 o kolejne leki. 28 3.Ponadto, w grupie H95 Kompleksowa diagnostyka chorób reumatologicznych dodano warunek dotyczący czasu pobytu. Zmiana została wprowadzona w związku z zapisami ujętymi w raporcie AOTMiT w sprawie ustalenia taryfy świadczeń szpitalnych z zakresu reumatologii, gdzie rekomendowane jest wykonanie diagnostyki w trakcie krótkiej hospitalizacji. W raporcie podkreślono, że zdaniem świadczeniodawców niewątpliwą zaletą jest możliwość wykonania pełnej diagnostyki w krótkim czasie. Skutek finansowy po stronie płatnika publicznego dla wprowadzonych świadczeń: termoablacji wątroby oraz termo- i krioablacji nerki oszacowano na 9,79 mln zł w skali roku. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 kwietnia 2023 r. Zarządzenie Nr 72/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 27 kwietnia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. W związku z opublikowaniem rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 kwietnia 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wykazu świadczeń opieki zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania (Dz. U. poz. 693): −w katalogu zakresów świadczeń w leczeniu szpitalnym dodano nowe zakresy skojarzone: chirurgia naczyniowa - hospitalizacja - Q01,Q52, Chirurgia naczyniowa specjalistyczna - hospitalizacja - Q01, kardiochirurgia - hospitalizacja - Q01, chirurgia ogólna - hospitalizacja - Q52, Nefrologia - hospitalizacja - Q52, urologia - hospitalizacja - L91, urologia - hospitalizacja specjalistyczna - L91, okulistyka – hospitalizacja - B16, B16G, B17, B17G, okulistyka – hospitalizacja - B11, B72; − wyodrębniono zakresy skojarzone dla świadczeń: implantacja lub wymiana hydraulicznego zwieracza cewki moczowej, endowaskularne zaopatrzenie tętniaka aorty, dostęp naczyniowy w leczeniu nerkozastępczym, zabiegi związane z wykonaniem witrektomii tylnej w chorobach siatkówki, zabiegi związane z leczeniem jaskry; −dodano zakres skojarzony dla świadczenia: leczenie udaru mózgu w oddziale udarowym, - umożliwiono na wniosek świadczeniodawcy cokwartalne zwiększanie kwoty zobowiązania w umowie o udzielanie świadczeń do kwoty zgodnej z wartością zrealizowanych świadczeń. Działanie to ma na celu wprowadzenie bezlimitowego finansowania świadczeń ratujących życie i udzielanych w stanach nagłych. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 maja 2023 r. Zarządzenie Nr 90/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 15 czerwca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. 1.W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz.U. poz. 650), dokonano odpowiednich zmian dostosowujących. 2.W związku z zakończeniem programu pilotażowego dotyczącego kompleksowych badań patomorfologicznych JGPato dodano produkty rozliczeniowe obejmujące dodatkowe koszty diagnostyki patomorfologicznej. 29 Wartości poszczególnych produktów zostały określone na podstawie rekomendacji Prezesa AOTMiT z 20 kwietnia 2023 r. (WT.5403.13.2023.AS.2). W wycenie uwzględniono koszty ww. produktów pomniejszone o wartość bazową, która odzwierciedla średnie koszty diagnostyki zawarte w koszcie świadczeń systemu Jednorodnych Grup Pacjentów. Wprowadzenie dodatkowego finansowania badań patomorfologicznych miało na celu podniesienie jakości udzielanych świadczeń w ramach diagnostyki i leczenia onkologicznego oraz umożliwienie pacjentom onkologicznym uzyskania świadczeń na właściwym poziomie, dlatego produkty te dedykowane są dla świadczeniodawców, którzy uzyskali certyfikat akredytacyjny Ministra Zdrowia w zakresie działalności jednostki diagnostyki patomorfologicznej będącej jednostką organizacyjną świadczeniodawcy. 3.W dodanym §21 ust. 10, dopuszczono możliwość uwzględniania przy rozliczaniu świadczeń Certyfikatów uczestnictwa w projekcie PO WER, dla świadczeniodawców, którzy w projekcie PO WER pn. \"Wsparcie procesu poprawy jakości w patomorfologii poprzez wdrożenie standardów akredytacyjnych oraz wzmocnienie kompetencji kadry zarządzającej podmiotami leczniczymi\" uzyskali ocenę niezbędną do uznania spełnienia standardów akredytacyjnych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz funkcjonowania jednostek diagnostyki patomorfologicznej zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia w sprawie standardów akredytacyjnych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz funkcjonowania jednostek diagnostyki patomorfologicznej, na poziomie minimum 75% możliwej do uzyskania liczby punktów. Ww. certyfikaty będą uwzględniane przy rozliczeniach przez okresie 3 lat od ich wydania przez Ministra Zdrowia (realizując w tym zakresie wniosek Ministra Zdrowia wyrażony w pismach z 16 i 23 maja 2023 r. znak: DLJ.42.60.2023PB). Skutek finansowy dla zmian w zakresie rozliczania produktów diagnostyki patomorfologicznej oszacowano na ok. 110,6 mln w skali roku. Zarządzenie Nr 100/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 czerwca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. 1.W związku z publikacją obwieszczenia Prezesa AOTMiT z 5 czerwca 2023 r. w sprawie rekomendacji nr 54/2023 z dnia 31 maja 2023 r. Prezesa AOTMiT \"w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej\", do zastosowanych mechanizmów zwiększających ceny jednostek rozliczeniowych, wprowadzono dodatkowe wzmocnienie wycen wybranych obszarów o szczególnej istotności dla działalności szpitali I i II stopnia podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Mając na uwadze sytuację podmiotów w kontekście rosnących kosztów realizacji świadczeń wprowadzono rozwiązanie pomostowe polegające na nałożeniu współczynników na grupy JGP w ramach projektów będących na zaawansowanym etapie procesu taryfikacji przez Agencję, tj. grup z obszaru chorób dzieci (leczenie zachowawcze i zabiegowe), chorób wątroby, dróg żółciowych, trzustki i śledziony, chorób przewodu pokarmowego, chorób układu oddechowego, chorób żeńskiego układu rozrodczego, położnictwa i opieki nad noworodkiem. Zmiany zostały wprowadzone w zakresie załącznika nr 3e do zarządzenia Katalog wybranych JGP objętych współczynnikiem korygującym. 30 2.W związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego, które wprowadziło nowe świadczenie gwarantowane: 39.725 Embolizacja tętniaków wewnątrzczaszkowych za pomocą wewnątrzworkowego urządzenia do embolizacji tętniaków wewnątrzczaszkowych (flow disruptor) dokonano stosownych zmian w charakterystyce grupy Q31 Choroby krwotoczne naczyń mózgowych - remodeling naczyń z zastosowaniem stentu. Zgodnie z rekomendacją AOTMiT metoda EFD (ang. Endosaccular Flow Disruptor) nie powinna kosztować więcej niż inne świadczenia dostępne w JGP Q31. Świadczenie powinno być realizowane przez świadczeniodawców, którzy spełniają dodatkowe warunki określone w ww. rozporządzeniu. Skutek finansowy wynikający z wprowadzenia współczynników korygujących w obszarach o szczególnej istotności dla działalności szpitali I i II stopnia podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej to 659,7 mln zł w skali roku. Skutek finansowy wynikający z wprowadzenia nowego świadczenia gwarantowanego oszacowano w granicach 6,8-19 mln zł w skali. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 lipca 2023 r. Zarządzenie Nr 126/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 sierpnia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. W związku z wejściem w życie od 1 sierpnia 2023 r. rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego wprowadzono zmiany: 1.Utworzono nowe grupy: F45R – Leczenie chirurgiczne nowotworu złośliwego jelita grubego z zastosowaniem systemu robotowego i M22R – Leczenie chirurgiczne nowotworu złośliwego macicy z zastosowaniem systemu robotowego. Wartość punktowa nowych grup została wprowadzona na podstawie wyceny opracowanej przez AOTMiT i przekazanej przez Ministerstwo Zdrowia pismem z dnia 1 sierpnia 2023 r. znak: DIWP.07.23.2023.JC. 2.Wprowadzono nowe produkty rozliczeniowe: Operacja stożka rogówki metodą cross- linking oraz Kontrolna porada specjalistyczna po operacji stożka rogówki metodą cross- linking. Wartość punktowa nowych produktów została wprowadzona na podstawie wyceny opracowanej przez AOTMiT i przekazanej przez Ministerstwo Zdrowia pismem z dnia 21 sierpnia 2023 r. znak: DLG.742.17.2022. 3.Do katalogu zakresów świadczeń w leczeniu szpitalnym dodano nowe zakresy skojarzone: chirurgia ogólna – hospitalizacja – F45R, chirurgia ogólna – hospitalizacja planowa – F45R, chirurgia onkologiczna - hospitalizacja – F45R, chirurgia onkologiczna specjalistyczna – hospitalizacja – F45R, chirurgia onkologiczna – hospitalizacja planowa – F.45R, chirurgia onkologiczna – hospitalizacja – M22R, chirurgia onkologiczna specjalistyczna – hospitalizacja – M22R, chirurgia onkologiczna – hospitalizacja planowa – 22R, chirurgia onkologiczna – hospitalizacja – L31R, chirurgia onkologiczna specjalistyczna – hospitalizacja – L31R, Chirurgia onkologiczna - hospitalizacja planowa – L31R, ginekologia onkologiczna – hospitalizacja – M22R, ginekologia onkologiczna – hospitalizacja planowa 31 – M22R, położnictwo i ginekologia – hospitalizacja – M22R, położnictwo i ginekologia - hospitalizacja planowa - M22R, położnictwo i ginekologia – hospitalizacja II poziom referencyjny – M22R, położnictwo i ginekologia – hospitalizacja III poziom referencyjny – M22R, położnictwo i ginekologia – hospitalizacja (wyłącznie ginekologia) – M.22R, położnictwo i ginekologia – hospitalizacja planowa (wyłącznie ginekologia) – 22R, urologia – hospitalizacja – L31R, urologia – hospitalizacja specjalistyczna – L31R, urologia – hospitalizacja planowa – L31R. 4.Wyodrębniono zakresy skojarzone dla świadczeń: Leczenie chirurgiczne raka błony śluzowej macicy z zastosowaniem systemu robotowego, Leczenie chirurgiczne raka jelita grubego z zastosowaniem systemu robotowego, Leczenie chirurgiczne z zastosowaniem systemu robotowego nowotworu złośliwego gruczołu krokowego oraz umożliwiono na wniosek świadczeniodawcy cokwartalne zwiększanie kwoty zobowiązania w umowie o udzielanie świadczeń do kwoty zgodnej z wartością zrealizowanych świadczeń. Wyodrębnienie produktów rozliczeniowych związanych z realizacją poszczególnych świadczeń wykonywanych z wykorzystaniem systemu robotowego do zakresów skojarzonych jest zgodne z rekomendacją Ministerstwa Zdrowia i ma na celu umożliwienie zastosowania odmiennej ceny niż cena w zakresie podstawowym. W celu ujednolicenia zasad rozliczenia świadczeń z zastosowaniem systemu robotowego wyodrębniono zakresy skojarzone również dla świadczenia L31R – radykalna prostatektomia z zastosowaniem systemu robotowego. Powyższe ułatwi nadzór Funduszu nad realizacją przedmiotowych świadczeń oraz prowadzenie rejestru zabiegów z zastosowaniem systemu robotowego. 5.Usunięto produkty rozliczeniowe L31R – Radykalna prostatektomia z zastosowaniem systemu robotowego. Zostały one przeniesione z zakresów: „pakiet onkologiczny”, „poza pakietem onkologicznym” do nowo utworzonych zakresów skojarzonych. Skutek finansowy po stronie płatnika publicznego wynikający z wprowadzenia świadczeń gwarantowanych Leczenie chirurgiczne nowotworu złośliwego jelita grubego z zastosowaniem systemu robotowego oraz Leczenie chirurgiczne nowotworu złośliwego macicy z zastosowaniem systemu robotowego, przy przyjęciu, że 17% spośród obecnie realizowanych świadczeń zostanie wykonanych z zastosowaniem systemu robotowego, oszacowano na 53,5 mln zł rocznie, operacji stożka rogówki metodą cross-linking na ok. 2,5 mln zł rocznie. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 września 2023 r. Zarządzenie Nr 142/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 2 października 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne: 1.W wyniku prac Zespołu do spraw opracowania propozycji zmiany finansowania świadczeń pediatrycznych powołanego Zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2022 r., wprowadzono mechanizm cząstkowego rozliczania hospitalizacji trwających powyżej 30 dni dedykowany zakresom dziecięcym. Wprowadzony produkt Hospitalizacja dziecięca >30 dni po okresie sprawozdawczym, umożliwił rozliczenie na podstawie ryczałtu miesięcznego o wartości 8010 pkt (267 pkt x 30 dni), który świadczeniodawca będzie mógł rozliczyć w ramach otwartego kontaktu, tj. niezakończonej hospitalizacji dla pobytów 32 trwających powyżej 30 dni. Świadczeniodawca będzie miał możliwość cyklicznego rozliczania ww. produktu do momentu zakończenia hospitalizacji. Po zakończonej hospitalizacji zostanie umożliwione rozliczenie produktu Rozliczenie za zgodą płatnika, ale wartość wskazana w zgodzie płatnika będzie pomniejszona o ryczałt pobrany w trakcie trwania hospitalizacji. Proponowany nowy produkt do sumowania będzie świadczeniem, w ramach którego świadczeniodawca otrzyma ryczałtowo uśrednioną równowartość „podstawowych kosztów pobytu”. Wstępnie zaproponowana została koncepcja tzw. „osobomiesiąca”, tj. zaliczkowania kolejnych pełnych 30 dni hospitalizacji bez względu na jej charakter (zabiegowa, zachowawcza). 2.Podniesiono wartość punktową dla grupy PZC03 Usunięcie migdałków i inne zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani < 18 r.ż. do poziomu wartości grupy C12 Duże zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani - zmiana jest zgodna z poleceniem Ministra Zdrowia z dnia 13 czerwca 2023 r. znak DLG.7000.23.2023MG, uwzględniającym opracowanie Prezesa AOTMiT z 27 kwietnia 2023 r. „Oszacowanie kosztów procedur otolaryngologicznych identyfikowanych kodami ICD-9: 22.51, 28.2, 31.5” (WT.543.15.2023). 3.Umożliwiono rozliczanie grupy C57 Inne choroby gardła, uszu i nosa w zakresie choroby zakaźne oraz umożliwiono rozliczanie grupy J47 Duże guzy skóry w zakresie chirurgia szczękowo-twarzowa. 4.Utworzono produkt rozliczeniowy Hospitalizacja związana z profilaktyką czynno-bierną poekspozycyjną (PEP) i jednocześnie w produkcie Produkt leczniczy niezawarty w kosztach świadczenia – rozszerzono katalog produktów możliwych do rozliczenia na podstawie faktury o dodatkowe swoiste immoglobuliny do profilaktyki PEP. Zmiana dokonana na wniosek Konsultanta Krajowego i Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chorób zakaźnych. Wprowadzona zmiana umożliwi Funduszowi monitorowanie świadczeń związanych z profilaktyką czynno-bierną poekspozycyjną (PEP) w warunkach szpitalnych i jednocześnie zapewni oddziałom prowadzącym PEP, głównie oddziałom zakaźnym finansowanie kosztownych immunoglobulin swoistych. 5.Umożliwiono sumowanie produktu Koszt pobytu związanego z udzielaniem świadczeń opieki zdrowotnej na rzecz pacjentów z potwierdzonym zakażeniem SARS-CoV-2 w chorobach zakaźnych dla zakresu choroby zakaźne z jednoczesnym usunięcie z uwag wykluczenia dla grupy S57 – zmiana wynika z inicjatywy Konsultanta w dziedzinie chorób zakaźnych z uwagi na stosunkowo niską wartość punktową JGP S57 Inne choroby wirusowe została wprowadzona do czasu taryfikacji świadczeń z sekcji S. 6.Dodano nowy produkt rozliczeniowy Wytworzenie sztucznego dostępu do przewodu pokarmowego przeznaczonego do użytku długoterminowego, który obejmuje koszt zestawu do wytworzenia gastrostomii przezskórnej, gastrostomii balonowej, jejunostomii. Zmiana ma na celu zwiększenie dostępności do żywienia enteralnego, zredukowanie liczby ponownych hospitalizacji wyłącznie w celu wyłonienia gastrostomii oraz umożliwienie płynnego przekazania pacjenta zaopatrzonego w PEG do innego szpitala, zakładu opiekuńczo – leczniczego lub wypisania pacjenta do domu z jednoczesnym skierowaniem do Poradni Leczenia Żywieniowego, w celu kontynuacji leczenia w domu. 33 7.Doprecyzowano zasady sprawozdawania produktów diagnostyki patomorfologicznej. 8.Rozszerzono listy procedur ICD-9 na listach dodatkowych A4 i A8 o badania diagnostyczne dotyczące poziomu określonych białek w surowicy krwi odpowiednio dla grup A67 Padaczka – diagnostyka i leczenie >3 dni i A35D Choroby zwyrodnieniowe OUN >1 dnia. 9.Dokonano zmian w charakterystyce grup: C14 Średnie zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani, C12 Duże zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani, PZC03 Usunięcie migdałków i inne zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani < 18 r.ż. Procedury: Wycięcie migdałków podniebiennych, 28.3 Wycięcie migdałków podniebiennych i migdałka gardłowego, 28.4 Wycięcie resztek migdałka podniebiennego, 28.5 Wycięcie migdałka językowego, 28.6 Wycięcie migdałka gardłowego (bez tonsilektomii), 28.92 Wycięcie zmiany migdałków podniebiennych i migdałka gardłowego, 31.5 Miejscowe zniszczenie lub wycięcie zmiany lub tkanki krtani zostały przeniesione z grupy C14 Średnie zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani do grupy C12 Duże zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani. Jednocześnie w grupie pediatrycznej PZC03 Usunięcie migdałków i inne zabiegi jamy ustnej został utworzony odrębny warunek dla ww. procedur - wprowadzono zgodnie z poleceniem Ministra Zdrowia z dnia 13 czerwca 2023 r. (znak DLG.7000.23.2023.MG) i uwzględniają opracowanie AOTMiT. Zmiany wprowadzono do czasu pełnej oceny świadczeń realizowanych w tym obszarze przez Agencję. Skutek finansowy wynikający z wprowadzonych niniejszym zarządzeniem zmian w otolaryngologii oszacowano na 91,7 mln zł. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 października 2023 r. Zarządzenie Nr 190/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 29 grudnia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. Niniejszym zarządzeniem zmieniającym zarządzenie Nr 1/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 3 stycznia 2022 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne (z późn. zm.) wprowadzono zmiany związane z wejściem w życie: 1.Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 listopada 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. poz. 2610), które wprowadza następujące świadczenia gwarantowane: wszczepienie przezcewnikowe bezelektrodowego systemu do stymulacji jednojamowej, przezcewnikowa naprawa niedomykalności zastawki trójdzielnej metodą brzeg-do-brzegu za pomocą klipsa oraz monitorowanie zdarzeń arytmicznych przy użyciu wszczepialnych rejestratorów zdarzeń (ILR): u chorych po kryptogennym udarze mózgu oraz po nawracających utratach przytomności, których przyczyny nie udało się ustalić pomimo rozszerzonej diagnostyki. 2.Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 listopada 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń wysokospecjalistycznych oraz warunków ich realizacji (Dz.U. 2614), które wprowadza świadczenie gwarantowane: Mechaniczne wspomaganie serca pompą wspomagającą lewą komorę serca u pacjentów z ciężką niewydolnością serca niekwalifikujących się do transplantacji serca jako terapia 34 docelowa (LVAD). Wartość punktowa ww. świadczeń została wprowadzona na podstawie wyceny opracowanej przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (WT.543.42.2023.AP.41 z dnia 21.11.2023 r.) i przekazanej przez Ministerstwo Zdrowia pismem z dnia 6 grudnia 2023 r., znak: DLG.0210.5.2023.AJ. W związku z powyższym, zakresem nowelizacji objęto następujące zmiany: 1.Dla zakresów kardiologia/ kardiologia dla dzieci/kardiologia specjalistyczna/kardiologia dla dzieci specjalistyczna utworzono grupę E31G Wszczepienie przezcewnikowe/wymiana bezelektrodowego systemu do stymulacji jednojamowej: −Dla nowego świadczenia gwarantowanego: Monitorowanie zdarzeń arytmicznych przy użyciu wszczepialnych rejestratorów zdarzeń (ILR), zgodnie z rekomendacją Agencji, wprowadzono dwa produkty rozliczeniowe: Wszczepienie/usunięcie rejestratora zdarzeń (ILR) i Wszczepienie rejestratora zdarzeń (ILR) < 18 r.ż. – świadczenie dedykowane dzieciom wymagającym zabiegu w znieczuleniu ogólnym lub dożylnym, obejmuje wszystkie pozostałe koszty pobytu związany z hospitalizacją. −Do zakresu świadczeń przeszczepienie/wspomaganie serca wprowadzono dwa nowe produkty rozliczeniowe wynikające z rekomendacji Agencji: odla świadczenia wysokospecjalistycznego z użyciem pompy LVAD jako terapii „pomostowej”, dotychczas rozliczanego z zastosowaniem produktu – rozliczenie za zgodą płatnika wprowadzono produkt rozliczeniowy – Mechaniczne wspomaganie serca pompą wspomagającą lewą komorę serca u pacjentów z ciężką niewydolnością serca jako pomost do transplantacji serca BTT (LVAD), odla nowego świadczenia gwarantowanego związanego z zastosowaniem LVAD u pacjentów z ciężką niewydolnością serca niekwalifikujących się do transplantacji serca - produkt rozliczeniowy Mechaniczne wspomaganie serca pompą wspomagającą lewą komorę serca u pacjentów z ciężką niewydolnością serca niekwalifikujących się do transplantacji serca jako terapia docelowa (LVAD). 2.Wprowadzono możliwość rozliczenia kosztu takich wyrobów medycznych jak bezelektrodowy system do stymulacji jednojamowej, rejestrator zdarzeń arytmicznych (ILR), pompa wspomagająca lewą komorę serca (LVAD), zestaw do przezcewnikowej naprawy niedomykalności zastawki trójdzielnej metodą brzeg-do-brzegu za pomocą klipsa, udokumentowane fakturą zakupu. 3.Wprowadzono charakterystykę grupy E31G Wszczepienie przezcewnikowe/ wymiana bezelektrodowego systemu do stymulacji jednojamowej, do grupy E37 Reperacja/ repozycja/ rewizja/ wymiana elektrody/układu stymulującego/ kardiowertera- defibrylatora wprowadzono procedurę 37.894 Usunięcie bezelektrodowego systemu do stymulacji jednojamowej. 4.W §25 ust. 1 pkt 1 zarządzenia zmieniono wartość wyjściową hospitalizacji z 30 tys. zł na 40 tys. zł. W związku ze znaczącym podniesieniem ceny za punkt i rosnącą inflacją w ostatnim roku za uzasadnione uznano podwyższenie przedmiotowej kwoty. Działanie jest kontynuacją długotrwałych analiz zainicjowanych w 2021 r. dążących do tego aby 35 rozliczanie świadczeń w tym trybie traktowane było jako wyjątek, a nie ogólna zasada rozliczania udzielonych świadczeń. Skutek finansowy po stronie płatnika publicznego dla wprowadzonych zmian rozporządzeniem oszacowano na 79 mln zł rocznie. Koszt wejścia w życie świadczenia Mechaniczne wspomaganie serca pompą wspomagającą lewą komorę serca u pacjentów z ciężką niewydolnością serca niekwalifikujących się do transplantacji serca jako terapia docelowa – w ramach leczenia szpitalnego miał wynieść około 82 mln zł rocznie. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 stycznia 2024 r. III.1.5.System podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej Zarządzenie Nr 172/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie z ustawą z dnia 24 lutego 2022 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 526), która przedłużyła o kolejne 6 miesięcy – do 31 grudnia 2022 r. okres obowiązywania aktualnych wykazów świadczeniodawców zakwalifikowanych do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ), konieczne stało się przeprowadzanie kolejnej kwalifikacji świadczeniodawców do tego systemu na dotychczasowych warunkach określonych w ustawie o świadczeniach i rozporządzeniach wykonawczych. W BIP OW NFZ 30 września 2022 r. zostały opublikowane nowe wykazy świadczeniodawców zakwalifikowanych do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Wykaz ten obowiązuje od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 30 czerwca 2027 r. Znalazło się w nim 585 zakładów leczniczych. W związku z powyższym oraz z uwagi na dużą liczbę zmian wprowadzonych do zarządzenia Nr 56/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej zaistniała konieczność opracowania nowego zarządzenia. W porównaniu do zarządzenia Nr 56/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r., w niniejszym zarządzeniu uwzględniono wszystkie zmiany, które zostały dokonane zarządzeniami zmieniającymi. Pozostałe zmiany mają charakter porządkowy. Wprowadzenie jednolitej treści zarządzenia ułatwi jego odbiór zarówno świadczeniodawcom, jak i świadczeniobiorcom oraz usprawni działanie OW NFZ. Przepisy zarządzenia mają zastosowanie do świadczeń udzielanych od 1 stycznia 2023 r. Zarządzenie Nr 22/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 stycznia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Zmiany wynikają z wejścia w życie ustawy z dnia 16 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2770) 36 wprowadzającej m.in. finansowanie świadczeń wysokospecjalistycznych z budżetu pozostającego w dyspozycji NFZ. W niniejszym zarządzeniu wprowadzono też niezbędne zmiany porządkowe wynikające również z zarządzenia Prezesa NFZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne, w którym m.in. nastąpiło połączenie katalogu produktów wysokospecjalistycznych (1w) z katalogiem operacji wad serca i aorty piersiowej (1ws) w jeden katalog stanowiący załącznik nr 1w do zarządzenia szpitalnego. Zmiany te miały na celu ujednolicenie przepisów z przepisami wynikającymi z zarządzenia szpitalnego. Ponadto, doprecyzowano termin, który jest tożsamy z terminem wynikającym z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 września 2017 r. w sprawie sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1783, z późn. zm.) na przekazanie dyrektorowi oddziału Funduszu certyfikatu akredytacyjnego i świadectw wydawanych przez Centralny Ośrodek Badań Jakości w Diagnostyce Mikrobiologicznej oraz Laboratoryjnej, w celu ustalenia współczynników jakościowych dla świadczeń wyodrębnionych z ryczałtu w ramach PSZ. Zarządzenie Nr 53/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 24 marca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Ze względu na trwające prace w Ministerstwie Zdrowia mające na celu umożliwienie zastosowania współczynników korygujących wartość ryczałtu systemu zabezpieczenia ze względu na posiadanie przez świadczeniodawcę certyfikatu akredytacyjnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2135), również w odniesieniu do podmiotów, które z odpowiednim wyprzedzeniem dopełniły wszelkich formalności w celu odnowienia akredytacji, natomiast nie uzyskały nowych certyfikatów akredytacyjnych przed rozpoczęciem okresu planowania, ze względu na przewlekłość procedury oceniającej, zasadne było wydłużenie terminu wyliczenia wartości ryczałtu PSZ, o którym mowa w §5 ust. 4 przedmiotowego zarządzenia. Wydłużenie terminu wyliczenia wartości ryczałtu PSZ do dnia 15 maja 2023 r. ma także na względzie konieczność zabezpieczenia odpowiedniego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej oraz zapewnienia stabilności finansowania systemu zabezpieczenia. Wskazany termin wyliczenia ryczałtu pozwolił na prawidłowe wyliczenie wartości ryczałtu z uwzględnieniem planowanych zmian w zakresie sposobu ustalania ryczałtu. Zarządzenie Nr 71/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 26 kwietnia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Zmiany w ww. regulacji były następstwem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 kwietnia 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 749). Ze względu na rozporządzenie Ministra Zdrowia, wprowadzono analogiczne zmiany, wynikające z powyższego rozporządzenia, w zakresie umożliwienia skorzystania 37 ze współczynników korygujących dla zakresów wyodrębnionych w ramach PSZ, rozliczanych ceną jednostki rozliczeniowej, również w odniesieniu do podmiotów, które z odpowiednim wyprzedzeniem dopełniły wszelkich formalności w celu odnowienia akredytacji, natomiast nie uzyskały nowych certyfikatów akredytacyjnych przed rozpoczęciem okresu planowania, ze względu na przewlekłość procedury oceniającej. Warunkiem skorzystania z tej możliwości było przekazanie dyrektorowi oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia do dnia 30 kwietnia 2023 r. certyfikatu akredytacyjnego dotyczącego posiadanych profili systemu zabezpieczenia, którego ważność wygasła przed rozpoczęciem okresu planowania, wraz z oświadczeniem kierownika podmiotu leczniczego, że mimo złożenia wniosku o udzielenie akredytacji na kolejny okres, nie później niż 6 miesięcy przed upływem ważności certyfikatu akredytacyjnego, nie została zakończona procedura oceniająca. Jednocześnie regulacja spowodowała wydłużenie do dnia 30 kwietnia 2023 r. terminu przekazywania dyrektorowi OW NFZ certyfikatu akredytacyjnego ważnego w okresie planowania, co umożliwi skorzystanie z odpowiedniego współczynnika korygującego także świadczeniodawcom, którzy uzyskają taki certyfikat do tej daty. Ponadto w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci onkologicznej (Dz. U. poz. 2821) uchylono rozdział 6 dotyczący zasad realizacji, sprawozdawania i rozliczania świadczeń udzielanych na podstawie powyższego rozporządzenia z uwagi na czas trwania pilotażu do dnia 31 marca 2023 r. Zarządzenie Nr 73/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 28 kwietnia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Ze względu na rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 kwietnia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia wykazu świadczeń opieki zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania (Dz. U. poz. 693) wprowadzono bezlimitowe finansowanie świadczenia dotyczącego leczenia udaru mózgu w oddziale udarowym w zakresie: neurologia – hospitalizacja – A48. Ponadto zgodnie z ww. rozporządzeniem w załączniku nr 1 wyodrębniono z ryczałtu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia następujące zakresy świadczeń: leczenie spastyczności opornej na leczenie farmakologiczne z zastosowaniem pompy baklofenowej, otorynolaryngologia – hospitalizacja – C05G, C05H, C06G, C06H, C07G, C07H, C07I, żywienie pozajelitowe w warunkach domowych, neurochirurgia – hospitalizacja – A03, leczenie cukrzycy z zastosowaniem pompy insulinowej u dorosłych, neurologia – hospitalizacja – A48, urologia – hospitalizacja – L91, chirurgia naczyniowa hospitalizacja ii poziom referencyjny – Q01, Q52, 5.52.01.0001496, 5.53.01.0001435, kardiochirurgia – hospitalizacja – Q01, neurochirurgia – hospitalizacja – Q31, Q32, Q33, chirurgia naczyniowa – hospitalizacja -Q01, Q52, chirurgia ogólna - hospitalizacja – Q52, nefrologia – hospitalizacja – Q52, okulistyka – hospitalizacja – B16, B16G, B17, B17G, okulistyka – hospitalizacja – B11, B72 oraz w celu uporządkowania zmieniono lp. dla świadczeń: kompleksowa ambulatoryjna opieka specjalistyczna nad pacjentem z cukrzycą, kompleksowa ambulatoryjna opieka specjalistyczna nad pacjentem zakażonym hiv, leczonym lekami antyretrowirusowymi (arv), opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka piersi lub raka jajnika, 38 opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka jelita grubego lub raka błony śluzowej trzonu macicy, opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na siatkówczaka lub chorobę von hippel- lindau (vhl). W załączniku nr 1 również dokonano ujednolicenia nazw programów lekowych zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 lutego 2023 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na dzień 1 marca 2023 r. (Dz. Urz. Min. Zdr. poz. 13), wydanego na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2555, z późn. zm.). Zarządzenie Nr 91/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 15 czerwca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Wprowadzone zmiany miały charakter doprecyzowujący i porządkowy. W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz. U. poz. 650), w treści normatywnej w §2 ust. 1 zarządzenia w definicji Karty DiLO jak również w załączniku nr 6 do umowy, stanowiącej załącznik nr 2 do zarządzenia, dokonano stosownych zmian. Uchylono pkt 12 w §2 ust 1 zarządzenia, zawierający odesłanie do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie programu pilotażowego opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci onkologicznej (Dz. U. poz. 639, z późn. zm.), z uwagi na zakończenie realizacji pilotażu. Zmiany w zakresie §19 zarządzenia miały na celu doprecyzowanie przesłanek umożliwiających finansowanie produktów leczniczych w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej (RDTL) jak również zasad ich weryfikacji przez dyrektorów oddziałów wojewódzkich NFZ, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach. Zmiany w załączniku nr 2 do zarządzenia, stanowiącym wzór umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej wprowadzane zostały w celu zapewnienia spójności z zarządzeniem Prezesa Funduszu w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy lekowe oraz dostosowaniem do §31 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 787). Zarządzenie Nr 102/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 3 lipca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Zmiany w ww. regulacji są następstwem zatwierdzonej przez Ministra Zdrowia rekomendacji Prezesa AOTMiT nr 54/2023 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej. Pismem z dnia 18 czerwca 2023 r., znak: 39 DLG.742.59.2023.MG, Minister Zdrowia przekazał rekomendację celem jej zaimplementowania do systemu opieki zdrowotnej z dniem 1 lipca 2023 r. W związku z powyższym zmieniono brzmienie w §7 ust. 5, poprzez ustalenie współczynnika korygującego o wartości 1,30 dla świadczeniodawców zakwalifikowanych do pierwszego lub drugiego poziomu w ramach PSZ, w przypadku sprawozdawania produktów sprawozdawczych: F72, F73, F82, F83, F93, F94, G25E, G25F, H83, J34, Q23, Q24 – zgodnie z zatwierdzoną rekomendacją. Ponadto, w związku z wystąpieniem Konsultanta krajowego w dziedzinie otorynolaryngologii, w sprawie wyodrębnienia zakresu skojarzonego: otorynolaryngologia – hospitalizacja – C05G, C05H, C06G, C06H, C07G, C07H, C07I z ryczałtu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia (PSZ), w odniesieniu do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 kwietnia 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wykazu świadczeń opieki zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania (Dz. U. poz. 693), dokonano następującej modyfikacji załącznika nr 1 do zarządzenia. Z zakresu: otorynolaryngologia – hospitalizacja – C05G, C05H, C06G, C06H, C07G, C07H, C07I, który do tej pory funkcjonował, dla świadczeniodawców w systemie PSZ i poza systemem PSZ, zostały utworzone dwa zakresy świadczeń tj.: otorynolaryngologia – hospitalizacja (świadczenia sprawozdawane w ryczałcie PSZ) – C05H, C06G, C06H, C07H, C07I oraz otorynolaryngologia – hospitalizacja (świadczenia finansowane odrębnie w PSZ) – C05G, C07G, z wyjątkiem wymiany procesora mowy implantu do pnia mózgu. Natomiast zakres: otorynolaryngologia – hospitalizacja – C05G, C05H, C06G, C06H, C07G, C07H, C07I ma zastosowanie tylko dla umów poza systemem PSZ. W związku z powyższym w odniesieniu do wyodrębnionego świadczenia określonego w ww. rozporządzeniu tj.: leczenie głębokich zaburzeń słuchu za pomocą implantów ślimakowych wraz z okresową wymianą procesora mowy, został wyodrębniony zakres dedykowany dla ww. świadczenia zawierający grupę C05G – Leczenie zaburzeń słuchu za pomocą implantów ślimakowych oraz grupę C07G - Wymiana procesora mowy implantów ślimakowych i do pnia mózgu z wyjątkiem wymiany procesora mowy implantu do pnia mózgu. Konsekwencją zmiany jest modyfikacja załącznika do niniejszego zarządzenia, poprzez wskazanie w lp. 626 prawidłowego zakresu świadczeń o kodzie 03.4610.991.02 otorynolaryngologia – hospitalizacja (świadczenia finansowane odrębnie w PSZ) – C05G, C07G. Zarządzenie Nr 127/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 sierpnia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Zmiany w ww. regulacji są następstwem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 lipca 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. poz. 1477) oraz nowelizacji zarządzenia Nr 1/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 3 stycznia 2022 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne (z późn. zm.), zwanego dalej również „zarządzeniem szpitalnym”. 40 W związku z powyższym umożliwiono świadczeniodawcom wnioskowanie co kwartał o zwiększenie kwoty zobowiązania w umowie o udzielanie świadczeń do kwoty zgodnej z wartością zrealizowanych świadczeń związanych z leczeniem chirurgicznym raka błony śluzowej macicy z zastosowaniem systemu robotowego, leczeniem chirurgicznym raka jelita grubego z zastosowaniem systemu robotowego, leczeniem chirurgicznym z zastosowaniem systemu robotowego nowotworu złośliwego gruczołu krokowego. Biorąc pod uwagę powyższe dokonano modyfikacji załącznika nr 1 do zarządzenia, polegającej na dodaniu zakresów dla ww. świadczeń, odpowiadającym zarządzeniu szpitalnemu. Dodatkowo w załączniku nr 1 dodano zakres: nadzór telemetryczny nad pacjentami z implantowanymi urządzeniami wszczepialnymi, który może być realizowany w poradniach przyszpitalnych, zgodnie z zarządzeniem w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie. Ponadto, wprowadzono zmiany we wzorach wniosków dotyczących procesu procedowania dokumentów w ramach ratunkowego dostępu to technologii lekowej (RDTL). Wprowadzone zmiany miały charakter doprecyzowujący i porządkowy. III.1.6.Opieka kompleksowa III.1.6.1.KOS – Zawał Zarządzenie Nr 39/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 17 lutego 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne – świadczenia kompleksowe. Zmiany dokonane w niniejszym zarządzeniu wprowadzały zmiany w zakresie funkcjonującego mechanizmu redukcji wartości punktowej hospitalizacji ˂3 dni. Etapowe zwiększenie wartości punktowej hospitalizacji miało na celu eliminację nieuzasadnionego przedłużania hospitalizacji. Przepisy zarządzenia (wprowadzone załącznikiem nr 1 do niniejszego zarządzenia) stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 lutego 2023 r. Zarządzenie Nr 133/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 11 września 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne – świadczenia kompleksowe. Wprowadzone zmiany w niniejszym zarządzeniu uwzględniają wniosek racjonalizacyjny Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego w zakresie wprowadzenia nowych procedur w programie KOS-Zawał i obejmowały: 1.W zakresie §10 – zmianę porządkującą, polegającą na dodaniu przepisów potwierdzających finansowanie świadczeń w ramach umowy PSZ w zakresie dotyczącym programów lekowych lub na podstawie odrębnej umowy w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy lekowe. 2.W zakresie w §13: −pkt 14 zmianę porządkująca polegającą na umożliwieniu premiowanie świadczeniodawców z zastosowaniem współczynnika o wartości 1,1, którzy osiągnęli cel 41 terapeutyczny uzyskując co najmniej 40% odsetek pacjentów, u których w momencie zakończenia programu wykazano obniżenie poziomu cholesterolu LDL ≤ 55 mg/dl, −pkt 15 – przepis umożliwiający rozliczanie produktu „Produkt premiowy KOS – zawał”. 3.Zmiany w zakresie załącznika nr 2 do zarządzenia, stanowiącego wzór umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne – świadczenia kompleksowe polegające na ujednoliceniu przepisów z przepisami zarządzenia Prezesa Funduszu w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy lekowe, jak również konieczność dostosowania postanowień umowy do §31 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1194). 4.W załączniku nr 4 - Opis przedmiotu umowy (załącznik nr 2 do zarządzenia): −w lp. 2.2 Organizacja udzielania świadczeń – Leczenie: dodano pkt 4: Leczenie farmakologiczne: w przypadku spełnienia przez pacjenta kryteriów do objęcia leczeniem w ramach programu lekowego – możliwość finansowania świadczenia w ramach umowy PSZ w zakresie dotyczącym programów lekowych lub na podstawie odrębnej umowy w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy lekowe, −w lp. 2.2 Organizacja udzielania świadczeń - Monitorowanie: dodano - wykonanie badań elektrokardiograficznych i badań laboratoryjnych: morfologia krwi, stężenie potasu we krwi, stężenie kreatyniny we krwi, stężenie białka C-reaktywnego (CRP), wystawienie skierowania na badanie lipidogramu, które powinno być wykonane w okresie pomiędzy 6 a 10 tygodniem od zmiany leczenia hipolemizującego, a także edukację pacjenta przez personel pielęgniarski; oraz porady specjalistycznej kończącej opiekę w ramach KOS-Zawał, wykonanie niezbędnych badań laboratoryjnych, w tym lipidogramu, w przypadku nieosiągnięcia celu terapeutycznego wizyta kontrolna powinna być sprawozdawana każdorazowo, −w części parametry jakościowe do oceny udzielania świadczeń dodano punkt 9 dotyczący odsetka pacjentów, u których w momencie zakończenia programu wykazano obniżenie poziomu cholesterolu LDL ≤ 55 mg/dl. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 września 2023 r. III.1.6.2.Onkologiczne świadczenia kompleksowe – KON Zarządzenie Nr 11/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 17 stycznia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków umów o udzielanie onkologicznych świadczeń kompleksowych. 1.Uaktualniono brzmienie przepisu w zakresie zasad rozliczania świadczeń onkologicznych finansowanych w ramach grup JGP J03O, F32O, F42O: −zmieniono okres uwzględniany przy ocenie warunku minimalnej liczby zrealizowanych świadczeń zabiegowych, 42 −rozszerzono zakres grup JGP, których realizacja jest uwzględniana przy szacowaniu minimalnej liczby zrealizowanych świadczeń zabiegowych (oprócz dotychczasowych grup J03F, F32, F42 – dodano grupy J03O, F32O, F42O); 2.Skorygowano wycenę punktową produktów rozliczeniowych: kolonoskopia diagnostyczna oraz kolonoskopia diagnostyczna z biopsją (z badaniem hist.-pat.). Przedmiotowa zmiana w zakresie merytorycznym wynikała bezpośrednio (symetryzacja przepisów) z zarządzenia Nr 61/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 6 maja 2022 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna (z późn. zm.). Zarządzenie Nr 37/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 17 lutego 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków umów o udzielanie onkologicznych świadczeń kompleksowych. skategoryzowano istniejący produkt rozliczeniowy „Znieczulenie całkowite dożylne” na dwa produkty w celu rozliczania świadczeń o podobnej kosztochłonności; dla produktu „Konsultacja w zakresie kwalifikacji do wykonania znieczulenia do zabiegu diagnostycznego” rozszerzono wskazania o badania tomografii komputerowej (TK) oraz rezonansu magnetycznego (MR). Przedmiotowe zmiany wprowadzono w związku z nowelizacją rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 grudnia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. poz. 2678). Ponadto wprowadzono zmiany w zakresie funkcjonującego mechanizmu redukcji wartości punktowej hospitalizacji ˂ 3 dni. Zarządzenie Nr 92/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 15 czerwca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków umów o udzielanie onkologicznych świadczeń kompleksowych. 1.Wprowadzono nowe pojęcie: „system KSO”, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 650). 2.Zmieniona została wartość współczynnika korygującego z 1,05 na 1,15 oraz zakres świadczeń dla których ma on zastosowanie. Zmiany zostały wprowadzone w związku z rekomendacjami AOTMiT (pismo znak: WT.5403.13.2023.AS.2), przekazanymi do wdrożenia przez Ministra Zdrowia (pismem znak: DLO.4024.27.2023.DK z dnia 28 kwietnia 2023 r.). 3.Zaktualizowano przepisy dotyczące udzielania onkologicznych świadczeń kompleksowych na podstawie karty diagnostyki i leczenia onkologicznego – dodano podstawę prawną – art. 39 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 650). Przedmiotowe zmiany wynikają z wejścia w życie ww. ustawy. 4.Zaktualizowano przepisy dotyczące parametrów jakościowych do oceny udzielania świadczeń. Aktualizacja przepisów była konsekwencją uchylenia art 32c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. 43 poz. 2561, z późn. zm.) i uregulowania zasad i sposobu monitorowania jakości opieki onkologicznej w ustawie o Krajowej Sieci Onkologicznej. Zarządzenie Nr 157/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 3 listopada 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków umów o udzielanie onkologicznych świadczeń kompleksowych. 1.Uchylono przepisy dotyczące funkcjonowania Ośrodka Raka Piersi. 2.Uchylono podział onkologicznych świadczeń kompleksowych na „moduły” diagnostyki, leczenia, monitorowania i rehabilitacji. 3.Dla kompleksowej opieki onkologicznej nad świadczeniobiorcą z nowotworem piersi (KON-Pierś) wprowadzono nowe produkty rozliczeniowe, Q20 Małe zabiegi na układzie limfatycznym, pozytonowa tomografia emisyjna (PET) z zastosowaniem radiofarmaceutyków z grupy II, Pobyt diagnostyczny. 4.W celu dostosowania terminologii dotyczącej onkologicznych świadczeń kompleksowych w załączniku nr 1on: −zmieniono nazwy produktów rozliczeniowych dotyczących opieki psychologicznej, − usunięto produkty rozliczeniowe dotyczące poszczególnych konsultacji specjalistycznych i wprowadzono jedno świadczenie. 5.Dostosowano charakterystyki grup JGP w KON-Pierś do zakresu świadczeń określonego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1955). 6.Dla produktu rozliczeniowego Pobyt diagnostyczny umożliwiono realizację świadczenia w trybie ambulatoryjnym. 7.Wprowadzono nowe procedury ICD-9 w rehabilitacji. Powyższe zmiany wynikają ze zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1955), rozporządzeniem Ministra Zdrowia zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1954) oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. poz. 1953). III.1.6.3.Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO) W dniu 20 kwietnia 2023 roku weszła w życie ustawa z dnia 9 marca 2023 roku o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 650, z późn. zm.), zwana dalej „ustawą o KSO”. Ustawa wprowadza nowy model zarządzania opieką onkologiczną w Polsce. Głównym celem nowych przepisów było zapewnienie każdemu pacjentowi niezależnie od miejsca zamieszkania, równego dostępu do koordynowanej i kompleksowej opieki onkologicznej. Wdrożenie KSO stanowi realizację założeń Narodowej Strategii Onkologicznej i zakłada 44 osiągnięcie jak najlepszej organizacji opieki onkologicznej, poprawę jakości i bezpieczeństwa diagnostyki i leczenia onkologicznego, wzrost poziomu satysfakcji pacjenta, optymalizację kosztów opieki onkologicznej oraz odwrócenie niekorzystnych trendów epidemiologicznych. W związku z wejściem w życie ustawy o KSO do zarządzeń Prezesa NFZ zaimplementowano obowiązujące regulacje dotyczące funkcjonowania KSO. Zgodnie z przepisami podmioty wykonujące działalność leczniczą udzielające świadczeń opieki onkologicznej w ramach realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Narodowym Funduszem Zdrowia na świadczenia opieki onkologicznej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 20 kwietnia 2023 roku) weszły do Krajowej Sieci Onkologicznej. Jednocześnie w następnym etapie przepisy ustawy o KSO przewidują przeprowadzenie do dnia 31 marca 2025 r. pierwszej kwalifikacji świadczeniodawców do następujących poziomów zabezpieczenia opieki onkologicznej: Specjalistyczne Ośrodki Leczenia Onkologicznego (SOLO): I poziomu, II poziomu, III poziomu oraz Ośrodki Kooperacyjne. Kwalifikacji do Krajowej Sieci Onkologicznej dokonuje Prezes Funduszu. Wykaz świadczeniodawców zakwalifikowanych do KSO, zgodnie z ustawą o KSO ma obowiązywać 2 lata od dnia następującego po dniu jego ogłoszenia. III.1.7.Programy pilotażowe Program pilotażowy „Profilaktyka 40 PLUS” Program pilotażowy „Profilaktyka 40 PLUS” rozpoczął się od 1 lipca 2021 roku a zakończy się 30 czerwca 2024 r. Program skierowany jest do osób, które ukończyły lub ukończą 40 lat (w momencie badania) i nie korzystały wcześniej z programu Profilaktyka 40 PLUS lub skorzystały z niego, ale minęło co najmniej 12 miesięcy od pierwszych badań w ramach programu. Nie istnieje górna granica wieku udziału w programie. Do programu pilotażowego kwalifikowali się świadczeniobiorcy, którzy: w roku przeprowadzenia programu pilotażowego ukończą lub ukończyli 40. rok życia (uwzględniany jest rok urodzenia), nie korzystali ze świadczeń udzielanych w ramach tego programu pilotażowego, odpowiedzieli na pytania ankietowe programu pilotażowego za pośrednictwem infolinii lub za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta, o którym mowa w art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2021 r. poz. 666), posiadali czynniki ryzyka choroby układu krążenia – warunek wykonania badania kontrolnego profilu lipidowego, posiadali czynniki ryzyka cukrzycy – warunek wykonania badania stężenia glukozy we krwi, posiadali czynniki ryzyka raka jelita grubego – warunek wykonania badania krwi utajonej w kale. Program Profilaktyka 40 PLUS obejmuje 3 pakiety badań. Pakiet badań diagnostycznych dla kobiet: morfologia krwi obwodowej z wzorem odsetkowym i płytkami krwi, pomiar stężenia cholesterolu całkowitego albo kontrolny profil lipidowy, pomiar stężenia glukozy we krwi, próby wątrobowe: AlAT, AspAT, GGTP, badanie poziomu kreatyniny we krwi, badanie ogólne moczu, badanie poziomu kwasu moczowego we krwi, pomiar krwi utajonej w kale – metodą immunochemiczną (iFOBT). 45 Pakiet badań dla mężczyzn: morfologia krwi obwodowej ze wzorem odsetkowym i płytkami krwi, pomiar stężenia cholesterolu całkowitego albo kontrolny profil lipidowy, pomiar stężenia glukozy we krwi, próby wątrobowe: AlAT, AspAT, GGTP, badanie poziomu kreatyniny we krwi, badanie ogólne moczu, badanie poziomu kwasu moczowego we krwi, pomiar krwi utajonej w kale – metodą immunochemiczną (iFOBT), PSA – antygen swoisty dla stercza całkowity. W ramach wspólnego pakietu badań każda osoba miała możliwość wykonania: pomiaru ciśnienia tętniczego, pomiar masy ciała, wzrostu, obwodu w pasie oraz obliczenie wskaźnika masy ciała (BMI). Program pilotażowy oddziaływań terapeutycznych skierowanych do dzieci i młodzieży problemowo korzystających z nowych technologii cyfrowych oraz ich rodzin Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 listopada 2021 r. w sprawie programu pilotażowego oddziaływań terapeutycznych skierowanych do dzieci i młodzieży problemowo korzystających z nowych technologii cyfrowych oraz ich rodzin (Dz. U. 2021 poz. 2253) oraz zarządzenia nr 199/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 10.12.2021 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie oddziaływań terapeutycznych skierowanych do dzieci i młodzieży problemowo korzystających z nowych technologii cyfrowych oraz ich rodzin (z późn. zm.). Pilotaż realizowany jest przez 12 podmiotów na terenie 10 województw RP. Czas trwania pilotażu został przedłużony do końca czerwca 2024 r. Celem programu pilotażowego było praktyczne sprawdzenie efektywności różnych programów oddziaływań terapeutycznych przedstawionych przez realizatorów programu pilotażowego. Jednocześnie program miał za zadanie ograniczenie symptomów problemowego korzystania z nowych technologii cyfrowych przez ograniczenie zachowań związanych z problemowym korzystaniem z nowych technologii cyfrowych oraz zwiększenie wiedzy i samoświadomości w odniesieniu do istniejącego problemu. Program pilotażowy badania stóp dzieci i młodzieży Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2022 r. w sprawie programu pilotażowego badania stóp dzieci i młodzieży (Dz. U. 2022 poz. 60) oraz zarządzenia nr 55/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 29 marca 2023 r. w sprawie umów o realizację programu pilotażowego badania stóp dzieci i młodzieży. Program pilotażowy realizowany był w 16 podmiotach medycznych, wyłonionych w drodze otwartego naboru przeprowadzonego przez NFZ. Celem programu pilotażowego było praktyczne sprawdzenie efektywności wykrywania wad kończyn dolnych u dzieci w wieku od 5. do 16. roku życia przez manualne badanie biomechaniki stóp oraz badanie podoskopowe albo manualne badanie biomechaniki stóp oraz komputerowe badanie stóp na platformie, a także przetestowanie zaplanowania, prowadzenia i końcowej oceny postępowania w przypadku stwierdzenia w badaniach wad kończyn dolnych. 46 Program pilotażowy w zakresie kompleksowej opieki rozwojowej nad dziećmi urodzonymi przedwcześnie KORD Program pilotażowy został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 maja 2023 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki rozwojowej nad dziećmi urodzonymi przedwcześnie KORD (Dz. U. poz. 1202) oraz Zarządzenia nr 189/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 28 grudnia 2023 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki rozwojowej nad dziećmi urodzonymi przedwcześnie KORD. Program realizowany był w 8 ośrodkach na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Czas trwania pilotażu to 48 miesięcy od dnia zakończenia etapu organizacji niniejszego programu pilotażowego. Celem programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki rozwojowej nad dzieckiem urodzonym przedwcześnie KORD (tj. poniżej 33. tygodnia ciąży) od daty wypisu z oddziału noworodkowego do ukończenia 3. roku życia, była poprawa wyników leczenia niedojrzałych noworodków oraz jakości i efektywności działań koniecznych do prawidłowego rozwoju takiego dziecka. Dodatkowym celem było wypracowanie standardu organizacyjnego i postępowania medycznego w zakresie opieki nad dzieckiem urodzonym przedwcześnie. Program pilotażowy w zakresie kompleksowej opieki specjalistycznej nad świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości olbrzymiej KOS-BAR Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 sierpnia 2021 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki specjalistycznej nad świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości olbrzymiej KOS-BAR (Dz.U. z 2023 r. poz. 1858 t. j.). Zostało opublikowane zarządzenie Nr 181/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 08.11.2021 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki specjalistycznej nad świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości olbrzymiej KOS- BAR. Zarządzenie zostało zmienione zarządzeniem Nr 104/2022/DSOZ oraz Nr 132/2022/DSOZ. Pilotaż KOS-BAR realizowany był przez 19 realizatorów. Leczenie zabiegowe w zakresie chirurgii bariatrycznej było realizowane do końca 2023 r. Czas trwania pilotażu został przedłużony do końca grudnia 2024 r. Celem programu była kompleksowa opieka specjalistyczna nad dorosłymi świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości olbrzymiej. Na mocy ww. rozporządzenia zostały zmienione założenie pilotażu dotyczące sposobu rozliczenia świadczeń udzielonych w ramach modułu III rehabilitacja lecznicza przed- i pooperacyjna, tym samym finansowanie świadczeń stało się korzystniejsze dla świadczeniodawcy. Program pilotażowy opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci kardiologicznej Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie programu pilotażowego opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci kardiologicznej z dnia 10 maja 2021 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 23 t. j.) Obowiązuje Zarządzenie nr 166/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 21.12.2022 r. w sprawie programu pilotażowego opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci kardiologicznej. Na mocy rozporządzenia (Dz.U. z 2022 r. poz. 2293) sieć kardiologiczna została rozszerzona o 6 nowych województw i obejmuje łącznie 7 województw. Etap realizacji pilotażu został przedłużony do końca 2024 r. Celem programu 47 pilotażowego jest ocena organizacji, jakości i efektów opieki kardiologicznej w ramach sieci kardiologicznej. Program pilotażowy „Leczenia ostrej fazy udaru niedokrwiennego za pomocą przezcewnikowej trombektomii mechanicznej naczyń domózgowych lub wewnątrzczaszkowych” Pilotaż był realizowany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 października 2018 r. w sprawie programu pilotażowego dotyczącego leczenia ostrej fazy udaru niedokrwiennego za pomocą przezcewnikowej trombektomii mechanicznej naczyń domózgowych lub wewnątrzczaszkowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1985 z późn.zm.) oraz Zarządzenia Nr 128/2018/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 7 grudnia 2018 r. (z późn. zm.). Celem pilotażu była ocena skuteczności praktycznej oraz wypracowanie optymalnego modelu organizacji leczenia ostrej fazy udaru niedokrwiennego za pomocą przezcewnikowej trombektomii mechanicznej naczyń domózgowych lub wewnątrzczaszkowych. W 2023 roku program pilotażowy realizowany był przez 26 realizatorów. Program pilotażowy jest realizowany od 1 grudnia 2018 r. do 30 czerwca 2024 r. Program pilotażowy w zakresie koordynowanej opieki medycznej nad chorymi z neurofibromatozami oraz pokrewnymi im rasopatiami Pilotaż był realizowany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 czerwca 2020 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie koordynowanej opieki medycznej nad chorymi z neurofibromatozami oraz pokrewnymi im rasopatiami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1185 z późn.zm.) oraz zarządzenia Nr 135/2020/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 4 września 2020 r. (z późn. zm.) Świadczenia opieki zdrowotnej w ramach pilotażu mogą być realizowane do 31 grudnia 2024 r. Celem programu pilotażowego była poprawa efektywności diagnostyki i leczenia świadczeniobiorców z NF/RAS oraz wczesne wykrywanie problemów zdrowotnych charakterystycznych dla tej grupy świadczeniobiorców, a także ocena efektywności organizacyjnej nowego modelu opieki nad świadczeniobiorcami. Zgodnie z zapisem w rozporządzeniu program pilotażowy w 2023 r. był realizowany jest przez 4 ośrodki wskazane przez Ministra Zdrowia. Program pilotażowy dotyczący oddziaływań terapeutycznych dla osób z doświadczeniem traumy Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2022r. w sprawie programu pilotażowego dotyczącego oddziaływań terapeutycznych skierowanych do osób z doświadczeniem traumy (Dz.U. poz. 2805 z 2022r.) oraz zarządzenia nr 27/2023/DSOZ z dnia 6 lutego 2023r. w sprawie umów o realizację programu pilotażowego dotyczącego oddziaływań terapeutycznych skierowanych do osób z doświadczeniem traumy. Celem programu była ocena efektywności różnych programów oddziaływań terapeutycznych przygotowanych przez realizatorów programu pilotażowego. W 2023 r. realizatorami programu było 14 świadczeniodawców. Świadczenia w ramach programu pilotażowego mogą być udzielane do 31 grudnia 2024 r. 48 Program pilotażowy leczenia gruźlicy wielolekoopornej w warunkach ambulatoryjnych Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia Ministra Zdrowia z dnia 28 września 2022 r. w sprawie programu pilotażowego leczenia gruźlicy wielolekoopornej w warunkach ambulatoryjnych (Dz. U.2022 poz. 2027) oraz zarządzenia nr 147/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 15 listopada 2022 roku w sprawie umów o realizację programu pilotażowego leczenia gruźlicy wielolekoopornej w warunkach ambulatoryjnych. Celem wprowadzanego programu pilotażowego była poprawa leczenia gruźlicy wielolekoopornej w RP oraz ponadnarodowa harmonizacja i wdrożenie standardów Światowej Organizacji Zdrowia w okresie wyzwań epidemiologicznych. Celami pośrednimi programu było rozwiązanie problemu ciągłości terapii osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583, z późn.), leczonych z powodu gruźlicy wielolekoopornej oraz przetestowanie telemonitoringu nad osobami z gruźlicą wielolekooporną, a także ograniczenie hospitalizacji osób z gruźlicą wielolekooporną na rzecz leczenia prowadzonego w trybie ambulatoryjnym. Centralnym ośrodkiem koordynującym program jest Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie. Program skierowany jest dla osób powyżej 18 roku życia, która nie wymaga hospitalizacji i która posiada udokumentowane rozpoznanie wstępne gruźlicy wielolekoopornej. Okres realizacji programu pilotażowego przewidziany został do dnia 30 września 2025 roku. Program pilotażowy opieki nad pacjentem z zespołem stopy cukrzycowej Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 roku w sprawie programu pilotażowego opieki nad pacjentem z zespołem stopy cukrzycowej (Dz. U. poz. 1353) oraz zarządzenia nr 118/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 8 sierpnia 2023 roku w sprawie programu pilotażowego opieki nad pacjentem z zespołem stopy cukrzycowej. Celem programu pilotażowego jest ocena organizacji, jakości i efektów opieki nad świadczeniobiorcami z zespołem stopy cukrzycowej w ramach połączonych świadczeń na oddziałach chorób wewnętrznych i chirurgii z pooperacyjną kontrolą procesu gojenia. Leczenie jest prowadzone przez zespół, w skład którego wchodzą zarówno specjaliści z oddziału zabiegowego (chirurgia ogólna), jak i zachowawczego (chorób wewnętrznych), co w razie pozytywnego efektu może zagwarantować powszechność przyjętego rozwiązania. Dodatkową korzyścią dla pacjentów, w ramach planu leczenia, jest zagwarantowanie wizyt kontrolnych, w trakcie których oceniany jest postęp gojenia. Program pilotażowy z zakresu leczenia szpitalnego – świadczenia kompleksowe KOSM Program pilotażowy KOSM był realizowany od 1 września 2022 r. do 31 grudnia 2023 r. na podstawie zarządzenia Prezesa NFZ nr 110/2022/DSOZ z dnia 29 sierpnia 2022 r. w sprawie programu pilotażowego z zakresu leczenia szpitalnego – świadczenia kompleksowe KOSM ze zm. Celem pilotażu jest zbadanie możliwości uzyskania poprawy efektów terapii pacjentów z rozpoznanym stwardnieniem rozsianym (SM), w tym: ograniczania występowania rzutów i pojawiania się nowych zmian demielinizacyjnych oraz cofnięcie istniejących już zmian w układzie nerwowym poprzez zmianę sposobu organizacji udzielania świadczeń i objęcie świadczeniobiorców z rozpoznaniem ICD-10 G-35, kompleksową opieką. Produkty wynikowe 49 do osiągnięcia poprzez realizacje pilotażu to zmniejszenie liczby rzutów choroby, zmniejszenie nasilenia rzutów choroby, odroczenie momentu wystąpienia utrwalonej niepełnosprawności, spowolnienie postępu niepełnosprawności, wydłużenie okresu zdolności do pełnej samoobsługi i niezależności od osób trzecich, zmniejszenie liczby hospitalizacji, zmniejszenie liczby dni absencji chorobowej, utrzymanie zdolności do pracy zarobkowej, uczestnictwo w życiu społecznym, poprawa jakości życia chorego i bliskich. Program pilotażowy KOSM realizowany był przez 5 ośrodków na terenie województw: dolnośląskiego, mazowieckiego, pomorskiego, warmińsko-mazurskiego i wielkopolskiego. Program pilotażowy „Recepta na Ruch” Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 października 2023 r. w sprawie programu pilotażowego „Recepta na Ruch” (Dz.U. z 2023 r. poz. 2247 ze zm.) oraz zarządzenia Prezesa NFZ nr 179/2023/DSOZ z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie programu pilotażowego „Recepta na Ruch”. Okres realizacji programu przewidziano do dnia 20 października 2025 r. Celem programu jest ocena organizacji i efektywności objęcia świadczeniobiorców diagnostyką i profilaktyką w zakresie najczęściej występujących problemów zdrowotnych, w przypadku których jest zalecana aktywność fizyczna, uzupełnioną o realizację indywidualnych programów treningowych i żywieniowych dostosowanych do możliwości i potrzeb świadczeniobiorcy z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi teleinformatycznych. Program obejmie maksymalnie 15 000 świadczeniobiorców w kraju. Program pilotażowy „Dobry posiłek w szpitalu” Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 września 2023 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie edukacji żywieniowej oraz poprawy jakości żywienia w szpitalach „Dobry posiłek w szpitalu” (Dz. U. 2023 poz. 2021). Opublikowano zarządzenie nr 140/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 27 września 2023 r. w sprawie umów o realizację programu pilotażowego w zakresie edukacji żywieniowej oraz poprawy jakości żywienia w szpitalach „Dobry posiłek w szpitalach”. Do programu pilotażowego kwalifikuje się pacjentów przyjętych do szpitala, którzy nie są żywieni wyłącznie dojelitowo lub wyłącznie pozajelitowo lub nie przebywają na oddziale anestezjologii i intensywnej terapii. Sposób realizacji pilotażu zakłada zapewnienie pacjentom w szpitalu wyżywienia odpowiedniego do stanu zdrowia, na zlecenie lekarza – porad żywieniowych przez osobę planującą dietę. 555 świadczeniodawców miało zawarte umowy na realizację programu pilotażowego w zakresie edukacji żywieniowej oraz poprawy jakości żywienia w szpitalach „Dobry posiłek w szpitalu”. Celem programu pilotażowego jest: zwiększenie dostępności porad żywieniowych w szpitalach, wdrożenie optymalnego modelu żywienia świadczeniobiorców w szpitalach. Stawka w wysokości 25,62 zł za dzień pobytu w szpitalu, stanowi dodatkowe środki przeznaczone wyżywienie szpitalu w ramach realizacji pilotażu. Program pilotażowy opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci onkologicznej Podstawę prawną pilotażu stanowi Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie programu pilotażowego opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci onkologicznej z dnia 13 grudnia 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 2423 z późn. zm.). Realizacja programu od stycznia 2019 r. 50 do 31 marca 2023 r. Było to rozwiązanie o charakterze pilotażowym, zwiększające dostęp do kompleksowego i koordynowanego leczenia i diagnostyki dla pacjentów, u których rozpoznano nowotwór złośliwy gruczołu krokowego, jajnika, jelita grubego, piersi lub płuca. Celem pilotażu była ocena organizacji, jakości i efektów opieki onkologicznej w ramach sieci onkologicznej na terenie województwa dolnośląskiego, podlaskiego, pomorskiego i świętokrzyskiego. W ramach programu pilotażowego testowana była zasadność oraz skuteczność funkcjonowania modelu, opartego na sieci ośrodków onkologicznych, zwanej „siecią”. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia raport końcowy NFZ z programu pilotażowego opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci onkologicznej został przekazany ministrowi właściwemu ds. zdrowia i uzyskał jego akceptację a następnie 14 listopada 2023 r. został opublikowany na stronie Centrali NFZ. Program pilotażowy opieki w centrach zdrowia psychicznego Realizacja programu realizowanego na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego (Dz. U. poz. 852 z późn. zm.) została omawiana w części III.1.14 dotyczącej opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Program pilotażowy w zakresie monitorowania dzieci i młodzieży z pierwotnymi i wtórnymi niedoborami odporności W 2023 r., na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2022 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie monitorowania dzieci i młodzieży z pierwotnymi i wtórnymi niedoborami odporności (Dz. U. poz. 2601 z późn., zm.) oraz wydanego na jego podstawie zarządzenia nr 85/2023/DAII Prezesa NFZ z dnia 1 czerwca 2023 r. w sprawie umów o realizację programu pilotażowego w zakresie monitorowania dzieci i młodzieży z pierwotnymi i wtórnymi niedoborami odporności NFZ rozpoczął realizację pilotażu z wykorzystaniem innowacyjnych urządzeń wielofunkcyjnych. Zgodnie z przyjętymi założeniami, celem programu pilotażowego jest ocena efektywności realizacji świadczeń opieki zdrowotnej z wykorzystaniem innowacyjnego urządzenia wielofunkcyjnego do monitorowania dzieci i młodzieży z pierwotnymi i wtórnymi niedoborami odporności, w tym po przebytym zakażeniu wirusem SARS-CoV-2, w ramach podstawowej opieki zdrowotnej oraz ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Pilotaż składał się z trzech etapów: 1) organizacji programu pilotażowego; 2) realizacji programu pilotażowego; 3) ewaluacji programu pilotażowego. Ostatecznie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 listopada 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego w zakresie monitorowania dzieci i młodzieży z pierwotnymi i wtórnymi niedoborami odporności (Dz. U. poz. 2603) termin zakończenia etapu realizacji programu pilotażowego został ustalony na dzień 30 kwietnia 2024 roku. Na podstawie wyników naboru realizatorów do pilotażu, organizowanego przez Ministerstwo Zdrowia, 13 Oddziałów Wojewódzkich NFZ (z wyjątkiem: kujawsko-pomorskiego, łódzkiego i świętokrzyskiego) zawarło umowy o realizację świadczeń zdrowotnych w ramach pilotażu z 39 realizatorami. 51 III.1.8.Świadczenia Kontraktowane Odrębnie W 2023 r. w obowiązującym zarządzeniu Prezesa NFZ z dnia 29 listopada 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie, dokonano zmian zarządzeniem Nr 30/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 9 lutego 2023 r., polegających na: 1.Usunięciu zakresów „Telekonsylium kardiologiczne” oraz „Telekonsylium geriatryczne”. Świadczenia te wprowadzono w 2015 r., kiedy obowiązujące wówczas przepisy nie pozwalały na udzielanie świadczeń w formie teleporad. 2.Dostosowaniu wartości produktów związanych z leczeniem krwią i jej składnikami do przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2022 r. w sprawie określenia wysokości opłat za krew i jej składniki w 2023 r. (Dz. U. poz. 2817). 3.Zmianie wycen badań endoskopowych przewodu pokarmowego – gastroskopii i kolonoskopii, w zakresie „Opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka jelita grubego lub raka błony śluzowej trzonu macicy”. 4.Dodaniu produktu rozliczeniowego „Świadczenie specjalistyczne 1-go typu”, w zakresach: „Opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka piersi lub raka jajnika” oraz „Opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka jelita grubego lub raka błony śluzowej trzonu macicy”. Ponadto zarządzeniem Nr 48/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 2 marca 2023 r., dokonano zmian polegających na: 1.Wykreśleniu w załączniku nr 1 do zarządzenia, w zakresie – Domowa antybiotykoterapia dożylna – produktów rozliczeniowych dedykowanych poszczególnym antybiotykom (60 pozycji), które zostały zastąpione jednym produktem rozliczeniowym „antybiotyk podawany dożylnie” (z wykazu antybiotyków określonych w załączniku nr 18). Jednocześnie dodano załącznik nr 18 do zarządzenia, zawierający wykaz antybiotyków odpowiadających nazwom produktów wymienionych dotychczas w zakresie „Domowa antybiotykoterapia dożylna”; 2.W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o Funduszu Medycznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2674), wprowadzającej finansowanie z Funduszu Medycznego świadczeń udzielanych osobom do ukończenia 18. r.ż., związanych z diagnostyką genetyczną, zmodyfikowano: − załącznik nr 1 - utworzono nowy zakres skojarzony do zakresu „badania genetyczne” pod nazwą \"badania genetyczne - świadczenia diagnostyki genetycznej udzielane osobom do ukończenia 18 roku życia\", w którym są realizowane badania genetyczne dla dzieci, − załącznik nr 1b – utworzono zakresy skojarzone do wszystkich 3-ch obowiązujących zakresów dodając do nazw dotychczasowych zakresów określenie: „świadczenia diagnostyki genetycznej udzielane osobom do ukończenia 18 roku życia”; 52 3.W związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 grudnia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 2678), wprowadzono możliwość rozliczania badań tomografii komputerowej oraz rezonansu magnetycznego w całkowitym znieczuleniu dożylnym. Dodatkowo zarządzeniem Nr 68/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 18 kwietnia 2023 r., dokonano zmiany polegającej na dodaniu nowego zakresu świadczeń, tj. Nadzór telemetryczny nad pacjentami z implantowanymi urządzeniami wszczepialnymi, odpowiadającego nowemu świadczeniu gwarantowanemu wprowadzonemu przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 grudnia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. poz. 2641). III.1.9.Opieka Paliatywna i Hospicyjna Świadczenia w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna realizowane były w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz.U. z 2022 r. poz. 262 ze zm.). Świadczenia opieki paliatywnej i hospicyjnej to wszechstronna, całościowa opieka i leczenie objawowe świadczeniobiorców chorujących na nieuleczalne, niepoddające się leczeniu przyczynowemu, postępujące, ograniczające życie choroby. Opieka ta jest ukierunkowana na poprawę jakości życia, ma na celu zapobieganie bólowi i innym objawom somatycznym oraz ich uśmierzanie, łagodzenie cierpień psychicznych, duchowych i socjalnych. Świadczenia realizowane były w ramach: oddziału medycyny paliatywnej/hospicjum stacjonarnym, hospicjum domowego, hospicjum domowego dla dzieci, poradni medycyny paliatywnej, perinatalnej opieki paliatywnej. Przedstawiciele NFZ uczestniczyli w pracach powołanego przez Ministra Zdrowia zespołu w spraw przygotowania projektu długookresowej strategii rozwoju opieki paliatywnej i hospicyjnej. Dnia 1 kwietnia 2023 r. weszło w życie zarządzenie nr 45/2023/DSOZ Prezesa NFZ zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna. Przedmiotowe zarządzenie wprowadziło nowy produkt rozliczeniowy: „porada w domu świadczeniobiorcy” w zakresie poradni medycyny paliatywnej. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz.U. z 2022 r. poz. 262), poradnia medycyny paliatywnej, poza świadczeniami udzielonymi na miejscu w poradni, możne wykonać do 2 wizyt w tygodniu w domu pacjenta. Celem tej zmiany była poprawa dostępności do świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej, poprzez zachęcenie świadczeniodawców do podjęcia się realizacji tego zakresu świadczeń oraz tworzenia nowych podmiotów. III.1.10.Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej realizowane były w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie 53 świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 965 ze zm.). Świadczenia realizowane były: w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym/ opiekuńczo- leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dla dzieci i młodzieży/ opiekuńczo- leczniczym dla dzieci i młodzieży, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dla pacjentów wentylowanych mechanicznie/opiekuńczo-leczniczym dla pacjentów wentylowanych mechanicznie, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dla dzieci wentylowanych mechanicznie/ opiekuńczo-leczniczym dla dzieci wentylowanych mechanicznie, w ramach zespołu długoterminowej opieki domowej dla pacjentów wentylowanych mechanicznie, w ramach zespołu długoterminowej opieki domowej dla dzieci wentylowanych mechanicznie, w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej. Dnia 1 stycznia 2023 r. weszło w życie zarządzenie nr 156/2022/DSOZ Prezesa NFZ zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej. Wprowadzana zmiana polegała na zobowiązaniu świadczeniodawców udzielających świadczeń rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej do ustalenia - przed złożeniem dokumentów rozliczeniowych - czy nie nastąpił wypis świadczeniobiorcy ze szpitala lub zgon świadczeniobiorcy. Zapis miał na celu ograniczenie występowania błędów w sprawozdawczości, polegających na wykazywaniu przez świadczeniodawców pacjentów do rozliczeń, w przypadku, gdy pacjent ten zmarł w szpitalu. Uzyskanie informacji o zgonie chorego w czasie pobytu w szpitalu, pozwoli świadczeniodawcy na wcześniejsze przyjęcie kolejnego pacjenta z listy oczekujących, zwiększając tym samym dostępność do świadczeń w przedmiotowym zakresie. III.1.11.Zaopatrzenie w wyroby medyczne wydawane na zlecenie Przedmiotem umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju zaopatrzenie w wyroby medyczne oraz ich naprawa, są świadczenia gwarantowane określone przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz. U. z 2024 r. poz. 500), wydanym na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy o refundacji 13 , finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia ze środków publicznych. W rozporządzeniu zostały określone limity finansowania, kryteria przyznawania, okresy użytkowania oraz limity cen napraw wyrobów medycznych. Od 1 stycznia 2023 r., w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 października 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz. U. poz. 2319), wprowadzone zostały zmiany w finansowaniu wyrobów medycznych na zlecenie. Zmiany dotyczą m.in.: −rozbudowano zasady refundacji wyrobów płaskodzianych, zarówno na miarę jak i produkowanych seryjnie, 13 Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. poz. z 2023 r. poz. 826, z późn. zm.). 54 −umożliwiono częstszą refundację rurek tracheostomijnych z zapasowym wkładem – do 3 szt. na 6 miesięcy, a także wprowadzono refundację rurek silikonowych – 1 szt. na 6 m-y, −w zakresie optyki okularowej podniesiono limit finansowania na soczewki okularowe przy określonych wadach wzroku, soczewki kontaktowe twarde, lupy, monookulary, okulary lupowe, okulary lornetkowe do bliży i dali, − zwiększono limity finansowania na aparaty słuchowe, −poszerzono refundację zestawów infuzyjnych do osobistej pompy insulinowej o moduły do pomp bezdrenowych, −zmniejszono udział świadczeniobiorcy w limicie finansowania w przypadku cewników hydrofilowych dla osób dorosłych do 20%, −w zakresie zaopatrzenia w sprzęt stomijny podniesione zostały limity finansowania na worki i płytki stomijne dla wszystkich pacjentów ze stomią. Dodatkowo wydzielono refundację akcesoriów wspomagających i uszczelniających, z osobnymi limitem 120 zł i współpłaceniem ze strony pacjentów na poziomie 20%. Wprowadzono również podwójny limit finansowania na podstawowe wyroby stomijne i akcesoria w przypadku pierwszego zlecenia po wyłonieniu stomii, −w zakresie zaopatrzenia w środki absorpcyjne uszczegółowiono kategorie wyrobów chłonnych podlegające refundacji oraz wprowadzono dodatkowe limity finansowania, −w zakresie zaopatrzenia w wózki inwalidzkie: uporządkowano refundację wózków specjalistycznych dla dzieci i dorosłych, zostały wyodrębnione limity dla każdego rodzaju wózka, także elektrycznego, −w zakresie zaopatrzenia w sensory oraz transmitery do systemu ciągłego monitorowania glikemii w czasie rzeczywistym (CGM-RT) - dostosowanie refundacji do wyrobów medycznych dostępnych na rynku. Ponadto rozszerzono wskazania do refundacji czujników do systemu monitorowania stężenia glukozy flash (FGM), −od 1 stycznia 2023 r. wprowadzono refundację wymienników ciepła i wilgoci (HME). Ponadto, od 1 października 2023 r. zostało wdrożone e-zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne. Tym samym osoby wystawiające zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne mają obowiązek podpisać zlecenie jedną z form określonych w art. 38 ust. 4d ustawy o refundacji, tj.: kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnych w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez ZUS (certyfikat e-ZLA). W przypadku braku dostępu do serwisów internetowych lub usług informatycznych Funduszu, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy o świadczeniach a także w przypadku braku możliwości podpisania zlecenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez ZUS (certyfikatem e-ZLA), zlecenie wystawia się w postaci papierowej. Może być ono wypisane: ręcznie, na druku określonym 55 w załączniku nr 1 w rozporządzenia Ministra Zdrowia 14 lub wydrukowane z systemu własnego świadczeniodawcy, ale bez zapisu danych w systemie eZWM. Takie zlecenie wymaga potwierdzenia przez pracownika w oddziale Funduszu. Ponadto, nadal jest możliwość przekazania zlecenia celem jego potwierdzenia do dowolnie wybranego oddziału Funduszu z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub innych systemów łączności drogą elektroniczną (np. skan/email/fax). Powyższe rozwiązania umożliwiły pacjentom szerszy dostęp do finansowanych publicznie wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie. III.1.12.Leczenie stomatologiczne W ramach leczenia stomatologicznego udzielane są świadczenia dla dzieci i dla osób dorosłych. NFZ finansuje zarówno wybrane, gwarantowane świadczenia stomatologiczne o charakterze podstawowym, jak również świadczenia specjalistyczne np. z zakresu ortodoncji, protetyki stomatologicznej, periodontologii i chirurgii stomatologicznej. Finansowane jest również leczenie w ramach programu Ortodontyczna opieka nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki. W 2023 r. wprowadzono finansowanie niektórych świadczeń stomatologicznych pakietami. Dotyczy to w szczególności świadczeń z zakresu chirurgii stomatologicznej i periodontologii. Wprowadzono również zmienioną (podwyższoną) wycenę świadczeń z zakresu protetyki stomatologicznej. III.1.13.Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień Świadczenia opieki psychiatrycznej i leczenie uzależnień realizowane są w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2019 r. poz. 1285 z późn. zm.) i udzielane w warunkach: stacjonarnych: w ramach oddziałów psychiatrycznych, oddziałów leczenia uzależnień oraz w izbie przyjęć, dziennych: w ramach oddziału/ośrodka dziennego psychiatrycznego oddziału/ośrodka dziennego leczenia uzależnień, ambulatoryjnych: w ramach poradni psychiatrycznych, zespołu leczenia środowiskowego, poradni leczenia uzależnień, oraz w formie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego (Dz. U. poz. 852 z późn. zm.). Warunki zawierania i realizacji umów o udzielanie powyższych świadczeń opieki zdrowotnej określono odpowiednio w zarządzeniu nr 7/2020/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 16 stycznia 2020 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień z późn. zm. oraz zarządzeniu nr 55/2020/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 9 kwietnia 2020 r. w sprawie umów o realizację programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego z późn. zm. 14 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 grudnia 2021 r. w sprawie zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne oraz zlecenia naprawy wyrobu medycznego (Dz.U. z 2023 r. poz. 2334). 56 III.1.13.1.Ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży (I, II i III poziom referencyjny) W 2023 roku Fundusz kontynuował realizację nowych rozwiązań w zakresie świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży, wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Zdrowia, opartych na środowiskowym modelu realizacji świadczeń tj. blisko miejsca pobytu pacjenta. W tym zakresie przeprowadzono następujące działania legislacyjne. Zarządzeniem nr 74/2023/DSOZ z dnia 28 kwietnia 2023 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, zaimplementowano przepisy nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 marca 2023 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz. U. poz. 510). Do zarządzenia wprowadzono zmianę polegającą na zwiększeniu czasu trwania programu terapeutyczno-rehabilitacyjnego dla osób z autyzmem dziecięcym, realizowanego na rzecz świadczeniobiorców, w tym ich przedstawicieli ustawowych. Natomiast, w załączniku nr 1 i 1a do zarządzenia w zakresie świadczeń dla osób z autyzmem dziecięcym lub innymi zaburzeniami rozwoju dodano produkty rozliczeniowe umożliwiające rozliczenie porady lekarskiej terapeutycznej i porady lekarskiej kontrolnej. Dodatkowo dla wizyt terapeutycznych w zakresie programu terapeutyczno-rehabilitacyjnego dla osób z autyzmem dziecięcym, realizowanych przez różnych specjalistów wprowadzono odrębne produkty rozliczeniowe, w tym poradę terapeutyczną udzielaną przez psychologa posiadającego kompetencje w zakresie terapii integracji sensorycznej. Wprowadzono również nową jednostkę redakcyjną, regulującą sposób sprawozdawania świadczeń udzielonych w domu lub w środowisku dzieci i młodzieży, o których mowa w załączniku 8 do rozporządzenia, więcej niż jednemu świadczeniobiorcy. Kolejna nowelizacją zarządzenia nr 181/2023/DSOZ z 14 grudnia 2023 r., w związku ze zgłaszanymi przez oddziały Funduszu wątpliwościami dotyczącymi możliwości podpisania ze świadczeniodawcą umowy o udzielanie świadczeń na ten sam zakres świadczeń realizowanych w poradni psychologicznej dla dzieci i młodzieży zarejestrowanej pod tym samym adresem –doprecyzowano przepis uniemożliwiający realizację w ww. poradni, zarejestrowanej pod tym samym adresem, świadczeń gwarantowanych z tego samego zakresu. Według stanu na koniec 2023 roku Narodowy Fundusz Zdrowia roku zawarł umowy na realizację świadczeń z: 447 zespołami/ ośrodkami środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży – I poziom referencyjny, 80 centrami zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży – poradnia zdrowia psychicznego – II poziom referencyjny, 75 centrami zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży – II poziom referencyjny posiadający w strukturze organizacyjnej poradnię zdrowia psychicznego i oddział dzienny, 57 33 ośrodkami wysokospecjalistycznej całodobowej opieki psychiatrycznej – III poziom referencyjny (świadczeniodawcy prowadzący ośrodek zobowiązani są również do realizacji świadczeń w zakresie jednej z form II poziomu referencyjnego). Prezes NFZ podejmował również inne działania regulujące zakres opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. W systemie informatycznym NFZ wprowadzono dostosowanie polegające na umożliwieniu sprawozdawania w ramach produktu rozliczeniowego więcej niż jednej osoby personelu biorącej udział w realizacji świadczenia gwarantowanego udzielanego przez dwie osoby z personelu. W efekcie zarządzeniem zmieniającym nr 74/2023/DSOZ z dnia 28 kwietnia 2023 r., dotychczasowe produkty rozliczeniowe określone w załączniku nr 1 i 1a do zarządzenia, przeznaczone do rozliczenia przedmiotowych świadczeń, zastąpiono jednym produktem dla określonego świadczenia. Następnie zarządzeniem zmieniającym nr 181/2023/DSOZ z 14 grudnia 2023 r., w zakresie: świadczenia w izbie przyjęć, wprowadzono do sprawozdawania do Funduszu, nowe produkty sprawozdawcze dotyczące badań laboratoryjnych, obrazowych i elektrofizjologicznych, natomiast w zakresie porady lekarskiej diagnostycznej – badania laboratoryjne. Regulacja wskazała, że przedmiotowe badania można sprawozdać dopiero po otrzymaniu wyniku. Jednocześnie wprowadzono produkt rozliczeniowy umożliwiający rozliczenie porady domowej lub środowiskowej zrealizowanej przez pielęgniarkę w tym samym dniu i miejscu kolejnemu świadczeniobiorcy. Doprecyzowano również i poszerzono zakres świadczeń gwarantowanych jednostkowych realizowanych na rzecz osób uprawnionych innych niż świadczeniobiorca (np. rodzin czy osób stanowiących oparcie społeczne świadczeniobiorcy), dla których w związku z potrzebą sprawozdawania kodu rozpoznania wg ICD-10, wskazano do stosowania kod Z76.8 – osoby stykające się ze służbą zdrowia w innych określonych okolicznościach. Dodatkowo w związku z potrzebą ujednolicenia przepisów zarządzenia z §31 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 787, z późn. zm.), wprowadzono zmianę do wzoru umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, polegającą na doprecyzowaniu zakresu recept. III.1.14.Centra Zdrowia Psychicznego W 2023 roku kontynuowano realizację programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego, który rozpoczął się z dniem 1 lipca 2018 r. w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego (Dz. U. poz. 852 z późn. zm.). Celem programu pilotażowego jest przetestowanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki zdrowotnej opartego na centrach zdrowia psychicznego w aspektach organizacji, finansowania, jakości oraz dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej. Na koniec 2023 roku NFZ zawarł umowy na realizację świadczeń w 100 centrach zdrowia psychicznego. Nowelizacją rozporządzenia pilotażowego z dnia 13 września 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1982) przedłużono czas trwania programu pilotażowego do 31 grudnia 2024 r. 58 Pilotażem objęte są świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, zawarte w wykazie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 31d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zakresie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, z wyłączeniem: świadczeń z zakresu leczenia uzależnień w warunkach stacjonarnych, dziennych i ambulatoryjnych; świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży oraz świadczeń psychiatrii sądowej w warunkach podstawowego i wzmocnionego zabezpieczenia. Pilotaż, który co do zasady testuje sposób realizacji świadczeń wg określonego modelu, wymaga bieżących aktualizacji przepisów umożliwiających rozliczenie udzielonych świadczeń. Zatem zaistniała potrzeba nowelizacji obowiązującego zarządzenia nr 55/2020/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 9 kwietnia 2020 r. w sprawie umów o realizację programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego wynikająca m.in. ze zmian przepisów rozporządzenia pilotażowego. Zarządzeniem nr 132/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 11 września 2023 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie umów o realizację programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego zaimplementowano przepisy nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lipca 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego (Dz. U. poz. 1288). Zarządzeniem zmieniającym wprowadzono wynikający z rozporządzenia obwiązek dla realizatorów pilotażu w postępowaniu o zawarcie z Funduszem umowy o udzielanie świadczeń w ramach programu pilotażowego do przedłożenia kopii ofert dotyczących podwykonawstwa w realizacji pilotażu. Ponadto w związku z wprowadzeniem możliwości wliczenia miejsc oddziału dziennego psychiatrycznego rehabilitacyjnego dla dorosłych do wymaganej liczby miejsc w oddziałach dziennych, celem zabezpieczenia świadczeniobiorcom dostępu do świadczeń, w zarządzeniu dodano produkt sprawozdawczy umożliwiający sprawozdawanie wykonanych świadczeniobiorcy z obszaru działania centrum, świadczeń w ramach oddziału dziennego psychiatrycznego rehabilitacyjnego dla dorosłych. W związku z wątpliwościami, dotyczącymi sposobu postępowania w przypadku zaistnienia potrzeby wprowadzenia zmian do umów o udzielanie świadczeń w ramach pilotażu (np. w przypadku konieczności poszerzenia obszaru działania centrum, wprowadzenia do umowy nowej komórki organizacyjnej albo jej usunięcia czy też innej sytuacji wymuszającej takie zmiany), dodano przepis, zgodnie z którym w przypadku zmiany umowy o realizację pilotażu, odpowiednio zastosowanie będą miały przepisy dotyczące trybu wnioskowego przed podpisaniem stosownego aneksu. Dodatkowo w związku z potrzebą ujednolicenia przepisów zarządzenia z §31 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 787, z późn. zm.), wprowadzono zmianę do wzoru umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, polegającą na doprecyzowaniu zakresu recept. 59 Jednocześnie w załączniku nr 3 do zarządzenia – w zakresie świadczenia pomoc doraźna i porada lekarska diagnostyczna, wprowadzono nowe produkty sprawozdawcze dotyczące badań laboratoryjnych obrazowych i elektrofizjologicznych, do sprawozdawania do Funduszu w przypadku ich udzielenia świadczeniobiorcy. III.1.15.Rehabilitacja lecznicza W 2023 roku świadczenia w rodzaju rehabilitacja lecznicza realizowane były w zakresach: ambulatoryjnych: lekarska ambulatoryjna opieka rehabilitacyjna, fizjoterapia ambulatoryjna, fizjoterapia domowa. ośrodkach/oddziałach dziennych: rehabilitacja ogólnoustrojowa, rehabilitacja dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego, rehabilitacja osób z dysfunkcją narządu słuchu i mowy, rehabilitacja osób z dysfunkcją narządu wzroku, rehabilitacja kardiologiczna, rehabilitacja pulmonologiczna. stacjonarnych: rehabilitacja neurologiczna, rehabilitacja kardiologiczna, rehabilitacja ogólnoustrojowa, rehabilitacja pulmonologiczna, leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką. Dodatkowo we wszystkich powyższych zakresach obywała się rehabilitacja w zakresach skojarzonych dedykowanych dla osób o znacznym stopniu niepełnosprawności z wyjątkiem leczenia dzieci i dorosłych ze śpiączka. Dnia 10.01.2023 r. opublikowano zarządzenie Nr 7/2023/DSOZ Prezesa NFZ zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzajach rehabilitacja lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie świadczeń – leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką. Wprowadzono nim regulacje dotyczące spełnienia warunków realizacji świadczeń domowych określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej w przypadku ich udzielania przez podmioty posiadające umowę na fizjoterapię ambulatoryjną. Dodatkowo wprowadzono obowiązek wyodrębnienia w harmonogramie personelu udzielającego świadczeń domowych w umowach na fizjoterapie ambulatoryjną, w przypadku realizacji tych świadczeń. Zarządzenie weszło w życie z dniem 1 kwietnia 2023 roku. III.1.16.Ogólna charakterystyka zmian w przepisach dotyczących kontroli W 2023 roku zostały wprowadzone istotne zmiany w przepisach dotyczących realizacji kontroli przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1938), wprowadzono zmiany w: −ustawie o świadczeniach dodano możliwość rozszerzenia zakresu przedmiotowego kontroli oraz wyłączono możliwość złożenia zażalenia na czynności Prezesa NFZ, o których mowa w art. 61d ust. 12 i art. 61t ust. 3, czyli na rozpatrzenie przez Prezesa NFZ środków odwoławczych w procesie kontroli w postaci sprzeciwu i zastrzeżeń. Niniejsza zmiana weszła w życie z dniem 1 listopada 2023 r.; 60 −ustawie o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych – zmiany dotyczące wskazania terminu zwrotu Funduszowi kwoty stanowiącej równowartość kwoty refundacji wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia dokonania refundacji, o której mowa w art. 46 ust. 1, oraz w miejsce kary pieniężnej nakładanej w drodze decyzji administracyjnej, wprowadzono karę pieniężną w wysokości równowartości kwoty refundacji, która będzie określana w wystąpieniu pokontrolnym i wezwaniu do zapłaty. III.2.Realizacja świadczeń opieki zdrowotnej III.2.1.System Podstawowego Szpitalnego Zabezpieczenia Świadczeń Opieki Zdrowotnej W rozdziale przedstawiono efekty funkcjonowania systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej 15 , zwanego dalej również „systemem zabezpieczenia”, „siecią szpitali”, „PSZ” lub „systemem PSZ”. Porównano funkcjonowanie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, w okresie 2022-2023 tj. rok do roku. III.2.1.1.Funkcjonowanie systemu PSZ w latach 2022-2023 Tabela nr III.1. Dane z realizacji świadczeń w ramach systemu PSZ za okres 2022-2023 (wartości świadczeń wyrażone w mln zł). Liczba świadczeńWartość świadczeń OW NFZ 2022202320222023 Dolnośląski2 944 2563 322 7024 4086 279 Kujawsko-pomorski2 906 2223 236 3903 2774 598 Lubelski2 914 8093 368 0213 1074 570 Lubuski1 060 0681 188 7951 2801 771 Łódzki3 198 9813 686 6183 6825 418 Małopolski4 283 3614 789 2395 0497 250 Mazowiecki8 061 6969 122 8619 59313 780 Opolski1 049 5061 168 3491 0641 588 Podkarpacki2 559 6862 955 6142 7774 041 Podlaski1 803 2932 174 1201 7782 600 Pomorski2 895 0873 312 9713 3834 916 Śląski5 395 1016 052 6136 8789 739 Świętokrzyski1 549 6731 770 8411 8622 644 Warmińsko-mazurski1 682 5841 993 4431 8212 595 15 Dane wykorzystane do analizy pochodzą z systemu informatycznego Centrali NFZ i zostały wygenerowane w dniu 19 kwietnia 2024 r. W przypadku świadczeń rozliczonych w ramach ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej uwzględniono ich wartość w oparciu o cenę jednostki sprawozdawczej ryczałtu systemu zabezpieczenia obowiązującą w danym okresie rozliczeniowym. 61 OW NFZ Liczba świadczeńWartość świadczeń 2022202320222023 Wielkopolski3 350 8993 783 8605 0727 127 Zachodniopomorski2 299 7632 515 9492 5353 471 Polska47 954 98554 442 38657 56782 386 Tabela nr III.2. Dane z realizacji świadczeń w ramach systemu PSZ w rodzaju świadczeń leczenie szpitalne za okres 2022-2023 r. (wartości świadczeń wyrażone w mln zł). Liczba świadczeńWartość świadczeń OW NFZ 2022202320222023 Dolnośląski1 362 8701 542 4854 0105 682 Kujawsko-pomorski1 056 4171 208 5882 9064 074 Lubelski877 7211 005 6912 7053 979 Lubuski323 232362 9081 1101 521 Łódzki1 106 5481 225 2273 2364 736 Małopolski1 332 5491 471 0844 4756 450 Mazowiecki2 744 6463 157 4448 50812 248 Opolski334 151383 9419111 359 Podkarpacki876 177985 2132 4613 560 Podlaski461 892548 1901 5502 226 Pomorski1 073 6491 243 0642 9804 351 Śląski1 972 8812 269 4316 1568 705 Świętokrzyski554 508619 3761 6372 313 Warmińsko-mazurski523 187588 0951 5722 216 Wielkopolski1 491 7941 678 5434 5796 425 Zachodniopomorski763 301852 2332 1993 009 Polska16 855 52319 141 51350 99672 854 Tabela nr III.3. Dane z realizacji świadczeń w ramach systemu PSZ w rodzaju AOS za okres 2022-2023 (wartości świadczeń w mln zł). Liczba świadczeńWartość świadczeń OW NFZ 2022202320222023 Dolnośląski1 518 6681 705 655268389 Kujawsko-pomorski1 827 6961 996 980285396 Lubelski1 957 2032 256 041294445 Lubuski729 509815 869129184 Łódzki2 003 9262 363 764325499 Małopolski2 795 7423 083 888439622 Mazowiecki4 771 6895 368 8527401 048 Opolski697 156759 628103144 Podkarpacki1 634 6511 903 158243372 62 114% 113% 124% 117% 114% 143% 145% 145% 143% 143% Leczenie Szpitalne Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna Rehabilitacja Lecznicza Świadczenia Odrębnie Kontraktowane Ogółem Liczba świadczeńWartość świadczeń OW NFZ Liczba świadczeńWartość świadczeń 2022202320222023 Podlaski1 300 3271 553 283191304 Pomorski1 693 2651 937 219294416 Śląski3 299 4083 644 789535768 Świętokrzyski931 4271 065 065142213 Warmińsko-mazurski1 069 4731 292 308165255 Wielkopolski1 795 8222 034 415314460 Zachodniopomorski1 520 8331 645 905274373 Polska29 546 79533 426 8194 7436 888 Tabela nr III.4. Dane z realizacji świadczeń w ramach systemu PSZ za okres 2022-2023 wg rodzaju świadczeń (wartości świadczeń w mln zł). Liczba świadczeńWartość świadczeń Rodzaj świadczeń 2022202320222023 Leczenie Szpitalne16 855 52319 141 51350 99672 854 Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna29 546 79533 426 8194 7436 888 Rehabilitacja Lecznicza853 2201 058 4471 1891 729 Świadczenia Odrębnie Kontraktowane699 447815 607638914 Razem47 954 98554 442 38657 56782 386 Wykres nr III.1. Porównanie wzrostu w latach 2022-2023 w ujęciu liczbowym i wartościowym wg rodzaju świadczeń. Wzrost liczby świadczeń w okresie 2022-2023 r. objętych systemem PSZ to ok. 14% w skali kraju. W analizowanym okresie odnotowano wzrost liczby świadczeń we wszystkich rodzajach świadczeń. Największy wzrost odnotowano w rodzaju rehabilitacja lecznicza (24%) oraz świadczenia odrębnie kontraktowane (17%). Należy mieć jednak na uwadze, że liczba świadczeń zależna jest od sposobu raportowania świadczeń do NFZ. W ujęciu wartościowym odnotowano wzrost wartości świadczeń we wszystkich rodzajach świadczeń, ogółem o ok. 63 43%. Istotny wzrost wartości świadczeń jest konsekwencją działań podjętych w związku z rekomendacją Nr 54/2023 z dnia 31 maja 2023 r. Prezesa AOTMiT w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej. W 2023 nastąpił również wzrost ceny jednostki sprawozdawczej w ryczałcie systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej z poziomu 1,62 zł w styczniu do 1,72 zł od lipca. Tabela nr III.5. Dane z realizacji świadczeń w ramach systemu PSZ za okres 2022-2023 wg. poziomu PSZ (wartości świadczeń w mln zł). Liczba świadczeńWartość świadczeń Poziom zabezpieczenia zdrowotnego 2022202320222023 Szpital I Stopnia11 218 27212 131 7939 84813 755 Szpital II Stopnia9 629 12610 602 83510 17413 816 Szpital III Stopnia10 013 30111 937 47212 68318 617 Szpital Ogólnopolski12 571 32614 680 64019 22828 130 Szpital Onkologiczny2 813 6403 278 9383 7055 315 Szpital Pediatryczny1 033 2111 100 6577811 254 Szpital Pulmonologiczny676 109710 0511 1481 499 Ogółem47 954 98554 442 38657 56782 386 Wykres nr III.2 Procentowa zmiana liczby oraz wartości świadczeń w 2023 roku w porównaniu do 2022 roku wg poziomu szpitali. 108% 110% 119% 117% 117% 107% 105% 140% 136% 147% 146% 143% 161% 131% Szpital I StopniaSzpital II StopniaSzpital III Stopnia Szpital Ogólnopolski Szpital Onkologiczny Szpital Pediatryczny Szpital Pulmonologiczny Liczba świadczeńWartość świadczeń Wzrost liczby udzielonych świadczeń zanotowały szpitale wszystkich poziomów zabezpieczenia zdrowotnego. Największy względny wzrost odnotowano w podmiotach zakwalifikowanych do pediatrycznego poziomu zabezpieczenia. 64 Tabela nr III.6. Liczba szpitali zakwalifikowanych do poszczególnych poziomów PSZ. Poziom PSZ20222023 Szpital I Stopnia275268 Szpital II Stopnia9698 Szpital III Stopnia6166 Szpital Onkologiczny1819 Szpital Pulmonologiczny3029 Szpital Pediatryczny1212 Szpital Ogólnopolski8687 Razem578579 Wykres nr III.3. Porównanie dynamiki w ujęciu liczbowym wg rodzaju świadczeń. 118% 106% 114% 108% 110% 134% 120% 141% 126% 125% Leczenie Szpitalne Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna Rehabilitacja Lecznicza Świadczenia Odrębnie Kontraktowane Ogółem 2022/20212023/2021 Wykres nr III.4. Porównanie dynamiki w ujęciu wartościowym wg rodzaju świadczeń. 141% 145% 191% 132% 142% 201% 211% 277% 189% 203% Leczenie Szpitalne Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna Rehabilitacja Lecznicza Świadczenia Odrębnie Kontraktowane Ogółem 2022/20212023/2021 65 Wykres nr III.5. Porównanie dynamiki w ujęciu liczbowym wg poziomu szpitali. 110% 110% 114% 110% 106% 110% 106% 110% 119% 121% 136% 129% 124% 118% 112% 125% Szpital I StopniaSzpital II StopniaSzpital III StopniaSzpital Ogólnopolski Szpital Onkologiczny Szpital Pediatryczny Szpital Pulmonologiczny Ogółem 2022/20212023/2021 Wykres nr III.6. Porównanie dynamiki w ujęciu wartościowym wg poziomu szpitali.. 150% 145% 145% 137% 131% 140% 150% 142% 210% 197% 213% 200% 187% 225% 196% 203% Szpital I StopniaSzpital II StopniaSzpital III StopniaSzpital Ogólnopolski Szpital Onkologiczny Szpital Pediatryczny Szpital Pulmonologiczny Ogółem 2022/20212023/2021 III.2.2.Postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej Postępowania konkursowe w 2023 roku przeprowadzono postępowania w trybie konkursu ofert i rokowań. Wszystkich postępowań było 5 182. Rozstrzygnięto 3 170, unieważniono bądź odwołano 1 991 oraz 21 postępowań ze statusem zakończony. 66 Tabela nr III.7. Liczba postępowań w 2023 roku, stan na 31.12.2023 r. (wszystkie). Nazwa Oddziału Podstawowa opieka zdrowotna Ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne Leczenie szpitalne Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień Rehabilitacja lecznicza Leczenie stomatologiczne Leczenie uzdrowiskowe Profilaktyczne programy zdrowotne Świadczenia odrębnie kontraktowane Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze Opieka paliatywna i hospicyjna Pomoc doraźna i transport sanitarny liczba postępowań Dolnośląski 2267508817261 172 Kujawsko-Pomorski1543713111 1 118 Lubelski151511577 913413 2272 Lubuski 2273262048 3301655248 Łódzki 69123811425 178 102457 Małopolski 87121835414 6417324710 Mazowiecki 17336182032 44172 306 Opolski 44819592 3 2821 247 Podkarpacki 5320014229 72921 337 Podlaski 4250183573 342139308350 Pomorski 12211660 274285545 313 Śląski18153252486 1817 1 594 Świętokrzyski 2075413 1 15 2121 Warmińsko-Mazurski 646757612 42722721350 Wielkopolski 1105578613 818563 392 Zachodniopomorski 5224132954 32 195 Razem2089011134258008087316242344193245 182 III.2.2.1.Liczba i wartość umów w 2023 roku Tabela nr III.8. Liczba i wartość (w tys. zł) umów 2023 roku w podziale na oddziały wojewódzkie NFZ. OW NFZLiczba umówWartość umów Dolnośląski2 5589 822 661,92 Kujawsko-Pomorski1 7106 905 928,33 Lubelski2 0687 391 705,42 Lubuski1 1083 066 506,43 Łódzki2 5868 604 169,76 Małopolski3 00511 645 110,82 Mazowiecki3 87120 438 602,40 Opolski1 1902 900 566,72 Podkarpacki2 4266 990 283,37 67 OW NFZLiczba umówWartość umów Podlaski1 3264 222 474,24 Pomorski1 7117 723 300,01 Śląski4 50715 962 520,64 Świętokrzyski1 2644 185 253,00 Warmińsko-Mazurski1 5424 209 686,51 Wielkopolski4 33611 211 716,77 Zachodniopomorski1 3605 332 582,05 Razem36 568130 613 068,39 III.2.3.Podstawowa opieka zdrowotna Podstawowa opieka zdrowotna (POZ) jest częścią systemu opieki zdrowotnej, zapewniającą wszystkim osobom uprawnionym do świadczeń zamieszkałym /przebywającym na terytorium Polski, kompleksowe i skoordynowane świadczenia opieki zdrowotnej w miejscu zamieszkania. Świadczenia udzielane są w warunkach ambulatoryjnych (w gabinecie, poradni lub przychodni), a w przypadkach uzasadnionych medycznie, także w domu pacjenta (również w domu pomocy społecznej jako miejsca zamieszkania osoby zadeklarowanej do lekarza POZ). Obejmują także profilaktyczną opiekę nad dziećmi i młodzieżą sprawowaną przez pielęgniarkę /higienistkę w środowisku nauczania i wychowania. Funkcjonowanie POZ (za wyjątkiem świadczeń profilaktycznej opieki nad dziećmi i młodzieżą w środowisku nauczania i wychowania oraz świadczeń nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej w POZ) oparte jest na prawie do imiennego wyboru lekarza, pielęgniarki, położnej podstawowej opieki zdrowotne. Przedmiotem zwieranych umów w podstawowej opiece zdrowotnej są: świadczenia lekarza POZ, świadczenia pielęgniarki POZ, świadczenia położnej POZ, świadczenia pielęgniarki szkolnej, świadczenia transportu sanitarnego w POZ oraz świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej oraz świadczenia koordynatora. Tabela nr III.9. Liczba świadczeniodawców w podstawowej opiece zdrowotnej w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 707707689 Kujawsko-Pomorski 432435428 Lubelski 558552547 Lubuski 403400393 Łódzki 496491490 Małopolski 690688684 Mazowiecki 833838838 Opolski 262264258 Podkarpacki 677664666 Podlaski 299295292 Pomorski 501496497 68 Nazwa OW Liczba świadczeniodawców 202120222023 Śląski 9939981000 Świętokrzyski 270272268 Warmińsko-Mazurski 455459462 Wielkopolski 1 4271 4201 425 Zachodniopomorski 436432421 Razem9 4399 4119 358 Powyższe dane przedstawiają nieznaczny spadek liczby świadczeniodawców w stosunku do ubiegłych lat. Tabela nr III.10. Planowane koszty finansowania świadczeń w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna w latach 2021-2023 i ich wykonanie (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 1 264 065,001 256 110,641 158 241,001 144 204,381 371 831,001 369 904,81 Kujawsko-Pomorski900 965,00894 167,44925 662,00808 625,19956 241,00945 636,68 Lubelski930 539,00895 774,02828 372,00826 155,531 014 909,001 014 897,34 Lubuski451 386,00436 672,75398 253,00391 862,89476 478,00463 802,20 Łódzki1 102 584,001 088 552,731 000 056,00989 694,311 199 890,001 182 611,97 Małopolski1 474 648,001 460 643,861 381 232,001 360 091,571 611 857,001 603 714,09 Mazowiecki2 520 001,002 486 162,842 319 245,002 302 781,582 691 110,002 672 795,99 Opolski409 670,00391 313,46376 861,00356 997,78419 480,00416 400,93 Podkarpacki856 003,00854 973,50799 736,00793 029,43956 824,00952 974,42 Podlaski506 421,00480 648,68442 507,00438 670,24528 452,00526 789,01 Pomorski1 032 689,001 029 720,05947 014,00936 755,711 091 990,001 091 980,42 Śląski1 953 378,001 943 118,471 852 448,001 776 685,812 116 867,002 093 287,69 Świętokrzyski509 658,00504 241,36501 456,00463 927,39550 850,00549 962,31 Warmińsko-Mazurski587 380,00585 160,98541 432,00534 345,71634 354,00630 647,81 Wielkopolski1 593 115,001 558 918,411 477 572,001 440 086,361 692 967,001 662 901,67 Zachodniopomorski743 211,00723 903,23679 382,00665 299,29793 357,00770 312,80 Razem16 835 713,0016 590 082,4215 629 469,0015 229 213,1718 107 457,0017 948 620,14 Na podstawie powyższych danych zaobserwować można wzrost kosztów finansowania świadczeń i ich wykonania w stosunku do ubiegłego roku. Spadek kosztów w 2022 roku podyktowany był wyhamowywaniem m.in. szczepień ochronnych przeciw COVID-19. 69 Tabela nr III.11. Porównanie liczby pacjentów (wg unikalnego identyfikatora) i liczby wykonanych świadczeń w POZ w latach 2020-2022. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 2 020 18112 024 8802 113 66012 470 2262 109 97713 299 790 Kujawsko-Pomorski1 487 4899 132 3851 540 8059 451 5651 543 03410 040 423 Lubelski1 551 9519 795 6761 600 87310 225 7691 600 43710 907 496 Lubuski719 1284 230 815751 7674 323 401759 4324 681 436 Łódzki1 826 88911 396 9881 896 00911 778 8241 900 16012 468 281 Małopolski2 423 67013 737 5742 538 87114 366 0642 564 45415 333 604 Mazowiecki3 754 02020 685 3653 926 88821 688 9443 944 29823 111 265 Opolski653 6683 835 039682 1994 045 345683 4114 236 198 Podkarpacki1 508 4108 690 3651 556 1499 038 1371 568 7879 551 348 Podlaski846 0415 043 842872 5395 253 531871 8975 534 561 Pomorski1 709 0449 948 9561 779 46110 265 1931 792 16410 924 385 Śląski3 264 98619 753 4133 389 81020 785 9003 383 46821 601 587 Świętokrzyski873 5535 233 364899 9855 476 803903 1265 834 515 Warmińsko-Mazurski1 008 3416 200 0021 039 9046 412 5491 035 8736 721 993 Wielkopolski2 605 72715 962 6532 741 77416 981 8732 749 75917 746 594 Zachodniopomorski1 226 2697 707 3381 273 8627 976 8941 271 4128 403 708 Razem27 479 367163 378 65528 604 556170 541 01828 681 689180 397 184 Powyższe dane przedstawiają wzrost liczby świadczeń z jednoczesnym wzrostem liczby pacjentów w stosunku do lat ubiegłych. Tabela nr III.12. Liczba zawartych umów na 2023 rok na realizacje świadczeń w budżecie powierzonym opieki koordynowanej. Oddział NFZLiczba świadczeniodawców Dolnośląski174 Kujawsko-Pomorski107 Lubelski243 Lubuski37 Łódzki155 Małopolski164 Mazowiecki217 Opolski24 Podkarpacki66 Podlaski99 Pomorski94 Śląski193 Świętokrzyski54 70 Oddział NFZLiczba świadczeniodawców Warmińsko-Mazurski50 Wielkopolski106 Zachodniopomorski50 Razem 1 833 Tabela nr III.13. Liczba udzielonych świadczeń przez lekarzy POZ w latach 2021-2023 Świadczenie202120222023 Porada domowa996 1271 101 0551 142 878 Porada ambulatoryjna112 116 469119 228 310122 696 529 Patronaże126 279132 514127 951 Badanie bilansowe, w tym badanie przesiewowe 851 540950 127955 954 Profilaktyczne w ramach profilaktyki chorób układu krążenia 42 690198 583383 613 Tabela nr III.14. Liczba udzielonych świadczeń przez pielęgniarki POZ w latach 2021-2023 Świadczenie202120222023 Wizyta domowa4 121 7554 368 5754 720 367 Wizyta ambulatoryjna10 917 07811 320 22912 236 394 Wizyta patronażowa63 87968 14166 310 Tabela nr III.15. Liczba udzielonych świadczeń przez położne POZ w latach 2021-2023 Świadczenie202120222023 Wizyta domowa708 597763 107717 156 Wizyta ambulatoryjna1 705 9791 692 8661 673 342 Wizyta patronażowa1 291 1491 243 5721 127 790 Tabela nr III.16. Liczba udzielonych świadczeń w środowisku nauczania i wychowania w latach 2021-2023 202120222023 Dzieci, którym wykonano testy przesiewowe w rocznikach określonych dla bilansów zdrowia1 816 5511 866 8812 524 382 Badania przesiewowe w pozostałych rocznikach1 133 2731 619 5631 661 111 Inne udokumentowane świadczenia profilaktyczne5 239 1046 498 0716 950 339 III.2.4.Ambulatoryjna opieka specjalistyczna Świadczenia w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna realizowane są w poradniach specjalistycznych, poprzez porady, program kompleksowej opieki nad pacjentem z cukrzycą i HIV oraz ambulatoryjne świadczenia kosztochłonne (np. rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, gastroskopia i inne). 71 Tabela nr III.17. Liczba świadczeniodawców w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 444433416 Kujawsko-Pomorski 296293291 Lubelski 236233234 Lubuski 143137140 Łódzki 342328329 Małopolski 386379384 Mazowiecki 528514519 Opolski 164166166 Podkarpacki 317316318 Podlaski 193188182 Pomorski 274265258 Śląski 827798798 Świętokrzyski 251245242 Warmińsko-Mazurski 279273272 Wielkopolski 577552553 Zachodniopomorski 230218211 Razem5 4875 3385 313 Powyższe dane przedstawiają spadek liczby świadczeniodawców w porównaniu do ubiegłych lat. Tabela nr III.18. Wartość i wykonanie umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w latach 2021- 2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 408 487397 599559 398529 074687 259658 501 Kujawsko-Pomorski207 324207 479288 879289 274362 847362 061 Lubelski237 204235 108349 307348 073463 280462 280 Lubuski113 749114 511156 495154 556198 499196 371 Łódzki333 816309 087494 914464 763624 458607 212 Małopolski431 055429 182586 064570 208742 183717 883 Mazowiecki635 351631 285894 733887 4931 118 9431 116 706 Opolski98 63899 143134 848130 727171 312168 337 Podkarpacki274 999279 590380 727372 571478 625456 874 Podlaski169 746163 567229 691225 858260 646258 735 Pomorski329 401331 283464 658457 513595 040580 149 Śląski737 095737 7721 029 5391 005 0861 315 2411 270 763 Świętokrzyski168 518158 984231 621224 331293 419289 579 Warmińsko-Mazurski177 614175 769247 633243 980291 154289 509 72 Nazwa Oddziału 202120222023 Wielkopolski502 192496 208727 325691 562889 141854 574 Zachodniopomorski161 203162 827228 202228 307289 245288 666 Razem4 986 3924 929 3957 004 0336 823 3778 781 2918 578 201 Zauważalny wyraźny wzrost planowych kosztów finansowania świadczeń i ich wykonania w stosunku do lat poprzednich. Tabela nr III.19. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 1 161 5585 441 3011 210 7885 626 0791 261 9805 990 977 Kujawsko-Pomorski862 8704 048 483899 4204 230 607936 7254 507 922 Lubelski888 8384 504 272949 1684 902 8141 005 4895 434 209 Lubuski407 0011 832 517430 2391 923 968451 0732 048 379 Łódzki1 033 6485 232 9101 089 7275 606 2881 152 3566 146 694 Małopolski1 384 5427 166 9611 446 4777 468 4331 518 1718 011 559 Mazowiecki2 184 84910 666 0982 307 63411 433 3522 431 53612 472 154 Opolski383 1801 706 076399 2531 783 289418 1081 899 877 Podkarpacki892 0324 460 601930 3154 712 587979 5175 143 876 Podlaski548 7302 785 435579 3222 979 627603 7133 230 742 Pomorski996 7745 128 1151 048 0675 405 9251 095 9335 784 237 Śląski2 053 34511 054 4702 132 80311 569 4192 214 58212 340 024 Świętokrzyski509 4322 453 745539 2582 628 539569 3612 858 791 Warmińsko-Mazurski598 7132 847 589624 6662 982 189653 7163 180 249 Wielkopolski1 400 3456 530 3791 451 8726 689 5901 514 1847 126 510 Zachodniopomorski692 3793 350 468718 9753 459 375748 0253 685 381 Razem15 998 23679 209 42016 757 98483 402 08117 554 46989 861 581 Powyższe dane przedstawiają widoczny wzrost liczby świadczeń z jednoczesnym wzrostem liczby pacjentów w stosunku do lat ubiegłych. Liczba pacjentów stanowi unikalną liczbę osób korzystających ze świadczeń. Do liczby świadczeń wzięto pod uwagę porady w poradniach, porady w kompleksowej ambulatoryjnej opiece specjalistycznej oraz świadczenia kosztochłonne. 73 III.2.5.Leczenie szpitalne Tabela nr III.20. Liczba świadczeniodawców w leczeniu szpitalnym 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 696969 Kujawsko-Pomorski 575454 Lubelski 565755 Lubuski 292930 Łódzki 636368 Małopolski 686871 Mazowiecki 117115115 Opolski 333232 Podkarpacki 505253 Podlaski 353636 Pomorski 394141 Śląski 122121127 Świętokrzyski 373535 Warmińsko-Mazurski 495152 Wielkopolski 908788 Zachodniopomorski 383738 Razem952947964 W 2023 roku zauważalny jest wzrost liczby świadczeniodawców w porównaniu z poprzednimi okresami sprawozdawczymi. Tabela nr III.21. Wartość i wykonanie umów w rodzaju leczenie szpitalne w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość umówKoszty realizacjiWartość umówKoszty realizacjiWartość umówKoszty realizacji Dolnośląski 4 069 796,923 962 238,345 296 254,935 110 120,706 770 322,896 662 083,47 Kujawsko-Pomorski2 894 671,882 898 146,513 808 597,023 817 484,725 057 758,525 053 545,03 Lubelski3 014 937,582 994 641,583 966 254,203 962 817,465 096 842,645 061 281,08 Lubuski1 139 230,241 134 616,641 535 662,651 502 306,871 980 581,581 963 514,20 Łódzki3 702 851,973 558 148,914 847 473,924 669 665,056 254 936,286 110 553,28 Małopolski4 639 137,354 601 554,646 179 101,446 045 021,878 154 526,057 897 410,49 Mazowiecki8 831 389,298 901 022,2411 556 394,7511 465 248,2415 082 755,2015 087 096,95 Opolski1 119 434,441 112 815,151 468 798,871 461 410,731 942 723,611 923 238,74 Podkarpacki2 684 576,212 675 682,043 493 029,343 457 126,334 628 630,904 485 649,03 Podlaski1 674 622,561 645 049,522 263 038,992 245 509,682 992 509,152 980 808,22 Pomorski3 032 159,423 008 327,354 042 984,103 950 700,155 356 361,805 182 255,34 Śląski6 540 954,466 486 233,098 527 213,138 320 339,6611 062 586,8710 730 280,73 Świętokrzyski1 788 792,161 713 502,262 329 351,772 290 652,072 971 681,082 978 931,44 Warmińsko-Mazurski1 767 538,131 736 771,162 291 997,922 291 670,362 968 348,292 973 923,03 74 Nazwa Oddziału 202120222023 Wartość umówKoszty realizacjiWartość umówKoszty realizacjiWartość umówKoszty realizacji Wielkopolski4 700 370,344 547 797,996 126 826,535 979 137,417 980 487,557 857 639,01 Zachodniopomorski2 216 277,082 209 841,022 917 338,082 921 213,363 850 998,033 833 813,26 Razem53 816 740,0453 186 388,4570 650 317,6569 490 424,6792 152 050,4290 782 023,30 Na podstawie powyższych danych zaobserwować można coroczny wzrost planowych kosztów finansowania świadczeń oraz realizacji świadczeń. Tabela nr III.22. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w leczeniu szpitalnym w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 526 2781 048 910621 5381 233 402637 1141 343 591 Kujawsko-Pomorski399 912796 749470 809929 059489 4771 036 069 Lubelski369 414707 472431 839832 486457 990911 491 Lubuski148 584271 674172 459309 286189 907353 051 Łódzki461 774936 296544 9401 082 824560 5121 167 657 Małopolski619 5371 137 473724 8621 301 613735 8131 403 908 Mazowiecki1 067 0942 113 6451 277 1412 457 6321 304 1112 701 983 Opolski171 421292 526203 091343 733212 465377 684 Podkarpacki395 582742 229459 575844 480475 767934 486 Podlaski215 941403 305248 296463 166254 095507 665 Pomorski442 352845 648523 511987 571533 5221 071 928 Śląski860 7641 680 8631 008 2841 929 3321 037 8732 125 714 Świętokrzyski232 770429 889273 507502 072290 001579 488 Warmińsko-Mazurski230 982423 760276 469499 545284 759544 397 Wielkopolski634 3631 190 565749 1471 388 198768 4911 521 805 Zachodniopomorski322 734614 715363 935677 284380 615751 433 Razem7 099 50213 635 7198 349 40315 781 6838 612 51217 332 350 Biorąc pod uwagę powyższe dane można zaobserwować wzrost liczby pacjentów z jednoczesnym wzrostem liczby świadczeń w stosunku do ubiegłego roku. III.2.6.Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień Ze świadczeń opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień można korzystać w: poradni, ośrodku dziennym, izbie przyjęć, szpitalu. Tabela nr III.23. Liczba świadczeniodawców w opiece psychiatrycznej i leczeniu uzależnień 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 120120123 Kujawsko-Pomorski 777476 75 Nazwa OW Liczba świadczeniodawców 202120222023 Lubelski 939895 Lubuski 413938 Łódzki 908890 Małopolski 11011098 Mazowiecki 194190190 Opolski 434443 Podkarpacki 666666 Podlaski 485049 Pomorski 757676 Śląski 149149137 Świętokrzyski 494947 Warmińsko-Mazurski 484647 Wielkopolski 128126131 Zachodniopomorski 636161 Razem1 3941 3861 367 Zauważalny jest nieznaczny spadek liczby świadczeniodawców w stosunku do roku poprzedniego. Tabela nr III.24. Wartość i wykonanie umów w opiece psychiatrycznej i leczeniu uzależnień w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 298 916,86261 026,35401 410,41377 258,44490 716,60478 453,07 Kujawsko-Pomorski160 128,39151 542,87208 600,93210 552,38244 635,62244 497,14 Lubelski228 860,10199 733,03309 382,12305 954,49365 682,63364 865,49 Lubuski131 379,29105 069,82196 473,81189 678,68240 984,92238 245,97 Łódzki163 819,68156 592,80254 751,52238 972,03323 181,93310 485,29 Małopolski244 455,29227 931,39284 688,84279 051,43307 002,96303 792,25 Mazowiecki491 903,27460 233,32652 329,03642 374,48781 860,38780 482,67 Opolski89 411,1473 651,26133 235,65133 111,18174 411,19173 191,87 Podkarpacki149 029,52135 880,79190 295,27188 488,21214 294,64207 418,45 Podlaski117 620,1190 472,48172 769,86170 853,85213 318,32212 571,16 Pomorski229 471,32205 387,74302 565,21299 083,31370 082,69364 927,64 Śląski413 933,93365 500,48529 922,15521 444,03626 462,33613 084,87 Świętokrzyski93 948,80365 500,48116 787,37115 823,83142 252,68143 008,35 Warmińsko-Mazurski111 687,17113 957,83132 276,95132 531,73158 008,24158 605,25 Wielkopolski281 808,30266 932,90373 540,25363 280,39486 739,69475 762,06 Zachodniopomorski105 129,24115 704,46146 731,17146 153,32172 930,60172 298,28 Razem3 311 502,423 295 118,004 405 760,534 314 611,775 312 565,415 241 689,80 Widoczny coroczny wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń oraz kosztów realizacji świadczeń. 76 Tabela nr III.25. Porównanie liczby pacjentów (wg unikalnego identyfikatora) i liczby wykonanych świadczeń w opiece psychiatrycznej i leczeniu uzależnień w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne Dolnośląski 123 112974 715930 014128 7581 086 785965 081131 0261 136 286993 319 Kujawsko-Pomorski93 207570 170454 76797 749629 032461 93496 578644 983444 271 Lubelski94 261709 570701 335103 672969 602744 597105 102947 231736 361 Lubuski39 062347 210551 31043 105409 133568 29239 345367 465583 926 Łódzki90 852649 060461 78797 878757 927536 213100 661730 773604 397 Małopolski119 275882 615533 058118 739931 904530 99493 758791 167486 030 Mazowiecki207 8062 018 1451 256 719224 9402 414 4101 322 240227 4932 467 4471 376 173 Opolski39 658260 385319 76341 763308 121347 04345 857335 376363 307 Podkarpacki83 992512 677430 64687 496625 250413 49378 786623 984363 163 Podlaski46 192293 832347 54948 794378 186368 04049 386375 465393 452 Pomorski110 053808 542687 874115 354896 954691 427109 827883 069709 757 Śląski179 5831 398 7791 253 010183 9271 580 0201 255 184170 7841 518 2061 250 174 Świętokrzyski51 526298 731256 60953 228332 106275 89953 183329 716292 505 Warmińsko-Mazurski52 627295 532321 76154 472342 107344 46851 897334 452332 311 Wielkopolski157 4901 027 618886 648163 6091 129 160928 728170 2661 187 055968 702 Zachodniopomorski59 325399 814348 21761 732443 686369 32861 243449 525345 275 Razem 1 548 02111 447 3959 741 0671 625 21613 234 38310 122 9611 585 19213 122 20010 243 123 Na podstawie powyższych danych zaobserwować można spadek liczby pacjentów, spadek liczby świadczeń w warunkach ambulatoryjnych i wzrost liczby świadczeń w warunkach stacjonarnych. III.2.6.1.Ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży Tabela nr III.26. Porównanie liczby pacjentów (wg unikalnego identyfikatora) i liczby wykonanych świadczeń w opiece psychiatrycznej i leczeniu uzależnień pacjentów poniżej 18 roku życia w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne Dolnośląski 19 044231 82468 91621 988258 85282 50025 816308 08084 091 Kujawsko-Pomorski14 71188 81630 47916 695105 89135 57318 969140 11638 760 Lubelski16 043269 53325 10320 592340 57733 62821 236303 43735 469 Lubuski5 32663 32050 7567 16688 87153 1449 03495 06049 591 Łódzki10 260159 37049 41312 978200 93663 32315 868194 86470 293 Małopolski18 858215 91116 03320 716212 07023 11422 608245 66727 736 Mazowiecki39 526562 54599 38850 117693 614112 20653 781697 552113 444 Opolski4 75039 5276 0835 20050 8267 4237 04660 9838 113 Podkarpacki12 778143 45911 60315 445180 50512 49015 606182 54713 245 Podlaski8 08273 6755 3658 988106 4749 41110 630121 40220 787 77 Nazwa Oddziału 202120222023 liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne Pomorski15 531166 57450 33319 432208 70359 64622 554214 98964 732 Śląski23 779234 296105 02628 084278 846107 42328 335297 108110 213 Świętokrzyski6 43056 51911 4057 51069 05016 7468 19767 00420 487 Warmińsko-Mazurski8 12861 88015 4728 79870 00517 22010 03178 44919 082 Wielkopolski19 906167 16228 50922 586188 65529 81427 508228 84530 620 Zachodniopomorski7 09848 29536 3768 65363 51743 12110 34174 92143 128 Razem230 2502 582 706610 260274 9483 117 392706 782307 5603 311 024749 791 Widoczny coroczny wzrost liczby pacjentów oraz wzrost liczby świadczeń. III.2.6.2.Centra Zdrowia Psychicznego Tabela nr III.27. Porównanie liczby świadczeniodawców, liczby pacjentów (wg unikalnego identyfikatora) i liczby wykonanych świadczeń w Centrach Zdrowia Psychicznego w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału liczba świadczeniodawców liczba pacjentów wg identyfikatora liczba świadczeń liczba świadczeniodawców liczba pacjentów wg identyfikatora liczba świadczeń liczba świadczeniodawców liczba pacjentów wg identyfikatora liczba świadczeń Dolnośląski 12 59029 015411 03070 766420 098161 050 Kujawsko-Pomorski112 29170 530315 99991 864432 514210 141 Lubelski 24 76352 18746 57471 897713 875150 174 Lubuski 29 72966 845315 36590 038322 048171 127 Łódzki 325 742254 330326 471208 843432 340269 444 Małopolski 420 320192 622943 450307 6981477 668618 733 Mazowiecki 419 745193 756831 637273 4201050 140435 029 Opolski123062285312486250192473534625 Podkarpacki 210 46591 330621 096160 707830 466293 881 Podlaski 417 497119 158418 311129 587828 527206 263 Pomorski 212 00386 609419 827122 762529 721220 269 Śląski 211 58892 591627 038206 7711149 832412 114 Świętokrzyski 27 58871 09139 53181 341312 688110 357 Warmińsko-Mazurski 1511136 64228 06454 147212 565125 794 Wielkopolski11 815179783354823119515744109326 Zachodniopomorski 17 86964 201312 80594 415522 051191 255 Razem33171 4221 461 73866273 2322 012 39495455 0123 719 582 Widoczny wyraźny wzrost liczby świadczeniodawców, liczby pacjentów oraz liczby świadczeń w stosunku do lat ubiegłych. III.2.7.Świadczenia pielęgnacyjno-opiekuńcze Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej, udzielane są w warunkach domowych oraz stacjonarnych. W stacjonarnych zakładach opiekuńczych przebywają chorzy, wymagający całodobowych świadczeń pielęgnacyjnych, opiekuńczych i rehabilitacyjnych, którzy powinni kontynuować leczenie oraz niewymagający hospitalizacji na oddziale szpitalnym, którzy w ocenie skalą poziomu samodzielności (skala Barthel) otrzymali 40 punktów lub mniej (wymóg oceny skalą Barthel nie dotyczy dzieci do ukończenia 3 roku życia). 78 Tabela nr III.28. Liczba świadczeniodawców w świadczeniach pielęgnacyjnych i opiekuńczych w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 138134136 Kujawsko-Pomorski 868384 Lubelski 768182 Lubuski 525449 Łódzki 707070 Małopolski 119118111 Mazowiecki 174172175 Opolski 525253 Podkarpacki 152152155 Podlaski 424042 Pomorski 474850 Śląski 151149145 Świętokrzyski 515151 Warmińsko-Mazurski 565961 Wielkopolski 140137136 Zachodniopomorski 484951 Razem1 4541 4491 451 Powyższe dane przedstawiają nieznaczny wzrost liczby świadczeniodawców w porównaniu do ubiegłego roku. Tabela nr III.29. Wartość i wykonanie umów w świadczeniach pielęgnacyjnych i opiekuńczych w latach 2021- 2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 198 776194 192250 474,60243 641,96314 802,06310 887,02 Kujawsko-Pomorski109 699109 327138 862,79138 319,44170 788,22170 514,77 Lubelski128 509125 726163 913,54163 551,52210 659,31209 246,41 Lubuski46 06245 24965 045,3963 918,9982 094,6181 882,06 Łódzki114 850109 024145 018,01141 650,72184 539,01182 238,91 Małopolski242 449236 308298 259,65292 618,53407 068,20397 866,55 Mazowiecki290 464289 430362 826,68360 330,01487 559,84485 528,19 Opolski82 47280 66699 115,4898 411,69121 314,44121 042,42 Podkarpacki188 406185 002242 823,18242 115,22302 368,43299 266,51 Podlaski55 94654 16369 251,2268 744,2088 184,1887 163,91 Pomorski83 38482 752107 175,87105 245,12146 542,77144 878,35 79 Nazwa Oddziału 202120222023 Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Śląski367 559360 217442 698,33433 153,48551 298,74544 115,57 Świętokrzyski82 96278 551100 254,8898 140,10125 257,63124 493,95 Warmińsko-Mazurski65 17963 60583 743,4481 434,05109 821,80108 653,22 Wielkopolski126 128119 206153 377,60146 243,21197 301,31191 889,73 Zachodniopomorski67 85167 46784 196,4983 928,95111 868,16111 400,36 Razem2 250 6972 200 8862 807 037,142 761 447,173 611 468,703 571 067,91 Na podstawie powyższych danych zaobserwować można coroczny wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń i kosztów realizacji świadczeń. Tabela nr III.30. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w świadczeniach pielęgnacyjnych i opiekuńczych w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 8 1491 918 9818 3831 958 1618 4682 063 458 Kujawsko-Pomorski 4 8541 044 5735 0141 110 5354 9501 163 717 Lubelski 6 4371 478 8037 3421 645 2958 1871 883 140 Lubuski 2 743590 7222 708610 0212 727644 767 Łódzki 6 4251 281 7746 4361 331 2336 3681 419 765 Małopolski 11 4382 632 00011 3862 685 12711 8862 846 677 Mazowiecki 14 0973 253 98614 1043 354 73114 8543 520 768 Opolski 4 4851 076 9704 4811 085 6524 7001 118 520 Podkarpacki 9 3712 228 4879 7252 344 9599 6332 453 319 Podlaski 2 729567 4612 806599 5183 009645 696 Pomorski 3 621665 3733 902696 6414 346802 691 Śląski 20 0335 109 03919 7185 037 84919 2885 085 560 Świętokrzyski 4 4171 000 7194 5271 054 0924 4851 100 827 Warmińsko-Mazurski 3 070595 9453 303624 7933 595683 486 Wielkopolski 7 7631 774 2097 8601 784 8447 9861 838 830 Zachodniopomorski 3 819856 0824 140889 4914 197942 435 Razem 113 45126 075 124115 83526 812 942118 67913 656 Zauważalny wzrost liczby pacjentów z jednoczesnym wzrostem liczby świadczeń. III.2.8.Opieka paliatywno-hospicyjna Świadczenia gwarantowane w zakresie opieki paliatywnej i hospicyjnej to wszechstronna i całościowa opieka nad chorymi oraz leczenie objawowe pacjentów z chorobami nieuleczalnymi, niepoddającymi się leczeniu przyczynowemu, postępującymi i ograniczającymi życie. Opieka ta jest ukierunkowana na poprawę jakości życia, ma na celu 80 zapobieganie bólowi i innym objawom somatycznym oraz ich uśmierzanie, łagodzenie cierpień psychicznych, duchowych i socjalnych. Świadczenia w opiece paliatywnej i hospicyjnej są udzielane w warunkach stacjonarnych (hospicjum stacjonarne lub oddział medycyny paliatywnej), domowych (hospicjum domowe dla dorosłych lub dla dzieci do ukończenia 18 roku życia) oraz ambulatoryjnych (poradnia medycyny paliatywnej). Tabela nr III.31. Liczba świadczeniodawców w opiece paliatywnej i hospicyjnej w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 333433 Kujawsko-Pomorski 222222 Lubelski 303331 Lubuski 141514 Łódzki 333537 Małopolski 394744 Mazowiecki 737374 Opolski 121213 Podkarpacki 484748 Podlaski 151616 Pomorski 293231 Śląski 535250 Świętokrzyski 202020 Warmińsko-Mazurski 222322 Wielkopolski 556059 Zachodniopomorski 242424 Razem522545538 Widoczny spadek liczby świadczeniodawców w porównaniu do ubiegłego roku. Tabela nr III.32. Wartość i wykonanie umów w opiece paliatywnej i hospicyjnej w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 91 908,9789 369,52119 166,91116 582,89168 220,46165 087,16 Kujawsko-Pomorski53 975,2355 937,0772 984,8972 833,82101 360,67101 338,97 Lubelski40 538,3838 062,4756 355,4156 091,5278 577,9978 203,50 Lubuski21 287,5521 199,3928 200,6127 760,0539 796,4739 450,63 Łódzki42 073,5237 726,9555 123,4151 490,1990 852,4687 534,35 Małopolski89 780,3788 657,17120 931,12119 431,95175 537,90171 075,82 Mazowiecki93 517,1893 030,68126 179,83125 427,69211 704,03210 885,13 Opolski28 914,1228 509,9337 952,6237 554,6256 798,0556 729,55 81 Nazwa Oddziału 202120222023 Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Podkarpacki62 518,3061 708,0079 506,2878 660,94112 218,23110 764,55 Podlaski24 674,5424 228,7131 938,9731 905,5445 654,3745 188,01 Pomorski53 999,4553 327,7669 657,6969 153,3599 784,6099 112,41 Śląski104 094,66102 749,74131 691,44123 002,56175 911,36173 175,87 Świętokrzyski39 375,0035 377,3048 898,4945 929,8063 173,1063 118,98 Warmińsko-Mazurski27 761,0327 022,8432 690,3332 071,6944 415,6844 278,52 Wielkopolski80 714,0071 435,0795 458,5989 931,36143 489,87133 859,75 Zachodniopomorski25 808,9725 566,7333 912,8933 438,2347 816,8547 494,60 Razem880 941,28853 909,331 140 649,481 111 266,201 655 312,071 627 297,80 Widoczny coroczny wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń i kosztów realizacji świadczeń Tabela nr III.33. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w opiece paliatywnej i hospicyjnej w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 9 3961 248 6339 8921 385 96010 2541 537 554 Kujawsko-Pomorski6 405838 9516 701900 3856 960953 030 Lubelski4 018451 4814 607518 0775 018583 067 Lubuski2 712333 1782 759347 8052 933375 558 Łódzki5 669514 9766 101522 5227 022646 022 Małopolski7 753857 8958 242959 3259 1311 121 359 Mazowiecki11 1411 319 74712 1081 433 01713 4351 639 306 Opolski2 774403 7282 777424 2873 067471 183 Podkarpacki4 726651 3535 163700 6985 545778 258 Podlaski2 458240 3382 397249 6032 573267 757 Pomorski5 906633 3996 071608 6876 546670 384 Śląski12 4621 368 15112 7101 418 49913 2181 498 473 Świętokrzyski3 278307 5953 588310 8023 748320 139 Warmińsko-Mazurski3 253366 4173 335367 3563 414387 704 Wielkopolski8 155856 9628 607935 0889 3511 074 501 Zachodniopomorski3 340353 8933 374371 5843 508397 915 Razem93 44610 746 69798 43211 453 695105 72312 722 210 Biorąc pod uwagę powyższe dane można zaobserwować wzrost liczby pacjentów w stosunku do roku ubiegłego z jednoczesnym corocznym wzrostem liczby świadczeń. 82 III.2.9.Rehabilitacja lecznicza Rehabilitacja lecznicza jest wykonywana w warunkach ambulatoryjnych, warunkach domowych, w ośrodku lub oddziale dziennym oraz w warunkach stacjonarnych. Tabela nr III.34. Liczba świadczeniodawców w rehabilitacji leczniczej w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 165164166 Kujawsko-Pomorski 180182180 Lubelski 148144144 Lubuski 808181 Łódzki 189183202 Małopolski 254248262 Mazowiecki 305298301 Opolski 818185 Podkarpacki 341339341 Podlaski 484950 Pomorski 114110110 Śląski 295286283 Świętokrzyski 138135132 Warmińsko-Mazurski 101103104 Wielkopolski 241237239 Zachodniopomorski 898788 Razem2 7692 7272 768 Widoczny wzrost liczby świadczeniodawców w porównaniu do ubiegłego roku. Tabela nr III.35. Wartość i wykonanie umów w rehabilitacji leczniczej w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 210 631,38206 687,32302 045,00292 994,79390 332,21375 614,64 Kujawsko-Pomorski128 115,14130 309,10195 849,36197 581,01268 187,89268 240,17 Lubelski147 052,52144 239,72220 376,72217 646,91286 601,95283 266,42 Lubuski56 546,9957 188,9385 062,5581 744,78115 276,60111 572,58 Łódzki137 661,79133 834,93200 615,36188 406,23245 563,65232 036,19 Małopolski307 576,41310 730,59434 841,13424 505,15584 573,80570 541,71 Mazowiecki488 608,02500 489,55688 107,37689 508,57873 493,56867 183,42 Opolski60 548,9160 920,7193 528,6090 144,80126 744,86118 614,49 Podkarpacki246 471,20249 014,99349 625,09341 696,48466 418,82442 581,17 Podlaski65 685,5565 100,2396 502,7296 122,80135 501,41134 194,12 83 Nazwa Oddziału 202120222023 Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Pomorski177 699,22178 071,68240 548,33237 301,31366 652,01359 086,64 Śląski393 525,97393 017,05549 803,32526 349,26750 280,49721 241,84 Świętokrzyski99 416,9295 060,89135 421,26130 660,55182 343,50181 878,63 Warmińsko-Mazurski66 769,5665 958,41102 441,05101 697,23121 082,33122 009,47 Wielkopolski209 033,99206 893,99303 512,53299 150,14424 703,47410 214,15 Zachodniopomorski85 206,9086 747,35124 196,19124 253,52158 075,22158 466,12 Razem2 880 550,472 884 265,444 122 476,584 039 763,545 495 831,775 356 741,74 Powyższe dane przedstawiają wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń i kosztów realizacji świadczeń w stosunku do ubiegłego roku. Tabela nr III.36. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w rehabilitacji leczniczej w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału liczba pacjentó w liczba świadczeń warunki ambulatoryjn e liczba świadczeń warunki stacjonarn e liczba pacjentó w liczba świadczeń warunki ambulatoryjn e liczba świadczeń warunki stacjonarn e liczba pacjentó w liczba świadczeń warunki ambulatoryjn e liczba świadczeń warunki stacjonarn e Dolnośląski 195 1319 662 01252 920211 97518 365 41863 199231 06221 334 33870 503 Kujawsko- Pomorski 175 5709 235 76115 517195 46817 950 53220 361210 82820 961 54229 470 Lubelski161 1899 039 93310 140181 34718 329 56714 215201 50521 651 64918 253 Lubuski74 0324 281 40618 82982 1618 255 78733 09590 7839 686 69841 497 Łódzki202 02910 541 4069 140216 37118 994 57514 989238 69922 800 10220 707 Małopolski291 60915 268 83858 217312 98528 738 48759 761338 80233 663 88868 525 Mazowiecki467 75625 234 59859 036510 06145 595 16870 647554 04751 900 95191 386 Opolski61 4033 038 81922 55068 5405 879 51030 69677 3657 198 34949 381 Podkarpacki206 28313 842 70631 439220 56026 262 94041 431236 93830 159 70146 696 Podlaski94 0854 370 0088 256101 5188 567 91610 075111 5139 743 88713 974 Pomorski197 47210 166 56921 798213 33919 207 09628 321228 60821 611 93833 596 Śląski336 80816 982 624120 746366 94631 937 154140 314399 32036 952 242150 521 Świętokrzyski101 0915 082 33619 227108 4939 623 83824 888118 86311 388 28731 038 Warmińsko- Mazurski 96 7374 000 46728 705104 7327 612 73241 611113 6658 435 60050 625 Wielkopolski210 00311 906 49735 801225 86322 498 06351 305247 67426 490 36562 875 Zachodniopomorski94 4974 625 0808 175102 3668 584 0119 926112 0659 852 44110 454 Razem2 965 695157 279 060520 4963 222 725296 402 796654 8333 511 737343 831 980789 500 Widoczny wzrost liczby pacjentów z jednoczesnym wzrostem liczby świadczeń w warunkach ambulatoryjnych oraz stacjonarnych. 84 III.2.10.Leczenie stomatologiczne W ramach leczenia stomatologicznego udzielane są świadczenia dla dzieci i dla osób dorosłych. NFZ finansuje zarówno wybrane, gwarantowane świadczenia stomatologiczne o charakterze podstawowym, jak również świadczenia specjalistyczne np. z zakresu ortodoncji, protetyki stomatologicznej, periodontologii i chirurgii stomatologicznej. Finansowane jest również leczenie w ramach programu Ortodontyczna opieka nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki. Tabela nr III.37. Liczba świadczeniodawców w leczeniu stomatologicznym w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 522455424 Kujawsko-Pomorski 346314298 Lubelski 476453440 Lubuski 167151136 Łódzki 353333325 Małopolski 399393381 Mazowiecki 594576542 Opolski 200179171 Podkarpacki 510480450 Podlaski 230220208 Pomorski 254252227 Śląski 637600569 Świętokrzyski 246235215 Warmińsko-Mazurski 298280270 Wielkopolski 649611513 Zachodniopomorski 309284266 Razem6 1905 8165 435 Widoczny coroczny spadek liczby świadczeniodawców. Tabela nr III.38. Wartość i wykonanie umów w leczeniu stomatologicznym w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa OW NFZ Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 124 112,85112 146,65156 011,73131 926,04226 480,47186 880,31 Kujawsko-Pomorski 83 681,4584 704,67107 878,76108 567,03156 510,66155 830,24 Lubelski 145 163,32135 067,82181 776,12177 021,54231 695,22230 914,87 Lubuski 31 112,9230 317,7440 328,5135 909,3357 021,2548 401,63 Łódzki 129 426,35115 140,31169 424,95155 692,88246 924,44212 593,81 Małopolski 207 952,76201 992,60284 412,73251 736,63398 618,12335 670,78 85 Nazwa OW NFZ 202120222023 Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Mazowiecki 229 960,35246 068,51334 935,76334 208,56553 088,07549 777,36 Opolski 34 381,8434 052,7143 787,8740 441,7861 925,4254 510,14 Podkarpacki 109 170,42106 860,10136 561,67130 508,60198 415,76182 720,70 Podlaski 66 607,1968 067,3094 553,8994 363,25138 534,96137 972,28 Pomorski 109 241,22106 393,85146 545,36139 471,62209 713,19178 072,85 Śląski 181 961,50176 029,84221 899,56213 252,60357 546,26330 114,58 Świętokrzyski 56 947,8155 502,3472 805,2169 487,8696 313,4096 062,55 Warmińsko- Mazurski 78 888,7577 631,9798 728,8997 076,28137 305,06137 381,04 Wielkopolski 146 911,06138 687,08179 059,43166 280,08281 356,33263 276,80 Zachodniopomorski 68 873,0971 119,6183 889,2683 406,85122 096,73121 998,93 Razem 1 804 392,871 759 783,092 352 599,712 229 350,933 473 545,333 222 178,87 Zauważalny coroczny wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń oraz kosztów realizacji świadczeń w stosunku do roku ubiegłego. Tabela nr III.39. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w leczeniu stomatologicznym w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 352 4913 705 967361 4003 920 295367 0473 297 132 Kujawsko-Pomorski264 8792 697 382280 4542 841 227283 8432 508 346 Lubelski391 8555 182 705413 2745 757 887402 2604 626 740 Lubuski102 655877 097107 185945 582104 095827 791 Łódzki366 9554 269 069387 0584 696 999386 8353 828 845 Małopolski589 8948 634 279621 1619 509 724624 2577 789 959 Mazowiecki631 56714 071 172701 06216 540 509730 74112 421 179 Opolski108 184948 883108 8911 046 449106 041861 604 Podkarpacki342 1203 281 916348 0863 476 688346 8982 956 551 Podlaski219 1193 101 926230 9143 702 025225 5962 688 499 Pomorski330 7675 781 068352 1706 647 610345 1624 838 198 Śląski626 0615 596 247619 9705 694 515642 0515 048 692 Świętokrzyski182 9252 402 930189 0702 321 827185 9511 844 245 Warmińsko-Mazurski235 3932 761 255239 6502 961 386235 2282 173 298 Wielkopolski487 7184 397 473498 3005 003 512492 9034 683 927 Zachodniopomorski228 5441 619 767229 2761 618 497228 4561 418 211 Razem5 461 12769 329 1365 687 92176 684 7325 707 36461 813 217 86 Widoczny wzrost liczby pacjentów z jednoczesnym spadkiem liczby świadczeń w stosunku do roku ubiegłego. Tabela nr III.40 Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w leczeniu stomatologicznym dla pacjentów poniżej 18 r.ż. w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 99 8741 181 995119 5241 425 896131 3071 438 968 Kujawsko-Pomorski93 9811 206 638108 9361 376 362112 8131 397 720 Lubelski158 0342 817 687173 4143 289 610171 8102 934 340 Lubuski31 181316 76036 887396 84035 357396 200 Łódzki112 2491 544 553126 7881 809 242130 8591 840 377 Małopolski193 8033 271 082213 1083 838 618217 7413 725 289 Mazowiecki229 6695 076 969285 0336 903 189293 4156 097 456 Opolski36 369385 20439 086465 34039 459437 506 Podkarpacki111 9211 351 471117 6601 513 288119 8901 424 664 Podlaski70 7421 113 40778 3951 433 30579 8571 325 800 Pomorski102 2401 720 004117 0582 163 179119 7202 031 395 Śląski179 4541 873 178188 5162 085 985206 3682 245 520 Świętokrzyski64 5081 165 56969 5071 099 53470 2571 020 960 Warmińsko-Mazurski69 421892 83474 9121 059 10174 363930 415 Wielkopolski163 1741 991 192186 4052 777 880191 5552 893 890 Zachodniopomorski61 806505 65964 458520 90865 479515 104 Razem1 778 42626 414 2021 999 68732 158 2772 060 25030 655 604 Powyższe dane przedstawiają wzrost liczby pacjentów i spadek liczby świadczeń w porównaniu do roku ubiegłego. Tabela nr III.41. Liczba świadczeniodawców, liczba pacjentów, liczba wykonanych świadczeń oraz wartość rozlicznych świadczeń w zakresie „świadczenia udzielane w dentobusie” w 2023 r. Nazwa Oddziału Liczba świadczeniodawców Liczba pacjentów Liczba świadczeń Wartość rozliczonych świadczeń Dolnośląski 119 745101 4662 612 715,41 Kujawsko-Pomorski 19 80620 9641 209 411,51 Lubelski 16 05246 2661 244 130,59 Lubuski 14 28537 3871 110 361,44 Łódzki 18 34560 7051 402 630,13 Małopolski 15 2298 701594 884,38 Mazowiecki 18 93056 1101 800 707,80 Opolski 110 84077 4621 627 457,09 Podkarpacki 16 4506 477908 056,27 Podlaski 19 05589 3362 263 213,98 Pomorski 17 24616 265867 355,89 87 Nazwa Oddziału Liczba świadczeniodawców Liczba pacjentów Liczba świadczeń Wartość rozliczonych świadczeń Śląski 114 31114 3571 449 848,15 Świętokrzyski 18 85450 0501 397 242,55 Warmińsko-Mazurski 17 13917 692930 278,90 Wielkopolski 11 6844 099326 843,72 Zachodniopomorski 14 44820 006845 032,84 Razem16132 419627 34320 590 170,63 III.2.11.Świadczenia odrębnie kontraktowane W świadczeniach zdrowotnych kontraktowanych odrębnie wyodrębnia się zakresy: dializoterapia otrzewnowa, hemodializoterapia, terapia hiperbaryczna, tlenoterapia domowa, żywienie pozajelitowe w warunkach domowych, żywienie dojelitowe w warunkach domowych, badania zgodności tkankowej, badania genetyczne, badania izotopowe, terapia izotopowa, zaopatrzenie protetyczne, pozytonowa tomografia emisyjna, leczenie cukrzycy z zastosowaniem pompy insulinowej u dzieci, leczenie cukrzycy z zastosowaniem pompy insulinowej u dorosłych, kompleksowe leczenie wrodzonej sztywności wielostawowej, leczenie spastyczności opornej na leczenie farmakologiczne z zastosowaniem pompy baklofenowej, teleradioterapia protonowa, domowa antybiotykoterapia dożylna, kompleksowe leczenie ran przewlekłych (KLRP-1, KLRP-2), telekonsylium kardiologiczne, telekonsylium geriatryczne, koordynowana opieka nad osobami z całościowymi zaburzeniami rozwoju (KO- CZR), dziecięca opieka koordynowana (DOK), opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka piersi, raka jajnika, raka jelita grubego, raka błony śluzowej macicy, siatkówczaka lub chorobę VON HIPPEL-LINDAU (VHL). Tabela nr III.42. Liczba świadczeniodawców w świadczeniach odrębnie kontraktowanych w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 293130 Kujawsko-Pomorski 292932 Lubelski 283031 Lubuski 151616 Łódzki 232426 Małopolski 303034 Mazowiecki 515254 Opolski 161516 Podkarpacki 282933 Podlaski 202123 Pomorski 181818 Śląski 373942 Świętokrzyski 202020 Warmińsko-Mazurski 192120 88 Nazwa OW Liczba świadczeniodawców Wielkopolski 343535 Zachodniopomorski 222225 Razem419432455 Powyższe dane przedstawiają coroczny wzrost liczby świadczeniodawców. Tabela nr III.43. Wartość i wykonanie umów w świadczeniach odrębnie kontraktowanych w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa OW NFZ Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski197 681,00183 587,26281 490,00257 567,35335 647,00331 519,60 Kujawsko-Pomorski125 457,00118 732,26156 725,00146 950,19195 920,00191 985,16 Lubelski199 300,00184 231,08229 507,00228 597,19274 808,00274 542,19 Lubuski93 633,0080 609,47107 876,00100 438,04156 184,00146 319,74 Łódzki199 188,00177 776,46233 878,00215 591,97283 386,00276 876,25 Małopolski292 239,00291 095,50354 153,00353 993,34446 321,00441 749,93 Mazowiecki315 303,00282 102,73376 035,00355 112,04481 538,00469 494,94 Opolski61 506,0058 059,0179 964,0078 529,4099 371,0098 898,60 Podkarpacki116 067,00110 623,94146 037,00145 987,18179 965,00179 161,66 Podlaski77 061,0075 290,92102 413,00101 741,54131 066,00130 940,65 Pomorski151 299,00150 498,93184 035,00181 093,32219 948,00219 624,92 Śląski283 069,00278 251,11342 198,00338 044,21422 847,00411 287,88 Świętokrzyski 81 610,0068 726,0897 531,0090 646,39117 257,00115 084,95 Warmińsko- Mazurski76 026,0068 416,7387 228,0081 733,09105 199,00104 530,99 Wielkopolski247 969,00222 570,21303 477,00272 637,02387 561,00362 933,88 Zachodniopomorski182 516,00163 239,10214 232,00199 697,87286 306,00259 752,58 Razem2 699 924,002 513 810,793 296 779,003 148 360,144 123 324,004 014 703,92 Widoczny coroczny wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń i kosztów realizacji świadczeń. Tabela nr III.44. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w świadczeniach odrębnie kontraktowanych w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 17 522675 86619 688689 89822 879742 712 Kujawsko-Pomorski13 433561 22914 318589 49617 053633 785 Lubelski9 276521 47110 562540 63912 905598 965 Lubuski4 396223 1725 852227 2937 849253 472 89 Nazwa Oddziału 202120222023 Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Łódzki17 828573 61718 939584 04324 204645 014 Małopolski18 158874 55220 243921 42723 7781 016 508 Mazowiecki36 6621 385 36542 1551 446 60352 9221 561 278 Opolski4 729275 9405 519293 7617 011341 094 Podkarpacki8 232606 8819 657670 82911 822745 721 Podlaski6 550271 6178 111293 45011 701333 904 Pomorski11 036541 60412 444606 28514 831678 654 Śląski25 7541 354 45028 7541 426 39030 9871 560 877 Świętokrzyski8 479409 1229 581433 71910 376464 006 Warmińsko-Mazurski6 979364 8228 713369 26111 341401 984 Wielkopolski20 2601 067 05023 3741 106 30928 2831 169 339 Zachodniopomorski14 364380 35717 935395 07122 149453 774 Razem223 65810 087 115255 84510 594 474310 09111 601 087 Na podstawie powyższych danych zaobserwować można wzrost liczby pacjentów z jednoczesnym wzrostem liczby świadczeń w stosunku lat ubiegłych. III.2.12.Profilaktyczne programy zdrowotne Tabela nr III.45 Wartość i wykonanie umów w profilaktycznych programach zdrowotnych w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa OW NFZ Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski21 304,0014 752,5223 792,0015 507,0828 086,0026 289,10 Kujawsko-Pomorski14 287,0010 592,3713 649,0010 728,7819 104,0018 697,10 Lubelski14 198,007 668,2710 980,009 629,7616 756,0016 648,74 Lubuski8 095,005 690,258 181,006 890,8412 218,009 952,43 Łódzki17 126,0010 903,4315 871,0012 825,1924 907,0021 313,04 Małopolski18 521,0016 699,3620 789,0019 334,2533 037,0032 572,81 Mazowiecki29 032,0022 000,4235 202,0024 254,7261 730,0045 426,59 Opolski5 368,004 723,815 645,005 098,6910 627,0010 287,52 Podkarpacki11 519,009 110,7810 061,009 466,8418 279,0018 251,77 Podlaski6 085,004 940,435 827,005 580,8010 444,0010 227,01 Pomorski12 107,009 424,7612 232,0011 155,9417 955,0017 951,37 Śląski33 368,0031 088,3141 395,0032 926,4365 619,0061 674,45 Świętokrzyski 9 171,005 623,008 562,006 207,0811 868,0010 261,68 Warmińsko- Mazurski7 159,006 091,928 105,006 655,739 551,009 479,08 90 Nazwa OW NFZ 202120222023 Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wielkopolski24 715,0017 462,4125 558,0019 108,7336 499,0032 397,77 Zachodniopomorski15 291,008 119,6911 108,008 482,9614 939,0012 788,50 Razem247 346,00184 891,73256 957,00203 853,82391 619,00354 218,96 Widoczny wyraźny wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń z jednoczesnym wzrostem kosztów realizacji. Tabela nr III.46. Liczba pacjentów i liczba wykonanych świadczeń w profilaktycznych programach zdrowotnych w 2023 r. – świadczenia gwarantowane w 2023 roku (rozliczone). Lp Nazwa i etap programu zdrowotnego Liczba osób objętych programem Liczba świadczeniodaw ców realizujących program Liczba wykonanych świadczeń w poszczególnych zakresach 1 Pobranie materiału z szyjki macicy do przesiewowego badania cytologicznego - zakres skojarzony z 02.1450.001.02 353 3971 402353 397 2Świadczenia położnej poz w programie profilaktyki raka szyjki macicy15 78314215 926 3Program profilaktyki raka szyjki macicy - etap diagnostyczny351 34677355 912 4Program profilaktyki raka szyjki macicy - etap pogłębionej diagnostyki1 394521 395 5 Program profilaktyki raka piersi - etap podstawowy - w pracowni stacjonarnej 486 675273497 322 6Program profilaktyki raka piersi - etap podstawowy - w pracowni mobilnej591 60372607 684 7Program profilaktyki raka piersi - etap pogłębionej diagnostyki33 91313887 694 8Program badań przesiewowych raka jelita grubego61 82922661 829 9Program badań prenatalnych106 216156404 467 10Program badań prenatalnych - część genetyczna180623 011 11Program badań prenatalnych - część położniczo-ginekologiczna300649491 12 Program profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym pochp) - etap podstawowy 2992813 003 13 Program profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym pochp) - etap specjalistyczny 884101 130 Tabela nr III.47. Liczba pacjentów i liczba wykonanych świadczeń w ramach profilaktyki chorób układu krążenia w 2023 r. Nazwa i etap programu zdrowotnego Liczba osób objętych programem Liczba świadczeniodawców realizujących program Liczba wykonanych świadczeń w poszczególnych zakresach Świadczenia lekarza w POZ w ramach realizacji profilaktyki CHUK 330 4322 294330 443 Świadczenia pielęgniarki POZ w ramach realizacji profilaktyki 229 8161 130229 818 91 Tabela nr III.48. Liczba świadczeniodawców w profilaktycznych programach zdrowotnych w latach 2021-2023. 16 Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 464848 Kujawsko-Pomorski 313232 Lubelski 454446 Lubuski 141515 Łódzki 292635 Małopolski 536161 Mazowiecki 99109109 Opolski 191816 Podkarpacki 464647 Podlaski 201719 Pomorski 545061 Śląski 8971106 Świętokrzyski 171614 Warmińsko-Mazurski 181921 Wielkopolski 545255 Zachodniopomorski 252829 Razem659652714 III.2.13.Zaopatrzenie w wyroby medyczne NFZ finansuje wyroby medyczne wydawane na zlecenie na zasadach określonych przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz. U. z 2021 r. poz. 704, z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy o refundacji. W rozporządzeniu zostały określone kryteria przyznawania, okresy użytkowania, limity finansowania oraz limity cen napraw wyrobów medycznych. Realizacja tych świadczeń odbywa się na podstawie umowy zawartej ze świadczeniodawcą spełniającym warunki do zawarcia umowy określone przez Prezesa Funduszu w zarządzeniu w sprawie warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju, zgodnie z art. 159 ust. 2 ustawy o świadczeniach. Do zawierania umów ze świadczeniodawcami nie stosuje się przepisów dotyczących konkursu ofert i rokowań. Tabela nr III.49. Planowane koszty finansowania świadczeń w rodzaju wyroby medyczne w latach 2021-2023 i ich wykonanie (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału planrealizacja plan realizacja plan realizacja Dolnośląski 112 000,00108 258,50129 666,00124 761,94183 193,00180 772,51 Kujawsko-Pomorski85 094,0079 365,5691 057,0090 414,92132 548,00129 699,93 16 Dotyczy programu profilaktyki raka piersi – etap podstawowy i pogłębiony oraz programu profilaktyki raka szyjki macicy – etap diagnostyczny i pogłębionej diagnostyki. 92 Nazwa Oddziału 202120222023 planrealizacja plan realizacja plan realizacja Lubelski77 552,0075 602,3287 997,0087 970,68126 000,00122 583,77 Lubuski39 133,0036 102,2144 231,0042 394,4863 205,0058 090,74 Łódzki88 776,0087 696,06104 155,00102 385,64151 664,00146 741,26 Małopolski120 073,00117 473,22139 000,00137 511,54202 660,00199 637,44 Mazowiecki203 737,00181 454,28239 708,00223 952,44394 761,00365 655,73 Opolski37 447,0036 589,8544 034,0043 383,8563 599,0061 536,77 Podkarpacki81 140,0077 302,2387 823,0087 922,83128 557,00127 182,62 Podlaski44 000,0040 891,9147 700,0047 698,9367 675,0065 618,37 Pomorski83 600,0083 117,9598 175,0097 635,34143 217,00142 657,96 Śląski194 393,00190 914,36227 193,00224 037,75334 794,00324 950,49 Świętokrzyski54 959,0054 881,8162 056,0061 183,0086 700,0085 651,89 Warmińsko-Mazurski51 775,0050 519,4259 588,0058 556,8085 103,0081 996,67 Wielkopolski141 990,00130 328,50154 222,00152 550,12230 752,00220 337,55 Zachodniopomorski60 129,0055 870,8971 631,0063 814,90100 986,0091 253,22 Razem1 475 798,001 406 369,071 688 236,001 646 175,162 495 414,002 404 366,92 Biorąc pod uwagę powyższe dane można zaobserwować widoczny wyraźny wzrost planowanych kosztów oraz realizacji w stosunku do lat ubiegłych. III.2.14.Lecznictwo uzdrowiskowe Lecznictwo uzdrowiskowe zajmuje się leczeniem, profilaktyką i rehabilitacją chorób przewlekłych. Z leczenia uzdrowiskowego w Polsce w 2023 roku skorzystało 441 tys. ubezpieczonych, przede wszystkim chorzy z chorobami przewlekłymi w zakresie chorób układu krążenia, chorób układu oddechowego, ortopedii, reumatologii i neurologii. Polskie obiekty sanatoryjne wraz z niezbędną infrastrukturą uzdrowiskową znajdują się w 45 miejscowościach o statusie uzdrowiska. Na 2023 rok Fundusz zawarł kontrakty na szerokie spektrum świadczeń uzdrowiskowych ze 135 świadczeniodawcami. Kontrakty te zapewniają świadczeniobiorcom szeroki wachlarz usług uzdrowiskowych, w tym. leczenie ambulatoryjne, szpitalne dla dzieci i dorosłych, sanatoryjne dla dzieci i dorosłych oraz uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych. Tabela nr III.50. Liczba świadczeniodawców, z którymi NFZ zawarł umowy oraz liczba zawartych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe (kontraktowanie świadczeń lecznictwa uzdrowiskowego jest prowadzone przez 13 oddziałów wojewódzkich NFZ, na terenie których swoje siedziby posiadają świadczeniodawcy, udzielający tych świadczeń). Liczba świadczeniodawców w latach Liczba zawartych umów w latach Nazwa OW NFZ 202120222023202120222023 Dolnośląski131313131516 Kujawsko-Pomorski262626262626 Lubelski666666 Łódzki111111 93 Nazwa OW NFZ Liczba świadczeniodawców w latach Liczba zawartych umów w latach 202120222023202120222023 Małopolski292928293029 Mazowiecki111111 Podkarpacki141414141414 Podlaski233333 Pomorski445445 Śląski777777 Świętokrzyski 888888 Warmińsko- Mazurski222222 Zachodniopomorski232422232422 Razem136138136137141140 Narodowy Fundusz Zdrowia w 2023 r. zawarł łącznie 140 umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe ze 135 świadczeniodawcami. W porównaniu do 2022 r. zawarto o 1 umowę mniej, o 2 zmniejszyła się natomiast liczba świadczeniodawców. Tabela nr III.51. Wartość i wykonanie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa OW NFZ Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski91 729,1646 580,91119 832,0594 425,95159 309,12148 201,41 Kujawsko-Pomorski57 771,1428 231,1568 762,9166 730,8689 294,4492 511,07 Lubelski54 083,0931 470,7560 668,5656 533,3872 084,2669 454,00 Lubuski18 050,0111 638,7423 564,6023 987,8030 909,6931 103,05 Łódzki55 905,5636 677,6470 157,9171 829,0191 800,9996 068,60 Małopolski73 918,0938 691,62107 091,1397 589,40140 440,33136 726,64 Mazowiecki133 933,4880 473,30169 519,36160 483,16231 689,40222 579,78 Opolski16 541,2311 544,4322 442,0022 704,8929 599,5831 073,89 Podkarpacki47 530,9627 343,4951 706,9849 123,4856 711,7858 032,66 Podlaski26 301,3818 232,0031 318,3432 398,0238 163,9139 975,36 Pomorski47 179,8529 207,1955 045,1953 768,0972 337,5871 038,08 Śląski115 616,6465 664,73150 414,58137 383,36197 302,86189 426,75 Świętokrzyski 39 271,4719 698,1740 538,1834 809,3552 826,3550 518,74 Warmińsko- Mazurski29 779,3223 017,2733 809,7934 987,8837 092,6742 115,97 Wielkopolski92 886,1157 665,32109 189,53106 223,86149 732,32143 529,41 Zachodniopomorski39 882,9718 313,0034 806,2934 745,4441 559,7840 377,29 Razem940 380,47544 449,701 148 867,401 077 723,921 490 855,051 462 732,72 94 Wartość zrealizowanych świadczeń lecznictwa uzdrowiskowego w 2023 r. wyniosła 1 462 732,72 tys. zł i w stosunku do 2022 roku wzrosła o 36%. Tabela nr III.52. Zestawienie liczby pacjentów oraz liczby wykonanych świadczeń w rodzaju leczenie uzdrowiskowe w latach 2021-2023. 202120222023 OW NFZ, który kieruje świadczeniobiorców z terenu swojego województwa na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową Liczba pacjentów Liczba świadczeń stacjonarnych Liczba świadczeń ambulatoryjnych Liczba pacjentów Liczba świadczeń stacjonarnych Liczba świadczeń ambulatoryjnych Liczba pacjentów Liczba świadczeń stacjonarnych Liczba świadczeń ambulatoryjnych Dolnośląski22 32922 05931235 34234 76758643 59842 909698 Kujawsko- Pomorski 13 95113 50149225 14324 63754829 30028 773577 Lubelski15 24814 91439821 09920 55559320 13619 669506 Lubuski5 6705 669119 0038 983259 2929 26826 Łódzki18 22018 13310427 42127 27814929 06528 865204 Małopolski20 01417 7552 32137 96434 8413 31343 06939 6253 584 Mazowiecki38 52337 88076660 14959 2231 03566 26565 3071 040 Opolski5 7515 729238 6328 6023110 14610 11037 Podkarpacki13 41912 95150418 45017 83765017 97417 449557 Podlaski8 8468 8193512 16212 1314812 17212 15036 Pomorski14 40314 27912620 57920 38419621 25521 078180 Śląski32 80432 41749752 30451 72774757 19756 471866 Świętokrzyski 9 7389 44429513 36312 93843015 58015 108473 Warmińsko- Mazurski 11 05311 0203813 03113 0033813 76513 72647 Wielkopolski27 46727 4742539 28539 3012641 29741 30430 Zachodniopomorski8 0168 0151712 06112 0373611 06811 03336 Razem265 452260 0595 964405 988398 2448 451441 179432 8458 897 W 2023 r. zrealizowano 441 742 skierowań na leczenie uzdrowiskowe (432 845 – w trybie stacjonarnym, 8 897 – w trybie ambulatoryjnym) dla 441 179 osób. W porównaniu do 2022 r. zwiększyła się liczba zrealizowanych skierowań oraz liczba osób, które skorzystały ze świadczeń lecznictwa uzdrowiskowego, w obu przypadkach nastąpił wzrost o ok. 9%. III.2.15.Pomoc doraźna i transport sanitarny Ujęta w planie finansowym NFZ na 2023 r. wartość zaplanowanych kosztów finansowania świadczeń w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny wyniosła 283 495 tys. zł. W 2023 r. wykonanie planu finansowego zamknęło się kwotą 282 265,40 tys. zł., co stanowi 99,57% wykorzystania zaplanowanych środków. 95 Tabela nr III.53. Planowane koszty finansowania świadczeń w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny w latach 2021-2023 i ich wykonanie (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału planrealizacja plan realizacja plan realizacja Dolnośląski 25 922,0024 905,9028 000,0027 715,5827 380,0027 373,99 Kujawsko-Pomorski23 475,0022 343,8927 076,0025 547,6224 932,0024 889,80 Lubelski15 021,0010 278,828 540,007 257,896 342,006 256,69 Lubuski17 340,0016 886,7414 205,0014 025,759 811,009 696,20 Łódzki14 237,0013 975,7411 784,0011 781,8710 510,0010 501,28 Małopolski15 386,0015 436,9611 495,0011 308,0310 131,009 887,86 Mazowiecki42 575,0041 084,0637 451,0037 399,7534 449,0034 448,11 Opolski12 053,0011 562,578 304,008 302,127 569,007 568,86 Podkarpacki23 439,0023 299,6620 888,0020 692,1521 125,0021 123,92 Podlaski20 764,0018 991,3215 626,0015 516,2311 030,0011 000,85 Pomorski23 029,0022 600,7525 513,0025 509,8826 327,0026 326,05 Śląski44 720,0041 896,9233 163,0031 905,2031 663,0031 599,03 Świętokrzyski12 057,0010 418,7910 237,009 671,846 746,006 580,59 Warmińsko-Mazurski16 735,0015 854,5018 202,0018 123,3718 547,0018 510,49 Wielkopolski28 682,0024 897,9327 447,0025 458,9724 891,0024 773,53 Zachodniopomorski14 501,0013 365,2212 618,0012 610,3412 042,0011 728,15 Razem349 936,00327 799,77310 549,00302 826,59283 495,00282 265,40 III.2.15.1.Świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu „N” Wyjazdowy zespół sanitarny typu „N” udziela świadczeń w stanach nagłego pogorszenia stanu zdrowia dziecka od jego urodzenia do ukończenia 4. tygodnia życia, a w przypadkach uzasadnionych medycznie – do końca pierwszego roku życia dziecka. Transport sanitarny dla tej grupy pacjentów odbywa się przy użyciu zestawu inkubatora transportowego w przypadku konieczności niezwłocznego wykonania zabiegu w innym podmiocie leczniczym lub w przypadku, gdy zaistnieje potrzeba kontynuacji leczenia pacjenta w innym podmiocie leczniczym. Świadczeniodawcy realizujący umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny w niniejszym zakresie świadczeń w 2023 r. zapewniali dobową gotowość do udzielania świadczeń przez zespoły sanitarne typu „N”, utrzymując w stałej dyspozycji środki transportu sanitarnego wraz z niezbędnymi elementami wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną, kompletny zestaw leków i wyrobów medycznych oraz obsadę kadrową, zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 870 z późn. zm.). Świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny realizowane przez wyjazdowe zespoły sanitarne typu „N”, finansowane są z budżetu NFZ. Jednostką rozliczeniową służącą do finansowania świadczeń w ramach gotowości wyjazdowych zespołów sanitarnych typu „N”, jest ryczał dobowy. W 2023 r. świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny zabezpieczone zostały przez działanie 32 wyjazdowych zespołów sanitarnych typu „N”, w tym: przez 31 zespołów 96 funkcjonujących całodobowo oraz 1 zespół funkcjonujący 12 godzin na dobę, w godzinach 8- 20 (w woj. łódzkim). Wskazania wymaga, iż świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu „N” zostały uznane za jeden z profili systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ), w związku z powyższym łącznie 16 zespołów sanitarnych typu „N” (w 10 oddziałach wojewódzkich NFZ) funkcjonuje w ramach PSZ. Szczegółową liczbę świadczeniodawców oraz umów zawartych w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, w zakresie świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu „N”, przedstawia poniższa tabela. Tabela nr III.54. Liczba świadczeniodawców, z którymi Fundusz zawarł umowy oraz liczba umów zawartych w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, w zakresie świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu „N”. Świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu \"N\" Liczba świadczeniodawców w latachLiczba umów zawartych w latach Nazwa OW NFZ 202120222023202120222023 Dolnośląski333333 Kujawsko-Pomorski222222 Lubelski222222 Lubuski111111 Łódzki111111 Małopolski111111 Mazowiecki555555 Opolski111111 Podkarpacki222222 Podlaski111111 Pomorski111111 Śląski444444 Świętokrzyski 111111 Warmińsko- Mazurski222222 Wielkopolski222222 Zachodniopomorski222222 Razem313131313131 W 2023 r. zespoły sanitarne typu „N” wykonały łącznie 7 201 transportów, udzielając świadczeń 6 376 różnym osobom. Zarówno liczba wyjazdów zespołów sanitarnych typu „N” jak i liczba osób, którym zespoły udzieliły świadczeń w 2023 r., zmniejszyła się w stosunku do roku poprzedniego. 97 Tabela nr III.55. Liczba udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej oraz liczba osób, którym świadczeń udzieliły wyjazdowe zespoły sanitarne typu „N” w latach 2021-2023. 202120222023 Oddział Wojewódzki NFZ Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Dolnośląski715553591460565432 Kujawsko-Pomorski536450494408449392 Lubelski454443333330285272 Lubuski11492938210280 Łódzki446408465439410375 Małopolski519478517481504469 Mazowiecki1 2411 1821 1921 1421 1441 086 Opolski256201249145254157 Podkarpacki374345331303245224 Podlaski233225184155157144 Pomorski466414480397453389 Śląski1 3701 2181 4031 2631 2801 180 Świętokrzyski 150129151138146130 Warmińsko- Mazurski311282207197270243 Wielkopolski943771808664755647 Zachodniopomorski211177191157182156 Razem8 3397 3687 6896 7617 2016 376 III.2.15.2.Świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego Świadczenia udzielane przez zespoły transportu medycznego realizowane są w przypadku konieczności przetransportowania pacjenta między świadczeniodawcami realizującymi świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego, w następujących stanach chorobowych: niewydolność oddechowa wymagająca sztucznej wentylacji, niewydolność układu krążenia, stany wymagające interwencji chirurgicznej i po zabiegach, inne (np. drgawki). Realizacja tychże świadczeń obejmuje transport oraz udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej przez zespół transportu medycznego w szczególności w przypadku konieczności: niezwłocznego wykonania zabiegu u innego świadczeniodawcy, zachowania ciągłości leczenia u innego świadczeniodawcy. Świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny realizowane przez zespoły transportu medycznego, finansowane są z budżetu NFZ. Jednostką rozliczeniową służącą do finansowania niniejszych świadczeń jest ryczał dobowy. Świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny w zakresie świadczeń udzielanych przez zespoły transportu medycznego w 2023 r. w okresie od 01.01.-31.03. zabezpieczone zostały przez działanie 131 zespołów, w II i III kwartale 2023 r. funkcjonowało 121 zespołów, zaś od 1.10.2023 r. niniejsze świadczenia były realizowane przez 98 120 zespołów transportu medycznego (zmiany wynikające z przeprowadzonych przez OW NFZ postępowań w sprawie zawarcia umów o udzielanie niniejszych świadczeń). Tabela nr III.56. Liczba świadczeniodawców, z którymi Fundusz zawarł umowy oraz liczba umów zawartych w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, w zakresie świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego. Liczba świadczeniodawców w latachLiczba umów zawartych w latach Nazwa OW NFZ 202120222023202120222023 do 30.09.od 01.10.do 30.09.od 01.10. Dolnośląski88 87 88 87 Kujawsko- Pomorski 555555 Lubelski111111 Lubuski222222 Łódzki111111 Małopolski333333 Mazowiecki666666 Opolski111111 Podkarpacki555555 do28.02.od 01.03.do28.02.od 01.03. Podlaski22 23 22 23 Pomorski444444 Śląski776776 Świętokrzyski 111111 Warmińsko- Mazurski 444444 Wielkopolski333777 Zachodniopomorski222222 Razem5555 54 (wg stanu na koniec 2023 r.) 5959 58 (wg stanu na koniec 2023 r.) Zespoły transportu medycznego w 2023 r. wykonały łącznie 42 454 transportów, udzielając świadczeń 40 705 różnym osobom. Tabela nr III.57. Liczba udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej oraz liczba osób, którym świadczeń udzieliły zespoły transportu medycznego w latach 2021-2023. 202120222023 Oddział Wojewódzki NFZ Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Dolnośląski 3 2613 1802 8172 7293 0762 992 Kujawsko-Pomorski 2 6112 5383 2883 2783 7223 490 Lubelski 317305343336433429 Lubuski 1 5351 4681 6401 5591 4781 406 99 Oddział Wojewódzki NFZ 202120222023 Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Łódzki 1 2511 2391 1571 1371 2571 239 Małopolski 1 0891 0641 2131 1591 2231 157 Mazowiecki 6 6016 5604 7214 6735 0825 041 Opolski 9529429209081 2721 244 Podkarpacki 5 4025 2539799754 9144 749 Podlaski 1 5541 5061 6881 5982 0091 902 Pomorski 3 8003 5503 6243 3644 0043 738 Śląski 6 1365 8944 6814 5034 5624 278 Świętokrzyski 2 0301 9372 8032 6312 0401 932 Warmińsko- Mazurski 2 7042 6432 7892 6743 1923 040 Wielkopolski 3 1893 1053 0072 9183 6183 506 Zachodniopomorski 446443371368572562 Razem 42 87841 62736 04134 81042 45440 705 III.2.16.Ratownictwo medyczne Zespoły ratownictwa medycznego są mobilnymi jednostkami systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne, których zadaniem jest podejmowanie akcji prowadzenia medycznych czynności ratunkowych, czyli świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w warunkach pozaszpitalnych w celu ratowania osób znajdujących się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Zgodnie z obowiązującym w 2023 r. porządkiem prawnym zadania zespołów ratownictwa medycznego były finansowane na zasadach i w trybie określonym w ustawie o świadczeniach, przez NFZ. Jednostką rozliczeniową służącą do finansowania niniejszych świadczeń jest, określony przez AOTMiT, ryczał dobowy. W 2023 roku we wszystkich 16 oddziałach wojewódzkich NFZ zostało przeprowadzone aneksowanie umów niewygasających z dniem 31 grudnia 2023 r. Wszystkie obowiązujące w 2023 r. umowy na wykonywanie zadań zespołów ratownictwa medycznego zawarte były na rejony operacyjne, na podstawie planu działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne. Rejon operacyjny to rejon działania dyspozytorni medycznej określony w wojewódzkim planie działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne. Wg stanu na koniec 2023 r. funkcjonowały łącznie 23 dyspozytornie medyczne, zatem umowy o udzielanie świadczeń w rodzaju ratownictwo medyczne dotyczyły 23 rejonów operacyjnych. Liczba umów w przedmiotowym rodzaju świadczeń nie uległa zmianie w stosunku do 2022 roku. Należy podkreślić, że informacji o liczbie zawartych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne nie można utożsamiać z dostępnością do świadczeń w powyższym rodzaju. Liczba ta bowiem obecnie bezpośrednio związana jest z liczbą rejonów operacyjnych, wynikającą z wojewódzkich planów działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne. 100 Tabela nr III.58. Liczba świadczeniodawców oraz umów zawartych w latach 2021-2023 w rodzaju ratownictwo medyczne. Liczba świadczeniodawców w latachLiczba umów zawartych w latach Nazwa OW NFZ 202120222023202120222023 Dolnośląski222222 do 31.03od 01.04 Kujawsko-Pomorski211 21 11 Lubelski111111 Lubuski111111 Łódzki111111 Małopolski222222 do 31.03od 01.04do 31.03od 01.04 Mazowiecki 53 33 53 33 Opolski111111 do 28.02od 01.03do 28.02od 01.03 Podkarpacki 51 11 51 11 Podlaski111111 Pomorski222222 do 31.01od 01.02.do 31.01od 01.02 Śląski4 43 34 43 3 Świętokrzyski 111111 Warmińsko- Mazurski111111 do 31.09od 01.10do 31.09od 01.10 Wielkopolski 21 11 21 11 Zachodniopomorski 111111 Razem 24 (wg stanu na koniec 2021 r.) 23 (od 1.02.2022 r.) 23 24 (wg stanu na koniec 2021 r.) 23 (od 1.02.2022 r.) 23 Ujęta w planie finansowym NFZ na 2023 r. wartość zaplanowanych kosztów finansowania świadczeń w rodzaju ratownictwo medyczne wyniosła 3 790 868 tys. zł. i była o 633 235 tys. zł. (20,05%) wyższa od kwoty planowanej w 2022 r. Tabela nr III.59. Planowane koszty finansowania świadczeń w rodzaju ratownictwo medyczne w latach 2021- 2023 i ich wykonanie (w tys. zł). 202120222023 planrealizacjaplanrealizacjaplanrealizacja Razem NFZ2 467 900,002 449 378,833 157 633,003 151 477,473 790 868,003 767 606,18 W związku ze zmianą źródła finansowania świadczeń w rodzaju ratownictwo medyczne, od 1 stycznia 2023 r., koszty finansowania niniejszych świadczeń ujęte są w planie finansowym Centrali Funduszu, a nie poszczególnych oddziałów wojewódzkich. Prezes Funduszu, działając 101 na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 8 ustawy o świadczeniach, udziela Dyrektorom OW NFZ upoważnienia do zaciągnięcia zobowiązań w zakresie kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w ramach pozycji B4 - koszty realizacji zadań zespołów ratownictwa medycznego na dany rok. Tabela nr III.60. Wartość upoważnień udzielona przez Centralę NFZ na 2023 rok w ramach świadczeń w rodzaju ratownictwo medyczne (w tys. zł). Oddział wojewódzki Funduszu Wartość udzielonego upoważnienia na 2023 r. Dolnośląski275 9780 Kujawsko-pomorski223 349 Lubelski229 197 Lubuski131 470 Łódzki251 056 Małopolski296 050 Mazowiecki477 791 Opolski107 294, Podkarpacki219 330 Podlaski142 286 Pomorski223 416 Śląski402 282 Świętokrzyski115 793 Warmińsko-mazurski189 032 Wielkopolski304 957 Zachodniopomorski201 594 Razem3 790 868 W 2023 r. zespoły ratownictwa medycznego wykonały łącznie 3 018 728 wyjazdów, udzielając świadczeń 2 394 429 różnym osobom. Tabela nr III.61. Liczba udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne w latach 2021-2023 oraz liczba osób, wg unikalnych nr PESEL, którym udzielono przedmiotowych świadczeń w poszczególnych latach. 202120222023 Oddział Wojewódzki NFZ Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Dolnośląski 261 399200 052267 175208 820256 267171 274 Kujawsko-Pomorski 171 753130 832143 447110 161179 177134 176 Lubelski 153 906125 240163 576132 341159 507149 613 Lubuski 82 77564 66689 92568 99590 84868 217 Łódzki 193 209155 200200 188159 337202 555158 541 102 Oddział Wojewódzki NFZ 202120222023 Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Małopolski 226 991211 040238 855222 649241 308224 631 Mazowiecki 400 101323 432404 243326 100428 790339 500 Opolski 72 52565 15478 68767 90970 30665 137 Podkarpacki 138 06488 385152 562136 302142 218110 826 Podlaski 60 05947 11452 66941 62071 81255 092 Pomorski 156 209128 994177 452131 217177 485130 965 Śląski 369 726293 472401 933313 468401 823304 060 Świętokrzyski 105 01580 226105 16680 089105 98681 975 Warmińsko- Mazurski 122 92499 564118 16584 074117 44387 512 Wielkopolski 211 064189 244220 638196 858215 751191 826 Zachodniopomorski 171 925132 468166 172128 210157 452121 084 Razem 2 897 645 2 335 083 2 980 8532 408 1503 018 728 2 394 429 III.2.17.Chemioterapia W 2023 roku Fundusz sfinansował świadczenia w zakresach chemioterapii na kwotę 1 909 537 tys. zł. Wartość umów podpisanych przez oddziały wojewódzkie Funduszu na te świadczenia została zagwarantowana w planie finansowym kwotą 1 937 081 tys. zł. Faktyczne wykonanie stanowiło 98,6% kwoty planowanej. Różnice w wartościach dotyczących wykonania, mogą wynikać z różnych dat generowania raportów w systemach NFZ oraz możliwych zmian danych sprawozdawczych, wynikających m.in. z korekt świadczeniodawców czy migracji. W zakresach związanych z realizacją chemioterapii również jak w programach lekowych zauważa się większy udział kobiet niż mężczyzn (60,7% kobiet, 39,3% mężczyzn) ze średnim wiekiem 62,1 lat. Najwyższą wartość środków rozliczonych wydatkowano na chemioterapię w województwie mazowieckim z kwotą 339 900 tys. zł. Następnymi z kolei województwami, w których wydatkowano najwyższe rozliczone środki pieniężne jest województwo śląskie (257 440 tys. zł) oraz wielkopolskie (174 728 tys. zł). Tabela nr III.62. Wartość zrealizowanych i rozliczonych jednostek rozliczeniowych w chemioterapii w podziale na OW NFZ w 2023 roku, wg stanu na 8.05.2024 r. (w tys. zł). Oddział wojewódzki FunduszuWartość zrealizowanych jednostek rozliczeniowych Wartość rozliczonych jednostek rozliczeniowych Dolnośląski149 000148 938 Kujawsko-pomorski106 839106 691 Lubelski113 858112 576 Lubuski38 04237 983 103 Oddział wojewódzki FunduszuWartość zrealizowanych jednostek rozliczeniowych Wartość rozliczonych jednostek rozliczeniowych Łódzki145 646145 457 Małopolski140 792123 928 Mazowiecki340 293339 900 Opolski23 43723 405 Podkarpacki91 39591 140 Podlaski67 01957 065 Pomorski116 274115 736 Śląski258 357257 440 Świętokrzyski57 52557 360 Warmińsko-mazurski53 53953 509 Wielkopolski174 957174 728 Zachodniopomorski63 93863 680 Razem1 940 9111 909 536 Wykres nr III.7. Liczba świadczeniobiorców w ramach finansowania chemioterapii w 2023 r., wg stanu na 8.05.2024 r. 14 793 11 437 8 413 3 501 14 266 12 135 29 907 2 111 8 935 6 487 12 354 21 571 6 462 6 073 15 889 6 035 DOLNOŚLĄSKI KUJAWSKO-POMORSKI LUBELSKI LUBUSKI ŁÓDZKI MAŁOPOLSKI MAZOWIECKI OPOLSKI PODKARPACKI PODLASKI POMORSKI ŚLĄSKI ŚWIĘTOKRZYSKI WARMIŃSKO-MAZURSKI WIELKOPOLSKI ZACHODNIOPOMORSKI III.2.18.Programy lekowe W 2023 roku wartość świadczeń udzielonych w ramach umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy lekowe wyniosła 9 992 608 tys. zł, liczba pacjentów objętych leczeniem w zakresie programów lekowych wyniosła 250 193 osób. Różnice w wartościach dotyczących wykonania, mogą wynikać z różnych dat generowania raportów w systemach NFZ oraz możliwych zmian danych sprawozdawczych, wynikających m.in. z korekt świadczeniodawców czy migracji. Plan Finansowy NFZ na 2023 r. na refundację programów lekowych przewidywał kwotę 10 128 272 tys. zł. Faktyczne wykonanie stanowiło zatem 98,7% kwoty planowanej. W 2023 r. NFZ finansował 121 programów lekowych w tym 40 programów onkologicznych. Różnice w ilości programów lekowych wynikają m.in. z ich łączenia. Zgodnie z decyzjami podejmowanymi przez Ministra Zdrowia w 2023 r., mającymi odzwierciedlenie 104 w publikowanych obwieszczeniach w sprawie wykazu leków refundowanych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych wydanych na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 826, z późn. zm.), wprowadzane były w zakresie udostępniania pacjentom nowych opcji terapeutycznych zarówno w dotychczas finansowanych programach lekowych jak i w nowych zakresach świadczeń tj.: 1.Nowe programy lekowe objęte finansowaniem w 2023 roku: −„Leczenie dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi z towarzyszącą niedokrwistością zależną od transfuzji” (substancja czynna luspatercept), −„Leczenie kwasem kargluminowym chorych z acyduriami organicznymi: propionową, metylomalonową i izowalerianową” (substancja czynna kwas kargluminowy), −„Leczenie pacjentów z guzami litymi z fuzją genu receptorowej kinazy tyrozynowej dla neurotrofin (NTRK)” (substancja czynna larotrektynib), −„Leczenie chorych na układową amyloidozę łańcuchów lekkich (AL)” (substancja czynna daratumumab), −„Leczenie chorych na makroglobulinemię Waldenströma” (substancja czynna zanubrutynib), −„Leczenie chorych na depresję lekooporną”(substancja czynna esketamina), −„Leczenie chorych na raka endometrium” (substancja czynna dostarlimab), −„Leczenie pacjentów z chorobą przeszczep przeciwko gospodarzowi” (substancja czynna ruksolitynib ), −„Leczenie chorych z toczniem rumieniowatym układowym (TRU, SLE)” (substancja czynna anifrolumab ), −„Leczenie chorych na hipofosfatemię sprzężoną z chromosomem X (XLH)” (substancja czynna burosumab). 2.Nowe substancje czynne objęte finansowaniem w ramach dotychczas funkcjonujących programów lekowych: −entrektynib, cemiplimab, ipilimumab w programie „Leczenie chorych na raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej”, −aksykabtagen cyloleucelu, piksantron, polatuzumab wedotyny, tisagenlecleucel w programie „Leczenie chorych na chłoniaki B-komórkowe”, −elotuzumab w programie „Leczenie chorych na szpiczaka plazmocytowego”, −niwolumab w programie „Leczenie chorych na klasycznego chłoniaka Hodgkina”, −akalabrutynib, ibrutynib, wenetoklaks w programie „Leczenie chorych na przewlekłą białaczkę limfocytową”, 105 −awatrombopag w programie „Leczenie dorosłych chorych na pierwotną małopłytkowość immunologiczną”, −luspatercept w programie „Leczenie dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi z towarzyszącą niedokrwistością zależną od transfuzji”, −ipilimumab, niwolumab, pembrolizumab w programie „Leczenie chorych na zaawansowanego raka jelita grubego”, −bimekizumab w programie „Leczenie chorych z umiarkowaną i ciężką postacią łuszczycy plackowatej”, −kabazytaksel, olaparyb w programie „Leczenie chorych na raka gruczołu krokowego”, −pembrolizumab w programie „Leczenie chorych na zaawansowanego raka przełyku i żołądka”, −kwas kargluminowy w programie „Leczenie kwasem kargluminowym chorych z acyduriami organicznymi: propionową, metylomalonową i izowalerianową”, −larotrektynib w programie „Leczenie pacjentów z guzami litymi z fuzją genu receptorowej kinazy tyrozynowej dla neurotrofin (NTRK)”. −tafasytamab, ibrutynib w programie „Leczenie chorych na chłoniaki B – komórkowe”, −ryzankizumab, guselkumab w programie „Leczenie chorych z łuszczycowym zapaleniem stawów (ŁZS)”, −filgotynib, ozanimod w programie „Leczenie pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (WZJG)”, −cemiplimab w programie „Leczenie pacjentów chorych na raka podstawnokomórkowego skóry”, −azacytydyna w programie „Leczenie chorych na ostrą białaczkę szpikową”, −tukatynib, pembrolizumab programie „Leczenie chorych na raka piersi”, −filgotynib, sekukinumab w programie „Leczenie chorych z aktywną postacią reumatoidalnego zapalenia stawów i młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów”, −tofacytynib w programie „Leczenie chorych z aktywną postacią zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK)”, −izatuksymab w programie „Leczenie chorych na szpiczaka plazmocytowego”, −daratumumab w programie „Leczenie chorych na układową amyloidozę łańcuchów lekkich (AL)”, −zanubrutynib w programie „Leczenie chorych na makroglobulinemię Waldenströma”, −esketamina w programie „Leczenie chorych na depresję lekooporną”, −sotorasib w programie „Leczenie chorych na raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej”, −pembrolizumab w programie „Leczenie pacjentów z rakiem nerki”, 106 −breksukabtagen autoleucel w programie „Leczenie chorych na chłoniaki B – komórkowe”, −roksadustat w programie „Leczenie niedokrwistości u chorych z przewlekłą niewydolnością nerek”, −ipilimumab, triflurydyna + typiracyl w programie „Leczenie chorych na raka przełyku, połączenia żołądkowo-przełykowego i żołądka”, −rawulizumab w programie „Leczenie chorych z atypowym zespołem hemolityczno- mocznicowym (aHUS)”, −pegcetakoplan, rawulizumab w programie „Leczenie chorych z nocną napadową hemoglobinurią (PNH)”, −lomitapid w programie „Leczenie pacjentów z zaburzeniami lipidowymi”, −deksametazon w programie „Leczenie chorych na zapalenie błony naczyniowej oka (ZBN)”, −selperkatynib w programie „Leczenie pacjentów z rakiem rdzeniastym tarczycy”, −dostarlimab w programie „Leczenie chorych na raka endometrium”, −ruksolitynib w programie „Leczenie pacjentów z chorobą przeszczep przeciwko gospodarzowi”, −anifrolumab w programie „Leczenie chorych z toczniem rumieniowatym układowym (TRU, SLE)”. −trastuzumab derukstekan, olaparyb w programie „Leczenie chorych na raka piersi”, −asciminib w programie „Leczenie chorych na przewlekłą białaczkę szpikową”, −abrocytynib, tralokinumab w programie „Leczenie chorych z atopowym zapaleniem skóry”, −niwolumab, enfortumab wedotyny w programie „Leczenie pacjentów z rakiem urotelialnym”, −entrektynib w programie „Leczenie pacjentów z guzami litymi z fuzją genu receptorowej kinazy tyrozynowej dla neurotrofin (NTRK)”, −burosumab w programie „Leczenie chorych na hipofosfatemię sprzężoną z chromosomem X (XLH)”. Jednocześnie należy zaznaczyć, że spośród ww. substancji, poniższe stanowią technologie lekowe o wysokim poziomie innowacyjności, finansowane w ramach Funduszu Medycznego: −tafasytamab, breksukabtagen autoleucel w programie „Leczenie chorych na chłoniaki B – komórkowe”, −selpercatinib w programie „Leczenie pacjentów z rakiem rdzeniastym tarczycy”, −enfortumab wedotyny w programie „Leczenie pacjentów z rakiem urotelialnym”. 107 Z kolei jako technologie lekowe o wysokiej wartości klinicznej, w 2023 roku finansowane w ramach Funduszu Medycznego były: −ivacaftorum, tezacaftorum oraz ivacaftorum, tezacaftorum, elexacaftorum w programie „Leczenie chorych na mukowiscydozę”, −aksykabtagen cyloleucelu, tisagenlecleucel w programie „Leczenie chorych na chłoniaki B – komórkowe”. Tabela nr III.63. Wartość wykonanych świadczeń w ramach finansowania programów lekowych (w tys. zł) w 2023 roku, wg stanu na dzień 8.05.2024 r. Oddział wojewódzki Funduszu Wartość zrealizowanych jednostek rozliczeniowych Wartość rozliczonych jednostek rozliczeniowych Dolnośląski854 206820 272 Kujawsko-Pomorski549 353540 192 Lubelski517 599473 548 Lubuski142 824142 787 Łódzki724 662675 365 Małopolski1 039 015936 379 Mazowiecki1 854 5761 852 375 Opolski135 416134 986 Podkarpacki479 942468 898 Podlaski267 301252 354 Pomorski663 232662 136 Śląski1 191 5721 182 965 Świętokrzyski294 451293 948 Warmińsko-Mazurski244 855244 837 Wielkopolski939 770939 190 Zachodniopomorski374 574372 374 Razem10 273 3489 992 606 Najwyższą wartość środków wydatkowano na programy lekowe w województwie mazowieckim z kwotą 1 852 375 tys. zł. Następnymi z kolei województwami, w których wydatkowano najwyższe środki pieniężne jest województwo śląskie (1 182 965 tys. zł) oraz wielkopolskie (939 190 tys. zł). Największe środki zostały wydatkowane w programie leczenia chorych na raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej 1 026 791 tys. zł., co stanowi 10,28% kosztu wszystkich wykonanych świadczeń związanych z programami lekowymi, następnie kolejny to program leczenia chorych na raka piersi (1 018 603 tys. zł), program lekowy leczenia chorych na stwardnienie rozsiane (698 657 tys. zł), oraz program lekowy leczenia chorych na mukowiscydozę (559 825 tys. zł) odpowiednio 10,19%; 6,99%; 5,6%. Tabela nr III.64. Top 10 substancji czynnych wg kwoty refundacji w 2023 r. (w tys. zł). Nazwa produktu rozliczeniowegoWartość rozliczonych jednostek rozliczeniowych Pembrolizumabum - P - Pozajelitowo (Parenteral) - 1 Mg615 221 Nivolumabum - P - Pozajelitowo (Parenteral) - 1 Mg499 357 108 Nazwa produktu rozliczeniowegoWartość rozliczonych jednostek rozliczeniowych Ivacaftorum, Tezacaftorum, Elexacaftorum - O - Doustnie (Oral, Per Mouth) - 1 Mg338 076 Enzalutamidum - O - Doustnie (Oral, Per Mouth) - 1 Mg288 122 Pertuzumabum - P - Pozajelitowo (Parenteral) - 1 Mg272 136 Nusinersenum - P - Pozajelitowo (Parenteral) - 1 Mg222 006 Daratumumabum - Sc - Podskórnie - 1 Mg220 332 Olaparibum - O - Doustnie (Oral, Per Mouth) - 1 Mg205 205 Trastuzumabum Emtansinum - P - Pozajelitowo (Parenteral) - 1 Mg190 302 Venetoclaxum - O - Doustnie (Oral, Per Mouth) - 1 Mg186 422 W programach onkologicznych i nieonkologicznych zauważa się większy udział kobiet niż mężczyzn. W programach onkologicznych leczonych jest 54,7% kobiet, nieonkologicznych 55,8% kobiet. W 2023 roku w związku z leczeniem 64,9 tys. pacjentów w ramach programów lekowych onkologicznych wydatkowano 5 281 722,1 tys. zł, natomiast w programach lekowych nieonkologicznych wydatkowano 4 710 885,7 tys. zł na leczenie prawie 187 tys. pacjentów. Środki wydatkowane na terapię kobiet w ramach programów lekowych stanowią 53,5% całości. Wydatki na terapię kobiet w podziale na programy onkologiczne oraz nieonkologiczne stanowią odpowiednio 53% i 54%. Większy odsetek leczonych kobiet niż mężczyzn może być spowodowany większą dbałością kobiet o zdrowie, rozpoznaniem choroby w jej wcześniejszym stadium oraz wcześniej rozpoczynanym leczeniem. Natomiast struktura kosztów programów onkologicznych, w której koszt leczenia kobiet jest znacznie wyższy niż mężczyzn jest spowodowany wysoką wartością wydatkowanych środków, np. na program leczenia raka piersi. III.2.19.Refundacja leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych dostępnych w aptece na receptę Poniżej zaprezentowane zostały informacje o wartości oraz liczbie zrefundowanych opakowań leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych wydanych pacjentom na receptę w 2023 roku 17 . Liczba zrefundowanych przez NFZ opakowań jednostkowych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych w 2023 roku jest większa o 1,62% w stosunku do 2022 roku. Wzrost nastąpił we wszystkich OW NFZ. 17 Przedstawione zestawienia zostały opracowane na podstawie danych szczegółowych przekazywanych przez OW NFZ i gromadzonych w bazach danych Centrali NFZ. Pokazane kwoty uwzględniają dotację przeznaczoną na programy wynikające z art. 43b ustawy o świadczeniach. 109 Tabela nr III.65. Liczba zrefundowanych opakowań jednostkowych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz jednostkowych wyrobów medycznych, suma za okres od 1 stycznia 2023 do 31 grudnia 2023 r. (wg stanu na dzień 29 kwietnia 2024 r.). Oddział Wojewódzki NFZ Liczba jednostkowych opakowań leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zrefundowanych w okresie od 1 stycznia 2023 r do 31 grudnia 2023 r. Dolnośląski32 324 705 Kujawsko-Pomorski25 053 438 Lubelski24 313 112 Lubuski10 483 648 Łódzki31 361 222 Małopolski37 198 066 Mazowiecki62 450 185 Opolski10 771 223 Podkarpacki21 096 709 Podlaski11 614 889 Pomorski26 587 866 Śląski52 884 604 Świętokrzyski13 964 511 Warmińsko-Mazurski15 383 971 Wielkopolski41 219 365 Zachodniopomorski19 651 483 Razem436 358 998 Wielkość refundacji W 2023 roku płatnik na refundację leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych wydatkował łącznie kwotę 11 345 667 tys. zł. (wartość z uwzględnieniem statusów rozliczenia i walidacji). W stosunku do 2022 roku nastąpił wzrost wartości refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz jednostkowych wyrobów medycznych o 12,1%. Tabela nr III.66. Struktura wydatków na leki w 2023 roku w podziale na oddziały wojewódzkie NFZ wg stanu na dzień 29 kwietnia 2024 r. (kwoty wyrażone w tys. zł). Oddział wojewódzkiKwota refundacjiUdział w łącznej kwocie refundacji (%) Dolnośląski816 093 7,2% Kujawsko-Pomorski657 957 5,8% Lubelski598 400 5,3% Lubuski261 822 2,3% Łódzki926 979 8,2% Małopolski1 010 433 8,9% Mazowiecki1 607 811 14,2% 110 Oddział wojewódzkiKwota refundacjiUdział w łącznej kwocie refundacji (%) Opolski265 038 2,3% Podkarpacki525 442 4,6% Podlaski296 620 2,6% Pomorski715 261 6,3% Śląski1 379 269 12,2% Świętokrzyski349 591 3,1% Warmińsko-Mazurski374 667 3,3% Wielkopolski1 054 144 9,3% Zachodniopomorski506 140 4,5% Wykres nr III.8. Wartość refundacji leków w 2023 roku z podziałem na oddziały wojewódzkie NFZ (w tys. zł), wg stanu na dzień 29 kwietnia 2024 r. 506 140 1 054 144 374 667 349 591 1 379 269 715 261 296 620 525 442 265 038 1 607 811 1 010 433 926 979 261 822 598 400 657 957 816 093 Zachodniopomorski Wielkopolski Warmińsko-Mazurski Świętokrzyski Śląski Pomorski Podlaski Podkarpacki Opolski Mazowiecki Małopolski Łódzki Lubuski Lubelski Kujawsko-Pomorski Dolnośląski Analiza wydatków na refundację leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych w 2023 roku w podziale na oddziały wojewódzkie NFZ wykazała, że największy udział procentowy w ogólnej kwocie refundacji miał oddział mazowiecki z wynikiem 14,2% oraz oddział śląski z wynikiem 12,2%. Typy uprawnień Poniżej przedstawiono analizę struktury wydatków na refundację leków w podziale na uprawnienia do świadczeń gwarantowanych i uprawnienia dodatkowe pacjenta w 2023 r. 111 Tabela nr III.67. Przedstawienie typów uprawnień 18 pacjentów w podziale na odpłatności wg stanu na dzień 29 kwietnia 2024 r. (kwoty zostały wyrażone w tys. zł). Typ uprawnień Kwota refundacji Udział procentowy AZ6 0,00005% BW247 0,002% C46 603 0,4% CN92 0,001% DN45 809 0,4% DZ196 610 1,7% IB81 861 0,7% IN11 449 0,1% IW539 0,005% PO86 0,001% S3 506 729 31% WE213 0,002% WP17 0,0001% X7 411 391 65% ZK44 015 0,4% Rodzaje odpłatności Analiza struktury wydatków na refundację leków w 2023 roku w podziale na rodzaje odpłatności (bezpłatne, 30%, 50% ryczałt) wykazała, że ponad połowę (57%) ogólnej kwoty refundacji wydatkowano dla pacjentów wnoszących opłatę ryczałtową. Przeznaczono na ten cel 6 438 767,03 tys. zł. Kolejne grupy co do wartości wydatkowanych środków stanowią: leki 18 AZ - pracownicy i byli pracownicy zakładów produkujących wyroby zawierające azbest. Przysługuje im bezpłatnie zaopatrzenie w leki związane z chorobami wywołanymi pracą przy azbeście; BW - pacjenci którzy posiadają uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce ich zamieszkania; C - świadczeniobiorcy w okresie ciąży, którym przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki zgodnie z art. 43b ust. 1 ustawy o świadczeniach. Obowiązuje od 1 września 2020 r.; CN - nieubezpieczone kobiety podczas ciąży, porodu lub połogu. Przysługuje im zaopatrzenie w leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyroby medyczne związane z ciążą, porodem i połogiem; DN - osoby nieubezpieczone do ukończenia 18 roku życia; DZ - świadczeniobiorcy do ukończenia 18 roku życia, którym przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki zgodnie z art. 43a ust. 1 ustawy o świadczeniach. Obowiązuje od 1 września 2023 r.; IB - inwalidzi wojenni oraz osoby represjonowane, ich małżonkowie pozostający na ich wyłącznym utrzymaniu, wdowy i wdowcy po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych oraz osoby represjonowane, uprawnione do renty rodzinnej, a także cywilne niewidome ofiary działań wojennych. Przysługuje im bezpłatne zaopatrzenie w leki w kategoriach dostępności „Rp” lub „Rpz” oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego objęte refundacją, dopuszczone do obrotu na terytorium Polski; IN - pacjenci inni niż ubezpieczeni, którzy posiadają uprawnienia do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej; IW - inwalidzi wojskowi. Przysługuje im bezpłatne - do wysokości limitu finansowania ze środków publicznych - zaopatrzenie w leki objęte wykazem leków refundowanych w kategoriach: lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny dostępny w aptece na receptę w całym zakresie zarejestrowanych wskazań i przeznaczeń; PO - żołnierze, którzy odbywają zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe oraz pełnią służbę kandydacką, służbę przygotowawczą lub służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - o ile nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu z innego tytułu. Przysługuje im bezpłatne - do wysokości limitu finansowania - zaopatrzenie w leki objęte refundacją w kategoriach: lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny dostępny w aptece na receptę w całym zakresie zarejestrowanych wskazań i przeznaczeń oraz leki recepturowe; S - świadczeniobiorcy, którym przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki zgodnie z art. 43a ust. 1 ustawy o świadczeniach, którzy ukończyli 75 rok życia (obowiązywało od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2023 r.) lub którzy ukończyli 65 rok życia (obowiązuje od 1 września 2023 r.); WE- weterani z uszczerbkiem zdrowia powyżej 30%; WP - żołnierze zawodowi, o których mowa w przepisach ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w trakcie szkoleń poligonowych i ćwiczeń wojskowych (rejsów, lotów); X - Pacjent ubezpieczony, bez uprawnień dodatkowych. ZK - Zasłużeni Honorowi Dawcy Krwi, Zasłużeni Honorowi Dawcy Przeszczepu. Przysługuje im bezpłatnie - do wysokości limitu finansowania ze środków publicznych - zaopatrzenie w leki objęte refundacją w kategoriach: lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny dostępny w aptece na receptę w całym zakresie zarejestrowanych wskazań i przeznaczeń oraz zaopatrzenie w leki, zgodnie z wykazem leków określonym przez ministra zdrowia, które mogą stosować w związku z oddawaniem krwi lub szpiku albo innych regenerujących się komórek, tkanek i narządów. 112 wydawane za 30% odpłatnością - 33% (kwota refundacji 3 739 042,07 tys. zł; leki wydawane za 50% odpłatnością - 6% (kwota refundacji 645 715,82 tys. zł); leki wydawane bezpłatnie - 5% (kwota refundacji 522 142,39 tys. zł). Wykres nr III.9. Analiza struktury wydatków na refundację leków w 2023 roku w podziale na odpłatności (wg stanu na dzień 29 kwietnia 2024 r.). 33% 6% 5% 57% 30%50%BezpłatneRyczałt Grupy ATC Największe wydatki związane były z refundacją leków z grup: leki stosowane w leczeniu schorzeń układu sercowo-naczyniowego stanowiące 18% ogólnej kwoty refundacji, leki stosowane w leczeniu schorzeń przewodu pokarmowego i metabolicznych stanowiące 17,3% ogólnej kwoty refundacji, leki stosowane w leczeniu schorzeń ośrodkowego układu nerwowego stanowiące 13,4% ogólnej kwoty refundacji, leki stosowane w leczeniu schorzeń układu oddechowego stanowiące 10,9% ogólnej kwoty refundacji. Wymienione wyżej 4 grupy ATC generowały ponad połowę, tj. 59,7% ogółu wszystkich kosztów refundacji leków w 2023 roku. Tabela nr III.68. Struktura wydatków na leki w 2023 roku w podziale na Grupy ATC, według stanu danych na dzień 8 maja 2024 r. (kwoty wyrażone w tys. zł). Grupa ATCKwota refundacji% (c) układ sercowo-naczyniowy2 047 933 18,0% (a) przewód pokarmowy i metabolizm1 957 709 17,3% (n) ośrodkowy układ nerwowy1 523 028 13,4% (r) układ oddechowy1 241 744 10,9% (v) varia763 113 6,7% (b) krew i układ krwiotwórczy747 639 6,6% (l) leki przeciwnowotworowe i immunomodulacyjne582 870 5,1% (g) układ moczowo-płciowy i hormony płciowe462 202 4,1% (j) leki stosowane w zakażeniach438 793 3,9% (m) układ mięśniowo-szkieletowy274 620 2,4% (s) narządy wzroku i słuchu219 041 1,9% (h) leki hormonalne do stosowania wewnętrznego197 949 1,7% (d) dermatologia45 889 0,4% (p) leki przeciwpasożytnicze, owadobójcze i repelenty3 888 0,03% Inne841 285 7,4% 113 Najczęściej refundowane substancje czynne Tabela nr III.69. 20 substancji czynnych generujących najwyższe koszty w 2023 roku (wg nazw powszechnie stosowanych), stan danych na dzień 29 kwietnia 2024 r. (kwoty wyrażone w tys. zł). Lp.Substancje czynneKwota refundacji 1Enoxaparinum natricum414 358 2Metformini hydrochloridum251 581 3Rosuvastatinum237 299 4Atorvastatinum220 720 5Insulinum humanum216 705 6Empagliflozinum215 349 7Olanzapinum194 837 8Budesonidum190 117 9Tamsulosini hydrochloridum169 814 10Rivaroxabanum167 670 11Insulinum aspartum164 953 12Ramiprilum164 927 13Nebivololum154 861 14Dapagliflozinum152 633 15Methotrexatum136 983 16Insulinum lisprum128 691 17Finasteridum127 276 18Fluticasoni propionas + Salmeterolum117 606 19Telmisartanum109 934 20Budesonidum + Formoteroli fumaras dihydricus108 567 Razem3 644 882 Struktura wydatków NFZ z tytułu refundacji leków pokazuje, że refundacja 20 pierwszych substancji pociąga za sobą 32% ogólnej kwoty refundacji. Wśród tych substancji, znajdują się leki stosowane w leczeniu między innymi: choroby zakrzepowo-zatorowej (Enoxaparinum Natricum, Rivaroxabanum), cukrzycy (Metformini Hydrochloridum, Insulinum Humanum, Empagliflozinum, Insulinum Aspartum, Dapagliflozinum, Insulinum Lisprum), chorób psychicznych, schizofrenii (Olanzapinum), astmy oskrzelowej (Budesonidum, Budesonidum z Formoterolem, Fluticasoni Propionas z Salmeterolum), hipercholesterolemii (Atorvastatinum, Rosuvastatinum), chorób układu krążenia i nadciśnienia tętniczego (Nebivololum, Ramiprilum, Telmisartanum), przerostu gruczołu krokowego (Tamsulosini Hydrochloridum, Finasteridum), chorób autoimmunizacyjnych (Methotrexatum). 114 IV.Opis realizacji przez centralę Funduszu oraz oddziały Funduszu zadań określonych w ustawie W 2023 roku – w stosunku do roku poprzedniego – wartość kosztów świadczeń wykazanych na formularzach rozliczeniowych E 125, dotyczących rozliczeń prowadzonych w oparciu o koszt rzeczywisty, przedstawionych przez Polskę innym państwom członkowskim UE/EFTA wzrosła o 45,23% i wyniosła 696 498,58 tys. zł. Natomiast wartość przedstawionych Polsce roszczeń przez inne państwa członkowskie UE/EFTA wyniosła 727 204,74 tys. zł, co oznacza spadek o 0,36%, zaś liczba załączonych do not formularzy spadła o 0,53%. W 2023 roku oddziały wojewódzkie Funduszu wydały o 9,89% więcej zaświadczeń uprawniających osoby ubezpieczone do korzystania z rzeczowych świadczeń zdrowotnych podczas pobytu na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA niż w roku poprzednim. W 2023 roku liczba złożonych w Funduszu wniosków o zwrot kosztów na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach była niższa o 15% w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego. Ogółem w 2023 roku do Funduszu wpłynęło 12 049 wniosków o zwrot kosztów na łączną kwotę 41 025,72 tys. zł. Zarówno w przypadku łącznej liczby wniosków, w stosunku do których Fundusz dokonał wypłaty, jak i kwoty dokonanych wypłat nastąpił wzrost w porównaniu do 2022 roku, odpowiednio o 4,80% oraz 30,51%. Podobnie jak w analogicznym okresie roku poprzedniego, najwyższa liczba wypłat i wartość wypłaconych przez Fundusz kwot za świadczenia udzielone na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach dotyczyła leczenia na terenie Republiki Czeskiej, stanowiąc 95,72% łącznej liczby wniosków, w stosunku do których Fundusz dokonał wypłaty oraz 96,41% wartości wypłaconych kwot ogółem. 86,77% dokonanych w 2023 roku zwrotów kosztów dotyczyło świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne – oddziały. W przypadku 86,92% wniosków zwrot kosztów został dokonany za świadczenia związane z zabiegiem usunięcia zaćmy. Zaobserwowano nieznaczny wzrost liczby pozytywnych decyzji Prezesa NFZ dotyczących skierowania do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych pomimo prawie 2-krotnego spadku szacunkowych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. W 2023 r. szacunkowy koszt zgód wyniósł 59 577,03 tys. zł, co stanowi 48% szacunkowych kosztów z 2022 r. (114 385,79 tys. zł). IV.1.Zadania, o których mowa w art. 42a pkt 2 ustawy o świadczeniach Od 2004 roku NFZ realizuje, na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 oraz regulacji krajowych, zadania instytucji właściwej (instytucji miejsca zamieszkania oraz instytucji miejsca pobytu). Do najważniejszych realizowanych zadań przez w ramach przepisów o koordynacji należy: zapewnienie dostępu do rzeczowych świadczeń zdrowotnych dla ubezpieczonych i uprawnionych, prowadzenie ewidencji osób ubezpieczonych oraz uprawnionych, potwierdzanie faktu oraz okresu objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, wydawanie zaświadczeń oraz poświadczeń potwierdzających prawo do rzeczowych świadczeń zdrowotnych na podstawie przepisów o koordynacji, przygotowywanie roszczeń za świadczenia udzielone na terytorium Polski osobom uprawnionym z innych państw 115 członkowskich oraz weryfikacja zasadności roszczeń za świadczenie udzielone polskim ubezpieczonym w innych państwach członkowskich. Do najważniejszych zadań związanych z pełnieniem roli instytucji łącznikowej należą: − współpraca z instytucjami łącznikowymi innych państw członkowskich UE/EFTA oraz krajowymi punktami kontaktowymi do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej innych państw członkowskich UE lub EOG oraz Komisją Europejską, −nadzór merytoryczny, opracowywanie zbiorczej dokumentacji rozliczeniowej oraz prowadzenie wyjaśnień, do indywidualnych spraw, z oddziałami wojewódzkimi Funduszu i instytucjami łącznikowymi w zakresie rozliczania kosztów rzeczowych świadczeń zdrowotnych udzielanych na podstawie przepisów o koordynacji osobom uprawnionym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz świadczeniobiorcom na terenie innych państw członkowskich UE/EFTA, w tym koordynacja rozliczenia kosztów rzeczowych świadczeń zdrowotnych, udzielanych na podstawie przepisów o koordynacji, finansowanych z budżetu państwa, z części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw zdrowia lub wojewodów, −nadzór nad procesem refundacji kosztów świadczeń na podstawie art. 25 rozporządzenia wykonawczego nr 987/2009 przez oddziały wojewódzkie Funduszu, w tym dokonywanie merytorycznej kontroli not księgowych i not korygujących do not księgowych wystawionych przez oddziały wojewódzkie, oraz prowadzenie spraw w tym zakresie, − udział w procesie tworzenia rezerw na potrzeby obsługi roszczeń przedstawianych przez inne państwa członkowskie UE/EFTA, −realizacja przepisów o wzajemnej pomocy w odzyskiwaniu należności powstałych na podstawie przepisów o koordynacji, −uczestnictwo w pracach Komisji Europejskiej, w szczególności Komisji Administracyjnej i Komisji Obrachunkowej Unii Europejskiej, −administrowanie systemem SOFU, portalem Polskiej Instytucji Łącznikowej, portalem Krajowego Punktu Kontaktowego, a także nadzór merytoryczny nad zmianami w Systemie Instytucji Właściwej (SIW), −przygotowywanie analiz, sprawozdań i raportów z zakresu procesów realizowanych przez Fundusz w oparciu o przepisy o koordynacji, przedkładanych Ministerstwu Zdrowia, Komisji Europejskiej, w szczególności Komisji Administracyjnej i Komisji Obrachunkowej, oraz innym podmiotom zewnętrznym, −monitorowanie wydatków związanych z leczeniem świadczeniobiorców na terenie innych państw członkowskich UE/EFTA, na podstawie przepisów o koordynacji w celu dokonywania analiz odnośnie wysokości środków koniecznych do zabezpieczenia w planie finansowym Funduszu do realizacji zadań wynikających z przepisów o koordynacji. Dodatkowo Centrala NFZ, na mocy przepisów implementujących w ustawie o świadczeniach postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej, pełni 116 funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego do spraw Transgranicznej Opieki Zdrowotnej. Jego celem jest zapewnienie rzetelnej i użytecznej informacji umożliwiającej pacjentom praktyczne korzystanie z ich praw w obszarze transgranicznej opieki zdrowotnej, a także współpraca z Komisją Europejską i krajowymi punktami kontaktowymi działającymi w innych państwach członkowskich UE lub EOG. Narodowy Fundusz Zdrowia pełni ponadto nadzór merytoryczny i administruje portalem Krajowego Punktu Kontaktowego, w którym umieszczone są informacje na temat możliwości uzyskania zwrotu kosztów na podstawie przepisów implementujących ww. dyrektywę, tj. na podstawie decyzji Prezesa Funduszu z art. 42d ust. 1 ustawy o świadczeniach, a także możliwości leczenia się na podstawie dyrektywy osób z innych państw członkowskich w Polsce. Dokumenty uprawniające W 2023 r. wydano łącznie 2 741 015 dokumentów uprawniających osoby ubezpieczone w Funduszu do korzystania z rzeczowych świadczeń opieki zdrowotnej podczas pobytu na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA, co stanowi wzrost w stosunku do porównywanego okresu roku poprzedniego o 9,89%. W strukturze rodzajowej 99,08% łącznej liczby wydanych dokumentów stanowiła Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego. Udział ten kształtował się na zbliżonym poziomie w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Największą liczbę dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń wydano w 2023 roku osobom z Mazowieckiego OW NFZ (14,91%). Tabela nr IV.1. Liczba zaświadczeń wydanych osobom z poszczególnych OW NFZ w 2023 r. w podziale na rodzaj dokumentu. Oddział wojewódzkiEKUZCertyfikatS1S2S3DA1ŁĄCZNIE Dolnośląski228 3081 56558770100230 567 Kujawsko-Pomorski124 3081 6152314092126 250 Lubelski116 0777511243083117 038 Lubuski70 138692175305371 061 Łódzki152 6111 1071850034153 937 Małopolski276 1511 30434590221278 030 Mazowiecki403 3133 4541 785230111408 686 Opolski74 983599195105975 837 Podkarpacki146 7136278130105147 529 Podlaski70 21927271104270 605 Pomorski180 6941 06730950122182 197 Śląski358 7281 533566220199361 048 Świętokrzyski68 03088061308369 057 Warmińsko-Mazurski80 182531190503180 939 Wielkopolski261 5801 178182160145263 101 Zachodniopomorski103 7209943722045105 133 Razem2 715 75518 1695 45910701 5252 741 015 117 Rozliczanie kosztów świadczeń za ubezpieczonych i uprawnionych W 2023 r. do Centrali Funduszu wpłynęło 1 157 zbiorczych dokumentów rozliczeniowych na łączną kwotę wynoszącą 727 204,74 tys. zł 19 . . Wartość ta obejmuje również kwoty wynikające z: 179 zbiorczych dokumentów rozliczeniowych zawierających dane o 159 471 roszczeniach indywidualnych, 284 zbiorczych dokumentów rozliczeniowych zawierających dane 1 456 roszczeniach korygujących, 694 zbiorczych pism zawierających odstąpienia od 1 314 roszczeń indywidualnych przedstawionych w poprzednich okresach rozliczeniowych. Roszczenia przedstawione zostały przez 31 państw członkowskich UE/EFTA na 162 241 formularzach rozliczeniowych E 125 lub ich odpowiednikach elektronicznych. W porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego wartość zgłoszonych roszczeń zmniejszyła się o 0,36%, a liczba załączonych do not roszczeń indywidualnych o 0,53%. W całkowitej kwocie roszczeń, roszczenia przedstawione przez instytucje niemieckie stanowiły 72,64% i obejmowały 70,40% łącznej liczby roszczeń indywidualnych przesłanych przez instytucje innych państw członkowskich UE/EFTA. W odniesieniu do ujemnego kosztu łącznego roszczeń zgłoszonych w 2023 r. przez Holandię należy zaznaczyć, że Holandia nie przysłała w 2023 r. żadnej noty (lub zbiorczej elektronicznej dokumentacji) obciążeniowej zarówno w formie tradycyjnej jak i elektronicznej. Fundusz otrzymał jedynie zbiorcze dokumenty korygujące, których łączna kwota była ujemna. W związku z prowadzeniem rozliczeń kosztów świadczeń udzielonych osobom ubezpieczonym podczas pobytu na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA, wykazywanych w oparciu o formularz służący do rozliczeń wg kosztów rzeczywistych, Fundusz dokonał w 2023 roku płatności na rzecz instytucji innych państw członkowskich w kwocie łącznej w wysokości 881 196,18 tys. zł 20 . Z całkowitej kwoty dokonanych płatności 74,96% dotyczyło rozliczenia kosztów świadczeń udzielonych na terenie Niemiec. Tabela nr IV.2. Struktura zgłoszonych roszczeń w oparciu o koszty rzeczywiste w 2023 r. przez poszczególne państwa członkowskie. PaństwoLiczba formularzyŁączna kwota (tys. zł) Niemcy 114 212528 252,87 Austria7 90132 972,04 Francja2 70928 884,06 Belgia5 17227 857,20 Włochy4 77124 970,18 Hiszpania5 68415 770,71 Szwecja2 27014 563,31 Wielka Brytania1 37911 650,87 Czechy5 3079 552,30 Szwajcaria1 7306 839,02 19 Na potrzeby sprawozdawcze przeliczenie roszczenia na walutę polską dokonane zostało zgodnie z tabelą kursów NBP nr 251/A/NBP/2023 z dnia 29 grudnia 2023 roku. 20 Przeliczenia na walutę polską dokonano wg kursu ustalonego przez bank, obowiązującego na dzień dokonania wypłaty. 118 PaństwoLiczba formularzyŁączna kwota (tys. zł) Dania5084 500,46 Słowacja1 8553 405,02 Norwegia1662 991,90 Finlandia5832 908,45 Grecja6042 510,94 Chorwacja3 0741 912,65 Luksemburg2271 824,80 Irlandia4581 461,99 Malta244703,57 Słowenia399674,77 Węgry528643,21 Portugalia937618,05 Bułgaria173594,79 Islandia272534,98 Litwa351526,27 Cypr29177,47 Łotwa265143,84 Rumunia30175,55 Estonia4749,12 Liechtenstein31,13 Holandia82-366,78 Ogółem162 241727 204,74 Wysokość kosztów rozliczanych w oparciu o stawki ryczałtowe otrzymanych przez NFZ wynosiła w 2023 r. 63 388,10 tys. zł 21 , co stanowiło 8,02% wszystkich kosztów przedstawionych NFZ przez państwa członkowskie UE/EFTA w oparciu o przepisy o koordynacji. Zgodnie z danymi zawartymi na formularzach służących do rozliczeń wg kosztów rzeczywistych, wystawionych przez oddziały wojewódzkie Funduszu w 2023 r., osobom uprawnionym na podstawie przepisów o koordynacji udzielone zostały na terenie Polski rzeczowe świadczenia opieki zdrowotnej na kwotę łączną w wysokości 696 498,58 tys. zł. Kwota ta przedstawiona została instytucjom łącznikowym 31 innych państw członkowskich UE/EFTA na 1 182 860 formularzach, z czego 57,59% formularzy skierowane zostało do instytucji niemieckich. Koszty świadczeń udzielonych osobom uprawnionym z Niemiec stanowiły przy tym 54,72% całkowitych kosztów świadczeń dotyczących 2023 r. Liczba formularzy E 125 wystawionych przez oddziały wojewódzkie Funduszu w 2023 roku w porównaniu z 2022 rokiem spadła o 7,80%, przy wzroście całkowitego kosztu świadczeń wykazanego na tych formularzach na poziomie 45,23%. 21 Na potrzeby sprawozdawcze przeliczenie roszczenia na walutę polską dokonane zostało zgodnie z tabelą kursów NBP nr 251/A/NBP/2023 z dnia 29 grudnia 2023 roku. 119 Tabela nr IV.3. Struktura roszczeń przedstawionych przez Fundusz w oparciu o koszty rzeczywiste za 2023 r. wg państw członkowskich (bez uwzględnienia formularzy korygujących). PaństwoLiczba formularzyŁączna kwota (tys. zł) Niemcy681 166381 096,17 Norwegia139 13775 045,34 Holandia65 02542 776,95 Wielka Brytania35 44837 014,66 Czechy66 76630 853,69 Dania58 75025 619,04 Austria43 81121 663,27 Szwecja16 39914 258,76 Włochy10 09811 110,38 Belgia16 28311 063,15 Irlandia10 51811 013,81 Francja9 4329 085,67 Luksemburg8 0034 818,70 Szwajcaria5 7703 788,88 Słowacja2 7913 535,60 Litwa1 7002 460,07 Hiszpania3 1422 286,89 Islandia2 2032 256,97 Bułgaria8231 542,42 Węgry5901 309,97 Finlandia2 1261 179,23 Rumunia413691,34 Łotwa272671,46 Grecja597513,36 Malta487212,07 Portugalia369210,53 Cypr255130,09 Chorwacja225129,10 Estonia10683,77 Słowenia11766,55 Liechtenstein3810,69 Ogółem 1 182 860696 498,58 W 2023 roku państwa członkowskie UE/EFTA uregulowały przedstawione przez Polskę roszczenia rozliczane na formularzach służących do rozliczeń wg kosztów rzeczywistych, związane z udzieleniem świadczeń osobom uprawnionym podczas ich pobytu na terenie Polski, w kwocie łącznej w wysokości 392 577,88 tys. zł. Najwyższe kwoty płatności na rzecz Polski dokonały instytucje niemieckie (49,72% łącznej kwoty) oraz instytucje norweskie (11,65% 120 łącznej kwoty). W analogicznym okresie roku poprzedniego kwota łączna dokonanych płatności wyniosła 335 663,58 tys. zł. Refundacja kosztów świadczeń osobom ubezpieczonym Zgodnie z informacjami zgromadzonymi w systemie dziedzinowym, w 2023 roku osoby ubezpieczone złożyły w oddziałach wojewódzkich Funduszu 4 842 wniosków o refundację kosztów świadczeń poniesionych podczas czasowego pobytu na terenie innych państw członkowskich UE/EFTA, do których załączone zostały rachunki opiewające na łączną kwotę 9 862,28 tys. zł 22 . Na podstawie kwot określonych przez instytucje miejsca pobytu na terenie innego państwa członkowskiego, Fundusz dokonał w okresie sprawozdawczym zwrotu kosztów poniesionych przez 3 911 osoby ubezpieczone w wysokości łącznej 5 990,06 tys. zł 23 . W 2023 roku, w porównaniu do roku poprzedniego, liczba wystawionych formularzy E 126 PL i ich odpowiedników elektronicznych była wyższa o 20,54%, a kwota wynikająca z załączonych do formularzy rachunków była wyższa o 3,86%. Liczba osób, które otrzymały zwrot kosztów świadczeń także była wyższa o 15,74%, a kwota dokonanych wypłat była wyższa o 3,12%. Najwyższą łączną kwotę zwrotu kosztów leczenia na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA w 2023 roku wypłacił Lubuski Oddział Wojewódzki NFZ, który dokonał wypłat 3 873 osobom ubezpieczonym w łącznej kwocie 5 950,69 tys. zł, co stanowiło 99,03% całkowitej wysokości środków finansowych poniesionych na ten cel przez Fundusz oraz 99,34% wszystkich osób, które otrzymały zwrot kosztów świadczeń. Zwiększenie liczby rozpatrywanych wniosków i dokonywanych wypłat wynika z przejęcia przez Centrum Usług Wspólnych w Gorzowie Wielkopolskim obsługi większości wniosków o zwrot z wszystkich pozostałych oddziałów wojewódzkich NFZ. Z łącznej liczby osób ubezpieczonych, które otrzymały w 2023 roku zwrot poniesionych kosztów świadczeń 37,84% to osoby korzystające z leczenia na terenie Niemiec (dla porównania w roku poprzednim było to 44,87%). W strukturze kosztowej udział refundacji kosztów świadczeń związanych z leczeniem 1 832 osób na terenie Niemiec stanowił 41,29% całkowitych kosztów poniesionych na ten cel przez Fundusz w 2023 r. IV.2.Zadania, o których mowa w art. 42d ustawy o świadczeniach Narodowy Fundusz Zdrowia realizuje zadania wynikające z implementacji do polskiego porządku prawnego postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej. Postanowienia te zostały uregulowane ustawą z dnia 10 października 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1491) i weszły w życie z dniem 15 listopada 2014 r. Przedmiotowe przepisy zapewniły polskim świadczeniobiorcom prawo do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących 22 Na potrzeby sprawozdawcze przeliczenie roszczenia na walutę polską dokonane zostało zgodnie z tabelą kursów NBP nr 251/A/NBP/2023 z dnia 29 grudnia 2023 roku. 23 Przeliczenie należnych kwot zwrotu na walutę polską dla wniosków rozpatrywanych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 dokonywane było zgodnie z kursem referencyjnym Europejskiego Banku Centralnego na dzień dokonania operacji. 121 świadczeniami gwarantowanymi, udzielonych na terenie innych państw członkowskich UE. Od dnia 24 sierpnia 2019 r., na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem rozwiązań w obszarze e-zdrowia (Dz. U. 2019 poz. 1590), zwrot kosztów jest również możliwy za świadczenia udzielone na terytorium nienależących do UE państw członkowskich EOG. W celu uzyskania zwrotu za świadczenia w ramach opieki transgranicznej, konieczne jest spełnienie wymogów warunkujących uzyskanie analogicznych świadczeń na terenie Polski, czyli posiadanie odpowiedniego skierowania, zlecenia, recepty. Wyjątek stanowią świadczenia zawarte w wykazie, o którym mowa w art. 42e ustawy o świadczeniach, w odniesieniu do których, przed skorzystaniem ze świadczeń, konieczne jest uzyskanie uprzedniej zgody Prezesa Funduszu. Wysokość zwrotu kosztów ustalana jest według stawek krajowych, zgodnie z art. 42c ustawy o świadczeniach, tj. zgodnie z wyceną świadczeń opieki zdrowotnej, obowiązującą w rozliczeniach z polskimi świadczeniodawcami. Wysokość zwrotu nie może jednak przekroczyć wysokości faktycznie poniesionych przez świadczeniobiorcę wydatków. Decyzję administracyjną w sprawie zwrotu kosztów/o odmowie zwrotu kosztów wydaje, na podstawie art. 42d ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, Prezes Funduszu. Decyzja wydana przez Prezesa Funduszu jest ostateczna i przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego. W 2023 r. w oddziałach wojewódzkich Funduszu złożonych zostało łącznie 12 049 wniosków o zwrot kosztów świadczeń udzielonych na terenie innych państw członkowskich UE lub EOG na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach. Kwota wynikająca ze złożonych wniosków, w przeliczeniu według kursu NBP obowiązującego w dniu wystawienia rachunku, wyniosła 41 025,72 tys. zł. W 2023 r., w porównaniu do 2022 r., liczba złożonych w Funduszu wniosków o zwrot kosztów była niższa o 15%, natomiast łączna wartość kwot wynikająca ze złożonych wniosków była wyższa o 2,32%. Jednocześnie 95,51% liczby wniosków złożonych w NFZ w 2023 r. ogółem oraz 94,89%, wnioskowanej kwoty zwrotu ogółem dotyczyło leczenia na terenie Czech. Najwięcej wniosków o zwrot kosztów złożonych zostało w okresie maj-lipiec 2023 r., natomiast w tych samych miesiącach oraz w listopadzie 2023 r. wnioskowana do zwrotu kwota była najwyższa. Średnia liczba składanych wniosków w 2023 r., w ujęciu miesięcznym, wynosiła 1 004. Wykres nr IV.1. Liczba wniosków o zwrot kosztów świadczeń udzielonych w innym państwie członkowskim UE lub EOG na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach złożonych w 2023 r. w poszczególnych miesiącach oraz kwota wnioskowana do zwrotu. STYCZEŃ LUTY MARZEC KWIECIEŃ MAJ CZERWIEC LIPIEC SIERPIEŃ WRZESIEŃ PAŹDZIERNIK LISTOPAD GRUDZIEŃ 0 300 600 900 1 200 1 500 0 1 000 2 000 3 000 4 000 5 000 Liczba złożonych wniosków Wnioskowana kwota w PLN (w przeliczeniu wg kursu NBP z dnia wystawienia rachunku) Wnioskowana kwota, tys. zł 122 Zgodnie z art. 42d ust. 17 ustawy o świadczeniach, zwrot kosztów dokonywany jest w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o tym, że decyzja w sprawie zwrotu kosztów stała się ostateczna. W 2023 r. Fundusz dokonał zwrotu w odniesieniu do 12 431 wniosków o zwrot kosztów złożonych przez świadczeniobiorców, którzy skorzystali ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu na terenie 13 państw członkowskich UE lub EOG. Łączna wartość dokonanych zwrotów z tytułu świadczeń udzielonych na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach wyniosła 34 376,27 tys. zł. W 2023 r., w porównaniu do 2022 r., liczba wniosków, w stosunku do których Fundusz dokonał wypłaty z tytułu zwrotu kosztów udzielonych świadczeń była wyższa o zaledwie 4,80%, jednakże kwota dokonanych wypłat wzrosła o 30,51%. Średnia wysokość wypłaconego zwrotu kosztów świadczeń, w przeliczeniu na jeden wniosek złożony w oddziale wojewódzkim Funduszu, wyniosła 2,77 tys. zł. W 2023 r. Fundusz dokonał wypłat w stosunku do 58 194 świadczeń opieki zdrowotnej, wykazanych łącznie na 12 431 wnioskach o zwrot kosztów świadczeń udzielonych na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach. Łączna liczba świadczeń, w stosunku do których został dokonany zwrot jest wyższa niż liczba wniosków z dokonaną wypłatą, ponieważ na jednym wniosku o zwrot kosztów świadczeniobiorca może wnioskować o zwrot za więcej niż jedno świadczenie. Tabela nr IV.4. Liczba i wartość świadczeń udzielonych na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach, w stosunku do których Fundusz dokonał wypłaty w 2023 r. – wg rodzaju świadczeń (uwzględniono tylko te rodzaje świadczeń, w przypadku których przyznany został zwrot kosztów). Rodzaj świadczeń opieki zdrowotnejLiczba świadczeń Łączna kwota zwrotów w tys. zł ambulatoryjna opieka specjalistyczna38232,48 leczenie stomatologiczne34 4494 415,26 leczenie szpitalne - chemioterapia: leki378,71 leczenie szpitalne - oddziały23 17529 827,94 opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień10,64 podstawowa opieka zdrowotna120,93 ratownictwo medyczne11,35 refundacja leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych dostępnych w aptece na receptę 7010,02 rehabilitacja lecznicza40,03 zaopatrzenie w wyroby medyczne, na zlecenie osoby uprawnionej oraz ich naprawy 6378,90 Ogółem58 19434 376,27 W przypadku świadczeń z zakresu leczenia szpitalnego Fundusz przyznał najwyższy zwrot kosztów za 9 906 zabiegów usunięcia zaćmy, które były wykazane na 9 863 wnioskach o zwrot kosztów na łączną kwotę 24 841,96 tys. zł. Dodatkowo za świadczenia towarzyszące zabiegowi usunięcia zaćmy zwrot kosztów został dokonany w kwocie 3 434,43 tys. zł, z czego wartość 300,14 tys. zł stanowi zwrot za wizytę kwalifikacyjną do zabiegu usunięcia zaćmy – w trybie ambulatoryjnym, natomiast kwota 3 134,29 tys. zł odnosi się do zwrotu kosztów za kontrolną poradę specjalistyczną zrealizowaną pomiędzy 14 a 28 dniem od zabiegu. 95,72% łącznej liczby wniosków, w stosunku do których w 2023 r. Fundusz dokonał zwrotu poniesionych 123 kosztów świadczeń udzielonych na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach i 96,41% całkowitych kosztów poniesionych na ten cel przez Fundusz w 2023 r. dotyczyło leczenia na terenie Czech. Największa liczba wypłat w 2023 r. została dokonana przez Śląski OW NFZ, który dokonał zwrotu w stosunku do 6 176 wniosków o zwrot kosztów na łączną kwotę 16 676,31 tys. zł. Kwota ta stanowiła 48,51% całkowitej wysokości kosztów poniesionych na ten cel przez NFZ. Wykres nr IV.2. Liczba dokonanych zwrotów oraz kwoty zwrotu wypłacone w 2023 r. za świadczenia udzielone na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach – wg oddziałów wojewódzkich Funduszu. Najczęstsze trudności, które powstały w trakcie procedowania wniosków o zwrot kosztów w 2023 r. wynikały z funkcjonowania na rynku firm pośredniczących, które organizują dla polskich świadczeniobiorców wyjazdy na leczenie do placówek medycznych działających na terenie innych państw członkowskich UE lub EOG. Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/24/UE do zadań państw członkowskich UE lub EOG nie należy zachęcanie pacjentów do korzystania ze świadczeń poza granicami kraju, jednak jest to zasadą działania firm pośredniczących. Spośród wydanych w 2023 r. przez oddziały wojewódzkie NFZ decyzji w sprawie zwrotu kosztów 92,61% stanowiły decyzje pozytywne, przyznające zwrot kosztów. IV.3.Zadania, o których mowa w art. 42i ustawy o świadczeniach W 2023 r. do Funduszu wpłynęło 11 wniosków o przeprowadzenie leczenia planowanego poza granicami kraju na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 42i ustawy o świadczeniach). Spośród ww. wniosków 8 zawierało braki formalne uniemożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie, w związku z czym wezwano strony celem usunięcia braków formalnych wniosku. Wymogi formalne spełniały 3 wnioski, w związku z powyższym zostało wszczęte postępowanie w sprawie. Spośród 8 wniosków, które zostały odesłane do wnioskodawcy ze względu na stwierdzone braki, 1 wniosek – pozbawiony braków formalno-prawnych, wpłynął ponownie do Centrali NFZ i na jego podstawie zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające. Ponadto, Prezes NFZ w 2023 r. prowadził ww. postępowanie w sprawie 1 wniosku, który wpłynął do Centrali NFZ w 2022 r. 124 Łącznie w 2023 r. Prezes NFZ procedował 5 wniosków na podstawie art. 42i ustawy o świadczeniach. Procedura rozpatrywania 3 z ww. wniosków została zakończona w 2023 r. wydaniem decyzji Prezesa NFZ, natomiast w przypadku 2 wniosków procedura ich rozpatrywania była kontynuowana w 2024 r. Ww. decyzjami Prezes NFZ wyraził zgodę na skierowanie wnioskodawców na leczenie poza granicami kraju – ze względu na zbyt długi czas oczekiwania na udzielenie świadczenia w ośrodkach krajowych. Pacjentom, którzy uzyskali pozytywną decyzję zostały wystawione formularze S2. Leczenie objęte ww. decyzjami dotyczyło przeprowadzenia leczenia z zakresu chirurgii ogólnej i onkologicznej, otorynolaryngologii oraz radioterapii onkologicznej. Łączny koszt leczenia objętego ww. decyzjami został oszacowany na łączną kwotę 267,17 tys. zł. W 2022 roku do NFZ wpłynęła taka sama liczba wniosków o przeprowadzenie leczenia planowanego poza granicami kraju na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przy czym z wniosków złożonych w 2022 r. wyłącznie 1 spełniał wymogi formalne do jego procedowania. Procedura rozpatrywania tego wniosku została zakończona wydaniem decyzji wyrażającej zgodę na skierowanie wnioskodawcy (byłego pracownika przygranicznego) na leczenie poza granicami kraju – ze względu na kontynuację leczenia rozpoczętego w Czechach w zakresie opieki zdrowotnej związanej z chorobą płuc oraz ich następową transplantacją – na podstawie ww. decyzji pacjentowi został wystawiony formularz S3. Ww. zgoda dotyczyła leczenia z zakresu chorób płuc (pacjent po przeszczepie płuc), którego koszt został oszacowany na kwotę 62,96 tys. zł. Reasumując, Liczba złożonych w NFZ w 2023 r. wniosków o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych na terytorium innego państwa członkowskiego UE lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu, na podstawie art. 42i ustawy o świadczeniach, utrzymała się na tym samym poziomie w stosunku do roku 2022 r. Natomiast liczba decyzji wydanych w 2023 r. wzrosła o 200% w stosunku do liczby decyzji wydanych w 2022 r. – Prezes NFZ na podstawie ww. przepisów prawa w 2023 r. wydał 3 decyzje pozytywne, natomiast w 2022 r. wydał 1 decyzję pozytywną. Ponadto, w 2023 r. dyrektorzy oddziałów wojewódzkich NFZ wydali 47 decyzji dotyczących pokrycia kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w kraju – w oparciu o art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach, w tym: 45 decyzji wyrażających zgodę na pokrycie kosztów ww. transportu (95,6%), 1 decyzję umarzającą postępowanie (2,2%) i 1 decyzję odmowną (2,2%). Natomiast w 2022 r. dyrektorzy oddziałów wojewódzkich Funduszu wydali 45 decyzji w sprawie wniosków o wyrażenie zgody na pokrycie kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w kraju złożonych w oparciu o art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach, w tym: 41 decyzji wyrażających zgodę na pokrycie kosztów ww. transportu (91,1%), 3 decyzje umarzające postępowanie (6,7%) i 1 decyzję odmowną (2,2%). Powyższe dane oznaczają, że obserwuje się nieznaczny wzrost liczby decyzji wydanych w 2023 r. do liczby decyzji wydanych w 2022 r. – w trybie ww. przepisu prawa. Liczba decyzji pozytywnych wydanych w 2023 r., których podstawę prawną stanowił art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach, wzrosła w stosunku do liczby decyzji pozytywnych wydanych w 2022 r. o 9,8%. W 2023 r. zrealizowanych i rozliczonych zostało 45 transportów do miejsca leczenia w kraju na podstawie decyzji wydanych w oparciu o art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach. Łączny koszt ww. transportów wyniósł 1 200,75 tys. zł. W 2022 r. zrealizowanych i rozliczonych zostało 41 transportów do miejsca leczenia w kraju na podstawie decyzji wydanych w oparciu o art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach. Łączny koszt transportów zrealizowanych i rozliczonych 125 w 2022 r. wyniósł 678,70 tys. zł. Oznacza to, że w 2023 r. zaobserwowano znaczny, tj. na poziomie 49,1% wzrost kosztów transportu finansowanego na podstawie art. 42i ust. 9 ustawy w stosunku do kosztów z 2022 r. Realizacja zadań prowadzonych przez Fundusz na podstawie art. 42i ustawy o świadczeniach w 2023 r. prowadzona była na bieżąco. W trakcie realizacji działań prowadzonych przez Fundusz w 2023 r. wynikających z art. 42i ustawy o świadczeniach nie zaobserwowano trudności, które wymagałyby podejmowania specjalnych działań mających na celu ich rozwiązywanie. IV.4.Zadania, o których mowa w art. 42j ustawy o świadczeniach W 2023 r. Prezes NFZ wydał 121 decyzji dotyczących skierowania do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych (art. 42j ust. 1 ustawy o świadczeniach), w tym: 110 zgód, co stanowi 90,91% wszystkich wydanych decyzji, 6 odmów, co stanowi 4,96% wszystkich wydanych decyzji, 5 umorzeń, co stanowi 4,13% wszystkich wydanych decyzji. W 2022 r. Prezes Funduszu wydał 107 decyzji dotyczących skierowania do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, w tym: 98 zgód, co stanowi 91,6% wszystkich wydanych decyzji, 6 odmów, co stanowi 5,6% wszystkich wydanych decyzji, 3 umorzenia, co stanowi 2,8% wszystkich wydanych decyzji. Porównując powyższe dane można zaobserwować wzrost liczby decyzji wydanych w 2023 r. w stosunku do liczby decyzji wydanych w 2022 r. – liczba zgód wydanych w 2023 r. w stosunku do liczby zgód wydanych w 2022 r. wzrosła o 13,08%, liczba odmów wydanych w 2023 r. w stosunku do liczby odmów wydanych w 2022 r. utrzymała się na tym samym poziomie, liczba umorzeń wydanych w 2023 r. w stosunku do liczby umorzeń wydanych w 2022 r. wzrosła o 40%. Zarówno w 2023 roku jak i w 2022 roku największa liczba zgód dotyczyła leczenia lub badań diagnostycznych w Niemczech oraz w USA, oraz przeprowadzenia świadczeń z zakresu genetyki klinicznej, kardiochirurgii oraz ortopedii i traumatologii narządu ruchu. Należy nadmienić, że w 2023 r. wszystkie decyzje kierujące do przeprowadzenia leczenia poza granicami kraju w dziedzinie kardiochirurgii dotyczyły pacjentów pediatrycznych. Świadczenia z dziedziny genetyki klinicznej nadal stanowią najwyższy odsetek pozytywnych decyzji Prezesa NFZ. Porównanie danych z 2023 r. do danych z 2022 r. wskazuje, że szacowany koszt świadczeń opieki zdrowotnej, na które pacjenci byli kierowani poza granice kraju przez Prezesa NFZ w ww. okresie, pomimo zwiększonej liczby wydanych decyzji, zmniejszył się o 48%. W 2023 r. szacunkowy koszt świadczeń opieki zdrowotnej objętych decyzjami wyniósł 59 577,03 tys. zł, natomiast w 2022 r. (114 385,79 tys. zł). Niezmiennie największe koszty dotyczą decyzji z zakresu kardiochirurgii dziecięcej i ortopedii i traumatologii narządu ruchu kierujących pacjentów do USA (48 324,96 tys. zł). Szacunkowy koszt decyzji kierujących pacjentów na leczenie do USA stanowił 81% całości szacunkowych kosztów leczenia, na które Prezes NFZ skierował pacjentów w 2023 r. Dodatkowo w 2023 r. Prezes NFZ wydał 67 decyzji wyrażających zgodę na pokrycie kosztów transportu na podstawie art. 42j ust. 2 ustawy o świadczeniach, natomiast w 2022 r. Prezes NFZ wydał 43 decyzje pozytywne w ww. zakresie. Powyższe oznacza wzrost (35,8%) ogólnej liczby wydanych 2023 r. decyzji kierujących do przeprowadzenia leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju w stosunku do liczby decyzji wyrażających zgodę na pokrycie kosztów transportu wydanych w 2022 r. Szacunkowy łączny koszt decyzji wyrażających zgodę 126 na pokrycie kosztów transportu w trybie art. 42j ust. 2 ustawy o świadczenia wydanych w 2023 r. wyniósł 1 243,5 tys. zł, natomiast łączny szacunkowy koszt decyzji wydanych w tym samym trybie w roku 2022 wyniósł 3 902,1 tys. zł. Widoczna znaczna różnica w oszacowanych kwotach związanych z decyzjami wyrażającymi zgodę na pokrycie kosztów transportu pomiędzy 2023 r. a 2022 r. wynika z większej ilości złożonych w 2022 r. wniosków o sfinansowanie medycznego transportu lotniczego do miejsca udzielenia świadczeń, który generuje największe koszty. W trakcie realizacji działań prowadzonych przez Fundusz w 2023 r. wynikających z art. 42j ustawy o świadczeniach nie zaobserwowano trudności, które wymagałyby podejmowania specjalnych działań mających na celu ich rozwiązywanie. Realizacja zadań prowadzonych przez Fundusz na podstawie art. 42j ustawy o świadczeniach w 2023 r. prowadzona była na bieżąco. IV.5.Centralny Wykaz Ubezpieczonych Zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 8, ustawy o świadczeniach, do zakresu działania Funduszu należy w szczególności prowadzenie Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, zwanego dalej również „CWU”, w celach określonych w art. 97 ust. 4 ustawy o świadczeniach, tj.: −potwierdzenia prawa do świadczeń z Opis realizacji przez centralę Funduszu oraz oddziały wojewódzkie a zdrowotnego, −przetwarzania danych o ubezpieczonych w Funduszu, o osobach uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji, o osobach innych niż ubezpieczeni uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach, −wydawania poświadczeń i zaświadczeń w zakresie swojej działalności, −rozliczania kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, w tym udzielanych na podstawie przepisów o koordynacji. Osoby, które określa się mianem ubezpieczonych było 34 172 864, tj. mają w CWU status: 1 (ubezpieczony), 8 (rezydent UE), 21 (zgłoszony z ZUS, brak składek), 22 (zgłoszony z KRUS, brak składek). W ogólnej liczbie osób ubezpieczonych, 34 151 956 osób, to ubezpieczeni obowiązkowo i 20 908 osób posiadających uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej, po zawarciu umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Wśród ubezpieczonych obowiązkowo 26 448 806 osób, to ubezpieczeni opłacający składkę, a 7 703 150 osób to członkowie rodzin. Aktywną umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego miało 15 484 osób, ze zgłoszonymi 5 424 członkami rodziny. Tabela nr IV.5. Ubezpieczeni obowiązkowo i dobrowolnie – wg stanu na koniec 2023 roku. ubezpieczeni obowiązkowoubezpieczeni dobrowolnie l.p. Oddział wojewódzki Funduszu ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem liczba ubezpieczonych 123456789=(3+6) Ogółem34 151 95626 448 8067 703 15020 90815 4845 42434 172 864 1Dolnośląski2 593 5272 050 046543 4811 4881 1453432 595 015 127 l.p. Oddział wojewódzki Funduszu ubezpieczeni obowiązkowoubezpieczeni dobrowolnie ogółem liczba ubezpieczonych ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia 123456789=(3+6) 2Kujawsko-Pomorski1 764 4801 377 246387 2349957971981 765 475 3Lubelski1 812 2121 405 783406 429813720931 813 025 4Lubuski871 563684 729186 834396257139871 959 5Łódzki2 214 2081 756 933457 2757155601552 214 923 6Małopolski3 110 8552 358 223752 6321 9091 4344753 112 764 7Mazowiecki5 213 9704 023 9081 190 0625 1263 9541 1725 219 096 8Opolski800 543629 283171 26019315241800 736 9Podkarpacki1 819 0821 367 438451 644368340281 819 450 10Podlaski1 014 759774 838239 921393299941 015 152 11Pomorski2 109 9151 600 577509 3383 0461 8771 1692 112 961 12Śląski3 953 1043 064 708888 3961 4631 1692943 954 567 13Świętokrzyski1 043 001818 002224 999155111441 043 156 14Warmińsko-Mazurski1 161 073900 971260 1023212041171 161 394 15Wielkopolski3 244 4442 513 145731 2991 8431 4523913 246 287 16Zachodniopomorski1 425 2201 122 976302 2441 6841 0136711 426 904 Na koniec 2022 r., 34 128 951 osób, które określa się mianem ubezpieczonych, tj. mają w CWU status: 1 (ubezpieczony), 8 (rezydent UE), 21 (zgłoszony z ZUS, brak składek), 22 (zgłoszony z KRUS, brak składek). W ogólnej liczbie osób ubezpieczonych, 34 106 175 osób, to ubezpieczeni obowiązkowo i 22 776 osób ubezpieczonych dobrowolnie. Wśród ubezpieczonych obowiązkowo 26 371 921 osoby, to ubezpieczeni opłacający składkę, a 7 734 254 osoby, to członkowie rodzin. Aktywną umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego miało 17 242 osób, ze zgłoszonymi 5 534 członkami rodziny. Tabela nr IV.6. Ubezpieczeni obowiązkowo i dobrowolnie - wg stanu na koniec 2022 roku. ubezpieczeni obowiązkowoubezpieczeni dobrowolnie l.p. Oddział wojewódzki Funduszu ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem liczba ubezpieczonych Ogółem34 106 17526 371 9217 734 25422 77617 2425 53434 128 951 0Nieokreślony2 582 0062 038 438543 5681 9341 5993352 583 940 1Dolnośląski1 770 6731 378 319392 3541 0128122001 771 685 2Kujawsko-Pomorski1 821 3491 409 337412 0121 036956801 822 385 3Lubelski872 801682 707190 094414261153873 215 4Lubuski2 220 4291 762 183458 2467165721442 221 145 5Łódzki3 096 2162 345 362750 8542 2661 8154513 098 482 6Małopolski5 165 5343 983 8891 181 6454 9773 8201 1575 170 511 7Mazowiecki803 697630 930172 76727622551803 973 8Opolski1 818 6111 365 221453 390472437351 819 083 128 l.p. Oddział wojewódzki Funduszu ubezpieczeni obowiązkowoubezpieczeni dobrowolnie ogółem liczba ubezpieczonych ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia 9Podkarpacki1 015 491775 671239 8204263211051 015 917 10Podlaski2 098 1421 587 610510 5323 3462 1041 2422 101 488 11Pomorski3 959 8363 062 505897 3311 5431 2512923 961 379 12Śląski1 046 985820 040226 945141108331 047 126 13Świętokrzyski1 166 590901 271265 3193472111361 166 937 14Warmińsko-Mazurski3 237 9212 504 277733 6442 0651 6733923 239 986 15Wielkopolski1 429 8941 124 161305 7331 8051 0777281 431 699 16Zachodniopomorski34 106 17526 371 9217 734 25422 77617 2425 53434 128 951 Tabela nr VI.7. Ubezpieczeni obowiązkowo i dobrowolnie, różnice miedzy 2023 r. a 2022 r. ubezpieczeni obowiązkowoubezpieczeni dobrowolnie l.p. Oddział wojewódzki Funduszu ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem liczba ubezpieczonych Ogółem45 78176 885-31 104-1 868-1 758-11043 913 0Nieokreślony11 52111 608-87-446-454811 075 1Dolnośląski-6 193-1 073-5 120-17-15-2-6 210 2Kujawsko-Pomorski-9 137-3 554-5 583-223-23613-9 360 3Lubelski-1 2382 022-3 260-18-4-14-1 256 4Lubuski-6 221-5 250-971-1-1211-6 222 5Łódzki14 63912 8611 778-357-3812414 282 6Małopolski48 43640 0198 4171491341548 585 7Mazowiecki-3 154-1 647-1 507-83-73-10-3 237 8Opolski4712 217-1 746-104-97-7367 9Podkarpacki-732-833101-33-22-11-765 10Podlaski11 77312 967-1 194-300-227-7311 473 11Pomorski-6 7322 203-8 935-80-822-6 812 12Śląski-3 984-2 038-1 94614311-3 970 13Świętokrzyski-5 517-300-5 217-26-7-19-5 543 14Warmińsko-Mazurski6 5238 868-2 345-222-221-16 301 15Wielkopolski-4 674-1 185-3 489-121-64-57-4 795 16Zachodniopomorski45 78176 885-31 104-1 868-1 758-11043 913 Dla prawidłowej interpretacji danych konieczne jest uwzględnienie informacji, że statusy w CWU to opis umożliwiający sprawne odczytanie danych na podstawie przetwarzanych 129 informacji 24 . Należy zaznaczyć, że dane w CWU są przetwarzane w trybie ciągłym, jest to baza dynamiczna, w której każda implementacja danych (z ZUS, KRUS, KPRM), czy też aktualizacja z wykorzystaniem dostępnych narzędzi i funkcji aktualizuje dane statystyczne. W poniższej tabeli przedstawione są dane dotyczące obowiązujących w okresie. 54 ustawy o świadczeniach, decyzja wójta, burmistrza, prezydenta gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, wydawana na okres 3 miesięcy. Dane są wprowadzane do systemu, jeżeli w decyzjach, które wpływają sprawozdawczym uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej, które wydano na podstawie decyzji wydawanych zgodnie z art do NFZ są wpisane dane, w tym informacja o obywatelstwie i statusie uchodźcy. Porównując dane między okresami, w ogólnej liczbie osób zarejestrowanych na podstawie decyzji z art. 54 ustawy o świadczeniach, w 2023 r. wydano 1 479 decyzji mniej niż w 2022 r. Tabela nr VI.8. Centralny Wykaz Ubezpieczonych – decyzje z art. 54 – stan na koniec 2023 roku. Liczba wydanych decyzjiLiczba osób, którym wydano decyzje na wniosek przez burmistrza/wójta/prezydenta posiadających L.p. Oddział wojewódzki Funduszu ogółem świadczeniobiorcyświadczeniodawcyz urzędu na wniosek oddziału wojewódzkiego Funduszu ogółem obywatelstwo polskie status uchodźcy Ogółem 11 1907 4642 2622781311 20311 1893 1Dolnośląski 8143961881438178150 2Kujawsko-Pomorski 619542552106196180 3Lubelski 318212103103183180 4Lubuski 56146096105615590 5Łódzki 6303891311776376360 6Małopolski 8256301671708258240 7Mazowiecki 1 3597122657711 3601 3600 8Opolski 21817048002182170 9Podkarpacki 342216107603423420 10Podlaski 25115992002512510 24 UBEZPIECZONY; ID statusu 1: przypisany do danych osób, które zostały zgłoszone do ubezpieczenia (tzw. aktywne zgłoszenie) oraz mają opłaconą składkę na ubezpieczenie zdrowotne za ostatnie 3 miesiące, a także zgłoszeni do systemu ubezpieczeń zdrowotnych członkowie ich rodzin. NIEUBEZPIECZONY; ID statusu 3 – przypisany do danych osób powyżej 18 r. życia, które nie mają aktywnego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego oraz brak jest informacji o opłaconej składce na ubezpieczenie tj. osób wyrejestrowanych z ubezpieczenia zdrowotnego przez ZUS lub KRUS; przypisany do danych osób, które ukończyły 18 r. życia, a które były zgłoszone jako członkowie rodziny i nie wpłynęło dla nich wyrejestrowanie wraz z wyrejestrowaniem osoby zgłaszającej (głównego ubezpieczonego); status ten mają również osoby powyżej 18 r. życia, które zgłoszone były z tytułem „członek rodziny – dziecko”, bez określonego stopnia niepełnosprawności, które ukończyły 26 rok życia. UPRAWNIONY DO 18 R.Ż.; ID statusu 4 - inne niż wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach, osoby, które nie ukończyły 18. roku życia posiadające obywatelstwo polskie (niezgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego). NIE ŻYJE; ID statusu 5 – przypisany do danych osób, dla których do Funduszu wpłynęła informacja z organu prowadzącego centralną ewidencję PESEL o dacie zgonu – art. 87 ust. 10 a ustawy o świadczeniach. NUMER PESEL ANULOWANY (INFORMACJA Z MSWiA); ID statusu 6 – przypisany do danych osób, dla których do Funduszu wpłynęła informacja z organu prowadzącego centralną ewidencję PESEL o anulowaniu numeru PESEL – art. 87 ust. 10a ustawy o świadczeniach. ZGŁOSZONY Z KCH; ID statusu 7 – przypisany do danych osób, których dane pochodzą z rejestrów byłych Kas Chorych, a nie ma żadnych okresów ubezpieczenia z ZUS lub KRUS i informacji o opłaconej składce. REZYDENT UE; ID statusu 8 – status ten otrzymują osoby, będące obywatelami państw członkowskich UE lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – uprawnione do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji. TYLKO DANE PERSONALNE I ADRESOWE; ID statusu 9 – taki status otrzymują osoby powyżej 18 roku życia, dla których do Funduszu wpłynęła informacja z organu prowadzącego centralną ewidencję PESEL o nadaniu numeru PESEL – art. 87 ust. 10a ustawy o świadczeniach a nie ma żadnych okresów ubezpieczenia z ZUS lub KRUS i informacji o opłaconej składce. UPRAWNIONY NA PODSTAWIE ART. 54 USTAWY; ID statusu -9 (minus 9) – przypisany do danych osób, dla których dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, rejestrowana w systemie przez Fundusz. UPRAWNIONY NA PODSTAWIE ART. 67 UST. 6 USTAWY o świadczeniach; ID statusu -8 (minus 8) – status przypisany do danych osób pobierających zasiłek przyznany na podstawie przepisów o ubezpieczeniu chorobowym lub wypadkowym, którego nie zalicza się do podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz członków ich rodzin, zgłaszanych do systemu przez ZUS, które pomimo wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia mają wraz z członkami rodziny prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w okresie pobierania przez tę osobę. UPRAWNIONY NA PODSTAWIE ART. 67 UST. 7 USTAWY ; ID statusu -7 (minus 7) – status przypisany do danych osób ubiegających się o przyznanie emerytury lub renty, które pomimo wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia mają wraz z członkami rodziny prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń. UPRAWNIONY NA PODSTAWIE KARTY POLAKA; ID statusu -6 (minus 6) – dotyczy osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie Karty Polaka wydanej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2019 poz.1598), rejestrowanych w systemie przez Fundusz. ZGŁOSZONY Z ZUS, BRAK SKŁADEK; ID statusu 21 – przypisany do danych osób, które zostały zgłoszone do ubezpieczenia (tzw. aktywne zgłoszenie) ale brak jest informacji o opłaconej składce a także zgłoszeni do systemu ubezpieczeń zdrowotnych członkowie ich rodzin. ZGŁOSZONY Z KRUS, BRAK SKŁADEK; ID statusu 22 – przypisany do danych osób, które zostały zgłoszone do ubezpieczenia (tzw. aktywne zgłoszenie) ale brak jest informacji o opłaconej składce a także zgłoszeni do systemu ubezpieczeń zdrowotnych członkowie ich rodzin. SKŁADKI Z ZUS, BRAK ZGŁOSZENIA; ID statusu 23 – przypisany do danych osób, dla których wpłynęła z ZUS informacja o opłaconej składce a brak jest zgłoszenia do ubezpieczenia, a także zgłoszeni do systemu ubezpieczeń zdrowotnych członkowie ich rodzin. SKŁADKI Z KRUS, BRAK ZGŁOSZENIA; ID statusu 24 - przypisany do danych osób, dla których wpłynęła z KRUS informacja o opłaconej składce a brak jest zgłoszenia do ubezpieczenia, a także zgłoszeni do systemu ubezpieczeń zdrowotnych członkowie ich rodzin. NIEUBEZPIECZONY Z PRAWEM DO ŚWIADCZEŃ PO WYREJESTROWANIU; ID statusu 41 – przypisany do danych osób, które mają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego (art. 67 ust. 4 ustawy o świadczeniach). STATUS 0 (nieokreślony): dotyczy osób, dla których w momencie generowania raportu nieukończone było pełne przetwarzanie danych. 130 L.p. Oddział wojewódzki Funduszu Liczba wydanych decyzjiLiczba osób, którym wydano decyzje ogółem na wniosek przez burmistrza/wójta/prezydenta ogółem posiadających świadczeniobiorcyświadczeniodawcyz urzędu na wniosek oddziału wojewódzkiego Funduszu obywatelstwo polskie status uchodźcy 11Pomorski 8826371551008828792 12Śląski 1 104507199521 1061 1041 13Świętokrzyski 11 1907 4642 2622781311 20311 1893 14Warmińsko-Mazurski 8143961881438178150 15Wielkopolski 619542552106196180 16Zachodniopomorski 318212103103183180 Tabela nr VI.9. Centralny Wykaz Ubezpieczonych – decyzje z art. 54 – stan na koniec 2023 roku. Liczba wydanych decyzjiLiczba osób, którym wydano decyzje na wniosek przez burmistrza/wójta/prezydenta posiadających L.p. Oddział wojewódzki Funduszu ogółem świadczeniobiorcyświadczeniodawcyz urzędu na wniosek oddziału wojewódzkiego Funduszu ogółem obywatelstwo polskie status uchodźcy Ogółem 12 6697 9732 9922141012 67912 6501 1Dolnośląski 911415247819129120 2Kujawsko-Pomorski 539414125005395381 3Lubelski 382242131303823820 4Lubuski 7175021942107177140 5Łódzki 7795041491527817800 6Małopolski 929684238609299270 7Mazowiecki 1 5498403564041 5531 5460 8Opolski 22817256002282280 9Podkarpacki 4522981401424544530 10Podlaski 275159113002752740 11Pomorski 887641176208878800 12Śląski 1 3083992931411 3091 3060 13Świętokrzyski 382187186003823820 14Warmińsko-Mazurski 7965552162507967960 15Wielkopolski 1 6621 3031666501 6621 6610 16Zachodniopomorski 873658206108738710 IV.6.Plany zakupu świadczeń Przy opracowywaniu planów zakupu świadczeń bierze się pod uwagę, m.in. aktualną listę zakresów świadczeń wraz z określeniem stosowanych jednostek rozliczeniowych/ryczałtów, informacje o zmianach wprowadzonych w projekcie/zasadach zawierania umów i realizacji świadczeń, istotnych z punktu widzenia przygotowania planu zakupu, w szczególności kodu i nazwy nowego zakresu świadczeń, współczynników korygujących, zmian wyceny świadczeń, raporty dotyczące realizacji świadczeń z uwzględnieniem wskaźników dostępności, w tym: 131 −zbiorów danych umożliwiających OW NFZ obliczenie wskaźników dostępności na 10 tys. mieszkańców w odniesieniu do wartości umów, liczby punktów oraz realizacji świadczeń w punktach w I półroczu w podziale na oddziały wojewódzkie, rodzaje typy umów, kodów i nazw zakresów świadczeń (w roku sporządzenia planu), −wskaźników wykonanej liczby punktów i wartości na 10 tys. mieszkańców (za rok poprzedzający rok sporządzenia planu), −list oczekujących (średnia, mediana czasu oczekiwania, liczby oczekujących, liczby skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia (dla danych przekazywanych z użyciem aplikacji Kolejki Centralne AP-KOLCE) według stanu na dzień 30 czerwca. Liczbę mieszkańców określoną według danych GUS ze stanem na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, −migracji z określeniem kierunków (województw) i zakresów świadczeń (za rok poprzedzający rok sporządzenia planu). Plan zakupu świadczeń oddziału wojewódzkiego NFZ obejmuje w części opisowej m.in. następujące elementy: charakterystyka sytuacji epidemiologicznej i demograficznej, założenia planu zakupu, opis implementacji zmian wprowadzonych w zasadach zawierania umów i realizacji świadczeń, istotnych z punktu widzenia planu zakupu świadczeń, uzasadnienie dla planowanej liczby i wartości świadczeń oraz zaplanowanych obszarów kontraktowania/ zawierania umów. Plan zakupu świadczeń zawiera trzy części tabelaryczne: −szczegółowy plan zakupu świadczeń, który zawiera m.in.: obszary planowania (gmina, powiat, województwo etc.), liczbę jednostek rozliczeniowych, w tym realizowanych w ramach migracji (świadczeniobiorcy z zewnątrz), oczekiwaną cenę jednostek rozliczeniowych, wartość świadczeń, w tym realizowanych w ramach migracji (świadczeniobiorcy z zewnątrz), maksymalną liczbę umów, które zostaną zawarte w wyniku postępowań, −plan zakupu świadczeń (część publikowana). Plan w tej części zawiera, m.in.: liczbę jednostek rozliczeniowych do zakontraktowania ogółem (poziom szczegółowości: zakres i województwo PSZ/poza PSZ), −zagregowany plan zakupu świadczeń (na potrzeby planu zbiorczego) – plan przygotowywany wg szczegółowego wzoru uwzględniającego szacunkowe wartości środków przeznaczonych na migracje. Plan zakupu nie podlega zmianom, z zastrzeżeniem wyjątków: zmiana planu finansowego, zmiana rozporządzeń Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych, zmiana zasad zawierania umów i realizacji świadczeń, zmiany wynikające z innych przesłanek – z podaniem szczegółowego uzasadnienia. Oddział wojewódzki NFZ dwa razy w roku przesyła do Centrali NFZ w formie elektronicznej aktualną wersję planu. Aktualizacja obejmuje wszelkie dokonane działania w okresie obligującym do zmiany planu i przekazywana jest do Centrali NFZ w wersji elektronicznej. Plany zakupu są przygotowywane przez poszczególnych Dyrektorów OW NFZ w oparciu o plan finansowy przyjęty na rok następny. 132 IV.7.Zadania z zakresu monitorowania i kontroli W 2023 roku 25 Terenowe Wydziały Kontroli Departamentu Kontroli Narodowego Funduszu Zdrowia, zwane dalej również „TWK)”, przeprowadziły łącznie 2 683 kontroli i czynności sprawdzających w obszarach 26 : realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – 1 278, ordynacji produktów refundowanych – 700, realizacji umowy na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę w aptekach i punktach aptecznych – 674, prawidłowości i zasadności udzielania świadczeń opieki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 – 31. Tabela nr IV.10. Liczba działań kontrolnych przeprowadzonych przez TWK NFZ w latach 2022-2023 (razem kontrole i czynności sprawdzające). Działania kontrolne dotyczące świadczeń Działania kontrolne dotyczące ordynacji Działania kontrolne dotyczące aptek Działania kontrolne inne Działania kontrolne razem 2022202320222023202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 9361 2782 65470070967459314 3582 683-1 675 Skutki finansowe działań kontrolnych 27 w 2023 r. po uwzględnieniu środków odwoławczych wyniosły łącznie 136 141,26 tys. zł, w tym wartość nienależnie przekazanych środków finansowych 54 739,97 tys. zł oraz wartość nałożonych kar 81 401,29 tys. zł. Tabela nr IV.11. Skutki finansowe działań kontrolnych TWK NFZ w podziale na wartość zakwestionowanych środków, wartość nałożonych kar w latach 2022-2023 (w tys. zł). Wartość zakwestionowanych środkówWartość nałożonych karSkutki finansowe kontroli 202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 27 581,8454 739,9760 224,2481 401,2987 806,08136 141,2648 335,18 Kontrole realizowane na terenie innego województwa niż siedziba TWK W 2023 roku przeprowadzono łącznie 163 działania kontrolne wobec podmiotów, których siedziba mieściła się w innym województwie niż komórka kontrolująca. Najwięcej takich działań przeprowadziły TWK w Zielonej Górze i Warszawie (37% wszystkich działań kontrolnych eksterytorialnych). Biorąc pod uwagę miejsce realizacji umowy kontrolowanego podmiotu w 2023 r. najwięcej eksterytorialnych działań przeprowadzono wobec podmiotów z województwa wielkopolskiego i małopolskiego. Spośród działań eksterytorialnych największy udział stanowiły postępowania kontrolne świadczeniodawców w liczbie 106, co stanowiło 65% wszystkich działań eksterytorialnych. 25 Kwalifikacja kontroli do danego roku sprawozdawczego następuje na podstawie daty zakończenia czynności kontrolnych określonej w wystąpieniu pokontrolnym, a w przypadku czynności sprawdzających – daty zakończenia czynności sprawdzających. 26 W dalszej części sprawozdania wykazane obszary zamiennie nazywane są odpowiednio, jako działania kontrolne dotyczące świadczeń, ordynacji, aptek i Covid-19. 27 Pod pojęciem działań kontrolnych należy rozumieć zarówno postępowania kontrolne prowadzone w trybie art. 61a ustawy o świadczeniach, jak i czynności sprawdzające przeprowadzane w trybie art. 61w ustawy o świadczeniach. 133 Działania podjęte w celu weryfikacji dostępności do świadczeń W lipcu 2023 r. przeprowadzono weryfikację dostępności do świadczeń w poradniach POZ i wybranych poradniach AOS. Weryfikacja polegała na wykonaniu połączenia z danym podmiotem, przy czym w przypadku poradni AOS wykorzystano numery telefonów wskazane w Informatorze o Terminach Leczenia. Założeniem była próba dodzwonienia się do podmiotu w ciągu jednego dnia. Uzyskanie połączenia w trakcie jednej z 5 pierwszych prób uznawano za potwierdzenie prawidłowej dostępności do poradni, natomiast połączenie w trakcie kolejnych 5 prób oznaczało ograniczenie dostępności. Jeżeli nie udało się połączyć telefonicznie w trakcie 10 prób rozłożonych w czasie stwierdzano brak dostępności. W zakresie poradni POZ zweryfikowano 9 105 podmiotów wykonując 13 280 telefonów. Brak dostępności do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej potwierdzono w 1,21% lokalizacji. W przypadku stwierdzenia ograniczonej dostępności telefonicznej lub braku dostępności do poradni POZ podmioty informowano pisemnie. W przypadku świadczeń udzielanych w AOS weryfikacji poddano dostępność do 1 521 poradni o następujących specjalizacjach: hematologiczna, chorób naczyń, chirurgii naczyniowej, poradnia gastroenterologiczna dla dzieci, gastroenterologiczna, neurochirurgiczna, hematologiczna, hematologiczna dla dzieci, onkologii, neurochirurgiczna dla dzieci, endokrynologii, endokrynologii i diabetologii dziecięcej. Wykonano 2 900 połączeń telefonicznych. Jedynie w województwach lubelskim oraz pomorskim nie stwierdzono braku ani ograniczenia dostępności do weryfikowanych poradni. TWK w ramach przeprowadzanej weryfikacji w poradniach AOS sprawdzały również zgodność terminów deklarowanych w Informatorze o Terminach Leczenia z uzyskanymi podczas weryfikacji. Niezgodność terminów w „przypadku stabilnym” dotyczyła 314 poradni, a w „przypadku pilnym” 467. Łącznie w wyniku weryfikacji wysłano 601 pism dotyczących stwierdzonych nieprawidłowości: deklarowanego nieprawidłowego numeru telefonu, braku dostępności lub ograniczonej dostępności telefonicznej oraz niezgodności terminów stabilnego i pilnego uzyskanych podczas weryfikacji względem deklarowanych umieszczanych w Informatorze o Terminach Leczenia. Kontrole prowadzone na podstawie art. 61a ust. 1-3 ustawy o świadczeniach W sprawozdawanym okresie przeprowadzono 1 013 kontroli dotyczących realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ordynacji i aptek. Na podstawie ustaleń kontroli TWK sformułowały następujące oceny ogólne kontrolowanych podmiotów: ocena pozytywna – 62 kontrole, ocena pozytywna z nieprawidłowościami – 177 kontroli, ocena negatywna – 774 kontrole. Jak wynika z powyższych wartości, w przypadku 94% postępowań kontrolnych kontrolerzy stwierdzili nieprawidłowości w ocenianej działalności. Tylko w 6% zakończonych kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości lub stwierdzono uchybienia, które nie miały wpływu na kontrolowaną działalność. 134 Tabela nr IV.12. Liczba kontroli przeprowadzonych przez TWK NFZ w latach 2022-2023. Kontrole realizacji umów oraz dot. Covid-19 Kontrole ordynacjiKontrole aptekRazem kontrole 20222023202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 6296191 8911651942292 7141 013-1 701 Kontrole realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej W 2023 roku przeprowadzono 594 kontrole realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W części kontroli, w ramach jednego postępowania, kontrolowany był więcej niż jeden rodzaj świadczeń. Największa liczba kontroli dotyczyła leczenia szpitalnego oraz ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Tabela nr IV.13. Liczba skontrolowanych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w podziale na rodzaj świadczeń opieki zdrowotnej w latach 2022-2023 (kontrole wielorodzajowe zostały wykazane we wszystkich rodzajach, których dotyczyły). Rodzaj świadczeń opieki zdrowotnej20222023Zmiana 2022/2023 AOS10913829 OPH30-3 PDT000 POZ16290-72 PPZ30-3 PSY102212 REH11143 RTM72-5 SOK330 SPO4430-14 STM4039-1 SZP17825375 UZD110 ZPO152-13 Razem5865948 W 2023 roku przeprowadzono 28 kontroli dotyczących realizacji i rozliczania świadczeń opieki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Większość kontroli dotyczyła zapewnienia dostępności do świadczeń lekarza podstawowej opieki zdrowotnej dla pacjentów z dodatnim wynikiem testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2. Skutki finansowe przeprowadzonych kontroli świadczeń wyniosły łącznie 101 838,29 tys. zł do 58 389,81 tys. zł w roku poprzednim, co stanowiło 74% wzrost. 135 Tabela nr IV.14. Skutki finansowe kontroli zrealizowanych w obszarze udzielania świadczeń opieki zdrowotnej oraz dot. Covid-19 po uwzględnieniu środków odwoławczych przez TWK NFZ w latach 2022-2023 (w tys. zł). Wartość zakwestionowanych środkówWartość nałożonych karSkutki finansowe kontroli 202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 19 596,7339 606,6238 793,0862 231,6758 389,81101 838,2943 448,48 W ramach wszystkich przeprowadzonych kontroli najczęściej stwierdzone nieprawidłowości to m.in.: nieprawidłowe kwalifikowanie świadczeń do rozliczenia, nieprawidłowe sprawozdawanie udzielonych świadczeń, gromadzenie informacji lub prowadzenie dokumentacji medycznej w sposób naruszający przepisy prawa, udzielanie świadczeń w sposób lub w warunkach nieodpowiadających wymogom określonym w obowiązujących przepisach lub umowie, niewłaściwa kwalifikacja do leczenia szpitalnego pacjentów, dla których cel leczenia mógł być osiągnięty w warunkach ambulatoryjnych, brak bieżącego aktualizowania danych o potencjale wykonawczym, brak wymaganej liczby personelu, nieprowadzenie listy oczekujących na udzielenie świadczenia lub prowadzenia tej listy w sposób naruszający przepisy prawa, brak dokumentacji medycznej, nieudzielanie świadczeń w czasie lub miejscu ustalonym w umowie, nieprawidłowa organizacja udzielania świadczeń. Kontrole ordynacji produktów refundowanych W 2023 roku przeprowadzono łącznie 165 kontroli ordynacji. Większość kontroli ordynacji, tj. 136 przypadków (82% ogółu), dotyczyła ordynacji realizowanej w ramach zawartych z NFZ umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W 29 przypadkach kontrolowano osoby uprawnione, co stanowi 18% wszystkich przeprowadzonych kontroli ordynacji. Tabela nr IV.15. Liczba skontrolowanych osób uprawnionych do wystawiania recept przez TWK NFZ w latach 2022-2023 (pojedyncze NPWZ). Liczba skontrolowanych osób uprawnionych, nie zdublowane NPWZ Liczba skontrolowanych osób uprawnionych (umowy ze świadczeniodawcami), nie zdublowane NPWZ Razem liczba skontrolowanych osób uprawnionych do wystawiania recept, nie zdublowane NPWZ 202220232022202320222023Zmiana 2022/2023 439293 7997564 238785-3 453 Skutki finansowe przeprowadzonych w 2023 roku kontroli ordynacji wyniosły łącznie 5 177,57 tys. zł i były niższe o 12 160,49 tys. zł niż w roku poprzednim. W ramach wszystkich przeprowadzonych kontroli najczęściej stwierdzone nieprawidłowości to m.in.: brak wskazań refundacyjnych do ordynacji leków ze zniżką, nieprawidłowo oznaczony poziom odpłatności na recepcie, brak dokumentacji medycznej, brak wpisu porady związanej z ordynacją kontrolowanych leków w dokumentacji medycznej, przepisanie leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego w ilościach przekraczających zapotrzebowanie pacjenta wyliczone na podstawie przepisanego dawkowania, inne nieprawidłowości w zakresie prowadzenie dokumentacji medycznej niezgodnie z zapisami obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, brak lub błędna 136 informacja o sposobie dawkowania leku lub środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego w dokumentacji medycznej lub na recepcie, brak zgodności informacji wykazanych na receptach i w dokumentacji medycznej, w zakresie sposobu dawkowania, ilości lub rodzaju zaordynowanego leku lub środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Kontrole realizacji umowy na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę w aptekach i punktach aptecznych W 2023 roku TWK przeprowadziły 229 postępowań kontrolnych w zakresie realizacji umowy na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego, z czego 216 kontroli zakończyło się przekazaniem zaleceń pokontrolnych. W ramach wszystkich przeprowadzonych kontroli najczęściej stwierdzone nieprawidłowości to m.in.: przekazanie do OW NFZ w komunikatach elektronicznych, dotyczących zrealizowanych recept podlegających refundacji z Funduszu, danych niezgodnych ze stwierdzonym w aptekach stanem faktycznym dotyczącym zrealizowanych recept, wydanie większej ilości leku, niż wynika ze sposobu dawkowania lub przy braku podanego sposobu dawkowania, niesprawozdanie lub błędne sprawozdanie daty wystawienia recepty, uprawnień pacjenta, identyfikatora osoby nieubezpieczonej posiadającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, numeru oddziału NFZ, osoby realizującej receptę, nazwy wydanego odpowiednika, kodu EAN/GTIN składnika, daty realizacji recepty lub adnotacji pro familiae, realizacja recepty przez osobę nieposiadającą kwalifikacji i uprawnień do jej realizacji, brak podpisu i pieczątki lub imienia i nazwiska osoby realizującej receptę,  brak potwierdzenia uprawnień dodatkowych pacjenta (np. IB, ZK), nieprawidłowe otaksowanie recept, sprawozdanie realizacji częściowej, mimo iż wydano wszystkie opakowania zaordynowane na recepcie,  wydanie leków w ilości większej niż przepisana przez lekarza,  realizacja recepty po terminie ważności, brak oryginałów druków recept w aptece lub nie przekazanie recept do kontroli, nieprawidłowa wycena leku recepturowego (np. wykazanie większej ilości składnika recepturowego lub ustalenie kosztu sporządzenia leku recepturowego z uwzględnieniem składnika niewystępującego na awersie recepty lub zawyżenie ceny surowców), błędnie wykonany lek recepturowy, 137  wykorzystanie leku gotowego niebędącego surowcem farmaceutycznym do sporządzenia leku recepturowego. W 2023 roku przeprowadzono 229 kontrole aptek, o 35 więcej niż w roku poprzednim. Skutki finansowe były o 15 952,28 tys. zł wyższe. Nałożono kary i zakwestionowano trzykrotnie więcej środków w porównaniu do 2022 roku. Tabela nr IV.16. Skutki finansowe kontroli aptek po uwzględnieniu środków odwoławczych w latach 2022-2023 (w tys. zł). Wartość zakwestionowanych środkówWartość nałożonych karRazem skutki finansowe kontroli 202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 6 692,89 13 733,79 1 066,51 9 977,89 7 759,40 23 711,68 15 952,28 Czynności sprawdzające, o których mowa w art. 61w ustawy o świadczeniach Czynności sprawdzające realizowane są na podstawie art. 61w ustawy o świadczeniach. W 2023 roku TWK przeprowadziły łącznie 1 670 czynności sprawdzających. Większość TWK przeprowadziła więcej czynności sprawdzających niż w roku poprzednim, a w przypadku pięciu TWK czynności sprawdzających wykonano mniej niż w 2022 r W 2023 r. przeprowadzono o 26 czynności sprawdzających więcej niż w 2022 r. Wartość skutków finansowych czynności sprawdzających była wyższa o 1 094,91 tys. zł niż w roku poprzednim, co stanowiło ponad 25% więcej zakwestionowanych środków w porównaniu do roku ubiegłego. Tabela nr IV.17. Skutki finansowe czynności sprawdzających po uwzględnieniu środków odwoławczych w latach 2022-2023 (w tys. zł). Wartość zakwestionowanych środków Wartość nałożonych kar Razem skutki finansowe czynności kontrolnych 202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 1 292,221 399,563 026,594 014,164 318,815 413,721 094,91 Procesy odwoławcze od wyników działań kontrolnych Istotnym zadaniem realizowanym przez NFZ jest rozpatrywanie środków odwoławczych kierowanych przez podmioty, wobec których były prowadzone postępowania kontrolne lub czynności sprawdzające. Podmiotowi kontrolowanemu przysługują środki odwoławcze w postaci: −sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania przez Prezesa Funduszu czynności kontrolnych – w przypadku przekroczenia maksymalnego czasu trwania kontroli 4 Na podstawie danych z TWK DK wg stanu na 02.01.2024 r. 25 podmiotu w roku kalendarzowym, równoczesnego prowadzenia więcej niż jednej kontroli wobec podmiotu kontrolowanego lub gdy kontrola dotyczy zakresu przedmiotowego objętego uprzednio zakończoną kontrolą, 138 − zażalenia na rozpatrzenie sprzeciwu – w przypadku wydania postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych, − zastrzeżenia do wystąpienia pokontrolnego, − zażalenia na czynności Prezesa Funduszu – w przypadku gdy podmiot kontrolowany zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, −skargi do sądu administracyjnego – w przypadku określenia sankcji finansowych w drodze decyzji administracyjnej. Zastrzeżenia do wystąpienia pokontrolnego oraz zażalenia na czynności Prezesa Funduszu są kierowane zarówno wobec ustaleń stanu faktycznego, stwierdzanych nieprawidłowości, ocen sformułowanych w związku z powyższymi ustaleniami, a także wobec skutków finansowych kontroli w postaci sankcji. W 2023 roku kontrolowane podmioty złożyły 315 zastrzeżeń do ocen i wniosków zawartych w wystąpieniach pokontrolnych. W tym samym okresie rozpatrzonych zostało 351 zastrzeżeń, z czego 46 zostało uwzględnionych w części lub w całości. Ponadto w okresie sprawozdawczym wpłynęło 75 zażaleń na czynności Prezesa NFZ, złożonych na podstawie art. 160 ustawy o świadczeniach, w tym 35 dotyczących czynności sprawdzających i 40 zażaleń dotyczących kontroli. W tym samym okresie rozpatrzonych zostało 75 zażaleń, z czego 12 zostało uwzględnione w części lub całości. W sprawozdawanym okresie zostało wniesione również 3 sprzeciwy, 2 zażalenia na rozpatrzenie sprzeciwu (nieuwzględnione) oraz 3 skargi na decyzję administracyjną. Tabela nr IV.18. Liczba środków odwoławczych wniesionych w latach 2022-2023 r. (jako złożone należy rozumieć wszystkie środki, które wpłynęły w 2022 i 2023 r. bez względu na datę wpływu i datę zakończenia kontroli). Złożone zastrzeżenia Złożone zażalenia na czynności Prezesa - kontrole Złożone zażalenia na czynności Prezesa - czynności sprawdzające Złożone sprzeciwy Złożone zażalenia na rozpatrzenie sprzeciwu Złożone skargi na decyzję administracyjną Razem środki odwoławcze 20222023202220232022202320222023202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 48731550404335833243595398-197 W okresie sprawozdawczym wpłynęło łącznie 398 środków odwoławczych, natomiast rozpatrzono 434 środki odwoławcze. Poniższe wykresy skumulowane prezentują rozkład środków złożonych i rozpatrzonych według miesięcy i rodzaju środka. Tabela IV.19. Liczba środków odwoławczych rozpatrzonych w latach 2022-2023 r. (jako rozpatrzone środki rozpatrzone w 2022 i 2023 r. bez względu na datę wpływu i datę zakończenia kontroli). Złożone zastrzeżenia Złożone zażalenia na czynności Prezesa - kontrole Złożone zażalenia na czynności Prezesa - czynności sprawdzające Złożone sprzeciwy Złożone zażalenia na rozpatrzenie sprzeciwu Złożone skargi na decyzję administracyjną Razem środki odwoławcze 20222023202220232022202320222023202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 46735151424633833203575434-141 139 Monitorowanie celowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej Monitorowanie celowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej w ramach umów (zadania wskazane w art. 107 ust. 5 pkt 8d ustawy o świadczeniach) oddziały wojewódzkie Funduszu realizują przede wszystkim poprzez analizy poziomu realizacji umów i dostępności do świadczeń. Mają one charakter analiz porównawczych, które pozwalają dostrzec ewentualne dysproporcje w świadczeniach rozliczonych przez poszczególnych świadczeniodawców lub zmiany trendów w wartości czy liczbie rozliczonych świadczeń. Wykorzystywane są także podczas planowania postępowań poprzedzających zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jednocześnie prowadzone jest monitorowanie sprawozdanych świadczeń medycznych w sytuacjach konkretnego, szczegółowego zapotrzebowania. Należy zaznaczyć, że w związku z wprowadzeniem systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ), pojawiła się konieczność monitorowania realizacji świadczeń w zupełnie nowym kontekście, gdyż ocena dostępności świadczeń związana z wysokością kontraktów nie ma zastosowania w przypadku umów udzielanych w ramach PSZ. Analizy służą także do oceny zasadności wyboru leków i wyrobów medycznych, w tym przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych stosowanych w leczeniu, rehabilitacji i badań diagnostycznych oraz zrealizowanych procedur medycznych zgodnych z profilem danego zakresu świadczeń, częstotliwość udzielania świadczeń. Do zadań oddziałów wojewódzkich Funduszu w ramach monitorowania i weryfikacji świadczeń służą także analizy dotyczące list oczekujących prowadzonych przez świadczeniodawców. Kolejnym działaniem, zmierzającym do oceny celowości leczenia jest analiza i proces typowania do kontroli. W analizie przedkontrolnej uwzględniane są m.in. statystyki struktury sprawozdanych usług w poszczególnych zakresach świadczeń, zestawienia dot. charakterystyki produktów rozliczeniowych, określane są wskaźniki wojewódzkie lub dołączane są ogólnopolskie statystyki JGP. W sytuacjach, kiedy w ocenie oddziału zaistnieją przesłanki do poddania świadczeniodawcy/ów kontroli w konkretnym obszarze, w celu wyjaśnienia przypadków, których celowość sprawozdania/rozliczenia wydaje się być zastanawiająca, kierowany jest do Prezesa NFZ wniosek o zlecenie kontroli doraźnej lub jest to obszar wskazywany do planu kontroli. TWK w trakcie postępowania kontrolnego dokonuje oceny kontrolowanej jednostki w aspekcie celowości, legalności i rzetelności w odniesieniu do elementów jakie obejmuje umowa między OW NFZ a podmiotem kontrolowanym. Monitorowanie celowości, udzielanych w ramach umów, świadczeń opieki zdrowotnej w ramach gospodarki lekowej oddziały realizują przede wszystkim poprzez: −analizy poziomu realizacji umów i dostępności do świadczeń w zakresach programów lekowych i chemioterapii oraz list oczekujących prowadzonych przez świadczeniodawców realizujących programy lekowe, −monitorowanie ordynacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych przez osoby uprawnione do wystawiania recept refundowanych, 140 − bieżące monitorowanie przetargów na leki stosowane w chemioterapii i programach lekowych, −okresowe monitorowanie średniego kosztu rozliczania wybranych substancji czynnych stosowanych w chemioterapii i programach lekowych; − bieżące monitorowanie kompletności i poprawności danych przekazywanych do Systemu Monitorowania Programów Terapeutycznych (SMPT), −okresowe monitorowanie realizacji umów podziału ryzyka (RSS), stanowiących załączniki do decyzji refundacyjnych leków stosowanych w chemioterapii i programach lekowych, −rozpatrywania wniosków o sfinansowanie świadczeń udzielonych poza granicami Polski. Bieżące monitorowanie ordynacji leków dla pacjentów z uprawnieniem dodatkowym „Senior”, „Ciąża”, oraz wystawianych recept z adnotacją „pro auctore”, „pro familiae”. Obowiązek monitorowania celowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej to działania oparte na wytycznych określonych procedurze wydawania zgód indywidualnych. Dotyczy to przede wszystkim oceny przekazanych kosztorysów, zawierających szczegółowe zestawienie wykonanych czynności medycznych a także zasadności przedłużania pobytów, kontynuacji leczenia oraz ponownych hospitalizacji konkretnego pacjenta. Monitorowaniu celowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej służą także przeprowadzane przez OW NFZ badania ankietowe pacjentów, które zawierają pytania skierowane do pacjentów dot. satysfakcji z trybu leczenia i jakości udzielanych świadczeń. Monitorowanie i koordynowanie realizacji uprawnień dla szczególnych grup świadczeniobiorców Narodowy Fundusz Zdrowia w ramach monitorowania przedmiotowych uprawnień, powołał w Centrali NFZ i oddziałach wojewódzkich NFZ, konsultantów do spraw weteranów poszkodowanych, którzy także w swych zakresach obejmują monitorowanie uprawnień do świadczeń kombatantów inwalidów wojennych i wojskowych. Koordynacja zadań polega na rozpatrywaniu indywidualnych spraw związanych z dostępem do świadczeń oraz uprawnieniami wynikającymi z przepisów prawa, publikacji i aktualizacji uprawnień dla tej grupy świadczeniobiorców na stronach internetowych Centrali i oddziałów wojewódzkich NFZ. Delegowanie personalne konsultantów ma na celu łatwą, szybką i bezpośrednią drogę kontaktowania się uprawnionych z osobą odpowiedzialną, która ma za zadanie oprócz udzielania stosownych wyjaśnień i rozwiazywania indywidulanych problemów, prowadzić uprawnionego po systemie opieki zdrowotnej. Fundusz przy współpracy z Departamentem Zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) oraz Departamentem Wojskowej Służby Zdrowia Ministerstwa Obrony Narodowej (MON), współuczestniczy w opiniowaniu udzielania weteranom poszkodowanym świadczeń niezakwalifikowanych jako świadczenia gwarantowane i odpłatnych świadczeń zdrowotnych. Ponadto koordynuje realizację udzielania świadczeń weteranom poszkodowanym w ramach korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w aspekcie transgranicznym. 141 Weterani poszkodowani – Fundusz pozyskuje zgodnie z przepisami obowiązującego prawa decyzje o przyznaniu statusu weterana poszkodowanego żołnierza i weterana poszkodowanego funkcjonariusza odpowiednio z MON i MSWiA. Następnie opracowuje i przekazuje do resortów sprawozdania kwartalne z udzielonych świadczeń poszkodowanym weteranom, w podziale na zakresy i rodzaje świadczeń oraz wartość udzielonych świadczeń. Weterani poszkodowani z uszczerbkiem równym i wyższym niż 30%- Fundusz na podstawie danych pozyskanych z MON i MSWiA weryfikuje osoby z uszczerbkiem 30% i powyżej, przekazując raz na kwartał dane do OW NFZ w celu weryfikacji kosztów leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz leków o kategorii dostępności Rp lub Rpz i wysokości ich dofinansowania, w tym wysokości limitu dofinasowania ze środków publicznych. Na podstawie dokonanych analiz, dyrektor właściwego OW NFZ przekazuje do MON i do MSWiA i zestawienie o wysokości należnej kwoty dofinansowania, stanowiącej różnicę pomiędzy łącznym kosztem leków, których cena była wyższa od limitu finansowania ze środków publicznych, a ich łącznym kosztem sfinansowanym przez NFZ. Żołnierze uprawnieni lub pracownicy wojska – NFZ pozyskuje informacje o żołnierzach uprawnionych i pracownikach wojska, którzy doznali uszczerbku w działaniach poza granicami państwa z MON. Oddziały, co kwartał przekazują do resortu informacje w formie zestawienia o wysokości dofinansowania kosztów zaopatrzenia w leki oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego przysługujące uprawnionym w poprzednim kwartale. MON dokonuje odpowiedniego rozliczenia z NFZ. Inwalidzi wojenni, wojskowi wdowy wdowcy po inwalidach wojennych, działacze opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane ze względów politycznych, żołnierze zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnieni w kopalniach, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych – NFZ rozpatruje indywidualne sprawy związane z dostępem do świadczeń oraz uprawnieniami wynikającymi z przepisów prawa, publikacji i aktualizacji uprawnień dla tej grupy świadczeniobiorców. W 2023 r. status uprawnionego żołnierza lub pracownika wojska posiadało 161 osób, status weterana poszkodowanego żołnierza posiadały 832 osoby a status weterana poszkodowanego funkcjonariusza – 85 osób. Liczba weteranów poszkodowanych z uszczerbkiem równym wyższym niż 30% stanowiła w 2023 r.: weterani poszkodowani: żołnierze – 111 osób, funkcjonariusze – 2 osoby. W 2023 r. udzielono łącznie 1 920 świadczeń weteranom poszkodowanym żołnierzom na łączną kwotę 3 359 973 zł oraz 234 świadczenia weteranom poszkodowanym funkcjonariuszom na łączną kwotę 489 206,31 zł. IV.8.Decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego Decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wydawane są przez dyrektorów OW NFZ oraz przez Prezesa NFZ, w oparciu o art. 109 ustawy o świadczeniach. Z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 24 lipca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493), zwanej dalej również „ustawą zmieniającą” decyzje wydaje Prezes Funduszu, a postępowanie jest jednoinstancyjne, czyli decyzje 142 wydawane przez dyrektorów OW NFZ na podstawie upoważnienia Prezesa Funduszu są ostateczne i przysługuje od nich prawo wniesienia skargi do WSA w Warszawie. Decyzje wydane przez dyrektorów OW NFZ na podstawie pełnomocnictwa Prezesa NFZ W 2023 r. dyrektorzy OW NFZ wydali na podstawie upoważnienia Prezesa NFZ 4 144 decyzje i postanowienia. Wśród najczęściej pojawiającej się tematyki decyzji dotyczyło pozarolniczej działalności (1 984 decyzji), dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego (682 decyzje), umowy o dzieło przekwalifikowanej na umowę zlecenia (606 decyzji). Na decyzje i postanowienia wydane przez poszczególnych dyrektorów OW NFZ na podstawie pełnomocnictwa Prezesa NFZ w 2023 r. zostało wniesionych 529 skarg. W 2023 r. w wyniku rozpatrzenia przez WSA w Warszawie skarg na decyzje i postanowienia wydane przez dyrektorów OW NFZ działających na podstawie pełnomocnictwa Prezesa NFZ z zakresu indywidualnych spraw dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego do OW NFZ wpłynęło 491 orzeczeń, z czego 177 stanowiły orzeczenia uchylające lub zmieniające decyzję lub postanowienia Prezesa NFZ. Decyzje dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym W 2023 r. oddziały wojewódzkie NFZ, jako organ I instancji wydały łącznie 168 decyzji, dalej określanych również jako decyzje dyrektorów OW NFZ, w ww. zakresie. Z uwagi na sytuację, w której decyzje dyrektorów OW NFZ stanowią już nieliczną część rozstrzygnięć, nie należy tej liczby porównywać do analogicznych okresów z ubiegłych lat. Odwołania od decyzji dyrektorów OW NFZ z zakresu indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego Od decyzji wydawanych przez dyrektorów OW NFZ w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2020 r., stronom postępowania przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Prezesa NFZ. W 2023 r., w postępowaniach, które rozpoczęły się przed 1 września 2020 r. strony złożyły 59 odwołań od decyzji dyrektorów OW NFZ wydanych w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym do Prezesa NFZ. W omawianym okresie Prezes NFZ rozpatrzył łącznie 1 393 odwołania od decyzji dyrektorów OW NFZ w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wydając 1 248 decyzji, 108 postanowień kończących sprawę, a w 37 przypadkach pozostawił sprawę bez rozpoznania. Wszystkie decyzje dotyczyły objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, poza dwoma, które dotyczyły ustalenia prawa do świadczeń. Na decyzje Prezesa NFZ stronom służy skarga do WSA w Warszawie. Według stanu na koniec 2023 r. strony wniosły 368 skarg do WSA w Warszawie na decyzje Prezesa NFZ jako organu II instancji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. W wyniku rozpatrzenia przez WSA w Warszawie oraz NSA skarg od decyzji Prezesa NFZ jako organu II instancji z zakresu indywidualnych spraw dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego do NFZ wpłynęło 558 orzeczeń, z czego 70 stanowiły orzeczenia uchylające lub zmieniające decyzję Prezesa NFZ. 143 Decyzje z zakresu ustalenia obowiązku poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej Decyzje z zakresu ustalenia obowiązku poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej, ich wysokości oraz terminu płatności wydawane są co do zasady przez oddziały wojewódzkie OW NFZ na podstawie pełnomocnictwa Prezesa NFZ zgodnie z art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach. Art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach nakazuje Prezesowi NFZ wydawanie decyzji ustalających obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej opłaconych przez NFZ w stosunku do osób, które okazały dokumenty potwierdzające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej lub złożyły pisemne oświadczenie o prawie do tych świadczeń, a nie znalazło to potwierdzenia w danych posiadanych przez NFZ. Na koniec 2023 r. OW NFZ w tym z upoważnienia Prezesa NFZ wydały 7 626 decyzji (w tym decyzji umarzających postępowanie) z czego 4 860 decyzji obciążających kosztami udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej osoby do nich nieuprawnione. W analogicznym okresie 2022 r. dyrektorzy oddziałów wojewódzkich NFZ wydali łącznie 9 358 decyzji, w tym 5 915 obciążających osoby nieuprawnione kosztami udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej. Prezes NFZ na koniec 2023 r. rozpatrzył 197 odwołań od decyzji dyrektorów OW NFZ, wydając 161 decyzje, 34 postanowienia kończących formalnie sprawy, 2 sprawy pozostawił bez rozpoznania ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych odwołania. W OW NFZ na koniec 2023 r. wydano z upoważnienia Prezesa NFZ 4 860 decyzji obciążających osoby kosztami udzielonych świadczeń, 88 decyzji stwierdzających działanie osoby w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu oraz 2 656 decyzji umarzających postępowanie administracyjne. Natomiast na koniec 2022 r. Prezes NFZ rozpatrzył 447 odwołań od decyzji dyrektorów OW NFZ, w tym 332 decyzje i 100 postanowień. Ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych 15 spraw zostało pozostawionych bez rozpoznania. Liczba wydanych decyzji przez Prezesa NFZ wynika z art. 40 ust. 2 ustawy o COVID-19 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym postępowania administracyjne i sądowo-administracyjne w sprawach dotyczących ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w art. 50 ust. 16 ustawy zmienianej w art. 4 (ustawy o świadczeniach), które poniósł NFZ do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. do 1 września 2020 r.), nie wszczyna się, a wszczęte umarza, jeżeli wysokość kosztu poniesionego przez NFZ, o którym mowa w art. 50 ust. 15 ustawy zmienianej w art. 4 (ustawy o świadczeniach), nie przekracza kwoty 500 zł. Z uwagi na wejście w życie od dnia 1 września 2020 r. ustawy zmieniającej, Prezes NFZ wydaje decyzje administracyjne ustalające obowiązek poniesienia kosztów, ich wysokość oraz termin płatności, jak również decyzje dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Wobec powyższego należało rozgraniczyć w sprawozdaniu decyzje wydawane przez dyrektorów OW NFZ na podstawie postępowania administracyjnego wszczętego i nie zakończonego do 31 sierpnia 2020 r. na które służy odwołanie do Prezesa NFZ oraz decyzje wydawane na podstawie udzielonego pełnomocnictwa. Od decyzji wydawanych z upoważnienia Prezesa NFZ przysługuje skarga do WSA zgodnie z miejscem zamieszkania strony postępowania. 144 IV.9.Instrument Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia (IOWISZ) Instrument Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia (IOWISZ) jest częścią składową „Oceny potrzeb zdrowotnych”. Minister Zdrowia odpowiedzialny jest za opracowanie, ustalenie i aktualizuję mapy potrzeb zdrowotnych w celu identyfikacji priorytetowych potrzeb zdrowotnych i wyzwań organizacji systemu opieki zdrowotnej oraz zapewnienia zrównoważonego i skoordynowanego wydatkowania środków publicznych, obejmującą: −analizy demograficzne i epidemiologiczne, analizy stanu i wykorzystania zasobów systemu opieki zdrowotnej, w tym personelu medycznego, udostępniane na dedykowanej stronie internetowej w formie zaawansowanego narzędzia analitycznego, −wyzwania systemu opieki zdrowotnej, a także rekomendowane kierunki działań na terytorium RP i na terenie województw. System IOWISZ działa na podstawie ustawy o świadczeniach oraz aktów wykonawczych do ww. ustawy, tj.: − rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 28 grudnia 2021 r. w sprawie formularza Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia dla inwestycji skutkujących zmianą zakresu udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. 2021 poz. 2487); − rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 28 grudnia 2021 r. w sprawie formularza Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia dla inwestycji pozostających bez wpływu na zakres udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. 2021 poz. 2488). Wniosek o wydanie opinii, jest składany do Ministra Zdrowia lub Wojewody za pośrednictwem Systemu IOWISZ oraz w postaci papierowej lub elektronicznej (wraz z załącznikami) opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem elektronicznym potwierdzonym profilem zaufanym e-PUAP w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Minister Zdrowia oraz wojewodowie wydają opinię w terminie 45 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku, w tym Prezes NFZ/Dyrektor OW NFZ wydaje opinię na temat wniosku maksymalnie w terminie do 14 dni kalendarzowych, od dnia przekazania za pośrednictwem Systemu IOWISZ, wniosku przez MZ/UW po ówczesnym sprawdzeniu i zaakceptowaniu wniosku pod kątem formalnym. Centrala NFZ/Oddział Wojewódzki NFZ opiniuje dany wniosek przyznając swoją punktację dla każdego z pytań postawionych w kryteriach oceny inwestycji biorąc pod uwagę uzasadnienia wnioskodawcy oraz innych posiadanych danych/informacji. Na podstawie końcowej punktacji przyznawana jest pozytywna lub negatywna opinia wydawana przez Ministra Zdrowia lub odpowiedniego Wojewodę. 145 Wykres nr III.10. Liczba ocenionych wniosków IOWISZ w 2023 roku w podziale na OW NFZ i Centralę NFZ. W Narodowym Funduszu Zdrowia w 2023 roku oceniono 459 wniosków IOWISZ, co w porównaniu z 2022 rokiem stanowi spadek o 7% (494 wnioski) oraz w porównaniu do 2021 roku wzrost o 62% (283 wnioski). Najwięcej wniosków, w 2023 roku, oceniono w Centrali NFZ – 114 (143 wnioski w 2022 r., 58 wniosków w 2021 r.), Mazowieckim OW NFZ – 46 (45 wniosków w 2022 r., 38 wniosków w 2021 r.) oraz w Wielkopolskim OW NFZ – 44 (54 wnioski w 2022 r., 17 wniosków w 2021 r.). Natomiast najmniej wniosków w 2023 roku oceniono w Lubuskim OW NFZ - 6 oraz w Podkarpackim OW NFZ – 9 wniosków. W 2022 roku najmniej, bo tylko 3 wnioski oceniono w Opolskim OW NFZ a w 2021 roku najmniej wniosków ocenił Podkarpacki OW NFZ (3). Biorąc pod uwagę liczbę wniosków, które wpłynęły do oceny przez Centralę Funduszu to zauważyć należy spadek o nieco ponad 20% w porównaniu do poprzedniego roku. Porównując natomiast rok 2023 do 2021 jest to wzrost o bliski 97%. W 2023 roku w Centrali Funduszu oceniono 25% wszystkich wniosków (29% w 2022 r.; 21% w 2021 r.), które wpłynęły do NFZ. Oznacza to, że do Centrali Funduszu wpływa kilkukrotnie więcej wniosków do oceny niż do poszczególnych oddziałów wojewódzkich Funduszu. 114 Centrala NFZ 146 Wykres nr III.11. Liczba ocenionych wniosków IOWISZ w NFZ w latach 2021-2023 w podziale na miesiące. 14 4 31 23 26 21 32 2222 27 30 31 19 65 87 36 58 73 27 31 25 20 27 26 31 24 50 47 54 44 3939 41 43 25 22 styczeńlutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńwrzesieńpaździerniklistopadgrudzień 202120222023 Najwięcej wniosków (54) w 2023 roku zostało złożonych w maju co stanowi 12% wszystkich wniosków ocenionych w danym roku. Dla porównania, w 2022 roku oceniono najwięcej wniosków w marcu (87) i było to 18% wszystkich wniosków ocenionych w 2022 r. Opinia na temat wniosku powinna być przekazywana przez Prezesa Funduszu/ Dyrektorów OW NFZ maksymalnie w terminie do 14 dni kalendarzowych, od dnia przekazania za pośrednictwem Systemu IOWISZ wniosku przez Ministerstwo Zdrowia/Urząd Wojewódzki. Łączna kwota inwestycji z wniosków IOWISZ w 2023 roku ocenianych przez Narodowy Fundusz Zdrowia wyniosła 15 515,83 mln zł i jest to w porównaniu do 2022 r. wzrost o prawie 18%, w porównaniu do 2021 r. wzrost o ponad 225%. Wartości wniosków ocenianych w Centrali NFZ w 2023 r. stanowią 75% całości kwoty inwestycji z wniosków IOWISZ (74% w 2022 r., 58% w 2021 r.). Wykres nr III.12. Łączna kwota inwestycji wniosków IOWISZ w latach 2021-2023 [w mln zł]. 2 744,09 2 025,15 4 769,23 9 709,86 3 441,75 13 151,62 11 607,28 3 908,55 15 515,83 Centrala NFZOW NFZNFZ 202120222023 147 W 2023 roku łączna kwota inwestycji w OW NFZ wyniosła 3 908,55 mln zł (3 441,75 mln zł w 2022 r., 2 025,15 mln zł w 2021 r.). Ponad 41% tej kwoty (1 603,42 mln zł) została wykorzystana przez trzy oddziały wojewódzkie Funduszu: mazowiecki, śląski i wielkopolski. Najmniejszą kwotę inwestycji w 2023 roku odnotowano w Lubuskim OW NFZ, tj. 77,19 mln zł (w 2022 r. Opolski OW NFZ - 27,12 mln zł, w 2021 r. Podkarpacki OW NFZ - 15,93 mln zł). Wykres nr III.13. Łączna kwota inwestycji z wniosków IOWISZ w latach 2021-2023 roku w podziale na oddziały wojewódzkie NFZ [w mln zł]. Dolnośląski Kujawsko-Pomorski Lubelski Lubuski Łódzki Małopolski Mazowiecki Opolski Podkarpacki Podlaski Pomorski Śląski Świętokrzyski Warmińsko-Mazurski Wielkopolski Zachodniopomorski 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 500 550 600 650 202120222023 W 2023 roku łączna kwota inwestycji w OW NFZ wyniosła 3 908,55 mln zł (3 441,75 mln zł w 2022 r., 2 025,15 mln zł w 2021 r.). Ponad 41% tej kwoty (1 603,42 mln zł) została wykorzystana przez trzy oddziały wojewódzkie Funduszu: mazowiecki, śląski i wielkopolski. Najmniejszą kwotę inwestycji w 2023 roku odnotowano w Lubuskim OW NFZ, tj. 77,19 mln zł (w 2022 r. Opolski OW NFZ - 27,12 mln zł, w 2021 r. Podkarpacki OW NFZ - 15,93 mln zł). Nowelizacja, w 2021 roku, ustawy o świadczeniach, która utworzyła Komisję Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia. Do zadań Komisji należy wydawanie opinii w przedmiocie oceny wniosku w momencie kiedy jego wartość przekracza 50 mln zł., po uprzedniej analizie i ocenie przez Centralę NFZ. W 2023 roku zostały ocenione 54 takie wnioski (43 w 2022 r. oraz 14 wniosków w 2021 r.). 148 V.Informacje o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków NFZ V.1.Liczba osób oczekujących Narodowy Fundusz Zdrowia dysponuje dwoma źródłami danych o dostępności do świadczeń. Są to: −dane przekazywane szczegółowymi komunikatami sprawozdawczymi XML, przesyłane przez świadczeniodawców do 10 dnia miesiąca następnego po okresie sprawozdawczym 28,29 (dalej: dane z komunikatu XML); −dane przekazywane za pośrednictwem aplikacji Kolejki Centralne (AP-KOLCE), przesyłane w czasie rzeczywistym, tj. każdy wpis na listę oczekujących, skreślenie z listy czy zmiana planowanego terminu udzielenia świadczenia są na bieżąco wprowadzane w trybie on-line i w chwili ich wprowadzenia widoczne również przez monitorujących harmonogramy przyjęć oraz listy oczekujących pracowników Funduszu 30 (dalej: dane z aplikacji AP-KOLCE). Sprawozdawane dane z komunikatu XML i aplikacji AP-KOLCE, sporządzone dla komórek organizacyjnych świadczeniodawców w podziale na kategorie medyczne „przypadek pilny” i „przypadek stabilny”, dostarczają informacji o: −liczbie osób oczekujących według stanu na ostatni dzień miesiąca, − średnim czasie oczekiwania na udzielenie świadczenia, określonym na podstawie informacji o osobach skreślonych w ostatnich trzech miesiącach z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia, −liczbie osób skreślonych z listy oczekujących w danym okresie sprawozdawczym, −liczbie osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia w danym okresie sprawozdawczym, −liczbie osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia w ostatnich trzech miesiącach. Komunikatami sprawozdawczymi XML świadczeniodawcy przekazywali również informacje o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia w podziale na kategorie medyczne „przypadek pilny” i „przypadek stabilny”. Częstotliwość przekazywania informacji o tym terminie była większa niż pozostałych informacji, ponieważ świadczeniodawcy zobowiązani byli do ich przekazywania każdego dnia roboczego, z wyłączeniem sobót, niedziel oraz dni ustawowo wolnych od ich pracy. Dzięki temu możliwa była znacznie częstsza aktualizacja informacji publikowanych w Informatorze o Terminach Leczenia. 28 Zarządzenie Nr 128/2021.DI Prezesa NFZ z dnia 7 lipca 2021 r. 29 Załącznik nr 8 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26.06.2019 r. w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym dofinansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz. U. z 17.01.2022 r. poz. 434). 30 Załącznik nr 9 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26.06.2019 r. w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom obowiązanym dofinansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz. U. z 17.01.2022 r. poz. 434). 149 W aplikacji Kolejki Centralne (AP-KOLCE) świadczeniodawcy mają obowiązek prowadzenia harmonogramów przyjęć, w tym list oczekujących na: − świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej z zakresów: onkologii, ortopedii i traumatologii narządu ruchu, kardiologii, endokrynologii; −procedury medyczne: endoprotezoplastykę stawu biodrowego, endoprotezoplastykę stawu kolanowego, rewizje po endoprotezoplastyce stawu biodrowego, rewizje po endoprotezoplastyce stawu kolanowego; −zabiegi w zakresie soczewki (zaćma), operacje jaskry, operacje jaskry z zaćmą, operacje plastyczne oka, zabiegi w zakresie ciała szklistego (witrektomia), wszczepienie protezy ślimaka lub wszczepienie wielokanałowej protezy ślimaka, wymiana procesora mowy implantów ślimakowych i do pnia mózgu albo wymiana procesora dźwięku implantów ucha środkowego, pomosty dla rewaskularyzacji serca, usunięcie zwężenia tętnicy wieńcowej (angioplastyka), zabiegi w zakresie gruczołu krokowego (prostatektomia), wycięcie macicy (histerektomia); − świadczenia gwarantowane z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej - badania diagnostyczne: rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, gastroskopia, kolonoskopia; − świadczenia gwarantowane z zakresu rehabilitacji leczniczej: rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych, rehabilitacja neurologiczna w warunkach stacjonarnych, rehabilitacja pulmonologiczna w warunkach stacjonarnych, rehabilitacja kardiologiczna w warunkach stacjonarnych, kardiologiczna telerehabilitacja hybrydowa w warunkach stacjonarnych, fizjoterapia ambulatoryjna, fizjoterapia domowa; − świadczenia gwarantowane z zakresu programów lekowych 31 : leczenie terapią bezinterferonową chorych na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, leczenie pacjentów z chorobami siatkówki, leczenie chorych na stwardnienie rozsiane; − świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego oraz świadczeń wysokospecjalistycznych: wideotorakoskopowa ablacja w ciężkim, niepoddającym się leczeniu farmakologicznemu migotaniu przedsionków, operacje wad wrodzonych serca i wielkich naczyń u dzieci do ukończenia 1 roku życia z wyłączeniem operacji izolowanego przewodu tętniczego Botalla, operacja wad serca i aorty piersiowej w krążeniu pozaustrojowym, przezskórne lub z innego dostępu wszczepianie zastawek serca, kardiologiczne zabiegi interwencyjne u dzieci do lat 18, w tym przezskórne zamykanie przecieków z użyciem zestawów zamykających, mechaniczne wspomaganie serca sztucznymi komorami, przecewnikowa nieoperacyjna naprawa zastawki mitralnej u chorych wysokiego ryzyka. Porównując dane sprawozdawcze z 2022 roku z danymi za 2023 rok, widoczny jest zdecydowany wzrost liczby zrealizowanych świadczeń w wielu komórkach organizacyjnych. 31 Ustawa z dnia 12 maja 2011 roku o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 826 tekst jednolity z dnia 7 kwietnia 2023 r.). 150 W poniższej przedstawiono odsetek świadczeniodawców, którzy w podanych okresach przekazali do odpowiednich oddziałów wojewódzkich Funduszu dane z komunikatu XML dotyczące list oczekujących. Wyróżniającym się oddziałem jest oddział śląski, który na koniec każdego kwartału sprawozdawczego przekazał dane statystyczne z zakresu list oczekujących od 100% świadczeniodawców. W pozostałych oddziałach wojewódzkich Funduszu w wymaganych okresach sprawozdawczych nie wszyscy świadczeniodawcy przesłali komunikaty sprawozdawcze XML dotyczące list oczekujących, jednak odsetek świadczeniodawców nieprzekazujących tych informacji nie przekroczył 10%. W 2022 roku odsetek ten nie przekroczył 14%. Porównując dane z lat 2022 i 2023 można zauważyć, że odsetek świadczeniodawców nieprzekazujących danych zmniejsza się. Tabela nr V.1. Procent świadczeniodawców, którzy przesłali komunikaty sprawozdawcze XML dotyczące list oczekujących do oddziałów wojewódzkich NFZ w wybranych okresach sprawozdawczych (według stanu na 31 marca 2024 roku). Okres sprawozdawczy Lp.Nazwa OW NFZ marzec 2023czerwiec 2023wrzesień 2023grudzień 2023 1Dolnośląski98,0%98,0%97,0%97,0% 2Kujawsko-Pomorski99,8%100,0%100,0%99,7% 3Lubelski99,9%99,9%99,9%99,9% 4Lubuski99,7%99,7%99,7%99,7% 5Łódzki96,3%97,8%98,6%98,7% 6Małopolski100,0%100,0%99,9%99,9% 7Mazowiecki93,5%91,9%91,4%92,2% 8Opolski95,3%94,9%95,4%95,1% 9Podkarpacki95,3%95,4%96,5%95,9% 10Podlaski99,3%99,3%99,3%99,5% 11Pomorski100,0%100,0%99,8%99,6% 12Śląski100,0%100,0%100,0%100,0% 13Świętokrzyski97,7%97.9%98.1%97.4% 14Warmińsko-Mazurski99,1%98,8%98,1%98,8% 15Wielkopolski98,4%98,4%97,6%98,4% 16Zachodniopomorski97,4%98,0%97,5%98,5% Dane przedstawione w tabeli zostały zaokrąglone w dół do jednej cyfry po przecinku. NFZ dla zapewnienia kompletności, terminowości oraz poprawności sprawozdawczości z zakresu list oczekujących podejmował w oddziałach wojewódzkich Funduszu w 2023 roku szereg działań tj.: −monitorowanie terminów spływu komunikatów sprawozdawczych XML dotyczących list oczekujących, w tym informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia przekazywanych przez świadczeniodawców i wysyłanie do świadczeniodawców komunikatów przypominających o zbliżających się terminach sprawozdawczych; 151 −sprawdzanie kompletności i poprawności nadsyłanych komunikatów sprawozdawczych XML dotyczących list oczekujących, w tym informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia; −monitorowanie poprawności prowadzenia przez świadczeniodawców list oczekujących w aplikacji udostępnionej przez Centralę NFZ (AP-KOLCE), w tym określania informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia, aktualizacji daty oceny kolejki oczekujących, prowadzenia list oczekujących w czasie rzeczywistym; −publikowanie m.in. na stronach internetowych oddziałów wojewódzkich NFZ komunikatów dla świadczeniodawców przypominających o obowiązkach sprawozdawczych i zasadach sporządzania sprawozdań dla Funduszu, a także informujących o brakach w sprawozdawczości z zakresu list oczekujących; −monitowanie świadczeniodawców nieprzekazujących danych z zakresu list oczekujących, w tym informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia, przekazujących je nieterminowo albo z błędami; −prowadzenie korespondencji ze świadczeniodawcami nieprzekazującymi danych w terminie albo przekazującymi błędne dane; −rozpatrywanie zgłoszeń dotyczących nieprawidłowych informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia przekazywanych przez pacjentów poprzez funkcjonalność „zgłoś nieprawidłowość” w Informatorze o Terminach Leczenia; −weryfikowanie poprawności działania rejestracji świadczeniodawców w zakresie dokonywania wpisów na listy oczekujących oraz udzielania informacji zgodnych z obowiązującymi przepisami poprzez przeprowadzanie ankiet; −przeprowadzanie szkoleń dla świadczeniodawców dotyczących zasad prowadzenia list oczekujących oraz przygotowywania sprawozdań z przedmiotowego zakresu dla NFZ; − nakładanie kar umownych na świadczeniodawców niewywiązujących się z obowiązków sprawozdawczych z zakresu list oczekujących oraz nieprzestrzegających zasad ich prowadzenia. W ramach przeprowadzonych kontroli świadczeniodawców oraz weryfikacji danych z zakresu list oczekujących w 2023 roku OW NFZ nałożyły 89 kar umownych na świadczeniodawców z tytułu nieprowadzenia list oczekujących albo prowadzenia ich w sposób naruszający przepisy prawa. Ponadto, OW NFZ przeprowadziły w 2023 roku 1 477 ankiet sprawdzających działanie rejestracji świadczeniodawców w zakresie dokonywania wpisów na listy oczekujących oraz udzielania informacji zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa. Kluczowymi miarami wykorzystywanymi do opisu dostępności do świadczeń z punktu widzenia list oczekujących są: średni rzeczywisty czas oczekiwania na świadczenie (mediana, trzeci kwartyl), liczba osób oczekujących i liczba osób skreślonych. Ze względu na chęć rzetelnego przedstawienia istotnych informacji w tym zakresie, w dalszej części dokumentu zaprezentowano informacje o: 152 −komórkach z największym średnim czasem oczekiwania - wybrano 5 komórek o najwyższej wartości tego miernika, spośród 15 najbardziej istotnych komórek organizacyjnych, pod względem liczby osób oczekujących; −osobach skreślonych z powodu wykonania świadczenia – wybrano komórki z największą medianą średniego rzeczywistego czasu oczekiwania; − świadczeniach opieki zdrowotnej z największym średnim czasem oczekiwania – wybrano 10 świadczeń o najwyższej wartości tego miernika, spośród 30 istotnych świadczeń, pod względem liczby osób oczekujących; −komórkach i świadczeniach, w przypadku których w ciągu roku nastąpiła zmiana w skali kraju liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys.; −osobach skreślonych z list oczekujących do komórek i na świadczenia, w przypadku których nastąpiła zmiana w skali kraju liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys. Przedstawione w sprawozdaniu tabele prezentują informacje o komórkach organizacyjnych świadczeniodawców udzielających świadczeń zdrowotnych w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, leczenie szpitalne, opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, rehabilitacja lecznicza, opieka paliatywna i hospicyjna, leczenie stomatologiczne oraz świadczeń opieki zdrowotnej, na które prowadzone są odrębne listy oczekujących. Informacje odnoszą się do 5 komórek lub świadczeń, o największej medianie średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybranych spośród 15 komórek organizacyjnych o największej w skali kraju liczbie osób oczekujących według stanu na koniec grudnia 2023 roku. Suma osób oczekujących do 5 wybranych komórek lub świadczeń z każdego rodzaju dla „przypadku stabilnego” stanowi łącznie 89% wszystkich osób wpisanych na listy oczekujących dla kategorii medycznej „przypadek stabilny„ w prezentowanym okresie. Informacje zawierają także medianę oraz trzeci kwartyl średniego rzeczywistego czasu oczekiwania wyrażonego w dniach. Dla każdego zakresu świadczeń opracowano tabelę, prezentującą liczbę osób skreślonych z list oczekujących do komórek z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania, określonego dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” według stanu na koniec 2023 roku. Informacje o liczbie osób oczekujących, medianie oraz trzecim kwartylu średniego rzeczywistego czasu oczekiwania, a także liczbie osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia zostały zaprezentowane w odniesieniu do 10 świadczeń objętych sprawozdawczością z zakresu list oczekujących, z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania określonego dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybranych spośród 30 świadczeń z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących według stanu na koniec 2023 roku. W sprawozdaniu znajdują się również informacje o liczbie osób oczekujących, medianie oraz trzecim kwartylu średniego rzeczywistego czasu oczekiwania, a także liczbie osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia w odniesieniu do 25 komórek organizacyjnych i świadczeń opieki zdrowotnej, w przypadku których w ciągu roku, porównując dane z grudnia 2022 roku do grudnia 2023 roku, nastąpiła zmiana w skali kraju liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys. osób. 153 V.1.1.Ambulatoryjna opieka specjalistyczna Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec grudnia 2023 roku wynika, że najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano do następujących poradni specjalistycznych 32 : endokrynologicznej, gastroenterologicznej, kardiologicznej, okulistycznej i alergologicznej. Mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania do poradni endokrynologicznej dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wyniosła 190 dni, a do 75% tego typu poradni nie przekroczyła 294 dni. Spośród ww. komórek organizacyjnych poradnie okulistyczne i kardiologiczne wyróżniły się dużą liczbą osób oczekujących, wynoszącą odpowiednio: 445,6 tys. i 183,5 tys. osób. W latach 2021-2023 mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla tych wybranych poradni ambulatoryjnych dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” zwiększyła się, podobnie jak liczba osób oczekujących. Najwięcej osób skreślono z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenie w ramach poradni okulistycznych. Liczba ta wyniosła 1,16 mln osób. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia w powyższych poradniach w 2023 roku wzrosła średnio o 7,8% w porównaniu do 2022 roku. Wyjątkiem jest poradnia gastroenterologiczna, gdzie liczba osób skreślonych w 2023 roku zmniejszyła w porównaniu do 2022 roku o 2%. Wśród osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia w przypadku wszystkich poradni odnotowano wzrost udziału osób zakwalifikowanych do kategorii medycznej „przypadek pilny” w odniesieniu do 2021 roku. Tabela nr V.2. Ambulatoryjna opieka specjalistyczna – 5 komórek organizacyjnych z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybranych spośród 15 komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 202120222023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny9 497328014 7244310918 67355119 1 Poradnie endokrynologiczne stabilny95 41213923699 833174264106 623190294 pilny8 339277413 019419918 55379147 2 Poradnie gastroenterologiczne stabilny60 9138815273 34512420381 718153235 pilny20 034226028 489307235 7303485 3 Poradnie kardiologiczne stabilny155 86987146180 863104177183 552110185 pilny12 56602120 62523128 059941 4 Poradnie okulistyczne stabilny333 69860117402 03676146445 66586160 pilny2 3233243 4998444 9661452 5 Poradnie alergologiczna stabilny56 969488469 5957412581 24879137 Tabela nr V.3. Informacje o osobach skreślonych w okresie od styczeń-grudzień 2021, 2022 i 2023 roku z list oczekujących do wybranych 5 komórek organizacyjnych realizujących świadczenia z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. 32 Poradnie wybrane spośród komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących. 154 Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 Średnio miesięcznie 2023 pilny30 3052 52539 0253 25251 8514 321 1Poradnie endokrynologiczne stabilny151 09712 591162 02913 502172 24814 354 pilny19 3441 61225 6192 13531 3832 615 2Poradnie gastroenterologiczne stabilny112 0899 341115 8749 656113 4499 454 pilny85 2867 107107 1848 932132 44511 037 3Poradnie kardiologiczne stabilny432 34436 029493 34341 112535 05544 588 pilny62 2955 19194 3487 862139 59811 633 4Poradnie okulistyczne stabilny932 03877 6701 054 03387 8361 162 48796 874 pilny13 7261 14419 3801 11524 7382 062 5Poradnie alergologiczne stabilny201 89816 825221 02918 419235 16719 597 V.1.2.Leczenie szpitalne Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec 2023 roku wynika, że najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano do następujących, wybranych spośród komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących, oddziałów szpitalnych: otorynolaryngologicznych, chirurgii urazowo-ortopedycznej, oddziałów neurochirurgicznych, gastroenterologicznych i reumatologicznych. Mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania do oddziałów otorynolaryngologicznych dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wyniosła 124 dni, a w 75% tych oddziałów nie przekroczyła 191 dni. Spośród powyższych komórek organizacyjnych oddziały: otorynolaryngologiczne i chirurgii urazowo-ortopedycznej wyróżniły się największą liczbą osób oczekujących, wynoszącą odpowiednio: 91,5 tys. i 78,1 tys. osób. W grudniu 2023 roku w porównaniu do grudnia 2022 roku w omawianych oddziałach szpitalnych zaobserwowano wzrost liczby osób oczekujących w kategorii ,,przypadek stabilny’’ z wyjątkiem nieznacznego spadku w oddziałach chirurgii urazowo-ortopedycznej. We wszystkich powyższych oddziałach w 2023 roku zaobserwowano wzrost liczby osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia w porównaniu z 2021 roku. Tabela nr V.4. Leczenie szpitalne – 5 komórek organizacyjnych z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wybranych spośród 15 komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 202120222023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny5 0655305 3327376 1551353 1 Oddziały otorynolaryngologiczne stabilny74 0316715083 97310318791 531124191 pilny24 735155428 102134529 9402057 2 Oddziały chirurgii urazowo- ortopedycznej stabilny83 2969622183 1499421878 11279216 155 Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 202120222023 liczba osób oczekujących średni czas oczekiwania (w dniach) liczba osób oczekujących średni czas oczekiwania (w dniach) liczba osób oczekujących średni czas oczekiwania (w dniach) mediana kwartyl trzeci mediana kwartyl trzeci mediana kwartyl trzeci pilny8 12419718 22714588 8061350 3Oddziały neurochirurgiczne stabilny32 0248426632 0857623830 36360181 pilny2 1006262 41311393 4021146 4 Oddziały gastroenterologiczne stabilny8 78143758 3075110210 09760106 pilny3 8039364 70215345 7202252 5Oddziały reumatologiczne stabilny8 25445819 636457511 65056117 Tabela nr V.5. Informacje o osobach skreślonych w okresie od 2021 roku do 2023 roku z list oczekujących do 5 wybranych komórek organizacyjnych realizujących świadczenia z zakresu leczenia szpitalnego. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny9 91182611 80598414 5591 213 1 Oddziały otorynolaryngologiczne stabilny50 0654 17266 5415 54573 55350 065 pilny27 7272 31132 8272 73639 4163 285 2 Oddziały chirurgii urazowo-ortopedycznej stabilny44 5293 71151 8484 32163 44644 529 pilny11 18793212 6281 05214 7551 230 3 Oddziały neurochirurgiczne stabilny15 2761 27322 2661 85625 94415 276 pilny6 8425708 1586809 530794 4 Oddziały gastroenterologiczne stabilny20 8591 73825 5602 13028 49620 859 pilny12 2101 01815 4971 29116 3901 366 5Oddziały reumatologiczne stabilny20 2141 68528 2782 35730 34020 214 V.1.3.Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec grudnia 2023 roku wynika, że najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano do następujących, wybranych komórek organizacyjnych związanych z chorobami psychicznymi i uzależnieniami: oddziałów leczenia zaburzeń nerwicowych, poradni dla osób z autyzmem dziecięcym, poradni leczenia nerwic, poradni psychogeriatrycznych i zdrowia psychicznego. Mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania do oddziałów leczenia zaburzeń nerwicowych dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wyniosła 108 dni, a do 75% tych oddziałów nie przekroczyła 279 dni. Największą liczbę osób oczekujących, wynoszącą 8,6 tys. osób dla przypadku stabilnego, odnotowano do poradni zdrowia psychicznego. W porównaniu do 2022 r. mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wzrosła w 2023 r. w przypadku wszystkich wymienionych wyżej komórek organizacyjnych. W przypadku wszystkich komórek organizacyjnych zaobserwowano, porównując stan na koniec grudnia 2022 r. i koniec grudnia 2023 r., wzrost liczby osób oczekujących w kategorii ,,przypadek stabilny’’. Najwięcej osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia w 2023 r. odnotowano w poradniach zdrowia psychicznego. Dotyczyło 156 to zarówno przypadku pilnego, jak i stabilnego. Liczby te wynosiły odpowiednio 6,7 tys. i 4,3 tys. osób. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia w 2023 r. wzrosła w porównaniu z 2021 roku - zarówno w przypadku kategorii medycznej ,,przypadek stabilny’’, jak i „przypadek pilny” do większości powyższych komórek organizacyjnych, z wyjątkiem poradni leczenia nerwic i poradni psychogeriatrycznej, dla których ta liczba spadła. Tabela nr V.6. Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień – 5 komórek organizacyjnych z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybranych spośród 15 komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 202120222023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) Liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny24000450075451034 1 Oddziały leczenia zaburzeń nerwicowych stabilny6 309401077 392382479 918108279 pilny43002262507183609 2 Poradnie dla osób z autyzmem dziecięcym stabilny4 279371115 840191776 42430186 pilny000300200 3 Poradnie leczenia nerwic stabilny99917431 00915431 2733147 pilny262343302737722240 4 Poradnie psychogeriatryczna stabilny725647877959106826106145 pilny70500797001 05900 5 Poradnie zdrowia psychicznego stabilny72 488244682 867275286 2012958 Tabela nr V.7. Informacje o osobach skreślonych w okresie od 2021 roku do 2023 roku z list oczekujących do wybranych 5 komórek organizacyjnych realizujących świadczenia z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 Średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny438377005886572 1 Oddziały leczenia zaburzeń nerwicowych stabilny3 0152513 7573134 169347 pilny82569925771 02285 2 Poradnie dla osób z autyzmem dziecięcym stabilny10 4938749 99183312 6621 055 pilny30333716 3Poradnie leczenia nerwic stabilny7 2986088 0816737 802650 pilny146122251926022 4 Poradnie psychogeriatryczna stabilny1 9871662 1811821 756146 pilny2 9802485 1854326 704559 5 Poradnie zdrowia psychicznego stabilny330 86027 572379 30531 609438 76936 564 V.1.4.Rehabilitacja lecznicza Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec grudnia 2023 r. wynika, że najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano do następujących komórek, wybranych 157 spośród komórek organizacyjnych/świadczeń z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących na świadczenia rehabilitacji leczniczej: rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych, zakładów/ośrodków rehabilitacji pulmonologicznej, fizjoterapii ambulatoryjnej, zakładów/ośrodków rehabilitacji leczniczej dziennej, rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych. Mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania do rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wyniosła 193 dni. Największą liczbę osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia odnotowano w zakresie świadczeń fizjoterapii ambulatoryjnej dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wynoszącą 812,9 tys. osób. W porównaniu do 2022 r. mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” w 2023 roku zwiększyła się w przypadku: zakładów/ośrodków rehabilitacji pulmonologicznej, fizjoterapii ambulatoryjnej i zakładów/ośrodków rehabilitacji leczniczej dziennej. Natomiast w przypadku rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych wskaźnik ten zmniejszył się. Liczba osób oczekujących dla kategorii medycznej ,,przypadek stabilny’’ zmniejszyła się w rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych, a wzrosła w pozostałych komórkach organizacyjnych. Fizjoterapia ambulatoryjna wyróżniła się pod względem dużej liczby osób skreślonych z listy oczekujących w 2023 r. z powodu wykonania świadczenia. Liczba ta wyniosła 1,8 mln osób. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia w 2023 r. dla kategorii medycznej ,,przypadek stabilny” wzrosła średnio o 11% w porównaniu z 2022 r. dla wymienionych powyżej komórek i świadczeń. Wyjątek stanowią świadczenia rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych, w których dla „przypadku stabilnego” liczba osób skreślonych w 2023 r. zmniejszyła się o 0,6% w porównaniu do 2022 r. Tabela nr V.8. Rehabilitacja lecznicza – 5 komórek organizacyjnych, świadczeń z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania określoną dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybranych spośród 15 komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 202120222023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny23 123286427 219326731 7544373 1 Rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych stabilny105 84827585794 86822575393 700193676 pilny000395050131108108 2 Zakłady/Ośrodki rehabilitacji pulmonologicznej stabilny1 1481371371 6231571572 274174174 pilny117 5773371182 8064797269 30768127 3Fizjoterapia ambulatoryjna stabilny540 18383143690 865112176812 978137213 pilny20 912248229 631359244 96449130 4 Zakłady/Ośrodki rehabilitacji leczniczej dziennej stabilny66 8837921272 8579921890 678123248 5 Rehabilitacja pulmonologiczna w warunkach stacjonarnych pilny803645743459930261 158 Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 202120222023 liczba osób oczekujących średni czas oczekiwania (w dniach) liczba osób oczekujących średni czas oczekiwania (w dniach) liczba osób oczekujących średni czas oczekiwania (w dniach) mediana kwartyl trzeci mediana kwartyl trzeci mediana kwartyl trzeci stabilny5 345642365 8721422536 839105206 Tabela nr V.9. Informacje o osobach skreślonych w okresie od 2021 roku do 2023 roku z list oczekujących do wybranych 5 komórek organizacyjnych realizujących świadczenia z zakresu rehabilitacji leczniczej. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny1 9221601 2681061 508126 1 Rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych stabilny5 2154357 1735988 959747 pilny0040311910 2 Zakłady/Ośrodki rehabilitacji pulmonologicznej stabilny1 9211602 2771902 652221 pilny455 62937 969509 18942 432656 29454 691 3Fizjoterapia ambulatoryjna stabilny1 711 152142 5961 777 742148 1451 811 923150 994 pilny48 1444 01262 3915 19980 3646 697 4 Zakłady/Ośrodki rehabilitacji leczniczej dziennej stabilny114 1479 512127 20010 600130 33910 862 pilny46 0983 84259 3364 94574 9646 247 5 Rehabilitacja pulmonologiczna w warunkach stacjonarnych stabilny42 0473 50447 9763 99847 6473 971 V.1.5.Opieka paliatywna i hospicyjna Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec grudnia 2023 roku dla kategorii medycznej ,,przypadek stabilny” wynika, że najwięcej osób oczekiwało do hospicjów domowych/zespołów domowej opieki paliatywnej tj. 2,2 tys. osób oraz do hospicjów stacjonarnych/stacjonarnych ośrodków opieki paliatywnej 533 osoby. Największą liczbę osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia zaobserwowano w hospicjach domowych/zespołach domowych opieki paliatywnej – 11,9 tys. osób. W 2023 roku w większości komórek organizacyjnych w rodzaju opieki paliatywnej i hospicyjnej wzrosła liczba osób oczekujących w kategorii „przypadek stabilny”. Natomiast w przypadku oddziałów medycyny paliatywnej dla kategorii medycznej „przypadek pilny” i „przypadek stabilny” zaobserwowano spadek liczby osób oczekujących. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia na koniec 2023 roku zwiększyła się w porównaniu z 2022 rokiem w przypadku: hospicjum domowego/zespołu domowej opieki paliatywnej, hospicjum stacjonarnego/stacjonarnego ośrodka opieki paliatywnej, poradni medycyny paliatywnej, oddziałów medycyny paliatywnej i hospicjum domowego dla dzieci/zespołu domowej opieki paliatywnej dla dzieci i wyniosła odpowiednio: 11, 9 tys., 5,3 tys., 2,3 tys., 2,1 tys. i 168 osób. Tabela nr V.10. Informacja o liczbie osób oczekujących oraz średnim rzeczywistym czasie oczekiwania na opiekę paliatywną i hospicyjną – „przypadki stabilne” –według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 159 Grudzień 2021Grudzień 2022Grudzień 2023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny428003390057400 1 Hospicjum domowe/zespół domowej opieki paliatywnej stabilny1 607041 916052 21105 pilny102001040017000 2 Hospicjum stacjonarne/stacjonarny ośrodek opieki paliatywnej stabilny 312044210553303 pilny230031001800 3 Oddziały medycyny paliatywnej stabilny289003910136102 pilny40010001400 4 Poradnie medycyny paliatywnej stabilny312001750110003 pilny000000000 5 Hospicjum domowe dla dzieci/zespół domowej opieki paliatywnej dla dzieci stabilny 140019002900 Tabela nr V.11. Informacje o osobach skreślonych w okresie 2021-2023 roku z list oczekujących na opiekę paliatywną i hospicyjną. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny2 6002172 8732393 461288 1 Hospicjum domowe/ zespół domowej opieki paliatywnej stabilny10 56688110 32486011 913993 pilny1 017851 3101091 578132 2 Hospicjum stacjonarne/stacjonarny ośrodek opieki paliatywnej stabilny3 2272694 5933835 301442 pilny394335274464354 3 Oddziały medycyny paliatywnej stabilny1 5521292 0791732 139178 pilny160132392034929 4 Poradnie medycyny paliatywnej stabilny2 5422122 1771812 395200 pilny914071 5 Hospicjum domowe dla dzieci/zespół domowej opieki paliatywnej dla dzieci stabilny114101361116814 V.1.6.Leczenie stomatologiczne Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec grudnia 2023 roku wynika, że najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano do następujących, wybranych spośród komórek realizujących świadczenia stomatologiczne: poradni ortodontycznych, poradni chirurgii stomatologicznych, poradni stomatologicznych, poradni protetyki stomatologicznej i poradni stomatologicznej dla dzieci. Mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania do poradni ortodontycznych dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wyniosła 62 dni, a do 75% tych poradni nie przekroczyła 180 dni. W 2023 roku ze względu 160 na dużą liczbę osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia tj. 1,4 mln osób - wyróżnić należy poradnie stomatologiczne. We wszystkich poradniach realizujących świadczenia z zakresu leczenia stomatologicznego, liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia dla kategorii medycznej ,,przypadek stabilny”, w 2023 roku zwiększyła się średnio o 17% w porównaniu do 2022 roku. Tabela nr V.12. Leczenie stomatologiczne – 5 komórek organizacyjnych z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania określoną dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybranych spośród 15 komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących wg stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 202120222023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny179002760033800 1Poradnie ortodontyczne stabilny55 3564416857 2855016266 04562180 pilny228002650050600 2 Poradnie chirurgii stomatologicznej stabilny26 871103634 884175145 3222164 pilny536002920046300 3 Poradnie stomatologiczne stabilny214 596010269 899013293 360017 pilny190014001200 4 Poradnia protetyki stomatologicznej stabilny8 8580711 98501613 921018 pilny280019002400 5 Poradnia stomatologiczna dla dzieci stabilny9 054069 5120912 127011 Tabela nr V.13. Informacje o osobach skreślonych w okresie od 2021 roku do 2023 roku z list oczekujących do wybranych 5 komórek organizacyjnych realizujących świadczenia z zakresu leczenia stomatologicznego. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny1 034861 3791151 473123 1Poradnie ortodontyczne stabilny71 1505 92981 4716 78997 1598 097 pilny3 1982673 4412873 841320 2 Poradnie chirurgii stomatologicznej stabilny94 5857 882108 8559 071118 3339 861 pilny5 8064845 7274776 641553 3Poradnie stomatologiczne stabilny1 133 59694 4661 321 405110 1171 495 405124 617 pilny1591314912918 4 Poradnia protetyki stomatologicznej stabilny22 0931 84127 7222 31030 6222 552 pilny444375114340334 5 Poradnia stomatologiczna dla dzieci stabilny50 3204 19365 4695 45688 8707 406 161 V.1.7.Wybrane świadczenia opieki zdrowotnej, na które są prowadzone odrębne listy oczekujących Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec 2023 r. wynika, że najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano na listach oczekujących na następujące świadczenia z zakresu: endoprotezoplastyki stawu kolanowego, rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych, usunięcie migdałków podniebiennych, endoprotezoplastyki stawu biodrowego, zabiegi na przegrodzie nosowej, fizjoterapii ambulatoryjnej, świadczeń z zakresu kardiologii, rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych, operacji palucha koślawego, rehabilitacji neurologicznej w warunkach stacjonarnych. Najwyższa mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dotyczy świadczeń z zakresu endoprotezoplastyki stawu kolanowego dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” i wyniosła według stanu na koniec grudnia 2023 r. 197 dni, a do 75% oddziałów realizujących to świadczenie czas oczekiwania nie przekroczył 520 dni. Kolejnym świadczeniem z wysoką wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania jest rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych, dla której w kategorii medycznej „przypadek stabilny” wartość ta wyniosła 193 dni, a do 75% oddziałów realizujących to świadczenie czas oczekiwania nie przekroczył 676 dni. Wysoka mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania, wynosząca 189 dni zaobserwowana została również dla procedury usunięcia migdałków podniebiennych. W przypadku świadczeń z zakresu: fizjoterapii ambulatoryjnej i kardiologii, odnotowano największe liczby osób oczekujących, które według stanu na koniec 2023 r. wyniosły dla kategorii medycznej ,,przypadek stabilny’’ odpowiednio: 812,9 tys. osób i 212,9 tys. osób. W 2023 r. dla uwzględnionych w tabeli świadczeniach dla kategorii „przypadek stabilny”, odnotowano spadek liczby oczekujących na endoprotezoplastykę stawu kolanowego, rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych oraz na leczenie protetyczne. Spadek mediany średniego czasu oczekiwania zaobserwowano w odniesieniu do endoprotezoplastyki stawu kolanowego, świadczeń rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych, operacji palucha koślawego i rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych. Świadczenia fizjoterapii ambulatoryjnej dla kategorii „przypadek stabilny” wyróżniły się pod względem największej liczby osób skreślonych z listy oczekujących w 2023 r. z powodu wykonania świadczenia (1,8 tys. osoby). Dla większości świadczeń wymienionych, z wyjątkiem rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia w 2023 r. uległa zwiększeniu w porównaniu z 2022 r. 162 Tabela nr V.14. Świadczenia opieki zdrowotnej z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybrane spośród 30 świadczeń z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 202120222023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej/ świadczenia Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny19 2496922020 6517118121 91971173 1 Endoprotezoplastyka stawu kolanowego bilny74 49728776369 71525065666 507197520 pilny23 123286427 219326731 7544373 2 Rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych stabilny105 84827585794 86822575393 700193676 pilny993042 0550284 4680104 3 Usunięcie migdałków podniebiennych stabilny15 0975819825 47612623332 385189278 pilny14 3347017215 1585814916 01764140 4 Endoprotezoplastyka stawu biodrowego stabilny57 42525965851 52020449245 316174433 pilny4480055601950013 5 Zabiegi na przegrodzie nosowej stabilny22 2007130723 92612030029 468158329 pilny117 5773371182 8064797269 30768127 6Fizjoterapia ambulatoryjna stabilny540 18383143690 865112176812 978137213 pilny22 053226031 403307339 6253586 7 Świadczenia z zakresu kardiologii stabilny175 50886145205 773105173212 901112188 pilny803645743459930261 8 Rehabilitacja pulmonologiczna w warunkach stacjonarnych stabilny5 345642365 8721422536 839105206 pilny1 502001 7890252 166018 9 Operacje palucha koślawego stabilny14 9446236615 8867127715 65787263 pilny1 3933101 2884131 069511 10 Rehabilitacja neurologiczna w warunkach stacjonarnych stabilny9 303143049 102372279 05769263 Tabela nr V.15. Informacje o osobach skreślonych w okresie od 2021 roku do 2023 roku z list oczekujących na wybrane świadczenia opieki zdrowotnej. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny13 1821 09916 4141 36818 3691 531 1Endoprotezoplastyka stawu kolanowego stabilny15 1231 26019 9141 66023 0511 921 pilny46 0983 84259 3364 94574 9646 247 2 Rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych stabilny42 0473 50447 9763 99847 6473 971 pilny1 6211352 2641894 330361 3Usunięcie migdałków podniebiennych stabilny11 52196017 9511 49623 2081 934 pilny19 7971 65022 5431 87923 6741 973 4Endoprotezoplastyka stawu biodrowego stabilny20 6341 72025 6842 14027 9592 330 pilny67356772641 04787 5Zabiegi na przegrodzie nosowej stabilny12 0491 00415 2501 27117 1431 429 163 Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny455 62937 969509 18942 432656 29454 691 6Fizjoterapia ambulatoryjna stabilny1 711 152142 5961 777 742148 1451 811 923150 994 pilny94 4397 870120 05110 004148 43212 369 7Świadczenia z zakresu kardiologii stabilny488 27940 690553 32946 111595 18249 599 pilny1 9221601 2681061 508126 8 Rehabilitacja pulmonologiczna w warunkach stacjonarnych stabilny5 2154357 1735988 959747 pilny845701 149961 646137 9Operacje palucha koślawego stabilny4 7143936 1365117 791649 pilny7 3216108 60971710 992916 10 Rehabilitacja neurologiczna w warunkach stacjonarnych stabilny5 9884997 4586227 906659 V.1.8.Komórki organizacyjne oraz świadczenia, w których nastąpiła w okresie od grudnia 2021 roku do grudnia 2022 roku zmiana liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys. osób Poniżej zaprezentowano dane dotyczące komórek organizacyjnych i świadczeń, w przypadku których nastąpił od grudnia 2022 roku do grudnia 2023 roku wzrost lub spadek liczby osób oczekujących zakwalifikowanych do kategorii medycznej „przypadek pilny” i „przypadek stabilny” o co najmniej 10 tys. osób. Największy wzrost liczby osób oczekujących wystąpił w przypadku świadczeń fizjoterapii ambulatoryjnej, świadczeń rezonansu magnetycznego oraz poradni okulistycznej i wyniósł odpowiednio: 208,6 tys. ,8 tys. i 51,1 tys. osób. W 2023 roku najwięcej osób skreślono dla kategorii medycznej ,,przypadek stabilny’’ z list oczekujących z powodu wykonania świadczenia w przypadku fizjoterapii ambulatoryjnej 1,8 mln osób, poradni stomatologicznej 1,4 mln osób, rezonansu magnetycznego 1,3 mln osób, poradni położniczo-ginekologicznej 1,2 mln osób, świadczeń z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu 1,1 mln osoby w poradni okulistycznej 1,1 mln osób. W porównaniu z 2022 r. wzrost liczby osób skreślonych dla tej kategorii medycznej z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia odnotowano w przypadku większości świadczeń i komórek organizacyjnych wykazanych w poniższej tabeli z wyjątkiem: poradni neurochirurgicznej, poradni gastroenterologicznej oraz świadczeń z zakresu onkologii, gdzie ta liczba zmniejszyła się odpowiednio o: 2,2 tys. osób, 2 tys. osoby i 24,1 tys. osób. 164 Tabela nr V.16. Wykaz komórek organizacyjnych, świadczeń opieki zdrowotnej, w przypadku których w ciągu roku, nastąpiła zmiana w skali kraju liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys. osób - według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. Grudzień 2021Grudzień 2022Grudzień 2023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekują- cych mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekują- cych mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekują- cych mediana kwartyl trzeci Zmiana liczby osób oczekujących ogółem w grudniu 2022 r. w stosunku do grudnia 2023 r. pilny117 5773371182 8064797269 30768127 1Fizjoterapia ambulatoryjna stabilny540 18383143690 865112176812 978137213 208 614 pilny37 294223261 199243886 4093046 2 Świadczenia rezonansu magnetycznego stabilny135 0763758171 7764470216 4315186 69 865 pilny12 56602120 62523128 062941 3Poradnia okulistyczna stabilny333 69860117402 03676146445 74787160 51 148 pilny9 340213918 683295930 0154787 4Kolonoskopia stabilny70 1205593112 67879129148 421114170 47 075 pilny4 2360117 79121912 489626 5Poradnia dermatologiczna stabilny110 3482146137 1332759165 7773671 33 342 pilny20 912248229 631359244 96849130 6 Zakład/ośrodek rehabilitacji leczniczej dziennej stabilny66 8837921272 8579921890 680123248 33 160 pilny17 947143129 506183941 0332346 7 Świadczenia z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu stabilny135 7224167170 5254582189 8775089 308 79 pilny5 42813269 890173516 8852751 8Gastroskopia stabilny47 023365866 047467886 50468106 27 452 pilny24 341113637 408215349 2662763 9Poradnia neurologiczna stabilny206 4475186239 80762105251 75171121 23 802 pilny536002920046300 10Poradnia stomatologiczna stabilny214 596010269 899013293 371017 23 643 pilny1 131001 296001 30500 11 Poradnia położniczo- ginekologiczna stabilny104 942721133 355923155 9141026 22 568 pilny14 06491618 17591826 0911021 12 Świadczenia tomografii komputerowej stabilny87 013183899 4271940113 9772144 22 466 pilny7 62811012 94541518 832621 13 Poradnia otorynolaryngologiczna stabilny115 5341632148 5122244161 1302552 18 505 pilny10 1537814915 48310619524 834137249 14Poradnia neurochirurgiczna stabilny39 20012727343 88516529850 442210292 15 908 pilny22 053226031 403307339 6253586 15 Świadczenia z zakresu kardiologii stabilny175 50886145205 773105173212 901112188 15 350 pilny8 339277413 019419918 58579147 16Poradnia gastroenterologiczna stabilny60 9678815273 34312420382 107154234 14 330 pilny1 67512612 89814895 65550118 17Poradnia genetyczna stabilny15 2707217119 7945821430 325132218 13 288 pilny5 2198358 631166112 9142879 18Poradnia reumatologiczna stabilny50 480508756 9076911765 69581138 13 071 pilny8 299112812 148153715 3831941 19Poradnia urologiczna stabilny96 4055086102 97555102112 63160110 12 891 165 Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) Grudzień 2021Grudzień 2022Grudzień 2023 Zmiana liczby osób oczekujących ogółem w grudniu 2022 r. w stosunku do grudnia 2023 r. pilny11 339328017 4514311722 76156123 20 Świadczenia z zakresu endokrynologii stabilny108 841137234115 369172263122 896185295 12 837 pilny2 3233243 4998444 9711452 21Poradnia alergologiczna stabilny56 969488469 5957412580 66279137 12 539 pilny5 029288 43241011 637512 22Poradnia chirurgii ogólnej stabilny74 42592094 6671023103 5511227 12 089 pilny4 93642877 5264711911 28881150 23 Oddział otorynolaryngologiczny stabilny32 32712121536 14114122343 756172264 11 377 pilny228002650050600 24 Poradnia chirurgii stomatologicznej stabilny26 871103634 884175145 3222164 10 679 pilny748061 314081 18508 25 Świadczenia z zakresu onkologii stabilny34 386143148 385163736 2412039 -12 273 Tabela nr V.17. Informacje o osobach skreślonych w okresie styczeń – grudzień 2021, 2022 i 2023 r. z list oczekujących do komórek organizacyjnych, świadczeń opieki zdrowotnej, w przypadku których, porównując dane za grudzień 2022 r. i grudzień 2023 r., nastąpiła zmiana w skali kraju liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys. osób. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny 455 62937 969509 18942 432656 29454 691 1Fizjoterapia ambulatoryjna stabilny 1 711 152142 5961 777 742148 1451 811 923150 994 pilny 396 74633 062528 56544 047677 29956 442 2 Świadczenia rezonansu magnetycznego stabilny 1 046 71287 2261 178 64598 2201 308 361109 030 pilny 62 2955 19194 3487 862139 60111 633 3Poradnia okulistyczna stabilny 932 03877 6701 054 03387 8361 162 58096 882 pilny 39 8973 32566 7745 56593 8127 818 4Kolonoskopia stabilny 227 88018 990292 84724 404340 84128 403 pilny 35 7042 97555 6034 63476 0566 338 5Poradnia dermatologiczna stabilny 673 04856 087749 83962 487808 81467 401 pilny 48 1444 01262 3915 19980 3646 697 6 Zakład/ośrodek rehabilitacji leczniczej dziennej stabilny 114 1479 512127 20010 600130 34810 862 pilny 151 48512 624217 38718 116290 21624 185 7 Świadczenia z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu stabilny 931 33377 6111 060 39888 3671 185 97398 831 pilny 44 3263 69466 3265 52788 1127 343 8Gastroskopia stabilny 283 44523 620318 27626 523346 85728 905 pilny 99 7998 317143 91211 993185 58215 465 9Poradnia neurologiczna stabilny 678 44356 537739 78461 649787 95165 663 pilny 5 8064845 7274776 641553 10 Poradnia stomatologiczna stabilny 1 133 59694 4661 321 405110 1171 495 406124 617 pilny 6 3445297 4486219 012751 11Poradnia położniczo-ginekologiczna stabilny 985 28482 1071 055 23187 9361 225 620102 135 pilny 220 11818 343273 94022 828324 94927 079 12 Świadczenia tomografii komputerowej stabilny 960 55580 0461 044 16687 0141 125 23793 770 166 Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny 61 5685 131103 1338 594139 18911 599 13Poradnia otorynolaryngologiczna stabilny 786 72665 561919 04976 587947 56478 964 pilny 13 8531 15421 3841 78225 9692 164 14Poradnia neurochirurgiczna stabilny 55 1014 59257 6534 80455 4054 617 pilny 94 4397 870120 05110 004148 43212 369 15Świadczenia z zakresu kardiologii stabilny 488 27940 690553 32946 111595 18249 599 pilny 19 3441 61225 6192 13531 3782 615 16Poradnia gastroenterologiczna stabilny 112 4799 373115 4689 622113 4449 454 pilny 4 3383627 11259310 322860 17Poradnia genetyczna stabilny 27 4682 28928 3632 36437 3663 114 pilny 18 4961 54126 0672 17232 9652 747 18Poradnia reumatologiczna stabilny 154 32412 860163 73713 645167 43713 953 pilny 34 6072 88454 5654 54777 6996 475 19Poradnia urologiczna stabilny 295 42224 619329 94927 496363 21230 268 pilny 94 4397 870120 05110 004148 43212 369 20 Świadczenia z zakresu endokrynologii stabilny 488 27940 690553 32946 111595 18249 599 pilny 13 7261 14419 3801 61524 7382 062 21Poradnia alergologiczna stabilny 201 89816 825221 02918 419235 34219 612 pilny 74 7536 229120 34510 029166 55713 880 22Poradnia chirurgii ogólnej stabilny 836 68669 724994 50982 8761 093 04491 087 pilny 11 11992715 7661 31421 3521 779 23Oddział otorynolaryngologiczny stabilny 52 2034 35062 6225 21964 6585 388 pilny 3 1982673 4412873 841320 24Poradnia chirurgii stomatologicznej stabilny 94 5857 882108 8559 071118 3339 861 pilny 20 0731 67325 4022 11727 4352 286 25Świadczenia z zakresu onkologii stabilny 299 60024 967339 83828 320315 68726 307 V.1.9.Przyczyny ograniczonej dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej Poniżej zostały przedstawione najczęstsze przyczyny wydłużonego czasu oczekiwania na następujące świadczenia: ambulatoryjnej opieki specjalistycznej do poradni: alergologicznej, gastroenterologicznej, dermatologicznej, genetycznej, neurologicznej, reumatologicznej, położniczo-ginekologicznej, chirurgii ogólnej, neurochirurgicznej, okulistycznej, otorynolaryngologicznej, urologicznej, onkologii, ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz świadczenia rezonansu magnetycznego, tomografii komputerowej, gastroskopii i kolonoskopii; szpitalne realizowane w oddziałach: otorynolaryngologicznych, chirurgii urazowo-ortopedycznej, neurochirurgicznych, gastroenterologicznych, reumatologicznych oraz świadczeń endoprotezoplastyki stawowej, zabiegów usunięcia migdałków podniebiennych i na przegrodzie nosowej oraz operacji palucha koślawego; 167 rehabilitacji leczniczej realizowane w świadczeniach z zakresu: rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych, zakłady/ośrodki rehabilitacji pulmonologicznej, fizjoterapii ambulatoryjnej, zakłady/ośrodki rehabilitacji leczniczej dziennej, rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych; realizowane w ramach opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień w: oddziałach leczenia zaburzeń nerwicowych, poradni dla osób z autyzmem dziecięcym, poradni leczenia nerwic, poradni psychogeriatrycznej, poradni zdrowia psychicznego; stomatologiczne realizowane w: poradni ortodontycznej, poradni chirurgii stomatologicznej, poradni stomatologicznej, poradni protetyki stomatologicznej, poradni stomatologicznej dla dzieci; opieki paliatywnej i hospicyjnej realizowane w: hospicjum domowym/zespole domowej opieki paliatywnej, hospicjum stacjonarnym/stacjonarnym ośrodku opieki paliatywnej, oddziałach medycyny paliatywnej, poradni medycyny paliatywnej, hospicjum domowym dla dzieci/zespole domowej opieki paliatywnej dla dzieci. Większość z przyczyn ograniczonej dostępności do świadczeń ma charakter ogólnokrajowy i jest związany m.in. z niewystarczająca liczbą lekarzy określonej specjalności np. geriatrów, psychiatrów, endokrynologów czy diabetologów dziecięcych, chociaż występują również przyczyny regionalne związane przede wszystkim z niewystarczającą liczbą miejsc udzielania danego rodzaju świadczeń. Należy zwrócić uwagę, że mimo zwiększającej się z roku na rok liczby osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia, dostępność do świadczeń nie zwiększa się, o czym świadczy wzrastająca mediana średniego czasu oczekiwania i rosnąca liczba osób oczekujących. Mamy do czynienia z sytuacją, w której podaż nie nadąża nad popytem, gdzie zwiększająca się liczba udzielonych świadczeń nie nadąża za jednocześnie zwiększającą się liczbą osób oczekujących, co bezpośrednio skutkuje wydłużeniem czasu oczekiwania. Wśród najczęstszych przyczyn ograniczonej dostępności do powyższych świadczeń, można wyróżnić: zwiększające się zapotrzebowanie na niektóre rodzaje świadczeń, wynikające m.in. z czynników demograficznych – starzenie się ludności oraz wydłużanie przeciętnej długości życia co powodujące znaczne wzrosty liczby osób oczekujących np. na świadczenia rehabilitacyjne; niewystarczające nakłady finansowe na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej; preferowanie przez pacjentów placówek z określoną renomą lub też największych (najlepiej znanych) w rejonie/województwie, prowadzące do znacznych różnic między najdłuższymi a najkrótszymi kolejkami oczekujących w danym zakresie świadczeń, odnotowywane np. w przypadku zabiegów endoprotezoplastyk stawowych; niewystarczająca liczba lekarzy określonej specjalności (np. neurochirurgii, ortodoncji, psychiatrii dziecięcej, gastroenterologii, endokrynologii, okulistyki zabiegowej) w skali kraju lub danego regionu powodująca wydłużanie czasu oczekiwania na świadczenia 168 z danego zakresu albo brak zainteresowania zawieraniem umów z NFZ z uwagi na fakt znacznie wyższego wynagradzania w sektorze prywatnym; duża liczba pacjentów pozostających pod opieką poradni specjalistycznych dłużej niż wskazywałby na to postęp choroby lub dynamika procesu chorobowego, przez co osoby kontynuujące leczenie „blokują” miejsca dla kolejnych pacjentów. Długoletnie przebywanie pod opieką specjalisty zdiagnozowanych pacjentów widoczne jest m.in. na przykładzie świadczeń z zakresu endokrynologii, kardiologii. Pacjenci, których stan zdrowia nie wskazuje na konieczność stałych wizyt u lekarza specjalisty, nie są efektywnie przekazywani pod opiekę lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). zbyt pochopne lub niezasadne kierowanie pacjentów przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej do poradni specjalistycznych w sytuacjach, gdy dane schorzenie może być skutecznie leczone w POZ; brak zainteresowania świadczeniodawców możliwością zawarcia umów z NFZ na wykonywanie świadczeń, które mogłyby być realizowane w mniejszych miejscowościach, co utrudnia w nich dostęp do lekarzy; upowszechnienie wskazań i dostępności do świadczeń, np. badań tomografii komputerowej oraz rezonansu magnetycznego, jako podstawowych badań diagnostycznych, co powoduje stały wzrost zapotrzebowania na świadczenia i zwiększenie liczby oczekujących oraz czasu oczekiwania; kierowanie pacjenta na badania kosztochłonne bez wcześniejszego wykorzystania innych metod diagnostycznych; powolne wprowadzanie zasad/standardów postępowania w przypadku świadczeń z ograniczoną dostępnością np. pacjenci wpisywani w niektórych przypadkach zbyt wcześnie na listę oczekujących z powodu długiego czasu oczekiwania, co powoduje następnie wyznaczanie kolejnych terminów udzielenia świadczenia, blokując miejsca pozostałym pacjentom; tendencja do wzrostu liczby pacjentów kwalifikowanych przez lekarzy kierujących do kategorii medycznej „przypadek pilny” przy braku medycznego uzasadnienia w przypadku długich czasów oczekiwania na określone świadczenia; utrudniony kontakt pacjenta ze świadczeniodawcą np. w formie telefonicznej, co może ograniczać możliwość skutecznego odwoływania wizyt lub zmiany terminu. Skutkuje to przerwami w udzielaniu świadczeń i dezorganizuje pracę świadczeniodawców. wyznaczanie odległych terminów udzielenia świadczenia na życzenie pacjenta w oderwaniu od kolejności zgłoszeń, co przekłada się na wydłużenie średnich rzeczywistych czasów oczekiwania; niekorzystanie przez pacjentów ze wszystkich źródeł informacji o miejscach udzielania świadczeń – wielokrotnie pacjenci kierują się do znanych sobie placówek medycznych, nie wiedząc, że mogą uzyskać dane świadczenie w krótszym terminie u innego świadczeniodawcy; 169 błędy w sprawozdawczości z zakresu list oczekujących powodujące, że niekiedy wykazywane są dłuższe czasy oczekiwania i większe liczby osób oczekujących w związku z wykazywaniem osób wpisanych na wyodrębnioną kolejkę, np. endoprotezoplastykę stawową, także w kolejce do oddziału chirurgii urazowo-ortopedyczny (podwójne wpisywanie tego samego pacjenta do kilku kolejek). Błędy w sprawozdawczości z zakresu list oczekujących są na bieżąco wyjaśniane przez OW NFZ; niepodawanie lub nieaktualizowanie przez pacjentów numeru telefonu, co uniemożliwia im skuteczne odebranie informacji sms o zbliżającym się terminie udzielenia świadczenia, dla którego udostępniono taka usługę; brak limitów dla pacjentów pozostających kontrolnie pod opieką poradni specjalistycznych bez ustalonego planu leczenia. Wybrane działania związane z obowiązkiem sprawozdawczym z zakresu list oczekujących, podejmowane albo wnioskowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia w okresie objętym niniejszym opracowaniem w celu zminimalizowania zjawiska ograniczonej dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej: wprowadzenie opieki koordynowanej w POZ. 33,34 Koordynacja opieki nad pacjentem dotyczy schorzeń, z zakresu kardiologii, diabetologii, chorób płuc, alergologii i endokrynologii. Opieka koordynowana w POZ wiąże się z poszerzeniem listy badań diagnostycznych, które może zlecić lekarz rodzinny, wdrożeniem Indywidualnego Planu Opieki Medycznej, a także konsultację między lekarze POZ a lekarzem specjalistą. Rozwiązanie to pozwoli na szybsze i skuteczniejsze diagnozowanie i leczenie chorób przewlekłych, co wpłynie na zmniejszenie liczby osób oczekujących do specjalistów; zamiana współczynnika 3,2 na specjalny dodatek kwotowy do stawki kapitacyjnej za tzw. wielochorobowość dla świadczeniodawców realizujących umowy w zakresie lekarza POZ. 35 Dodatek jest zależny od liczby chorób przewlekłych zdiagnozowanych u pacjenta; monitorowanie obowiązku przekazywania informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia każdego dnia roboczego, z wyłączeniem sobót, niedziel oraz dni ustawowo wolnych od pracy; aktualizacja słownika uprawnień dodatkowych związanego z uprawnieniami do korzystania poza kolejnością ze świadczeń w podmiotach leczniczych; weryfikacja sprawozdawczości z zakresu harmonogramów przyjęć/list oczekujących; rozwój funkcjonalności Rejestru Endoprotezoplastyk; dostosowywanie elementów systemu sprawozdawczego do zmieniających się potrzeb związanych ze zmianami prawa powszechnie obowiązującego; 33 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 września 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1965). 34 Zarządzenie Nr 124/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 29 września 2022 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna wprowadzono nowy zakres świadczeń w poz.: świadczenia w budżecie powierzonym opieki koordynowanej. 35 Zarządzenie Nr 163/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 grudnia 2022 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna. 170 prowadzenie monitoringu i analizowanie wykonywania świadczeń w celu znoszenia limitów na wybrane świadczenia. V.2.Geograficzna dostępność świadczeń opieki zdrowotnej według województw – w podziale na poszczególne zakresy tych świadczeń W poniższej tabeli przedstawiono dane dotyczące liczby zrealizowanych skierowań na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową, w poszczególnych oddziałach wojewódzkich NFZ w 2023 r. oraz wskaźnik dostępności niniejszych świadczeń w przeliczeniu na 10 tys. osób uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Tabela nr V.18. Dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe w 2023 r. w podziale na OW NFZ. Nazwa OW NFZ Ogółem liczba uprawnionych Liczba zrealizowanych skierowań w 2023 roku Wskaźnik na 10 tys. osób uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej Dolnośląski2 716 01143 607161 Kujawsko-Pomorski1 850 56029 350159 Lubelski1 881 93420 175107 Lubuski918 0209 294101 Łódzki2 294 61129 069127 Małopolski3 220 95743 209134 Mazowiecki5 466 45366 347121 Opolski830 99410 147122 Podkarpacki1 881 16918 00696 Podlaski1 049 90412 186116 Pomorski2 218 40321 25896 Śląski4 087 28657 337140 Świętokrzyski 1 082 38315 581144 Warmińsko- Mazurski1 221 57013 773113 Wielkopolski3 387 84241 334122 Zachodniopomorski1 505 14411 06974 Ogółem35 613 241441 742124 W poniższych tabelach przedstawiono dane dotyczące liczby osób, którym udzielono świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, w poszczególnych zakresach świadczeń w 2023 r. oraz wskaźniki dostępności do niniejszych świadczeń w przeliczeniu na 10 tys. osób uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przedstawienie danych dotyczących poszczególnych zakresów świadczeń w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny w osobnych tabelach wynika z ich odmiennej specyfiki w szczególności z faktu, iż dedykowane są one odrębnym grupom świadczeniobiorców. Tabela V.19. Dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, w zakresie: świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu „N” w 2023r. w podziale na OW NFZ. 171 Nazwa OW NFZOgółem liczba uprawnionych Liczba zrealizowanych skierowań w roku 2021 Wskaźnik na 10 tys. osób uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej Dolnośląski2 716 0114321,59 Kujawsko-Pomorski1 850 5603922,12 Lubelski1 881 9342721,45 Lubuski918 020800,87 Łódzki2 294 6113751,63 Małopolski3 220 9574691,46 Mazowiecki5 466 4531 0861,99 Opolski830 9941571,89 Podkarpacki1 881 1692241,19 Podlaski1 049 9041441,37 Pomorski2 218 4033891,75 Śląski4 087 2861 1802,89 Świętokrzyski 1 082 3831301,20 Warmińsko- Mazurski1 221 5702431,99 Wielkopolski3 387 8426471,91 Zachodniopomorski1 505 1441561,04 Ogółem35 613 2416 3761,79 W 2023 roku funkcjonowało łącznie 1 635 zespołów ratownictwa medycznego, w tym: 1 320 podstawowych zespołów ratownictwa medycznego (w tym 7 wodnych podstawowych zespołów ratownictwa medycznego) oraz 315 specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego. Ogólna liczba zespołów ratownictwa medycznego wzrosła w 2023 r. względem roku poprzedniego o 28 (1,74%), przy czym liczba specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego zmniejszyła się o 7, natomiast liczba podstawowych zespołów ratownictwa medycznego wzrosła o 35. Wskazane powyżej zmiany w liczbie zespołów ratownictwa medycznego wynikają z modyfikacji treści wojewódzkich planów działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne oraz konieczności przekwalifikowywania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego na zespoły podstawowe, z uwagi na brak personelu medycznego (lekarzy) niezbędnego do zapewnienia odpowiedniego ich funkcjonowania. 172 Tabela V.20. Liczba zakontraktowanych na 2023 rok zespołów ratownictwa medycznego w podziale na rodzaj zespołów oraz informacje, dotyczące ich dostępności w latach 2022-2023. Liczba zespołów ratownictwa medycznego* Rodzaj zespołu Liczba zespołów w 2022 r. Liczba zespołów w 2023 r. Liczba zespołów w 2023 r. w stosunku do liczby zespołów w 2022 r. Zespół ratownictwa medycznego podstawowy 1 2851 320102,72% Zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny 32231597,83% Razem1 6071 635101,74% Dostępność zespołów ratownictwa medycznego** Rodzaj zespołu2022 r.2023 r. Dostępność zespołów w 2023 r. w stosunku do dostępności zespołów w 2022 r. Zespół ratownictwa medycznego podstawowy 1 232,531 246,90101,17% Zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny 322,32314,6797,63% Razem1 554,851 561,57100,43% *) Liczba zespołów ratownictwa medycznego nie uwzględnia informacji na temat rzeczywistego czasu funkcjonowania zespołów. Oznacza to, że zespoły funkcjonujące całodobowo przez cały rok powiększają tę liczbę w ten sam sposób co zespoły funkcjonujące czasowo lub okresowo. **) Dane dotyczące dostępności zespołów ratownictwa medycznego uwzględniają zarówno całkowitą liczbę zespołów ratownictwa medycznego jak i faktyczny czas ich funkcjonowania w skali roku. W powyższej tabeli przedstawiono także dane dotyczące dostępności zespołów ratownictwa medycznego w latach 2022-2023, która oprócz informacji na temat zespołów ratownictwa medycznego funkcjonujących całodobowo przez cały rok, uwzględnia również te, które funkcjonują czasowo, tj. przez cały rok ale krócej niż przez 24 godziny na dobę (zwykle przez 12 godzin na dobę), okresowo, tj. przez 24 godziny na dobę ale tylko w pewnym okresie roku (np. od czerwca do sierpnia) lub czasowo – okresowo, czyli krócej niż przez 24 godziny na dobę w pewnym okresie roku. Z powyższych danych wynika, że ogólna dostępność zespołów ratownictwa medycznego była w 2023 roku o 0,43% wyższa niż w 2022 roku, przy czym dostępność podstawowych zespołów wzrosła o 1,17%, natomiast dostępność specjalistycznych zespołów zmniejszyła się o 2,37%. Poniższa tabela przedstawia liczbę osób (w tys.) przypadającą na jeden zespół ratownictwa medycznego w poszczególnych województwach oraz liczbę zespołów ratownictwa medycznego przypadających na 10 tys. mieszkańców w poszczególnych województwach. Drugi z wymienionych powyższej wskaźników przyjmuje: najwyższe wartości w województwach: warmińsko-mazurskim (0,58), lubuskim (0,56) oraz zachodniopomorskim (0,51); najniższe wartości w województwach: małopolskim, mazowieckim oraz wielkopolskim – po 0,36. Średnia liczba zespołów ratownictwa medycznego w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców w skali kraju wyniosła w 2023 r. 0,41. 173 Tabela nr V.21. Liczba zakontraktowanych zespołów ratownictwa medycznego w 2023 r. w odniesieniu do ludności województw. OW NFZ Ludność w tys. os. (wg GUS stan na 31.12.2022 r.) Liczba ZRM w 2022 r. (z uwzględnieniem dostępności) Liczba osób (w tys.) przypadająca na jeden ZRM w 2022 r. Liczba ZRM w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców w 2022 r. Dolnośląski2 883,13112,0025,740,39 Kujawsko-Pomorski2 001,6794,0021,290,47 Lubelski2 017,8191,0022,170,45 Lubuski977,4955,0017,770,56 Łódzki2 370,37103,0023,010,43 Małopolski3 428,73123,4227,780,36 Mazowiecki5 509,35197,2027,940,36 Opolski939,4743,0021,850,46 Podkarpacki2 075,8391,9322,580,44 Podlaski1 140,6855,5020,550,49 Pomorski2 358,3291,5525,760,39 Śląski4 333,07167,0025,950,39 Świętokrzyski 1 173,2947,8324,530,41 Warmińsko- Mazurski1 362,4379,6717,100,58 Wielkopolski3 490,36126,0027,700,36 Zachodniopomorski1 636,2983,4719,600,51 Razem37 698,291 561,5724,140,41 Koszty świadczeń w pozostałych rodzajach świadczeń w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych Wykres nr V.1. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona przez oddziały wojewódzkie Funduszu na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.). w 2023 roku. 174 Największy wskaźnik wydatków w AOS w przeliczeniu na 10 tys. „swoich” uprawnionych na terenie całego kraju w 2023 r., podobnie jak w roku ubiegłym, osiągnął oddział podlaski (3 844 tys. zł). Wykres nr VII.2. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona przez oddziały wojewódzkie Funduszu na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju leczenie szpitalne w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. Na powyższym wykresie przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poniesiono w 2023 roku na rzecz uprawnionych z danego oddziału wojewódzkiego Funduszu łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń dla uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największy wskaźnik wykonania w leczeniu szpitalnym na 10 tys. mieszkańców, poniosły oddziały świętokrzyski (17 163 tys. zł) i lubelski (17 073 tys. zł). Wykres nr VII.3. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona przez oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. 175 Na powyższym wykresie przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poszczególne oddziały poniosły na leczenie uprawnionych w danym oddziale łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale wojewódzkim Funduszu. Największy wskaźnik wykonania w leczeniu psychiatrycznym i leczeniu uzależnień w 2023 r. osiągnął, podobnie jak w roku ubiegłym, lubuski oddział wojewódzki Funduszu (1 697 tys. zł). Wykres nr V.4. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona przez oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju rehabilitacja lecznicza w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. Na powyższym wykresie przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poniesiono na rzecz uprawnionych z danego oddziału łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń dla uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największy wskaźnik wykonania w rodzaju rehabilitacja lecznicza na 10 tys. ubezpieczonych w 2023 r. osiągnął, podobnie jak w roku poprzednim, podkarpacki oddział wojewódzki NFZ (2 083 tys. zł). Wykres nr V.5. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju leczenie stomatologiczne w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. 176 Na powyższym wykresie przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poniesiono na rzecz uprawnionych z danego oddziału wojewódzkiego Funduszu łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń dla uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największe koszty w leczeniu stomatologicznym w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w 2023 r. osiągnęły oddziały: lubelski (915 tys. zł), podlaski (869 tys. zł) i małopolski (834 tys. zł). Wykres nr V.6. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w profilaktycznych programach zdrowotnych w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. Na powyższym wykresie przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poniesiono na rzecz uprawnionych z danego oddziału wojewódzkiego Funduszu łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń dla uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największe koszty w profilaktycznych programach zdrowotnych w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w 2023 r. osiągnął oddział śląski (48 tys. zł) a najmniej oddział lubelski (15 tys. zł). Wykres nr V.7. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. 177 Powyższy wykres przedstawia koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poniesiono na rzecz uprawnionych z danego oddziału łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń dla uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największy wskaźnik wykonania w opiece paliatywnej i hospicyjnej w przeliczeniu na 10 tys. ubezpieczonych w 2023 r. osiągnęły oddziały: opolski 420 tys. zł, dolnośląski 414 tys. zł. i podkarpacki 398 tys. zł. Wykres nr V.8. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. Na powyższym wykresie przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. ubezpieczonych), które poniesiono na rzecz uprawnionych w danym oddziale łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń dla wszystkich uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największy wskaźnik wykonania w opiece długoterminowej na 10 tys. uprawnionych w 2023 r. osiągnęły oddziały: podkarpacki 1 136 tys. zł, opolski 1 029 tys. zł oraz śląski 973 tys. zł. Wykres nr V.9. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. 178 Powyżej przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poniesiono na rzecz uprawnionych z danego oddziału łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczeń) oraz koszty świadczeń dla uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największy wskaźnik wykonania w świadczeniach zdrowotnych kontraktowanych odrębnie na 10 tys. uprawnionych w skali 2023 r. osiągnął, podobnie jak w roku ubiegłym, oddział kujawsko-pomorski (884 tys. zł). 179 VI.Opis organizacji Funduszu VI.1.Struktura organizacyjna Funduszu Fundusz jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną (art. 96 ust. 1 ustawy o świadczeniach). W skład Funduszu wchodzą centrala Funduszu i 16 oddziałów wojewódzkich Funduszu. W oddziałach wojewódzkich mogą być tworzone placówki terenowe na zasadach określonych w statucie Funduszu. W ramach struktury organizacyjnej Centrali Funduszu mogą być tworzone wydziały, działy, sekcje i samodzielne stanowiska, a w ramach struktury organizacyjnej oddziałów wojewódzkich Funduszu, oraz w strukturach placówek terenowych, mogą być tworzone działy, sekcje i samodzielne lub wieloosobowe stanowiska. Skład komórek organizacyjnych w Centrali Funduszu w 2023 roku zgodny był ze statutem NFZ. W celu zapewnienia świadczeniobiorcom właściwej dostępności do Funduszu, ułatwienia współpracy ze świadczeniodawcami oraz usprawnienia realizacji zadań, w oddziałach wojewódzkich Funduszu mogą być tworzone placówki terenowe: delegatury oddziału, punkty obsługi klientów oraz centra usług wspólnych. Delegatury oddziału oraz centra usług wspólnych tworzy i znosi Prezes Funduszu. Utworzenie delegatury oddziału wymaga złożenia do Prezesa Funduszu umotywowanego wniosku przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. Punkty obsługi klientów tworzy i znosi dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu, za zgodą Prezesa Funduszu. W celu zapewnienia koordynacji realizacji działań oraz doradztwa w zakresie spraw związanych z wykonywaniem zadań Prezes Funduszu może ustanowić swoich Pełnomocników. Zakres zadań komórek organizacyjnych Centrali Funduszu, w szczególności podział nadrzędności nad tymi komórkami pomiędzy Prezesem Funduszu i zastępcami Prezesa Funduszu, określa regulamin organizacyjny nadany przez Prezesa Funduszu. Organizację oddziałów wojewódzkich Funduszu oraz zakres ich zadań określają regulaminy organizacyjne nadane przez dyrektorów oddziałów wojewódzkich Funduszu, po uzyskaniu pozytywnej opinii Prezesa Funduszu. Rada Funduszu Rada Funduszu składa się z dziesięciu członków powoływanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, o których mowa w art. 99 ust. 1 ustawy o świadczeniach. W świetle obecnego brzmienia art. 100 ust. 1 ustawy o świadczeniach, do zadań Rady NFZ należy: −kontrolowanie bieżącej działalności Funduszu we wszystkich dziedzinach jego działalności, −uchwalanie: planu pracy NFZ na dany rok, rzeczowego planu wydatków inwestycyjnych, −opiniowanie: projektu planu finansowego na dany rok, systemu wynagradzania pracowników Funduszu, −przyjmowanie: sprawozdania z wykonania planu finansowego Funduszu, okresowych i rocznych sprawozdań z działalności Funduszu, 180 −podejmowanie uchwał w sprawach dotyczących majątku Funduszu i inwestycji przekraczających zakres upoważnienia statutowego dla Prezesa Funduszu oraz nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości stanowiących własność Funduszu, a także podejmowanie uchwał w sprawach, przeznaczenia zysku netto lub pokrycia straty netto za dany rok obrotowy, −kontrola prawidłowej realizacji planu finansowego Funduszu, −dokonywanie wyboru biegłego rewidenta do badania sprawozdania finansowego Funduszu, − występowanie do Prezesa Funduszu z wnioskiem o wszczęcie kontroli w zakresie, o którym mowa w art. 61a kontrole przeprowadzane przez Prezesa Funduszu ust. 1-3, − występowanie do Prezesa Funduszu o przeprowadzenie kontroli oddziału wojewódzkiego Funduszu, − wyrażanie opinii w sprawie kandydata na Prezesa Funduszu lub kandydatów na jego zastępców, − wyrażanie opinii w sprawie odwołania Prezesa Funduszu lub jego zastępców. Rada Funduszu obecnej kadencji 2020-2025 w 2023 r. obradowała łącznie na12 posiedzeniach, podjęła łącznie 31 uchwał, w tym 1 uchwałę w trybie korespondencyjnego uzgodnienia stanowisk (tryb obiegowy). Większość posiedzeń Rady Funduszu w 2023 r. miało charakter hybrydowy. Rada Funduszu w trakcie odbytych w 2023 roku posiedzeń, jak również i w trybie obiegowym między innymi: uchwaliła: Rzeczowy plan wydatków inwestycyjnych NFZ na 2024 r. oraz Plan Pracy Narodowego Funduszu Zdrowia na 2024 r, wyraziła opinie w sprawach: projektów zmian planu finansowego NFZ na 2023 r., projektu planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2024 r.; przyjęła: okresowe sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za IV kwartał 2022 r. oraz I, II i III kwartał 2023 r.; roczne sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2022 r.; sprawozdanie z wykonania planu finansowego NFZ za 2022 r.; rekomendacje stałego Zespołu Problemowego Rady NFZ do spraw kryteriów jakościowych w alokacji środków przeznaczanych na świadczenia opieki zdrowotnej; wyraziła zgodę na: zawarcie aneksów do umowy o świadczenie usługi infolinii Telefonicznej Informacji Pacjenta na rzecz NFZ; skorzystanie z prawa opcji przewidzianego w umowie o badanie sprawozdań finansowych NFZ, zawarcie aneksu do umowy na realizację inwestycji budowlanej na potrzeby Świętokrzyskiego OW NFZ, odpłatne obciążenie nieruchomości NFZ zlokalizowanej przy ul. Wolności 18 w Jeleniej Górze służebnością przesyłu, odpłatne obciążenie nieruchomości NFZ zlokalizowanej przy ul. Czartoryskiego 181 w Częstochowie służebnością przesyłu, podjęcie niezbędnych czynności i zawarcie umowy na usługi serwisowe dla rozwiązań firmy Cisco w Centrali i oddziałach wojewódzkich NFZ, zawarcie umowy najmu nieruchomości na potrzeby Wielkopolskiego OW NFZ, podjęcie niezbędnych czynności i zawarcie umowy na zakup usługi asysty technicznej i konserwacji (ATiK) dla oprogramowania Oracle posiadanego przez Zamawiającego, podjęcie czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego i zawarcie umowy na dostawę energii elektrycznej, dokonała kilku zmian rzeczowego planu wydatków inwestycyjnych NFZ na 2023 r.; podjęła decyzję o przeznaczeniu zysku netto NFZ za 2022 r.; dyskutowała na temat: przedstawionej przez Prezesa NFZ prognozy przychodów i kosztów NFZ na kolejne trzy lata (2024-2026); wyrażenia zgody na wszczęcie czynności w postępowaniu o zamówienie publiczne na wytworzenie i wdrożenie systemu do zarządzania relacjami z klientami (CRM); zapoznała się z informacjami Prezesa Funduszu na temat: funkcjonowania Departamentu Kontroli – podsumowanie okresu przejściowego, kierunek rozwoju; bieżącej sytuacji finansowej NFZ; dokonanych przez Prezesa NFZ zmianach w rzeczowym planie wydatków inwestycyjnych NFZ na 2022 r. i 2023 r.; zmian, które zostały zrealizowane w trakcie postępowania przetargowego na Integrację oprogramowania w ramach Budowy Zintegrowanego Systemu Informatycznego NFZ; rozliczenia świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe z uwzględnieniem środków pobranych w okresie epidemii COVID-19; wyników badań doświadczeń klientów korzystających z usług Telefonicznej Informacji Pacjenta (TIP) oraz z obsługi bezpośredniej w salach obsługi klientów oddziałów wojewódzkich NFZ; obsługi skarg i wniosków w Centrali i oddziałach wojewódzkich NFZ za lata 2021-2022; sposobu wykorzystywania przez odziały wojewódzkie NFZ dodatkowej zwiększonej powierzchni nieruchomości biurowych; zakończonego badania sprawozdania finansowego NFZ za 2022 r.; zmian Specyfikacji Warunków Zamówienia w postępowaniu o zamówienie publiczne na dostawę energii elektrycznej na potrzeby jednostek NFZ; zawarcia aneksu nr 2 do umowy na Wdrożenie Systemu Wspomagania Zarządzania Zasobami SWZZ klasy ERP wraz z 4-letnim utrzymaniem; aneksów indeksacyjnych do umów 31-34/2019 o świadczenie usług subskrypcji i konserwacji Systemu Informatycznego Wspomagania Działalności NFZ; zmian w dokumentach, które zostały wprowadzone w trakcie trwania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na Wytwarzanie oprogramowania w ramach programu budowy systemu ZSI przez dedykowane Zespoły wytwórcze. Rada Funduszu w oparciu o przepisy Regulaminu działania Rady NFZ może również powoływać Zespoły Problemowe zajmujące się szczegółową analizą określonych obszarów działalności Funduszu, jak również szeroko pojętą problematyką świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. W związku z tym Rada Funduszu IV kadencji (2020- 2025) uchwałą Nr 18/2020/IV z dnia 16 grudnia 2020 r. powołała stały Zespół Problemowy 182 Rady Narodowego Funduszu Zdrowia do spraw kryteriów jakościowych w alokacji środków przeznaczonych na świadczenia opieki zdrowotnej. Celem tego Zespołu jest przeprowadzenie pogłębionej analizy oraz przedstawienie Radzie NFZ opinii i rekomendacji w sprawie wzrostu udziału kryteriów jakościowych w alokacji środków finansowych przeznaczanych na opiekę zdrowotną, stosowanych w szczególności do kontroli realizacji skuteczności działalności NFZ. W 2023 roku Zespół przedstawił Radzie Funduszu rekomendacje pt. „Założenia systemu benchmarkowania podmiotów leczniczych w zakresie jakości opieki zdrowotnej w rodzaju Podstawowa Opieka Zdrowotna”, które Rada przyjęła uchwałą. Prezes Funduszu Działalnością Funduszu kieruje Prezes Funduszu, który reprezentuje Fundusz na zewnątrz. Prezesa Funduszu powołuje minister właściwy do spraw zdrowia spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru po zasięgnięciu opinii Rady Funduszu. Minister właściwy do spraw zdrowia odwołuje Prezesa Funduszu po zasięgnięciu opinii Rady Funduszu. Minister właściwy do spraw zdrowia, na wniosek Prezesa Funduszu, po zasięgnięciu opinii Rady Funduszu, powołuje, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, zastępców Prezesa. Minister właściwy do spraw zdrowia odwołuje zastępców Prezesa na wniosek Prezesa Funduszu, po zasięgnięciu opinii Rady Funduszu. Zastępcę Prezesa do spraw służb mundurowych powołuje, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, minister właściwy do spraw zdrowia, na wspólny wniosek Prezesa Funduszu, Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz Ministra Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Rady Funduszu. Minister właściwy do spraw zdrowia odwołuje zastępcę Prezesa do spraw służb mundurowych na wspólny wniosek Prezesa Funduszu, Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz Ministra Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Rady Funduszu. Szczegółowe zakresy obowiązków zastępców Prezesa zostały określone w art. 102 ustawy o świadczeniach oraz statucie Funduszu. Rada oddziału wojewódzkiego Funduszu W oddziałach wojewódzkich NFZ działają rady oddziałów wojewódzkich Funduszu o charakterze opiniodawczo-nadzorczym. W jej skład wchodzi dziewięciu członków będących ubezpieczonymi zamieszkującymi na obszarze działania danego oddziału wojewódzkiego Funduszu, powoływanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia. Kadencja rady oddziału wojewódzkiego Funduszu trwa cztery lata, licząc od dnia pierwszego posiedzenia rady oddziału wojewódzkiego Funduszu. Pierwsze posiedzenie rady oddziału wojewódzkiego Funduszu zwołuje właściwy wojewoda. Przewodniczący rady oddziału wojewódzkiego Funduszu zaprasza do udziału w posiedzeniach rady oddziału wojewódzkiego Funduszu, w charakterze obserwatorów, przedstawicieli właściwej okręgowej rady lekarskiej, okręgowej rady pielęgniarek i położnych i okręgowej rady aptekarskiej, Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych oraz Krajowej Rady Fizjoterapeutów. Zadania rady OW NFZ zostały określone w art. 106 ustawy o świadczeniach. 183 Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu kieruje oddziałem wojewódzkim NFZ i reprezentuje go na zewnątrz w zakresie właściwości danego oddziału. Dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii rady oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz Prezesa Funduszu. Niewydanie opinii w terminie 14 dni jest równoznaczne z akceptacją kandydata na dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu albo zgodą na jego odwołanie. Zadania Dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu zostały określone w art. 107 ustawy o świadczeniach. Dyrektor OW NFZ współpracuje z organami jednostek samorządu terytorialnego, organizacjami świadczeniodawców i ubezpieczonych działającymi w danym województwie, w celu stałego monitorowania i zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych świadczeniobiorców na terenie danego województwa oraz prawidłowej realizacji zadań NFZ. VI.2.Stan zatrudnienia w centrali Funduszu i oddziałach wojewódzkich Funduszu Plan zatrudnienia ustalony na 2023 r., obowiązujący na koniec okresu sprawozdawczego dla Narodowego Funduszu Zdrowia, ukształtował się na poziomie 5 941,29 etatu. W porównaniu do 2022 r. został zwiększony o 27,48 etatu. Wzrost etatów (o 23) związany jest z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie nadania statutu NFZ, które przewiduje likwidację Departamentu Analiz i Innowacji i utworzenie Biura Partnerstwa Publicznego i Innowacji oraz Departamentu Analiz, Monitorowania Jakości i Optymalizacji Świadczeń. Niewielkie zmiany w planie odnotowano także w Oddziałach Wojewódzkich NFZ i niektórych komórkach organizacyjnych Centrali NFZ. Tabela nr VI.1. Plan zatrudnienia w Funduszu w podziale na osoby i etaty w latach 2022-2023. Planowane etaty Grupy2022 r.2023 r. Prezes Funduszu i zastępcy Prezesa4,004,00 Dyrektorzy i zastępcy dyrektora OW64,0064,00 pozostała kadra kierownicza932,15943,65 pracownicy administracyjni4 831,864 852,09 obsługa techniczna81,8077,55 Razem5 913,815 941,29 Przeciętne zatrudnienie w Narodowym Funduszu Zdrowia w 2023 r. wyniosło 5 612,6 etatu. W stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego odnotowano zmianę przeciętnego zatrudnienia o 47 etaty. Odnotowane zmiany w przeciętnym zatrudnieniu wynikają ze wspomnianych wyżej zmian organizacyjnych, naturalnej fluktuacji zatrudnienia, obsadzenia wakujących etatów oraz zatrudnienia pracowników na umowy na zastępstwa za osoby przebywające na urlopach macierzyńskich, rodzicielskich oraz długich zwolnieniach lekarskich. 184 Tabela nr VI.2. Przeciętne zatrudnienie w Funduszu w podziale na osoby i etaty w latach 2022-2023. Przeciętne zatrudnienie (etaty) Grupy2022 r.2023 r. Prezes Funduszu i zastępcy Prezesa2,672,00 Dyrektorzy i zastępcy dyrektora OW59,0756,71 pozostała kadra kierownicza907,66912,66 pracownicy administracyjni4 519,014 566,59 obsługa techniczna77,1974,64 Razem5 565,605 612,60 Średnie miesięczne wynagrodzenie 36 Średnie miesięczne wynagrodzenie w Funduszu na koniec okresu sprawozdawczego wyniosło 8 700,57 zł. Średnie miesięczne wynagrodzenie w Centrali wyniosło 11 300,64 zł, w oddziałach NFZ – 8 081,35 zł. Podane kwoty zawierają wynagrodzenia Prezesa Funduszu, jego zastępców oraz Dyrektorów oddziałów i ich zastępców Dyrektorów oddziałów i ich zastępców. Korpus kontrolerski – informacje o egzaminach przeprowadzonych w 2023 roku W 2023 r. przeprowadzono 4 sesje egzaminacyjne – zgodnie z obowiązkiem ustawowym egzamin był przeprowadzany raz na kwartał, w tym w: −I-III kwartale do egzaminu: zakwalifikowano łącznie 19 kandydatów (odpowiednio: 13, 3 i 3), przystąpiło 16 kandydatów (odpowiednio: 10, 3 i 3), −IV kwartale przeprowadzono 1 sesję egzaminacyjną - do egzaminu zakwalifikowano 3 kandydatów. Wszyscy kandydaci zakwalifikowani do egzaminu podjęli indywidualne decyzje o nieprzystąpieniu do egzaminu w tym terminie. Z powodu nieprzystąpienia żadnego z kandydatów egzamin ustalony w terminie 7-8.12.2023 r. nie odbył się. Natomiast przedmiotowy proces został zrealizowany zgodnie z obowiązkiem ustawowym i obowiązującymi w tym zakresie regulacjami wewnętrznymi. Proces został zakończony sporządzeniem protokołu końcowego, który został zatwierdzony przez Prezesa NFZ. Łączna liczba pracowników zatrudnionych w TWK wynosiła 457 osoby 37 , z czego 334 osoby to pracownicy realizujący kontrole/czynności sprawdzające. Z 334 pracowników TWK DK: 110 stanowiło powołanych kontrolerów (32,93%), 224 to osoby realizujące czynności kontrolne zgodnie z art. 61e ust. 2 ustawy o świadczeniach (67,07%). 36 Informacja sporządzona na podstawie ostatecznych danych do Sprawozdania Finansowego NFZ za okres 01.01-31.12.2023 z siedzibą w Warszawie. 37 Na podstawie danych z TWK wg stanu na 02.01.2024 r. 185 VI.3.Działania podejmowane w zakresie informatyzacji Funduszu, w tym realizowane projekty Rozwój systemów informatycznych jest procesem ciągłym, wymagającym stałego inwestowania i modernizacji w zakresie infrastruktury sprzętowej (serwery, macierze, urządzenia sieciowe i bezpieczeństwa), platformy wirtualizacyjnej i oprogramowania wspomagającego. Dlatego w 2023 roku kontynuowano projekty i inwestycje infrastrukturalne mające na celu usprawnienie funkcjonowania systemów informatycznych NFZ, dążące do podniesienia ich wydajności i dostępności oraz bezpieczeństwa przetwarzania danych. Za prawidłową realizację poniższych zadań odpowiedzialny jest Departament Informatyki Centrali NFZ. Stałym zadaniem Departamentu Informatyki jest utrzymanie w ruchu całego systemu informatycznego Funduszu, włączając w to nadzór nad systemami OW NFZ. Wiąże się to z koniecznością administrowania i monitorowania wszystkich elementów składających się na ten system. Obejmuje to zarówno serwery, dedykowane pamięci masowe, sieciowy sprzęt teleinformatyczny, oprogramowanie systemowe jak i warstwę aplikacji użytkowych. Dla realizacji tych zadań niezbędne jest przeprowadzenie kilkudziesięciu postępowań o zamówienie publiczne na nabycie poszczególnych składników systemu i towarzyszących im usług wsparcia, ale także regularne kontrolowanie i rozliczanie zawartych umów. Niezależnie od działań związanych ze stałą pielęgnacją systemu odbywa się także ciągły proces jego rozwoju wywołany zmianami w otoczeniu prawnym, to jest w ustawach, rozporządzeniach Ministra Zdrowia i zarządzeniach Prezesa NFZ, a także dążeniem do poprawy efektywności jego działania. Poniżej przedstawiono te prace w postaci najważniejszych projektów i grup zadań. VI.3.1.Systemy informatyczne Wdrożenie eZlecenia – elektronicznego zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne i zlecenie naprawy wyrobu medycznego W pierwszym półroczu 2023 r. NFZ wspólnie z Ministerstwem Zdrowia wypracował ostateczny zakres danych wzoru zalecenia i wzoru naprawy (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 maja 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne oraz zlecenia naprawy wyrobu medycznego Dz. U. 2023 poz. 1127). Opublikowana została także zmiana ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. 2023 r. poz. 826 ).Fundusz prowadził intensywne prace nad udostępnieniem zmian usług eZWM oraz przygotowaniem środowiska testowego. Etap ten został uruchomiony z wyprzedzeniem (kwiecień 2023 r.), aby twórcy oprogramowania oraz wystawiający zlecenia przygotowali się do planowanego wdrożenia. Nowe funkcjonalności to przede wszystkim pełna elektroniczna obsługa wystawienia i realizacji zlecenia. Wprowadzono m.in. podpisywanie elektroniczne dokumentu przez osobę wystawiającą. Zrezygnowano również z podpisu osoby wydającej i odbierającej wyrób medyczny (etap realizacji). Umożliwiono wysyłanie pacjentowi za pośrednictwem SMS/e-mail danych identyfikacyjnych o wystawionym zleceniu albo wydrukowanie tych danych w formie skróconej informacji dla pacjenta. We współpracy z Centrum e-Zdrowia (CeZ) udostępniono na koncie pacjenta w IKP dane o wystawionych 186 i realizowanych zleceniach. Dzięki tym działaniom cały proces jest w pełni elektroniczny, a zakres danych na zleceniu skrócony. Zgodnie z przepisami, 1 lipca 2023 r. NFZ udostępnił produkcyjnie funkcjonalności umożliwiające wystawianie eZLeceń na wyroby medyczne i eZleceń naprawy - aplikacja ap- zz i usługi eZWM. Dodano obsługę nowego, skróconego wzoru zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne i zlecenia naprawy wyrobu medycznego. Od 1 lipca do 30 września trwał okres przejściowy, w którym wystawianie eZleceń było nieobowiązkowe. W tym czasie możliwe było wystawienie zlecenia w formie papierowej, ale na nowym wzorze zlecenia. Dzięki temu, zarówno świadczeniodawcy jak i dostawcy oprogramowania dla świadczeniodawców zyskali dodatkowy czas na dostosowanie się do zmian. Od 1 października wprowadzono wyłącznie elektroniczną obsługę zleceń. Oprócz wytężonych prac nad wdrożeniem eZlecenia trwały także przygotowania do wprowadzenia nowego, zoptymalizowanego modelu rozliczania ZPO. Dotychczasowe komunikaty XML: ZPOSP, R_UMX, FAKT/RACH/NOTA zastąpiono jednym komunikatem XML ZPOZR (zestawienie refundacyjne zaopatrzenia w wyroby medyczne). Zmiany miały na celu zoptymalizowanie procesu rozliczania poprzez zastąpienie kilku komunikatów jednym, zbiorczym. Bazę do rozliczenia stanowi system eZWM, gdzie gromadzone są wszystkie dane o wystawionym i zrealizowanym zleceniu. W IV kwartale 2023 r. uruchomiony został pilotaż tego rozwiązania. Produkcyjne wdrożenie zmian modelu rozliczania zaplanowano na 2024 r. Równocześnie Fundusz uruchomił prace nad stworzeniem usług dla tego obszaru, które umożliwiają świadczeniodawcom wykorzystanie systemów zewnętrznych do rozliczania i integrację z NFZ. Listy oczekujących W związku z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 28 czerwca 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1245) dostosowano aplikację AP-KOLCE, komunikat KOL, interfejs usługowy KOLCE, aby świadczeniodawca mógł oznaczyć: miejsca, w których świadczenia z zakresu kolonoskopii i gastroskopii wykonuje także w znieczuleniu, w jakich przedziałach wiekowych realizuje świadczenia także dzieciom w komórkach dla dorosłych. Niezbędnym było również dostosowanie komunikatu XML LIOCZ i SWIAD (zarządzenie 164/2023/DI Prezesa NFZ zmieniające zarządzenie w sprawie ustalenia jednolitego pliku sprawozdawczego w postaci szczegółowych komunikatów sprawozdawczych XML), aby umożliwić prawidłowe sprawozdawanie danych do Funduszu. Zmiany w obszarze sprawozdawczości i rozliczeń W 2023 roku, opierając się na zmianach legislacyjnych, dostosowano przepisy zarządzeń określających zakres danych i zasady przekazywania przez świadczeniodawców do NFZ komunikatów danych sprawozdawczych i rozliczeniowych. 10 listopada 2023 r. opublikowano zarządzenie nr 163/2023/DI Prezesa NFZ w sprawie szczegółowego komunikatu XML dotyczącego przekazywania dokumentów rozliczeniowych w postaci dokumentu elektronicznego. Publikacja zastąpiła obowiązujące w tym zakresie 187 zarządzenie nr 39/2022/DI Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2022 r. Zarządzenie określa komunikaty XML stosowane do rozliczania świadczeń opieki zdrowotnej i zasady wymiany informacji pomiędzy świadczeniodawcami a NFZ. Zmiany spowodowane były głównie zaplanowanym na 2024 r. wdrożeniem nowego modelu rozliczania w ZPO. Dodano nowy komunikat XML ZPOZR (zestawienie refundacyjne zaopatrzenia w wyroby medyczne). Natomiast w komunikatach XML R_UMX i FAKT/RACH/NOTA określono datę końcową stosowania ich dla rozliczania świadczeń w zakresie zaopatrzenia w wyroby medyczne (31 grudnia 2023 r.). W tym samym terminie, czyli 10 listopada 2023 r. opublikowane zostało także zarządzenie nr 164/2023/DI Prezesa NFZ zmieniającego zarządzenie w sprawie ustalenia jednolitego pliku sprawozdawczego w postaci szczegółowych komunikatów sprawozdawczych XML. Publikacja zarządzenia zmieniła brzmienie zarządzenia nr 128/2021/DI Prezesa NFZ z dnia 1 lipca 2021 r. Zarządzenie określa komunikaty XML stosowane do sprawozdawania danych o wykonanych świadczeniach opieki zdrowotnej i zasady wymiany informacji pomiędzy świadczeniodawcami a NFZ. Najważniejsze zmiany wprowadzone w zarządzeniu wynikały z konieczności dostosowania komunikatów XML do aktualnego stanu prawnego i dotyczyły: 1.Komunikatu świadczeń ambulatoryjnych i szpitalnych (XML SWIAD): −zmodyfikowano strukturę danych charakteryzujących rozpoznany nowotwór złośliwy (na podstawie §3 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych; Dz. U. z 2022 r. poz. 434 z późn.zm.), −umożliwiono sprawozdawanie przez świadczeniodawców realizujących umowy POZ kodów chorób wg klasyfikacji ICD (na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych; Dz.U. z 2024 r. poz. 173), −dodano atrybut data-do-wylicz-sr-czasu pozwalający na wyliczenie średniego rzeczywistego czasu oczekiwania na udzielenie świadczenia (na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 28 czerwca 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych; Dz.U. z 2023 r. poz. 1245), −dodano opis dla atrybutów czas-przyj; data-do; czas-wypis pozwalający na przekazywanie danych dla świadczeń udzielonych w Izbie Przyjęć po 31.12.2023 r. oraz atrybut nfz:kategoria-pilnosci (na podstawie §6 ust. 9 rozporządzenia z dnia 27 czerwca 2029 r. w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1225). 188 2.Komunikatu Zaopatrzenia w wyroby medyczne (XML ZPOSP): −wprowadzono wyłączenie stosowania komunikatu dla świadczeń udzielonych po 31 grudnia 2023 r. 3.Komunikatu o listach oczekujących (XML LIOCZ): −zmieniono format dla atrybutu wersja elementu lista-oczek, −dodano element dzieci-przedzial-wieku dot. przedziału wiekowego, w których są udzielane świadczenia dzieciom w komórce dla dorosłych, −dodano element term-dzieci-przedzial-wieku dot. informacji o dopuszczalnym wieku dzieci, dla których placówka realizuje świadczenia, −dodano wyjaśnienia dla elementu lista-termin. Zmiany w komunikacie XML LIOCZ wprowadzono na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 28 czerwca 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1245). Wsparcie SI NFZ w realizacji zalecanych szczepień ochronnych w aptece Dnia 1 listopada 2023 r. weszły w życie przepisy ustawy z 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1938) i zarządzenia nr 155/2023/DGL Prezesa NFZ z dnia 31 października 2023 r. w sprawie warunków zawierania i realizacji umów na realizację zalecanych szczepień ochronnych w aptece (z późn.zm). Powyższe akty prawne były podstawą do zawierania umów z podmiotami prowadzącymi apteki ogólnodostępne i rozliczania wykonania zalecanych szczepień ochronnych w aptekach ze środków publicznych. Fundusz udostępnił wsparcie systemowe do obsługi zalecanych szczepień ochronnych w aptekach. Przygotowane zostały funkcjonalności, które pozwoliły oddziałom wojewódzkim NFZ zdefiniować i ogłosić postępowania w celu umożliwienia składania wniosków podmiotom prowadzącym aptekę, zainteresowanym podpisaniem umowy. Za pośrednictwem Portalu SZOI/Portalu Świadczeniodawcy apteki mogły uzupełnić dane niezbędne do zawarcia i realizacji umowy. Przygotowano i zaimplementowano w systemie odpowiednie szablony dokumentów, załączniki oraz skonfigurowano słowniki. Ustalono, że sprawozdawanie danych do NFZ będzie odbywać się za pośrednictwem komunikatu XML SWIAD natomiast rozliczenie będzie prowadzone według standardowego procesu funkcjonującego w innych rodzajach świadczeń. Zadanie wymagało współpracy Funduszu z Centrum eZdrowia, Rządową Agencją Rezerw Strategicznych, Ministerstwem Zdrowia i innymi instytucjami biorącymi udział w procesach. NFZ prowadził szczegółową kampanię informacyjną dla aptek z wykorzystaniem prezentacji, instrukcji czy webinarów. Na 2024 r. zaplanowane zostało wdrożenie elektronicznego wnioskowania o umowę dla tego obszaru. 189 Ryczałt PSZ System informatyczny był na bieżąco dostosowywany do zmian przepisów wprowadzonych rozporządzeniami Ministra Zdrowia (odpowiednio z dnia 13 grudnia 2022 r., 14 kwietnia 2023 r. oraz z dnia 28 czerwca 2023r.) zmieniającymi rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Na mocy nowelizacji w/w rozporządzenia przygotowano system między innymi do uwzględnienia w procesie wyliczania ryczałtu PSZ zmienionych definicji parametrów: Bl i B+l, AL, Ul. Z początkiem drugiego kwartału 2023r. modyfikacja objęła sposób wyznaczania współczynnika AN, zmianę sposobu wyznaczania współczynnika korygującego ql, uwzględnienie zmiany wykazu świadczeń opieki zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania. W połowie roku system informatyczny był ponownie aktualizowany pod kątem zmian w algorytmie obliczania ryczałtu. W procesie wyliczania ryczałtu PSZ na 2023 r. uwzględniono współczynnik Dl dla szpitali, dodatkowe zwiększenia Jl,i+1 na 2023 r., zmiany ceny jednostki sprawozdawczej ryczałtu PSZ, wyznaczenie ATI z uwzględnieniem wprowadzenia współczynników korygujących od 1 lipca 2023 r. dla wskazanych produktów oraz zmiany w wycenie świadczeń finansowanych ryczałtem w umowach PSZ. Wprowadzane zmiany w SI NFZ służyły prawidłowemu wyliczeniu ryczałtu PSZ zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zapewnieniu sprawnej obsługi wniosków świadczeniodawców o wypłatę należnych kwot. Obsługa skierowań w postaci elektronicznej w Systemie Obsługi Lecznictwa Uzdrowiskowego SOLU Od 1 lipca 2023 r. została wprowadzona pełna elektronizacja obsługi skierowań na leczenie uzdrowiskowe, zgodnie z rozporządzeniami Ministra Zdrowia. System informatyczny NFZ został przygotowany do przyjmowania e-skierowań. Umożliwiono przekazywanie do systemu SOLU wystawionych przez lekarza kierującego skierowań w postaci elektronicznej, za pośrednictwem usług sieciowych z systemu Centrum eZdrowia. Dla operatorów NFZ w systemie SOLU udostępniono funkcjonalności pozwalające na rejestrację i dalszą obsługę e- skierowań. Została także zapewniona za pomocą usług sieciowych możliwość przekazywania zwrotnie do systemu CeZ informacji o statusie danego skierowania oraz powiązanej z nim korespondencji. W systemie SOLU udostępniono również obsługę informacji od pacjenta - elektronicznej formy przekazania przez świadczeniobiorcę pism, uwag czy wniosków kierowanych do OW NFZ, które dotyczą skierowania na leczenie uzdrowiskowe lub rezygnacji z potwierdzonego terminu realizacji. W przypadku poprawnej rejestracji takiej informacji w systemie IKP przez świadczeniobiorcę jest ona przekazywana do systemu SOLU za pośrednictwem usług sieciowych. Elektroniczne wnioskowanie o umowę POZ W 2023 roku nastąpiło wdrożenie funkcjonalności umożliwiającej pełną obsługę elektroniczną procesu wnioskowania w Podstawowej Opiece Zdrowotnej. Wsparcie systemu dotyczyło obsługi wniosków o umowę POZ we wszystkich wariantach wniosku , zarówno o nową umowę i jaki o uzupełnienie przedmiotu istniejącej umowy. Obsługa elektronicznych wniosków o umowę POZ została wprowadzona we wszystkich postępowaniach prowadzonych przez oddziały wojewódzkie NFZ od dnia wejścia w życie zarządzenia Prezesa NFZ 190 nr 99/2023/DSOZ z dnia 29 czerwca 2023 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna. Została przygotowana aplikacja ofertowa, umożliwiając generację plików cyfrowych z danymi wniosku, danymi oświadczeń oraz załączników do wniosku. W Portalu NFZ udostępniono świadczeniodawcom funkcjonalność umożliwiającą złożenie, uzupełnienie czy wycofanie wniosku. Po wdrożeniu tych funkcjonalności możliwe stało się przekazanie przez świadczeniodawców za pośrednictwem Portalu NFZ elektronicznego pliku oferty/wniosku podpisanego cyfrowo i jego zapisanie w repozytorium plików. Odpowiednio zostały również zmodyfikowane funkcjonalności umożliwiające rejestrację i weryfikację oferty po stronie systemu oddziału wojewódzkiego NFZ. Umożliwiono przekazanie informacji do świadczeniodawcy o pozytywnej ocenie lub odrzuceniu wniosku stosownym komunikatem na Portalu NFZ, po przeprowadzonej weryfikacji elektronicznego wniosku przez oddział wojewódzki NFZ. Na rok 2024 r. zaplanowano udostępnienie elektronicznego wnioskowania o zawarcie umowy w innych rodzajach świadczeń. Elektroniczny System Monitorowania Programów Lekowych (SMPT) Funkcjonowanie SMPT uregulowane jest w art. 188c ustawy o świadczeniach. Określono w nim obowiązek tworzenia i aktualizowania elektronicznego systemu monitorowania programów lekowych. Zgodnie z przedmiotowym przepisem ustawy o świadczeniach, NFZ ma obowiązek dostosować SMPT w zakresie nowych programów lekowych oraz zmian w opisach realizowanych programów lekowych (np. dodania nowych leków w programie), w nieprzekraczalnym terminie 4 miesięcy od dnia opublikowania obwieszczenia refundacyjnego MZ wprowadzającego te zmiany. Obwieszczenia refundacyjne Ministra Zdrowia publikowane są co dwa miesiące. Na ich podstawie w 2023 roku otwarto 98 zgłoszeń (w tym również nadzory autorskie) obejmujących budowę lub modyfikację rejestrów SMPT dla programów lekowych, z czego 7 inicjowało budowę nowych rejestrów, a 92 zgłoszeń dotyczyło modyfikacji już istniejących rejestrów, w tym również dodania nowych substancji czynnych do programów lekowych. System Monitorowania Programów Lekowych (SMPL) W ramach P1, gabinet.gov.pl zbudowano SMPL (System Monitorowania Programów Lekowych), który ma być następcą funkcjonującego w NFZ SMPT (System Monitorowania Programów Terapeutycznych). We wrześniu 2023 umożliwiono świadczeniodawcom rejestrowanie w SMPL pacjentów w ramach programu lekowego „Guzy lite\" jako pilotaż docelowego rozwiązania. Sukcesywnie programy lekowe będą migrowane do nowego rozwiązania a po ustanowieniu aktów prawnych kolejne programy lekowe będą uruchamiane już w systemie SMPL. Zintegrowany System Informatyczny Narodowego Funduszu Zdrowia (ZSI) W zakresie Programu Budowy Zintegrowanego Systemu Informatycznego Narodowego Funduszu Zdrowia (ZSI) kontynuowano prace w zmienionej formule realizacyjnej. Został zakończony projekt Feniks, który dostarczył produkty bazowe do realizacji Programu Budowy. 191 W tym: architektura procesów AS-IS oraz TO-BE, wysokopoziomowa architektura aplikacji ZSI, założenia technologiczne (bazowy stos technologiczny) wraz z wytycznymi dla procesów wytwarzania i implementacji oprogramowania, metodyka prowadzenia analizy biznesowo- systemowej, zarządzanie dokumentacją i produktami ZSI. Zrealizowano projekt StyleGuide opisujący założenia oraz tworzący bazę ikonograficzną wraz z kodami źródłowymi bibliotek dla budowy interfejsu użytkownika ZSI NFZ. Podpisano umowy realizacyjne z wykonawcami korespondujące ze zmienioną koncepcją realizacyjną Programu Budowy. Umowa na przeprowadzenie analizy procesów wraz z ich optymalizacją oraz prowadzenie analiz biznesowo-systemowych obszarów ZSI została podpisana 8 marca 2023 r. Umowa ramowa na wytwarzanie i implementację oprogramowania (z dwoma wykonawcami) została podpisana 17 sierpnia 2023 r. Natomiast umowa na integrację ZSI wraz z nadzorem jakości i testami podpisana została w dniu 29 sierpnia 2023 r. Tym samym od września 2023 Program ZSI rozpoczął funkcjonowanie z pełnym wymaganym zakresem zasobów. W ramach podpisanych umów zrealizowano w 2023 roku między innymi: analizę procesów AS-IS oraz TO-BE wraz z harmonogramem i oceną czasową zadań analitycznych dla Programu Budowy ZSI. W zakresie wytwarzania przygotowano i zaimplementowano szereg interfejsów z obecnym systemem informatycznym oraz mechanizmy migracji danych pomiędzy starym i nowym systemem. Integrator w zakresie jednego z pierwszych zleceń, opracował wysokopoziomowy model wizji architektury korporacyjnej ZSI, który jest spójnie powiązany z wymaganiami architektonicznymi, pryncypiami i architekturą aplikacji. Ponadto, Integrator świadczy wsparcie w zarządzaniu całością architektury korporacyjnej NFZ, we współpracy z zamawiającym oraz innymi wykonawcami mające na celu wytworzenie wysokiej jakości oprogramowanie ZSI NFZ Jednocześnie w strumieniach równoległych do głównego strumienia wytwarzania ZSI zrealizowano umowę na wytworzenie Centrum Słowników – dedykowanego modułu dla utrzymywania wartości referencyjnych dla całego ZSI, współpracującego z danymi referencyjnymi systemu eZdrowia oraz innych słowników zewnętrznych (np. Teryt, kody pocztowe etc). Rok 2023 to także kolejny rok intensywnej współpracy z ramach integrowania systemów obszaru eZdrowia w tym z Centrum eZdrowia. We wrześniu 2023 uruchomiono pilotaż pierwszego programu lekowego realizowanego już w nowym Systemie Monitorowania Programów Lekowych (SMPL), który docelowo zastąpi obecnie eksploatowany system SMPT. W trakcie realizacji jest projekt eHemofilia, który w niedługim czasie uporządkuje przepływ informacji w zakresie zamawiania i dystrybucji czynników krwi. Ponadto w ramach działań integracyjnych systemów informatycznych eZdrowia rozpoczęto pilotaż zmian dotyczący obszaru deklaracji POZ z wykorzystaniem eGabinet oraz wykorzystania danych o zdarzeniach medycznych przekazywanych do systemu P1 w procesach rozliczeniowych NFZ. Opracowanie modelu kompleksowego systemu obsługi relacji z klientami CRM W zakresie projektu CRM zostały podjęte decyzje kierunkowe o włączeniu realizacji projektu do głównego strumienia Programu Budowy ZSI oraz realizacji kolejnych etapów projektu w oparciu o zasoby umowy ramowej na wytwarzanie. System CRM jako centralny system 192 wspierający obsługę klientów będzie wykorzystywany przez wszystkich pracowników organizacji, którzy w zakresie swoich obowiązków mają obsługę spraw klientów. Intensywna współpraca ze wszystkimi interesariuszami projektu, służy zbudowaniu systemu spełniającego bieżące i przyszłe potrzeby pracowników, organizacji oraz klientów Funduszu. System do zarządzania relacjami z klientami będzie wspomagał i optymalizował procesy obsługi klientów. Umożliwi scentralizowaną rejestrację kontaktów, pogrupowanie danych oraz informowanie o statusie bieżących spraw klienta we wszystkich obszarach zarządzanych przez NFZ. Finalny produkt pozwoli na monitorowanie spraw klienta w czasie rzeczywistym z rejestracją i weryfikacją czasu potrzebnego na realizację poszczególnych etapów procesów. Pierwszym produktem projektu był system BTA, czyli centralny system do zarządzania danymi klientów NFZ. Dane zgromadzone w systemie to dane personalne, adresowe oraz kontaktowe (numer telefonu, adres e-mail). Do tej pory dane te były rozproszone w wielu niepowiązanych ze sobą systemach. Głównym źródłem danych zgromadzonych w BTA jest CWU. To stamtąd są codziennie importowane dane personalne, adresowe i kontaktowe klientów. Zebranie danych kontaktowych klientów w jednym systemie stanowi bazę dla dalszych działań profilaktycznych m.in. informowania ich o dostępnych programach czy wydarzeniach profilaktycznych za pośrednictwem wiadomości SMS lub e-mail. VI.4.Wybrane projekty realizowane przez Fundusz Projekt CIRCE-JA 38 Joint Action on Transfer of Best Practices in Primary Care (CIRCE-JA), czyli Wspólne Działania – Transfer Najlepszych Praktyk w Podstawowej Opiece Zdrowotnej realizowany jest od 1 lutego 2023 r. w ramach programu EU4HEALTH. Program UE dla zdrowia na lata 2021-2027 (EU4HEALTH) ma na celu poprawę i wspieranie zdrowia w Unii Europejskiej oraz wzmocnienie systemów opieki zdrowotnej. Podstawowa opieka zdrowotna jest częścią zaleceń dla poszczególnych krajów od 2019 r. i 2020 r. Koordynacja w dziedzinie zdrowia między krajami europejskimi będzie chronić ludzi w normalnych czasach i kryzysach zdrowotnych. Ogólnymi celami Joint Action jest skuteczne przekazywanie i wdrażanie wybranych najlepszych praktyk między państwami członkowskimi w oparciu o metodykę opartą na dowodach naukowych, zwiększenie zdolności państw członkowskich w zakresie wdrażania innowacyjnych modeli opieki zdrowotnej w podstawowej opiece zdrowotnej oraz wzmacnianie transformacji systemu opieki zdrowotnej na tym poziomie opieki. Ponadto działania w zakresie transferu wiedzy i współpracy partnerskiej będą wspierać proces transferu i wdrażania, w tym szeroki zakres działań (np. dialogi polityczne, warsztaty, wizyty i oddelegowanie pracowników, doradztwo ekspertów, programy wzajemnego uczenia się i partnerskiego uczenia się itp.), a także monitorowanie i ocenę wdrażania pilotażowego. W sprawozdaniu zostanie przedstawiony proces przekazywania i wdrażania, uwzględniający główne elementy 38 https://circeja.nfz.gov.pl/ (strona zarządzana przez NFZ w ramach realizacji pakietu WP2). Strona po polsku (w trakcie budowy): https://centrumwiedzy.nfz.gov.pl/552,circe-ja 193 i zalecenia dotyczące jego powodzenia. Najlepsze praktyki zostały wybrane ze względu na ich sukces i skuteczność w lokalnych regionach rozwoju. Wykres nr VI.1. Uczestnicy projektu CIRCE-JA. Beneficjenci i podmioty stowarzyszone (AE) reprezentują europejskie systemy i usługi opieki zdrowotnej bezpośrednio związane z ogólnym celem niniejszego JA, będąc właścicielami lub realizatorami BP (Best Practices – Dobrych Praktyk). CIRCE-JA skutecznie przeniesie i wdroży wybrane najlepsze praktyki (BP) w podstawowej opiece zdrowotnej wśród europejskich państw członkowskich (PC). Celem projektu jest skuteczne przeniesienie (wdrożenie, zatwierdzenie i utrzymanie) z czterech państw członkowskich (Belgia, Portugalia, Słowenia i Hiszpania) do 45 ośrodków wdrożeniowych z 12 państw członkowskich, w których występują istotne różnice strukturalne, organizacyjne i instytucjonalne pod względem stanu zdrowia systemy opieki. Wybrane dobre praktyki CIRCE-JA dla POLSKI/NFZ 39 to: BP3 – Zintegrowana opieka nad pacjentami z chorobami przewlekłymi i zindywidualizowane plany działania w zakresie opieki (IPOM) w Andaluzji (Hiszpania); BP4 – Zwiększenie wartości klinicznej podstawowej opieki zdrowotnej – Katalonia, Hiszpania; BP5 – Działania w dziedzinie zdrowia na rzecz dzieci i młodzieży zagrożonej – Portugalia; BP6 – Ośrodki promocji zdrowia (HPC) – Słowenia. Przewiduje się pilotażowe wdrażanie dobrych praktyk przez wybranych świadczeniodawców POZ w Polsce. 39 https://circeja.nfz.gov.pl/best-practices 194 Projekt HEALTH4EUKids 40 Projekt to wspólne działanie na rzecz wdrożenia najlepszych praktyk i wyników badań dotyczących Zdrowego Stylu Życia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób niezakaźnych i czynników ich ryzyka. Czas trwania projektu to okres od 01.12.2022 r. do 30.11.2025 r. Głównym celem projektu jest promowanie zdrowego stylu życia w rodzinach oraz zapobieganie otyłości. Fińska najlepsza praktyka o nazwie „Smart Family” ma zapewnić narzędzia pomagające pielęgniarkom podstawowej opieki i innym pracownikom służby zdrowia w poruszaniu z rodzinami kwestii: związanych ze stylem życia bez wzbudzania poczucia winy oraz w zachęcaniu rodzin do określenia swoich mocnych stron w zakresie nawyków zdrowotnych. Program zapewni też wsparcie rodzinom w ocenie swoich nawyków zdrowotnych oraz w zachęcaniu ich do określenia swoich mocnych stron w nawykach zdrowotnych i pomaganiu im w ustaleniu, czy chciałyby dokonać zmian w tej dziedzinie. Partnerami projektu jest 12 krajów (12 beneficjentów i 10 podmiotów stowarzyszonych) z sektora zdrowia i środowisk akademickich wnoszących wkład w postaci różnego doświadczenia, wiedzy i know-how w celu osiągnięcia celów projektu. Wykres nr VI.2. Uczestnicy projektu HEALTH4EUKids. CARE4Diabetes 41 Projekt zakłada zmniejszenie obciążenia chorobami niezakaźnymi poprzez zapewnienie multidyscyplinarnej interwencji w zakresie leczenia cukrzycy typu 2. Realizacja projektu przewidziana jest okres od 01.02.2023 r. do 31.01.2026 r. Głównym celem projektu jest opracowanie i przetestowanie nowego modelu i podejść interwencyjnych skoncentrowanych na wspieraniu zdrowego stylu życia i szkoleniach dla pacjentów z cukrzycą typu 2. Celem jest wzmocnienie pozycji pacjentów w zmianie nawyków, lepsze wykształcenie w zakresie 40 https://centrumwiedzy.nfz.gov.pl/542,participants 41 https://centrumwiedzy.nfz.gov.pl/539,care4diabetes 195 zarządzania chorobami i dobrostanem, odgrywanie aktywniejszej roli w poprawie ich własnej kondycji, a także wspieranie innowacji w zakresie zintegrowanych i ukierunkowanych na człowieka modeli interwencji w zakresie opieki. Parterami projektu jest 14 państwach członkowskich UE (13 państw beneficjentów i 1 państwo stowarzyszone): Hiszpania (koordynator), Belgia, Bułgaria, Grecja, Węgry, Włochy, Malta, Niderlandy, Polska, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Szwecja (stowarzyszone) i Finlandia. Wykres nr VI.3. Uczestnicy projektu CARE4Diabetes. VI.5.Działania edukacyjne i informacyjne Narodowy Fundusz Zdrowia realizuje zadania edukacyjne i informacyjne w oparciu o następujące akty prawne: ustawę o świadczeniach, ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ustawę o dostępie do informacji publicznej oraz ustawę Prawo prasowe. Działania edukacyjne i informacyjne wpisują się w cel 3.2 Poprawa komunikacji społecznej, wskazany w „Strategii rozwoju Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019-2023”. Działania informacyjne NFZ adresowane są do poniższych grup odbiorców: pacjenci, świadczeniodawcy (m.in. szpitale, placówki medyczne, apteki), organizacje zrzeszające pacjentów, dziennikarze/media, ogół społeczeństwa. Narodowy Fundusz Zdrowia realizując zadania edukacyjne i informacyjne współpracował w 2023 roku m.in. z: Kancelarią Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwem Zdrowia, Centrum e- Zdrowia, Rzecznikiem Praw Pacjenta, Głównym i Wojewódzkimi Inspektoratami Sanitarnymi, samorządami wszystkich szczebli, urzędami wojewódzkimi i marszałkowskimi, wojewódzkimi konsultantami w różnych dziedzinach medycyny, świadczeniodawcami, 196 organizacjami pozarządowymi i pacjenckimi 42 , mediami ogólnopolskimi, regionalnymi i lokalnymi. Portal Diety NFZ Diety.nfz.gov.pl to strona, na której NFZ promuje zdrowe nawyki i wspiera osoby z chorobami przewlekłymi w wyborze odpowiedniej diety. Strona internetowa działa w nowej odsłonie od 28 grudnia 2022 r. W 2023 r. na stronie było zarejestrowanych ponad 800 tys. użytkowników, z czego w minionym roku 112 258 użytkowników założyło nowe konta. Na portalu opublikowano 4 nowe plany żywieniowe (DASH PCOS, DASH Osteoporoza, DASH Dna moczanowa, DASH Kamica żółciowa). Łącznie w 2023 r. na stronie zostało dodanych 1 700 dodatkowych przepisów, pojawiły się także nowe funkcjonalności: −system wykluczeń i blokad posiłków, dzięki któremu użytkownicy strony mogą określić dzienną liczbę posiłków, ustalić długość swojej diety, wykluczyć ze swojego planu składniki takie jak laktoza, gluten, ryby, mięso, −system doboru indywidualnej kaloryczności w rodzinnych planach żywieniowych, w którym użytkownicy strony mogą ustalić indywidualną kaloryczność swojego planu, jak i zmienić kaloryczność dzienną dorosłemu członkowi rodziny, którego dodał do swojego konta. Przed wprowadzeniem zmiany kaloryczność była narzucona, niemożliwa do modyfikacji. W 2023 r. na portalu opublikowano materiały merytoryczne, m.in. e-booki, bannery, artykuły i quizy. Partnerem merytorycznym strony został Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIPZ PZH). Portal Akademia NFZ Akademia.nfz.gov.pl to strona o profilaktyce, która łatwy sposób ma przypominać o regularnych badaniach profilaktycznych i zdrowych nawykach. 14 listopada 2022 r. powstała jej nowa odsłona. W 2023 r. na stronie Akademii NFZ zostały opublikowane materiały merytoryczne: e-booki, bannery, artykuły i quizy. Przygotowana została także baza wiedzy dla najmłodszych, w której znajdują się materiały profilaktyczne, dla dzieci w różnym wieku. W 2023 r. aktualizowany był kalendarz badań profilaktycznych – baza wiedzy o profilaktyce zdrowotnej. Kalendarz cieszył się największą popularnością wśród użytkowników strony. Partnerem merytorycznym strony Akademia.nfz.gov.pl został NIPZ PZH. Biuletyn dla klientów „Ze zdrowiem” 42 m.in.: Olsztyńskie Amazonki, Uniwersytet III wieku w Olsztynie, Krakowskie Towarzystwo Amazonki, Stowarzyszenie „Unicorn”, Stowarzyszenie „Eurydyki” z Białegostoku, Stowarzyszenie „My Dla Innych” z Białegostoku, Federacja Stowarzyszeń Amazonki, Fundacja „Pokonać Endometriozę”, Polskie Stowarzyszenie Diabetyków, Gdańskie Stowarzyszenie Amazonki, Stowarzyszenie osób z celiakią i na diecie bezglutenowej, Stowarzyszenie Łódzki Klub Amazonka, Fundacja „Diabeciaki”, Stowarzyszanie Częstochowskie Amazonki, Fundacja „ Z Sercem do Pacjenta”, IFMSA Oddział Zielona Góra, Zielonogórskie Amazonki, Świętokrzyski klub „Amazonki”, Fundacja Pokonaj Raka, Stowarzyszenie Chorych na Łuszczycę –„ Razem raźniej”, „Niebieski Motyl” – świętokrzyskie stowarzyszenie kobiet po raku szyjki macicy i kobiecych nowotworach, Bydgoskie Stowarzyszenie Amazonek „Łuczniczka”, Stowarzyszenie Udarowcy „Liczy się wsparcie”, bydgoskie koła emerytów, Klub Amazonka przy Opolskim Centrum Onkologii, Polskie Stowarzyszenie Diabetyków Oddział Opolski, Lubelskie Stowarzyszenie Amazonek w Lublinie, Stowarzyszenie pomocy chorym na nowotwory krwi w Zamościu. 197 Praktyczny przewodnik po systemie zdrowia, a także zbiorem użytecznych porad skierowanych do pacjentów. W 2023 r. wydano trzy numery biuletynu: nr 8 „System opieki zdrowotnej”, nr 9 „Bądźmy zdrowi” i nr 10 „Programy i technologie”. Głównymi odbiorcami pisma są osoby odwiedzające oddziały wojewódzkie NFZ, ale również internauci, bo magazyn ma formę papierową i elektroniczną. Oprócz informacji dotyczących świadczeń realizowanych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej na łamach nowego tytułu pojawiają się także informacje związane z prawami pacjenta. Znajdują się w nim też praktyczne porady dotyczące profilaktyki zdrowotnej, informacje o leczeniu sanatoryjnym oraz propozycje ćwiczeń i opisy zdrowo zbilansowanych diet. Pokazujemy też schemat poruszania się po systemie zdrowia. Każdy numer magazynu „Ze zdrowiem” liczy 16 stron. Nakład wynosi 80 tys. egz. magazyn jest dostępny w oddziałach wojewódzkich NFZ oraz w postaci darmowego e-wydania. Portal pacjent.gov.pl Serwis Ministerstwa Zdrowia i NFZ, który w prosty i zrozumiały sposób przedstawia informacje na temat systemu ochrony zdrowia. Od 2021 r. NFZ jest współodpowiedzialny za stronę merytoryczną portalu. Kategoriami związanymi z usługami e-zdrowia, koronawirusa i szczepień przeciw COVID-19 zarządza Centrum e-Zdrowie. Na stronie publikowane są wiarygodne i rzetelne informacje na temat systemu ochrony zdrowia, zapewniony jest dostęp do aktualnych informacji na temat programów profilaktycznych oraz zdrowotnych z uwzględnieniem realizatorów programów, pacjenci dowiadują się, jak poruszać się po systemie opieki zdrowotnej, regularne aktualizowanie są publikacje zgodnie ze zmianami w przepisach prawnych a także badana i ulepszana jest jakość portalu pod względem UX – szybkość znajdowania, filtrowanie, kategoryzacja, zwiększenie liczby nowych użytkowników. Treści i funkcjonalności na portalu: 1.Zakładka „Profilaktyka”, w której publikowane są artykuły uszeregowane w 5 grupach tematycznych: Zapobiegaj zamiast leczyć – informacje, w jakim stopniu mamy wpływ na zachorowalność: ponad 60 artykułów, Jak żyć z chorobą – informacje, jak funkcjonować w trakcie choroby, jak zapobiegać spadkowi kondycji psychicznej i fizycznej: 22 artykuły, Znajdź swoją dietę – informacje o dietach: ogólne i w konkretnych chorobach; 29 artykułów, Programy profilaktyczne – informacje o programach profilaktycznych NFZ i MZ: jak i gdzie z nich skorzystać; 10 artykułów, Szczepienie ratuje życie – informacje o szczepieniach obowiązkowych i zalecanych, 4 filmy tłumaczące, na czym polegają szczepienia, i zachęcające do szczepienia się. 2.Zakładka „Linia życia” – informacje uszeregowane pod kątem potrzeb w zależności od momentu życia (dziecko, rodzic, osoba w kwiecie wieku, osoba na emeryturze itd.); ok. 300 artykułów rozmieszczonych w poszczególnych zakładkach. 198 3.Publikowanie artykułów o tematyce prozdrowotnej w „Aktualnościach” i linkowanie w nich do konkretnych programów profilaktycznych: przypominanie o profilaktyce i zachęcanie do niej – również z podziałem na płeć i wiek: tutaj m.in. profilaktyka dotycząca najczęstszych chorób, zagrożeń, problemów, jak np.: nowotwory u kobiet, badanie piersi, mammografia, cytologia, osteoporoza, depresja okołoporodowa i in., nowotwory u mężczyzn, rak jąder, prostaty, prącia; najczęstsze nowotwory: płuc, jelita grubego; choroby przewlekłe, jak cukrzyca, choroby układu krążenia, POChP; Profilaktyka 40+ oraz profilaktyka uzależnień: choroby odtytoniowe, e-uzależnienia dzieci, przedstawianie dostępnych badań i programów profilaktycznych, wskazanie korzyści prozdrowotnego życia i regularnego badania się, ukazywanie nowych aspektów lub zasad korzystania z systemu opieki zdrowotnej. 4.Artykuły zawierają linkowanie do wyszukiwarki placówek udzielających świadczeń [Gdzie się leczyć (nfz.gov.pl)], która jest systematycznie aktualizowana; zawiera wykaz wszystkich placówek, które mają umowę z NFZ, w podziale na ich rodzaj (np. szpitale, programy profilaktyczne), umożliwia wyszukiwanie pod kątem rodzaju leczenia i obszaru (np. województwo, miejscowość), podaje telefony do placówki, informacje o dojeździe i mapę oraz ułatwieniach dla osób z niepełnosprawnością. Prace graficzne i poligraficzne W 2023 r. kontynuowano realizowanie Strategii Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019- 2023 w zakresie uspójniania wizerunku Narodowego Funduszu Zdrowia – zgodnie z przyjętą Księgą znaku i Księgą identyfikacji wizualnej. Przygotowano materiały graficzne dla klientów zgodne z przyjętymi standardami (Księgą znaku i Księgą identyfikacji wizualnej, zasadami prostego języka i dostępności) promujące działania profilaktyczne i inne usługi NFZ (w tym magazyn „Ze Zdrowiem” nr 8, 9 i 10). VI.5.1.Zdrowe Dane Projekt ezdrowie.gov.pl (Zdrowe Dane) to strona internetowa dedykowana publicznemu udostępnianiu informacji w postaci zestawień, analiz i raportów o ochronie zdrowia będących w zasobach Narodowego Funduszu Zdrowia w możliwie intuicyjny, przejrzysty i usystematyzowany sposób. Pozwala to na bieżące monitorowanie zjawisk zachodzących w systemie zarówno przed jak i po wprowadzonych zmianach w zasadach udzielania i finansowania świadczeń. Przygotowane przez zespół analityków opracowania to również budowanie wizerunku NFZ jako eksperta w dziedzinie analizy danych i prowadzenia polityki w oparciu o dane, skoordynowanie inicjatyw w zakresie analizy danych, w tym w szczególności przekształcanie inicjatyw (analiz) powstających na poziomie oddziałów wojewódzkich NFZ na cały kraj, budowanie świadomości wśród organizacji, pacjentów i pozostałych interesariuszy o systemie ochrony zdrowia, w szczególności o wykorzystaniu ograniczonych zasobów oraz udostępnienie pewnych zasobów, które są obecnie opracowywane jedynie przez prywatne firmy analityczne, szerszemu gremium odbiorców, w tym środowisku 199 akademickiemu i organizacjom pacjentów. Do istniejących raportów czy zestawień, w 2023 roku dodano 148 nowych, w tym: nowe raporty cykliczne dot. m.in. chirurgii robotowej, porodów i opieki okołoporodowej, nowotworów czy psychiatrii oraz raporty na temat terapii CAR-T czy funkcjonowaniu programu KOS-zawał i liczne zestawienia. VI.5.2.Telefoniczna Informacja Pacjenta (TIP) W 2023 r. całodobowa bezpłatna Telefoniczna Informacja Pacjenta 800 190 590 kontynuowała swoją działalność. TIP jako jeden wspólny numer telefonu do NFZ oraz Biura Rzecznika Praw Pacjenta w świadomości pacjentów został uznany za szybki, kompleksowy i przejrzysty dostęp do informacji o funkcjonowaniu systemu ochrony zdrowia w Polsce. Za pośrednictwem TIP klient otrzyma informacje m.in. na temat: 1.Zasad korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ze szczególnym uwzględnieniem: uprawnień do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w tym uprawnień szczególnych, praw i obowiązków pacjenta, zasad wystawiania i realizacji recept lekarskich, w tym e-recept – m.in. w zakresie cen leków i informacji o lekach trudno dostępnych, informacji w zakresie e-zwolnień lekarskich (e-ZLA), informacje dotyczące usług e-zdrowia, zasad wystawiania skierowań/zleceń/zaświadczeń, zasad uprawnień do karty Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego wraz z informacjami dotyczącymi opieki w ramach sieci onkologicznej, zasad korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej, lecznictwa uzdrowiskowego, zasad nabycia wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie lekarza, sposobów potwierdzania prawa do świadczeń opieki, zasad dostępu do pomocy psychologicznej, zakresu świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; zasad działania list oczekujących na udzielenie świadczenia i sprawdzenia czasu oczekiwania na świadczenie oraz wskazania kontaktu do placówek i miejsc udzielania świadczeń, podstawowych informacji dotyczących zasad koordynacji systemu zabezpieczenia zdrowotnego w krajach UE/EFTA, karty EKUZ, leczenia planowego i nieplanowanego za granicą, zwrotu kosztów leczenia, recepty transgranicznej, 200 informacja dotycząca zasad korzystania z programów profilaktycznych realizowanych przez instytucje publiczne oraz z zakresu promocji zdrowia, informacja o zasadach korzystania z nowych usług, w tym usług elektronicznych, udostępnianych klientom w obszarze zdrowia. 2.Zasad dostępu do informacji o udzielonych świadczeniach opieki zdrowotnej, z uwzględnieniem dostępu do Internetowego Konta Pacjenta (bez logowania się na konto klienta) oraz z korzystania z e-dokumentów m.in. e-recept, e-skierowań. 3.Zasady składania i rozpatrywania skarg i wniosków w Narodowym Funduszu Zdrowia. 4.Danych teleadresowych do OW NFZ oraz dane świadczeniodawców przekazane wykonawcy przez zamawiającego. 5.Zagadnień związanych z epidemią COVID-19 i pomocy dla uchodźców z Ukrainy w zakresie świadczeń opieki zdrowotnej jakie mogą uzyskać w Polsce. VI.5.3.Upraszczanie języka w komunikacji Narodowego Funduszu Zdrowia W 2023 r. kontynuowano prace nad uproszczeniem komunikacji z klientami. To jeden z celów strategii NFZ. Ponadto w ten sposób NFZ realizuje zapisy międzyresortowego porozumienia „Prosto i kropka”, do którego przystąpił w 2020 r. Dzięki wprowadzeniu prostego języka NFZ chce osiągnąć różne cele, m.in.: 1.Poprawa obsługi klienta i zwiększenie satysfakcji – dzięki jaśniejszym formularzom, zrozumiałym informacjom i przystępnym instrukcjom. 2.Wyższa świadomość społeczna i świadomość pacjentów – klienci i pacjenci rozumieją, co mogą uzyskać w urzędzie i jakie mają prawa w systemie opieki zdrowotnej. W 2023 r. NFZ prowadził szereg działań na rzecz prostego języka: spotkania z oficerami językowymi z Centrali NFZ i oddziałów wojewódzkich NFZ, moderacja Forum Korpusu Oficerów Językowych, szkolenia językowe, publikacja materiałów o prostym języku i dostępności, uproszczenie dokumentów oraz organizacja kwartalnych badań zrozumiałości pism NFZ. Zbadano ponad 500 dokumentów: I kwartał 2023 r. – 81,47%; II kwartał 2023 r. – 77,01%; III kwartał 2023 r. – 81,59%; IV kwartał 2023 r. – 76,1%. VI.5.4.Forum Organizacji Pacjentów W 2023 roku Narodowy Fundusz Zdrowia kontynuował współpracę w ramach Forum Organizacji Pacjentów. Współpraca z organizacjami pacjentów została zainicjowana w 2020 r. Jej celem jest szerzenie wiedzy na temat profilaktyki, leczenia i dostępu do świadczeń medycznych dla pacjentów. Dzięki współpracy NFZ pomaga pacjentowi kompleksowo, w całym cyklu jego życia z chorobą, przed udzieleniem świadczenia i po nim. Efektem tej współpracy są wspólne działania i projekty. W ramach Forum Organizacji Pacjentów w 2023 r. organizowane były spotkania stacjonarne. Omówiono następujące tematy: opieka koordynowana, programy lekowe finansowane przez NFZ, rola danych we wspieraniu organizacji ochrony zdrowia na przykładzie portalu Zdrowe 201 Dane, rola szczepień – dlaczego są ważne nie tylko dla dzieci, prawidłowe nawyki żywieniowe, dostępność oraz istotność tworzenia uniwersalnej przestrzeni dostosowanej do potrzeb jak najszerszego grona osób (w tym z niepełnosprawnością). W 2023 r. zrealizowano kolejny projekt z Księgi współpracy FOP dotyczący dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami. Nawiązano współpracę z Polskim Towarzystwem Stomijnym Pol-ilko, ogólnopolskim stowarzyszeniem działającym na rzecz pacjentów stomijnych. Zamontowano półki dla stomików w toaletach dla osób ze szczególnymi potrzebami dostępnych w salach obsługi klientów oddziałów wojewódzkich NFZ. VI.5.5.Badanie doświadczeń klientów W 2023 r. NFZ we współpracy z zewnętrzną firmą zrealizował trzecią edycję badania doświadczeń klientów, którzy skorzystali z: obsługi bezpośredniej w salach obsługi klientów NFZ oraz uzyskania informacji za pomocą Telefonicznej Informacji Pacjenta (TIP). Badanie zostało zrealizowane w ramach projektu: „Badania doświadczeń klientów NFZ” (ang. Client experience). Opracowanie metodyki oraz przeprowadzenie badania przez firmę zewnętrzną wynikało z realizacji założeń Strategii Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019-2023. Strategia przewidywała rozszerzenie działań przekładających się na wzrost satysfakcji klientów z obsługi oraz budowanie pozytywnego wizerunku NFZ. Metodologię badania oparto o celowo dobrane wskaźniki: wskaźnik CSI (ang. Customer Satisfaction Index) – to wskaźnik zadowolenia klientów. Odnosi się jednocześnie do oczekiwań, jak i poziomu satysfakcji klientów. Jest to jeden z najczęściej wykorzystywanych wskaźników pomiaru satysfakcji klientów. W wyniku badań otrzymuje się syntetyczny wskaźnik zadowolenia, który jest średnią oceną zadowolenia dla wszystkich klientów. Do jego określenia używa się średniej ważonej ocen zadowolenia klientów z określonych cech produktu/usługi, wskaźnik CES (ang. Customer Effort Score) – to wskaźnik odnoszący się do wysiłku klientów, jaki został przez nich podjęty w celu rozwiązania danego problemu. Wskaźnik ten jest skuteczny w prognozowaniu skutków interakcji z działem obsługi klientów. Został stworzony jako alternatywa dla innych wskaźników. Według jego założeń kluczem do zdobycia lojalności klientów ma być zaspokojenie ich potrzeb w najmniej skomplikowany sposób. Badanie w salach obsługi klientów polegało na poznaniu poziomu satysfakcji klientów korzystających z obsługi bezpośredniej w siedzibach oddziałów wojewódzkich NFZ. W tym celu zastosowano indeks satysfakcji klienta, czyli wskaźnik CSI. Każdego respondenta zapytano o ocenę ważności i zadowolenia z wybranych aspektów takich jak: sprawność obsługi, postawa wobec klienta, komunikatywność, kompetencje merytoryczne pracowników, estetyka, łatwość dojazdu i poruszania się po oddziale, intymność i wygoda. Analiza wyników z przeprowadzonego badania wskazała bardzo wysoki poziom satysfakcji klientów NFZ. Ogólna wartość wskaźnika CSI w 2023 r. wyniosła 4.90 w 5-stopniowej skali. Najwyższe wartości odnotowano w aspektach: estetyka (4,93), postawa wobec klienta (4,92), 202 komunikatywność (4,92) i kompetencje merytoryczne pracowników (4,92). Najniżej oceniona pod względem zadowolenia została łatwość dojazdu i poruszania się po oddziale (4,84). Pod względem celu wizyty najwyższy poziom zadowolenia odnotowano wśród badanych odwiedzających placówki Funduszu, którzy: wykonywali podstawowe pomiary w kiosku profilaktycznym (4,97), korzystali z punktu podawczego (4,93), wyrabiali Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego – EKUZ (4,90). W przeprowadzonym w 2023 r. badaniu określono także wskaźnik wysiłku, który klient włożył w rozwiązanie danego problemu, czyli wskaźnik CES. Wartość tego wskaźnika ustalono na podstawie odpowiedzi respondentów. Pytano ich, do jakiego stopnia zgadzają się ze stwierdzeniem: „Pracownicy NFZ zrobili wszystko, aby pomóc w sprawie, z którą się do nich zwróciłem/am”. W badaniu 96,9% respondentów zgodziło się z tym, że pracownicy NFZ zrobili wszystko, co mogli, aby im pomóc w załatwieniu sprawy, z którą przyszli do OW NFZ. Uzyskany w ten sposób w 2023 r. wskaźnik CES wyniósł 98,6%. W 2023 r. Fundusz ponownie badał doświadczenia klientów korzystających z Telefonicznej Informacji Pacjenta (TIP). Badanie zostało zrealizowane za pomocą wywiadu telefonicznego CATI (Computer Assisted Telephone Interview). Badanie to, podobnie jak w salach obsługi klientów, oparto na wskaźnikach CSI (Customer Satisfaction Index) i CES (Customer Effort Score). Na podstawie przeprowadzonego badania uzyskano następujące wyniki: 51,60% respondentów skontaktowało się z TIP po raz pierwszy. Oznacza to, że popularność infolinii wzrosła; najczęściej klienci kontaktowali się z TIP w sprawach takich jak: skierowanie na leczenia uzdrowiskowe (30,1%), uzyskanie informacji o miejscach udzielania świadczeń – gdzie się leczyć (27,2%) oraz Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego – EKUZ (17,4%); badani bardzo dobrze ocenili TIP – wystawiono 89,50% pozytywnych ocen. Wskaźnik CES (mówiący, czy pracownicy infolinii starali się pomóc klientom w ich sprawie) był także bardzo korzystny i wyniósł 87,6%; wskaźnik CSI posłużył do określenia ogólnego zadowolenia klientów z obsługi na infolinii. Podczas badania wskazano zadowolenie klientów w pięciu obszarach, takich jak: jakość prowadzenia rozmowy telefonicznej, postawa wobec klienta, komunikatywność, kompetencje merytoryczne pracowników, sprawność obsługi. Ogólna wartość wskaźnika CSI w 2023 r. wyniosła 4.79 w 5-stopniowej skali. Najlepiej ocenionymi obszarami okazały się: postawa wobec klienta (4,89) i jakość rozmowy (4,89). Analiza danych pracy sal obsługi klientów Narodowego Funduszu Zdrowia W 2023 r. oddziały wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia obsłużyły 1 739 051 klientów realizując łącznie 2 381 752 usług. 203 Wykres nr VI.1. Łączna liczba obsłużonych klientów w 2023 r. w podziale na miesiące. 123 250 117 740 136 413 151 257 175 082 206 259 219 123 196 665 142 990 102 631 90 727 76 914 styczeń lutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńwrzesieńpaździerniklistopadgrudzień Wykres nr VI.2. Łączna liczba zrealizowanych usług w oddziałach wojewódzkich Funduszu w 2023 r. 137 558 36 095 235 171 18 399 449 626 1 431 358 45 578 Wyroby medyczne Ubezpieczenia dobrowolne Leczenie uzdrowiskowe Profil zaufanyInformacja ogólnaEKUZFormularze unijne W omawianym okresie dużym zainteresowaniem wśród klientów cieszyła się również obsługa telefoniczna oraz e-mailowa. Łącznie w 2023 r. zrealizowano 342 599 spraw klientów zgłaszanych drogą telefoniczną i 227 948 spraw drogą e-mailową. VI.5.6.Profilaktyka i promocja zdrowia Narodowy Fundusz Zdrowia zgodnie z przyjętą Strategią Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019-2023 uczynił profilaktykę zdrowotną jednym z priorytetów. Szerzy wiedzę w zakresie zdrowego stylu życia oraz aktywnego udziału w badaniach profilaktycznych, a w konsekwencji poprawy stanu zdrowia Polaków. Prowadzi liczne działania informacyjne i edukacyjne, tak na poziomie ogólnopolskim, jak i regionalnym. Realizuje działania dotyczące profilaktyki chorób i promocji zdrowia także na poziomie regionalnym. W 2023 r. odbywały się one w każdym oddziale wojewódzkim Funduszu. Cykliczna akcja NFZ „Środa z Profilaktyką” W 2023 r. NFZ kontynuował cykliczną akcję „Środa z Profilaktyką”. Jest to dzień regularnej edukacji zdrowotnej, dedykowany profilaktyce chorób i promocji zdrowia. Każda środa to inny 204 ważny temat w obszarze profilaktyki chorób i promocji zdrowia. W ramach „Środy z Profilaktyką” przygotowywane są materiały informacyjno-edukacyjne dotyczące omawianego zagadnienia. Działalność związana z edukacją koncentrowała się na opracowywaniu ulotek. Ulotki publikowano w Internecie oraz w środkach masowego przekazu (m.in. portal Akademia NFZ, YouTube Akademia NFZ, Facebook – profil Akademia NFZ) oraz dystrybuowanych w salach obsługi klientów NFZ. Eventy promujące zdrowy styl życia Wydziały Obsługi Klienta i Profilaktyki w oddziałach wojewódzkich NFZ organizowały i uczestniczyły w wydarzeniach stacjonarnych organizowanych w salach obsługi klientów Narodowego Funduszu Zdrowia oraz w eventach plenerowych na terenie całego kraju. W 2023 r. oddziały wojewódzkie NFZ wzięły udział w 1 756 wydarzeniach profilaktycznych. Podczas akcji promowano usługi NFZ wspierające profilaktykę i zdrowy tryb życia, udzielano informacji o programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ oraz udzielano wsparcia w zakresie obsługi IKP. Podjęto współpracę z mediami lokalnymi w zakresie informowania o działaniach na rzecz profilaktyki. Realizowane przedsięwzięcia były w nich komentowane i relacjonowane. Wykres nr VI.3. Łączna liczba zrealizowanych wydarzeń o charakterze profilaktycznym przez OW NFZ w 2023 r. 75 90 141 132 167 174 135 148 228 176 196 93 styczeńlutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńwrzesieńpaździerniklistopadgrudzień Stanowiska ds. profilaktyki i promocji zdrowia w salach obsługi klientów W 2023 r. kontynuowano działanie stanowisk ds. profilaktyki i promocji zdrowia w salach obsługi klientów w oddziałach wojewódzkich NFZ. Celem uruchomienia stanowiska była realizacja założeń Strategii Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019-2023. Służyło ono zwiększeniu działań profilaktycznych i upowszechnieniu wiedzy o zdrowiu i publicznym systemie opieki zdrowotnej. Stanowiska ds. profilaktyki i promocji zdrowia umiejscowione są w salach obsługi klientów w oddziałach wojewódzkich NFZ. Integralnym elementem stanowiska jest kiosk profilaktyczny. Umożliwia on klientom wykonanie bezpłatnych pomiarów, takich jak: wzrost, masa ciała, wskaźnik BMI, skład ciała oraz ciśnienie tętnicze krwi. W trakcie wizyty na stanowisku klient wykonuje pomiary w kiosku i rozmawia z doradcą. W rozmowie klient: uzyskuje informacje dotyczące norm uzyskanych pomiarów w kiosku 205 profilaktycznym, otrzymuje materiały promocyjne oraz informacje o programach profilaktycznych realizowanych przez NFZ i MZ, otrzymuje wydruk przykładowego planu żywienia ze strony internetowej diety.nfz.gov.pl. W 2023 r. we wszystkich oddziałach wojewódzkich NFZ obsłużono na stanowisku ds. profilaktyki i promocji zdrowia 30 321 klientów. Z możliwości wykonania pomiarów w kiosku profilaktycznym we wszystkich oddziałach wojewódzkich skorzystało 27 967 klientów. Podczas wizyty przy stanowisku klient ma również możliwość skorzystania z konsultacji z doradcą ds. profilaktyki i promocji zdrowia. Wykres VI.4. Liczba konsultacji z doradcą na stanowisku ds. profilaktyki i promocji zdrowia w 2023 r., dotyczących konkretnych zakresów tematycznych 20 326 10 039 13 779 17 592 5 892 8 833 2 170 5 349 5 754 2 635 629 5 236 Wskazanie norm uzyskanych wyników pomiarów w Kiosku... Środa z profilaktyką Profilaktyka 40 PLUS Zaznajomienie z portalem DIETY.NFZ.GOV.PL Wydrukowanie przykładowego planu żywieniowego Informacje dotyczące Internetowego Konta Pacjenta Potwierdzenie Profilu Zaufanego Profilaktyka raka szyjki macicy Profilaktyka raka piersi Profilaktyka chorób odtytoniowych Program badań prenatalnych Test czynników ryzyka wystąpienia cukrzycy Działania informacyjne NFZ realizuje przez: publikacje własne, serwisy internetowe Centrali i OW NFZ, media społecznościowe (serwisy X, Facebook, YouTube), środki społecznego przekazu, patronaty oraz wydarzenia własne i partnerów, w tym m.in. Ministerstwa Zdrowia, organizacji pacjenckich, samorządów różnych szczebli i świadczeniodawców. Serwisy internetowe Narodowy Fundusz Zdrowia utrzymuje serwis internetowy nfz.gov.pl. Własne serwisy internetowe posiadają również wszystkie OW NFZ. W serwisie internetowym NFZ na bieżąco zamieszczane były projekty i zarządzenia Prezesa NFZ, ważne komunikaty z departamentów Centrali NFZ, dotyczące m.in. refundacji leków, komunikatów dla świadczeniodawców, treści dla pacjentów oraz ogłoszenia o pracę w Funduszu. W 2023 roku strona internetowa NFZ zanotowała 8 523 646 sesji (odwiedzin). Media Społecznościowe Fundusz prowadził w 2023 roku oficjalny kanał w serwisie społecznościowym X, dawniej Twitter (kontynuacja od 2016 roku). Portal X jest podstawowym i głównym kanałem komunikacji NFZ w mediach społecznościowych. Na koniec 2023 r. liczba osób obserwujących profil @NFZ_GOV_PL wynosiła 50 201. 206 Biuro Komunikacji Społecznej i Promocji Centrali NFZ prowadzi również profile Akademii NFZ na Facebooku oraz YouTube. Portal Akademia NFZ jest serwisem który zawiera treści profilaktyczne. Fanpage Akademia NFZ jest profilem edukacyjnym. W codziennych publikacjach informujemy użytkowników o publicznym systemie opieki zdrowotnej, zachęcamy do udziału w badaniach profilaktycznych. Nasze działania koncentrują się także na przekonywaniu do aktywności fizycznej i zdrowego żywienia. Profil służy również do rozpowszechniania bezpłatnych materiałów dotyczących profilaktyki zdrowotnej. Publikujemy posty i grafiki dotyczące bezpłatnych usług oferowanych przez NFZ, tj. portal Diety NFZ, ćwiczenia w ramach programów treningowych, aplikacje mobilne, kioski profilaktyczne. Publikujemy również filmy i materiały z wypowiedziami ekspertów z różnych dziedzin nagranych w ramach cyklicznej akcji „Środa z Profilaktyką”. Za pośrednictwem mediów społecznościowych zapraszamy na wydarzenia o charakterze profilaktyczno-edukacyjnym w całej Polsce, które organizuje lub współorganizuje NFZ. Na koniec 2023 r. Fanpage Akademia NFZ miał 13 741 fanów. Natomiast liczba wyświetleń profilu wyniosła 6 226 944. Na kanale YouTube Akademia NFZ publikujemy filmy o zdrowym odżywianiu, materiały eksperckie, filmy edukacyjne, treningi i spoty kampanii społecznych. Zachęcamy do aktywności fizycznej, podpowiadamy, jak na trwale zmienić swoje nawyki żywieniowe. W 2023 r. dodaliśmy ponad 80 nowych filmów, w tym filmy edukacyjne serii „Środa z Profilaktyką”, podcasty z ekspertami – „Lepiej wiedzieć profilaktycznie”, program edukacyjno-treningowy „8 tygodni do zdrowia po COVID-19” w wersjach z polskim językiem migowym. Na kanale udostępniamy również webinary realizowane przez NFZ dla świadczeniodawców. W 2023 r. zrealizowaliśmy dwa szkolenia on-line dla świadczeniodawców: „Leczenie stomatologiczne - zmiany w sposobie rozliczania świadczeń od 1 kwietnia 2023 r.” oraz „Pacjent unijny - niezbędnik świadczeniodawcy”. Kanał YouTube Akademia NFZ na koniec 2023 r. miał 10 913 subskrybentów. Liczba wyświetleń w 2023 r. wyniosła 474 272. Środki społecznego przekazu Narodowy Fundusz Zdrowia współpracuje z ogólnopolskimi i regionalnymi mediami poprzez: − bieżące kontakty, czyli codzienną obsługę dziennikarzy, dostarczanie materiałów prasowych, udzielanie odpowiedzi na pytania, nagrania radiowo-telewizyjne, przekazywanie informacji/komunikatów prasowych nt. działalności NFZ, przygotowywanie wyjaśnień/sprostowań do publikacji medialnych. W 2023 r. NFZ (poziom centralny i regionalny) przekazał do mediów łącznie 820 komunikatów prasowych, −briefingi i konferencje prasowe, które koncentrują się na prezentacji informacji dotyczących bieżącej działalności Funduszu, kontraktowania świadczeń opieki 207 zdrowotnej, reakcji na bieżące wydarzenia oraz komunikowania nowych rozwiązań dla pacjentów, − organizację, koordynację oraz autoryzację wywiadów kierownictwa NFZ. W 2023 roku w Centrali NFZ zorganizowaliśmy 6 wywiadów prezesa i zastępcy prezesa Funduszu. Rozmowy zostały opublikowane w mediach ogólnopolskich i branżowych, m.in. Puls Medycyny, Rynek Zdrowia, Dziennik Gazeta Prawna, Wprost, − udział pracowników Funduszu w audycjach radiowych i programach telewizyjnych 43 w roli ekspertów, − współpracę z tytułami prasowymi 44 (nawiązana przez OW NFZ), − współpracę z portalami internetowymi 45 (nawiązana przez OW NFZ). Promocja szczepień przeciw HPV Narodowy Fundusz Zdrowia od początku uruchomienia powszechnego programu bezpłatnych szczepień przeciw HPV (tj. od czerwca 2023 r.) przystąpił do intensywnej promocji programu. W serwisie NFZ został opublikowany poradnik na ten temat, zawierający wywiad z lekarzem wyjaśniającym m.in. czym jest wirus HPV i dlaczego warto się szczepić. Poradnik został rozdystrybuowany do mediów. Promocja szczepień realizowana była i jest również w mediach społecznościowych X (Twitter) profil Centrali i profile rzeczników prasowych OW NFZ oraz Facebook służą nam zarówno do cyklicznych publikacji materiałów edukacyjnych (spoty, infografiki), ale również do relacjonowania szczepień, czy prezentowania wypowiedzi ekspertów na temat wagi szczepień przeciw HPV. Ponadto przeprowadzono kampanie w elektronicznym dzienniku Librus, polegające na wyświetlaniu rodzicom uczniów klas 5-7 w całej Polsce banneru (grafika + treść) zachęcającego do szczepień przeciw HPV. NFZ rozdystrybuował również plakaty i ulotki dotyczące programu zarówno w wersji drukowanej jak i elektronicznej. Materiały zostały przekazane m.in. do placówek medycznych, urzędów, stacji epidemiologiczno-sanitarnych, parafii. Ulotki rozdawane są także podczas wydarzeń profilaktycznych z udziałem przedstawicieli Narodowego Funduszu Zdrowia. 43 Przykłady audycji: „Teleskop” TVP3, „W matni” Radio Emaus, „Wielopolska Warta Poznania” TVP3, „Kronika” i „Magazyn Medyczny” TVP Kraków, „ABC sczepień” Radio Kraków, „Reakcja 24” i „Wieczór z Dolnego Śląska” Radio Wrocław, „Dzień Dobry we Wrocławiu” Echo24, „Obiektyw” TVP3 Białystok, „Ważna Sprawa” PR Białystok, „Gość Obiektywu” TVP3, Radio Kielce, „Punkty Widzenia”, Radio eM Kielce „Prawdę Mówiąc”, „Zdrowie w Twoich rękach” TVP3 Lublin, „Kalejdoskop” Radio Rzeszów, „Forum Seniora” TVP3 Rzeszów, „Poranny Gość Radia Doxa” Radio Doxa, „Kurier Opolski” TVP 3 Opole , „Opolskie o poranku” TVP3 Opole, ,,Na Zdrowie’’ TVP3 Bydgoszcz, ,,Pytać każdy może’’ i „Dyżur eksperta” Radio PIK, „Rozmowa na czasie TVP 3 Gorzów, „Poranny Gość” Radio Zachód, „Rozmowa dnia” TVP Łódź, „Magiel” Radio Strefa FM, „Gość po 8” Radio Łódź, „Dzień dobry tu Gdańsk” TVP Gdańsk, „Panorama” TVP Gdańsk, „Kronika. Obraz dnia” TVP3 Szczecin. 44 Przykłady mediów: „Głos Wielkopolski”, „Gazeta Wyborcza”, „Gazeta Olsztyńska”, „Dziennik Polski”, „Gazeta Krakowska” , „Gazeta Wrocławska”, „Echo Dnia”, „Tygodnik Starachowicki”, „Gazeta Ostrowiecka”, „Dziennik Wschodni”, „Kurier Lubelski”, „Super Nowości”, „Nowiny”, „Nowa Trybuna Opolska”, „Gość Niedzielny”, „Gazeta Pomorska”, „Express Bydgoski”, „Nowości Toruńskie”, „Gazeta Lubuska”, „Gazeta Regionalna”, „Dziennik Zachodni”, „Goniec Górnośląski”, „Dziennik Łódzki”, „Express Ilustrowany”, „Dziennik Bałtycki”, „Głos Pomorza”, „Kurier Poranny”, „Gazeta Współczesna”, „Kurier Szczeciński”. 45 Przykłady portali internetowych: epoznan.pl, olsztyn.com.pl, sadeczanin.info, naszemiasto.pl, doba.pl, wroclaw.pl, swietokrzyskie.cozadzien.pl, naostro.info, lublin112.pl, lsi.pl, czytajrzeszow.pl, nto.pl, obiektywnabydgoszcz.pl, wzielonej.pl, gorzowianin.pl, rybnik.com.pl, epiotrkow.pl, radomsko24.pl, trojmiasto.pl, gp24.pl, gs24.pl. 208 W celu dotarcia do jak największej liczby osób z informacją o szczepieniach wykorzystujemy również media lokalne publikując artykuły w prasie i portalach internatowych, wypowiadając się w programach telewizyjnych i radiowych. Działania promujące szczepienia przeciw HPV są kontynuowane. Bezpłatne leki dla dzieci i młodzież do 18 roku życia oraz osób powyżej 65 roku życia Kampania informacyjna o charakterze społecznym na temat rozszerzenia programu bezpłatnych leków. Realizowana we współpracy z Ministerstwem Zdrowia. W ramach akcji przygotowano spot radiowy i telewizyjny „Program darmowych leków dla dzieci i młodzież do 18 roku życia oraz osób powyżej 65 roku życia”, przeprowadzono kampanię internetową (odsłonową) czas trwania: 2 tygodnie od 13 września 2023 r. ponad 17 milionów odsłon. Liczba odbiorców – 4 930 000 oraz przeprowadzono kampanię outdoorową - emisja na łącznie 70 tablicach w Warszawie, Białystoku, Katowicach, Krakowie, Łodzi, Poznaniu, Szczecinie. Projekt „Zdrowie Polaków” organizowanym przez „Dziennik Gazetę Prawną” Projekt został przygotowany przez wydawnictwo INFOR, składał się z cyklu debat, paneli dyskusyjnych, publikacji i rozmów video dotyczących systemu opieki i profilaktyki zdrowotnej. Debaty dotyczyły zagadnień m.in. tj. walka z otyłością, profilaktyka cukrzycy i chorób onkologicznych, skuteczne zapobieganie chorobom oraz zdrowy pracownik to zdrowa firma i gospodarka. Aktywność NFZ w projekcie zakładała m.in.: udział przedstawiciela NFZ w panelu z transmisją na żywo - „Walka z otyłością zaczyna się od dziecka – jak budować świadomość profilaktyki w tym zakresie?”, rozmowę z Filipem Nowakiem, prezesem NFZ – „Profilaktyka a problem otyłości”, jeden tekst partnerski na łamach DGP – „Opieka koordynowana w POZ. Co oznacza dla pacjentów?”. Projekt zawierał aktualne i unikalne treści dotyczące funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej w Polsce, teraźniejszości, przyszłości i wyzwań, innowacji, w tym rewolucji cyfrowej oraz stanu zdrowia Polaków. Współpraca z tygodnikiem Wprost Autorski projekt edukacyjny redakcji „Wprost”: Akademia Wprost o Zdrowiu, składał się z cyklu publikacji artykułów, podcastu z tekstem, wywiadu z przedstawicielem NFZ i bannerów graficznych zamieszczonych w serwisie wprost.pl i cyfrowym wydaniu tygodnika „Wprost”. Promocja artykułów odbywała się również na stronie głównej serwisu, w mediach społecznościowych „Wprost” i przez kampanię display. Projekt edukacyjny miał na celu: upowszechnienie wiedzy na temat działalności NFZ i systemu opieki zdrowotnej w Polsce, przybliżenie Polakom w przystępny sposób zagadnień dotyczących dostępu do świadczeń zdrowotnych i poprawy opieki nad pacjentami, upowszechnienie wiedzy na temat programów profilaktycznych NFZ, upowszechnienie wiedzy na temat zachowań prozdrowotnych propagowanych przez NFZ. W ramach współpracy powstało: 19 artykułów na temat działalności NFZ, programów profilaktycznych i zachowań prozdrowotnych, podcast „Wprost o Zdrowiu”: kiedy do przychodni, kiedy do nocnej i świątecznej pomocy, a kiedy na SOR, wywiad z Prezesem NFZ w gazecie WPROST O ZDROWIU. 209 Poradnik Pacjenta Od maja 2023 r. NFZ przygotował cykliczny Poradnik Pacjenta. Jest to kompleksowy materiał informacyjny o systemie ochrony zdrowia i profilaktyce. Pisany prosto i konkretnie z perspektywy pacjenta. Podzielony jest na cztery moduły tematyczne: ochrona zdrowia w Polsce, ubezpieczenie zdrowotne, zdrowie dziecka, profilaktyka. Poruszamy w nim ważne tematy, na które pacjenci szukają odpowiedzi. Przeprowadzamy wywiady z lekarzami, profesorami, aby nasze poradniki były wiarygodnym źródłem informacji. Ponadto poradniki zawierają informacje o świadczeniach zdrowotnych dostępnych w ramach NFZ, m.in . wizyty u lekarza POZ, położnej, leczenie stomatologiczne czy uzdrowiskowe. Wszystkie publikacje dostępne są na stronie www.nfz.gov.pl w zakładce „Poradnik Pacjenta”. W 2023 r. przygotowaliśmy łącznie 25 artykułów. Przygotowane materiały w ramach Poradnika Pacjenta są dystrybuowane do mediów ogólnopolskich, regionalnych, organizacji zrzeszających pacjentów, czy urzędów. Poradnik Pacjenta jest promowany również w mediach społecznościowych NFZ. Cykliczna akcja NFZ „ŚRODA Z PROFILAKTYKĄ” W 2023 r. kontynuowaliśmy, wspólnie z Departamentem Obsługi Klientów i Profilaktyki, rozpoczętą w 2019 r. cykliczną akcję edukacyjną „Środa z Profilaktyką”. W każdą środę Narodowy Fundusz Zdrowia regularnie dostarcza treści edukacyjnych, które dotyczą zdrowia. W ramach akcji przypominamy o profilaktyce chorób i promocji zdrowia. Każda środa to inny, ważny temat w obszarze profilaktyki. Na każdą środę przygotowujemy materiały edukacyjne które, można bezpłatnie pobrać ze strony NFZ 46 . Treści edukacyjne związane ze „Środą z Profilaktyką” publikujemy m.in. w mediach społecznościowych NFZ w tym na: kanale YouTube Akademia NFZ, Facebooku Akademia NFZ, portalu X NFZ. Przekazujemy je również mediom ogólnopolskim i regionalnym oraz organizacjom zrzeszającym pacjentów. W 2023 r. przygotowaliśmy i opublikowaliśmy 50 materiałów edukacyjnych dotyczących m.in: profilaktyki cukrzycy typu, kształtowania nawyków żywieniowych, odżywiania w sezonie zimowym, profilaktyki przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, polipragmazji – bezpiecznego przyjmowania leków, profilaktyki raka prostaty i jąder, profilaktyki raka piersi, profilaktyki raka szyjki macicy, profilaktyki udaru mózgu, profilaktyki grypy, nowotworów głowy i szyi, bezpieczeństwa pacjenta, schorzeń kręgosłupa, zdrowego powrotu do szkoły, udaru cieplnego, jak dbać o słuch, profilaktyki hipercholesterolemii, profilaktyki WZW, medycyny podróży, uzależnienia wśród nastolatków, krwiodawstwa, profilaktyki chorób skóry, szczepienia przeciw HPV, korzyści zdrowotnych karmienia piersią, zdrowia kobiet w okresie ciąży, pierwszej wizyty u ginekologa, profilaktyki nadciśnienia tętniczego, profilaktyki astmy i alergii, profilaktyki chorób układu krążenia, profilaktyki raka jelita grubego, depresji, epilepsji, praw pacjenta. Projekt „Zdrowe Życie” Był to ogólnopolski projekt zachęcający do profilaktyki i zdrowego stylu życia zainicjowany w 2022 roku przez Prezydenta RP. Oprócz Funduszu współorganizatorami projektu byli: 46 https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-oddzialow/ 210 Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Aktywów Państwowych, Ministerstwo Edukacji i Nauki oraz Grupa PZU. Patronat Honorowy nad projektem sprawowała Para Prezydencka. Jednym z głównych elementów projektu były Mobilne Strefy Zdrowia, w których można było bezpłatnie i bez skierowania skorzystać ze specjalistycznych badań i konsultacji medycznych oraz dowiedzieć się o programach profilaktycznych oferowanych przez NFZ. Oprócz informacji na temat programów profilaktycznych, NFZ oferował również wydanie karty EKUZ, promował Internetowe Konto Pacjenta i portal diety.nfz.gov.pl. W ramach programu profilaktyki raka piersi, kobiety w wieku 50-69 lat, mogły „od ręki” wykonać bezpłatną mammografię. W 2023 r. dostępny był również dentobus - mobilny gabinet dentystyczny, w którego usług skorzystało 1509 osób. W 2023 roku mobilne strefy zdrowia stanęły w 25 miejscowościach. Łącznie wykonano w nich ponad 63 tys. specjalistycznych badań i konsultacji medycznych. Stanowiska NFZ odwiedziło łącznie 23 165 osób. Merytoryczne webinaria dla świadczeniodawców W 2023 roku zorganizowano kolejne merytoryczne webinaria dla świadczeniodawców. Szkolenia dotyczyły: „Leczenia stomatologicznego - zmian w sposobie rozliczania świadczeń od 1 kwietnia 2023 r.” oraz „Pacjenta unijnego - niezbędnik świadczeniodawcy”. Pierwsze odbyło się 10 maja. Eksperci Narodowego Funduszu Zdrowia wyjaśniali m.in. zmiany w sposobie finansowania świadczeń stomatologicznych. Drugie webinarium zostało zorganizowane 29 czerwca i dotyczyło obsługi pacjenta unijnego, gdzie wyjaśniono szczegółowo m.in zasady i najczęstsze problemy w obsłudze pacjentów z Unii Europejskiej. Webinaria cieszyły się dużym zainteresowaniem wśród świadczeniodawców. W obydwu przypadkach liczba uczestników przekroczyła 1000 osób. Transmisje z webinariów są udostępnione na stronie internetowej Funduszu oraz na kanale YouTube „Akademia NFZ”: Webinary NFZ - YouTube. Patronaty W 2023 roku Fundusz objął patronatem m.in. następujące wydarzenia: Liderzy Ochrony Zdrowia X edycja, organizator Fundacja im. Lesława A. Pagi, \"Kongres Top Medical Trends 2023”, organizator Termedia Sp. z o. o. Wydawnictwa Medyczne i Specjalistyczne, Przewodnik w chorobie Fabry’ego, wydawca Stowarzyszenie Rodzin z Chorobą Fabry’ego, Kongres Rzecznicy Zdrowia 2023, organizator Fundacja „Rzecznicy Zdrowia”, Akcja „Zdrowie pod Kontrolą”, organizator IFMSA-Poland, Impact’23, organizator Fundacja Impact, Program certyfikacji ,,Bezpieczny szpital, bezpieczny pacjent’’, organizator Koalicja na rzecz Bezpieczeństwa Szpitali, konkurs „Mother and Child Startup Challenge”, organizator Instytut Matki i Dziecka w Warszawie, Centralny Klub Pacjenta, organizator American Heart of Poland S.A., IV edycja Konferencji Zmiany w Ochronie Zdrowia, organizator Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., II edycja Kampanii Społecznej #Odwołuje #Nie blokuję, organizator Centrum Medyczny Puławska Sp. z o.o., Konkurs Sukces Roku w Ochronie Zdrowia 2023 – Liderzy Medycyny oraz konferencja Priorytety w Ochronie Zdrowia 2024, organizator Termedia Sp. z o. o. Wydawnictwa Medyczne i Specjalistyczne. 211 VII.Informacje o głównej tematyce skarg, zażaleń oraz najczęstszym przedmiocie kontroli dotyczących Funduszu VII.1.Kontrole wewnętrzne przeprowadzone przez Fundusz Kontrola wewnętrzna w Centrali NFZ w 2023 roku realizowana była w ramach kontroli instytucjonalnej przez Biuro Nadzoru Wewnętrznego (BNW) oraz kontroli funkcjonalnej, w zakresie nadzoru merytorycznego przez właściwe komórki organizacyjne Centrali NFZ. W ramach kontroli instytucjonalnej BNW przeprowadziło łącznie 38 kontroli, w tym: 36 kontroli planowych i 2 kontrole doraźne. Najczęstszym przedmiotem kontroli działalności NFZ, przeprowadzanych przez BNW było: 1.Prawidłowość rozliczania przez OW NFZ środków finansowych przeznaczonych na dodatkowe świadczenia pieniężne dla osób uczestniczących w udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, gdzie stwierdzono m.in. nieprawidłowości w wypłaceniu nienależnych środków finansowych przeznaczonych na dodatkowe świadczenia pieniężne w wysokości przekraczającej limit określony w poleceniu Ministra Zdrowia lub dla osoby nieuprawnionej, niewykonującej zawodu medycznego. 2.Prawidłowość rozliczania przez OW NFZ świadczeń opieki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 realizowanych bezumownie, gdzie stwierdzono m.in. nieprawidłowości w przyjmowaniu sprawozdań zawierających błędy bądź niezgodnych z określonymi wzorami. 3.Prawidłowość postępowania OW NFZ przy rozpatrywaniu skarg, gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. nieprowadzeniu rejestru skarg i wniosków w aplikacji WEB, wskazaniu w rejestrze skarg i wniosków błędnych danych, w pisemnych wezwaniach do uzupełnienia braków formalnych nieumieszczeniu pouczenia o pozostawieniu skargi bez rozpoznania w przypadku braku jej uzupełnienia w wyznaczonym terminie, niewskazaniu uzasadnienia prawnego w odpowiedziach na skargi, niepouczeniu skarżących o treści art. 239 KPA, dokumentowaniu sprawy w EZD; błędnym zakwalifikowaniu sprawy jako skargi. 4.Prawidłowość przeprowadzenia postępowań kontrolnych, gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. nieterminowym zawiadomieniu podmiotu kontrolowanego o kontroli, sporządzeniu dokumentów kontroli niezgodnych z obowiązującymi wzorami, przyjęciu od podmiotów kontrolowanych skanów pism jako dowodów kontroli, dokumentowaniu akt kontroli. 5.Prawidłowość finansowania przez OW NFZ świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w trybie nagłym przez podmiot leczniczy nieposiadający umowy z NFZ, gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. nieterminowym rozpatrzeniu wniosków i niepoinformowanie wnioskodawcy o braku możliwości rozpatrzenia ich w terminie, nieterminowym przekazaniu środków finansowych, niezaopiniowaniu pozytywnie rozpatrzonych wniosków pod względem zasadności kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej. 212 6.Prawidłowość przeprowadzania przez OW NFZ postępowań w zakresie zamówień publicznych o wartości poniżej 130 tys. zł., gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. niewpisaniu kodu CPV przedmiotu zamówienia we wnioskach o zamówienie publiczne, nieudokumentowaniu szacowania wartości przedmiotu zamówienia, niewskazaniu w zaproszeniach do składania ofert terminu ich składania oraz kryteriów oceny, niewskazaniu w notatce służbowej terminu rozeznania rynku, niewpisaniu do rejestru umów, umowy podpisanej z wykonawcą. 7.Prawidłowość przeprowadzania postępowań w zakresie zamówień publicznych, gdzie stwierdzono m.in. nieprawidłowości w niewpisaniu kodu CPV przedmiotu zamówienia we wniosku o zamówienie publiczne, niezatwierdzeniu przez kierownika zamawiającego zmian SWZ wprowadzonych przez komisję przetargową czy nieprawidłowe dokumentowanie sprawy w EZD. 8.Prawidłowość przeprowadzenia postępowań rekrutacyjnych, gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. wpisaniu w ogłoszeniu o naborze dwóch różnych terminów składania dokumentów; nieterminowym przekazanie do publikacji listy kandydatów, spełniających wymagania formalne, przekazaniu do publikacji w BIP listy kandydatów, nieterminowym przesłaniu wiadomości e-mail do osób biorących udział w postępowaniu rekrutacyjnym z podziękowaniem oraz ankietą, nieprawidłowym dokumentowaniem sprawy w EZD. 9.Prawidłowość przeprowadzania przez OW NFZ postępowań w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, gdzie nie stwierdzono uchybień i nieprawidłowości. 10.Prawidłowość wydawania przez OW NFZ decyzji administracyjnych w sprawie zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę nieuprawnioną, na podstawie art. 50 ustawy o świadczeniach, gdzie nie stwierdzono uchybień i nieprawidłowości. W ramach kontroli funkcjonalnej komórki organizacyjne Centrali NFZ przeprowadziły łącznie 20 kontroli, w tym 19 kontroli planowych i jedną kontrolę doraźną, tj. Departament Ekonomiczno-Finansowy (DEF) – pięć kontroli planowych, Departament ds. Służb Mundurowych (DSM) – dwie kontrole planowe, Biuro Księgowości (BK) – trzy kontrole planowe, Gabinet Prezesa Funduszu (GPF) – dwie kontrole planowe, Departament Świadczeń Opieki Zdrowotnej (DSOZ) – trzy kontrole planowe, Departament Obsługi Klientów i Profilaktyki (DOKiP) – trzy kontrole planowe, Biuro Spraw Pracowniczych (BSP) – jedną kontrolę planową i jedną doraźną. 1.DEF przeprowadził kontrole w zakresie wykonania planu finansowego, gdzie nie stwierdzono uchybień i nieprawidłowości. 2.DSM przeprowadził kontrole w zakresie realizacji zadań obronnych, obrony cywilnej i zarządzania kryzysowego, gdzie stwierdzono uchybienie w postaci ogólnego opracowania procedury zawartej w Kartach Realizacji Zadań Operacyjnych. 3.BK przeprowadziło kontrole w zakresie prawidłowości prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania sprawozdań finansowych, obiegu dowodów księgowych oraz regulowania zobowiązań i dochodzenia należności, gdzie nie stwierdzono uchybień i nieprawidłowości. 213 4.GPF przeprowadził kontrole w zakresie wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z ubezpieczenia zdrowotnego – art. 109 ustawy o świadczeniach oraz z tytułu poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych osobom nieuprawnionym – art. 50 ustawy o świadczeniach, gdzie stwierdzono uchybienia w postaci niezachowania ustawowych terminów, niewskazania wszystkich aktów prawa materialnego, błędnego wskazania przesłanki umorzenia postępowania, wskazania nieprawidłowego terminu zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. 5.DSOZ przeprowadził kontrole sposobu procedowania wniosków o indywidualne rozliczenie za zgodą płatnika pod kątem sposobu weryfikacji poniesionych kosztów przez świadczeniodawców w ramach umów w rodzaju leczenie szpitalne, gdzie stwierdzono m.in. uchybienia w nieterminowym rozpatrywaniu wniosków. 6.DOKiP przeprowadził kontrole w zakresie: prawidłowości rozpatrywania skarg i wniosków składanych na świadczeniodawców, gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. nieprawidłowym kwalifikowaniu spraw z katalogu klas JRWA, niewskazaniu w wezwaniach o uzupełnienie danych podstawy prawnej, niewskazaniu terminu na uzupełnienie braków, nieterminowego przekazania skarg do właściwego organu; niewskazaniu pouczenia o możliwości wniesienia ponaglenia, nieterminowe rejestrowaniu skarg i wniosków; prawidłowości realizacji Księgi Jakości Obsługi Klientów NFZ – kontrola nie została zakończona w 2023 r. 7.BSP przeprowadziło kontrolę w zakresie prawidłowości prowadzenia dokumentacji pracowniczej, gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. prowadzeniu akt osobowych pracowników niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, stosowaniu nieobowiązujących wzorów dokumentów kadrowych, niekierowaniu pracowników na badania wstępne przed zmianą ich stanowisk na kierownicze. Kontrola wewnętrzna w oddziałach wojewódzkich w 2023 r. realizowana była przez Zespoły Kontroli Wewnętrznej, które przeprowadziły łącznie 99 kontroli wewnętrznych (5 niezakończonych w 2023 r.). Obszarami najczęstszej poddawanymi kontroli były: 1.Planowanie, kontraktowanie i finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. przekroczeniu terminu przekazania ogłoszenia o wyniku rozstrzygnięcia postępowania Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich, nienałożeniu na świadczeniodawcę kary umownej za nieprzestrzeganie terminów zwrotu niewykorzystanych środków, nieterminowym przekazywaniu informacji z realizacji rozliczeń międzyoddziałowych, nieprawidłowym dokumentowaniu spraw w EZD, braku sprawozdawczości wewnętrznej, przekroczeniu terminu rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy, niepoprawnej weryfikacji wniosków o zgodę na transport sanitarny „daleki”. 2.Rejestracja i obieg dokumentów oraz prowadzenie korespondencji, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. niewłaściwym realizowaniu 214 rozporządzenia w zakresie wycofania skierowań na leczenie i rehabilitację uzdrowiskową, niestosowaniu zasad prostego języka w wytwarzanych dokumentach, zbędnej zwłoki w przekazywaniu do organów ścigania informacji o ujawnionych nieprawidłowościach, braku weryfikacji danych zawartych w formularzach rejestracyjnych. 3.Bezpieczeństwo fizyczne, informatyczne i dokumentacji, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. niedokonywaniu okresowej weryfikacji uprawnień, nieodbieraniu nadmiarowych/niezasadnych uprawnień do systemów i zasobów informatycznych, dokonywaniu kontroli merytorycznej sprawozdań i prognozy wydatków przez tę samą osobę, która sporządziła te dokumenty, niepoprawnym zrealizowaniu wniosków dostępowych, blokowaniu użytkownikom dostępu do sieci komputerowej, niedochowywaniu terminu określonego Polityką zarządzania bezpieczeństwem osobowym w NFZ przy odbieraniu uprawnień użytkownikom, z którymi ustał stosunek pracy, braku okresowej weryfikacji uprawnień. 4.Windykacja należności, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. realizowaniu planów spłaty bez zachowania obowiązujących terminów, braku upoważnień do działania przez osoby podejmujące czynności, wskazaniu nieprawidłowego terminu na udzielenie wyjaśnień, braku podjęcia czynności windykacyjnych, niedokonaniu korekt rozliczeń płatności ze świadczeniodawcami, którzy nie przysłali deklaracji wyboru lekarza/pielęgniarki/położnej POZ lub przesłali deklaracje nieważne. 5.Obsługa klienta, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. przekroczeniu terminu udzielenia klientom odpowiedzi na zgłoszone nieprawidłowości w IKP, niewskazaniu klientowi terminu na uzupełnienie braków formalnych, udzieleniu odpowiedzi po terminie; nieprawidłowym dokumentowaniu sprawy w EZD, udzielaniu odpowiedzi skarżącym bez uzyskania wyjaśnień od świadczeniodawców. 6.Zawieranie umów z klientami/wykonawcami, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. zawarciu umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z datą wcześniejszą niż akceptacja wniosku o zwolnienie z opłaty, braku potwierdzenia zgodności z oryginałem kopii polis, braku właściwego udokumentowania udostępnienia informacji o pozytywnie ocenionych wnioskach i podpisanych umowach. 7.Zamówienia publiczne, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. niedołączeniu do zaproszeń i umów w zakresie zamówień publicznych klauzul informacyjnych dotyczących przetwarzania danych osobowych przez NFZ, ogłoszeniu wyniku postępowania po 30-dniowym terminie, nieweryfikowaniu pod względem formalnym poprawności dokumentów przekazywanych w systemie EZD, nieterminowym publikowaniu treści na stronie internetowej. 8.Sprawy pracownicze, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. niewystarczającym dokumentowaniu procesu rekrutacji i wdrażania pracownika, niedotrzymaniu obowiązujących terminów podczas tworzenia planu szkoleń. 9.Udostępnianie informacji publicznej, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. niewskazaniu w odpowiedzi osoby wytwarzającej 215 lub odpowiadającej za treść informacji publicznej, nieterminowym udostępnieniu informacji, braku decyzji administracyjnej w przypadku nieudostępnienia informacji, nieprawidłowym dokumentowaniu sprawy w EZD. VII.2.Kontrole zewnętrzne przeprowadzone w Funduszu W jednostkach organizacyjnych NFZ instytucje kontroli zewnętrznej przeprowadziły w 2023 roku łącznie 42 kontrole, tj.: 8 kontroli rozpoczętych w latach 2021-2022, zakończonych lub pozostających w toku w 2023 r. i 34 kontrole rozpoczęte i zakończone lub pozostające w toku w 2023 r. Instytucje kontroli zewnętrznej prowadziły w Centrali NFZ 10 kontroli, a w OW NFZ łącznie 32 kontrole. Większość kontroli prowadziła Najwyższa Izba Kontroli (18) oraz Archiwum Państwowe (12). Pozostałe prowadziły: Ministerstwo Zdrowia (5), Zakład Ubezpieczeń Społecznych (3), Urzędy Wojewódzkie (2) i Centrum Projektów Europejskich (2). Kontrolowaną działalność dziewięciokrotnie oceniono pozytywnie, raz pozytywnie z nieprawidłowościami, dwadzieścia cztery razy przedstawiono ocenę opisową, dwukrotnie nie sformułowano oceny. Dla sześciu kontroli ostateczne dokumenty pokontrolne nie wpłynęły do 19.02.2024 r. Sprawozdanie o wynikach kontroli przeprowadzonych przez instytucje kontroli zewnętrznej w 2023 r. w NFZ opublikowano 3.04.2024 r. na stronie internetowej NFZ 47 . 1.Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę w zakresie: realizacji pilotażowego programu leczenia ostrej fazy udaru niedokrwiennego w Centrali NFZ i 7 OW NFZ (kujawsko-pomorskim, lubuskim, łódzkim, opolskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim), dostępności do opieki stomatologicznej w Centrali NFZ i 4 OW NFZ (mazowieckim, śląskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim), opieki psychiatrycznej nad dziećmi i młodzieżą w Centrali NFZ i oddziale wielkopolskim, realizacji poleceń Ministra Zdrowia w sprawie przyznawania dodatkowych świadczeń pieniężnych w związku z przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 w Centrali NFZ, leczenia onkologicznego w Centrali NFZ, wykonywania nadzoru nad realizacją umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w oddziale lubelskim. 2.Archiwum Państwowe przeprowadziło kontrolę w zakresie: przestrzegania przepisów o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach w Centrali NFZ i 11 OW NFZ (dolnośląskim, lubelskim, lubuskim, małopolskim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim). 3.Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło kontrolę w zakresie: 47 https://www.nfz.gov.pl/o-nfz/kontrole-nfz/kontrole-zewnetrzne-w-2023-roku-,6434.html 216 wydatkowania środków publicznych w ramach postępowań realizowanych w trybie ustawy PZP oraz zamówień poniżej 130 tys. zł w oddziałach: lubuskim i świętokrzyskim; kontraktowania świadczeń opieki zdrowotnej w oddziale podkarpackim; tworzenia korpusu kontrolerskiego w Centrali NFZ; realizacji umowy nr 1/FM/1374/2022/37 w Centrali NFZ. 4.Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził kontrolę w zakresie: prawidłowości i rzetelności obliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest ZUS oraz zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego; ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wypłacanie tych świadczeń oraz dokonywanie rozliczeń z tego tytułu; prawidłowości i terminowości opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe; wystawiania zaświadczeń lub zgłaszanie danych dla celów ubezpieczeń społecznych w oddziale, prawidłowość i rzetelność danych przekazywanych do ZUS we wnioskach o świadczenie postojowe oraz o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na podstawie ustawy z 2.03.2020 r. w 3 OW NFZ (śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim). 5.Urzędy Wojewódzkie przeprowadziły kontrolę w zakresie: realizacji powierzonych zadań oraz wykorzystania dotacji celowej przekazanej na finansowanie zadań zespołów ratownictwa medycznego w oddziale lubuskim; realizacji porozumienia dotyczącego funkcjonowania Zespołu Ratownictwa Medycznego w oddziale podkarpackim. 6.Centrum Projektów Europejskich przeprowadziło kontrolę w zakresie: wypracowania i wdrożenia systemu kompleksowej oceny funkcjonalnej w rehabilitacji z wykorzystaniem doświadczeń i rozwiązań zagranicznych w Centrali – 2 kontrole. VII.3.Audyt wewnętrzny w Funduszu Komórka audytu wewnętrznego w NFZ realizowała w 2023 r. poniższe zadania audytowe: −zapewnienie dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (trzy zadania zapewniające w 3 OW NFZ), −zarządzanie uprawnieniami do SI (sześć zadań zapewniających w Centrali i 5 OW NFZ), − czynności sprawdzające w oddziałach wojewódzkich (pięć zadań zapewniających w 5 OW NFZ), − efektywność wykorzystania systemów informatycznych – optymalizacja, integracja (trzy zadania zapewniające w 3 OW NFZ), −informacje o dostępności do świadczeń (sześć zadań zapewniających w 6 OW NFZ), −rozliczanie umów na szczepienia (cztery zadania zapewniające w 4 OW NFZ), 217 −obieg dokumentów księgowych (sześć zadań zapewniających w 6 OW NFZ), −sposób i tryb monitorowania bezpłatnego/ryczałtowego zaopatrzenia w leki uprawnionych świadczeniobiorców (sześć zadań zapewniających w 6 OW NFZ), − postępowanie o udzielanie świadczeń poza granicami kraju (6 zadań zapewniających w Centrali i 5 OW NFZ), −poziom wdrożenia EZD (pięć zadań zapewniających w 5 OW NFZ), −utrzymanie i rozwój stacji roboczych i urządzeń peryferyjnych (6 zadań zapewniających w Centrali i 5 OW NFZ), − obsługa wniosku i umowy o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne (6 zadań zapewniających w 6 OW NFZ), −rozliczanie środków z dotacji (pięć zadań zapewniających w 5 OW NFZ), − przegląd zaległych zaleceń, uwag doradczych i uwag systemowych (17 czynności doradczych w Centrali NFZ i 16 OW NFZ), −inne działania dotyczące wsparcia funkcjonowania kontroli zarządczej (czynności doradcze w Centrali NFZ i OW NFZ), −audyt procesu bezpieczeństwa IT zgodny z wymogami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych – czynności doradcze, −realizacja projektów finansowanych ze środków zewnętrznych (czynności doradcze w Centrali NFZ), − udział w Radzie Portfela Projektów (czynności doradcze w Centrali NFZ). W wyniku prowadzonych zadań audytowych powstają zalecenia, uwagi doradcze oraz uwagi systemowe. Ich wdrożenie oceniane jest podczas czynności sprawdzających. W 2023 roku przeprowadzone zostały poniższe czynności sprawdzające: − zarządzanie danymi świadczeniobiorców i osób uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej (czynności sprawdzające w Centrali NFZ), − obsługa wniosków o udzielanie i rozliczanie dofinansowania informatyzacji świadczeń opieki zdrowotnej i szkoleń (cztery czynności sprawdzające w 4 OW NFZ), − zarządzanie zmianą (cztery czynności sprawdzające w 4 OW NFZ), −organizacja korpusu kontrolerskiego (czynności sprawdzające: Centrala, w tym TWK), −bezpieczeństwo i dostępność budynków (cztery czynności sprawdzające w 4 OW NFZ), − obsługa skarg i wniosków na działalność Oddziału - analiza wyników i dokonywanie zmian (cztery czynności sprawdzające w 4 OW NFZ), −rozliczanie programów lekowych (trzy czynności sprawdzające w 3 OW NFZ), 218 −realizacja zapotrzebowań na analizy danych i raporty (5 czynności sprawdzających w 5 OW NFZ). VII.4.Sprawy sądowe W 2023 roku OW NFZ prowadziły łącznie 2 557 postępowań sądowych, czyli o 191 mniej niż w 2022 roku. Większość toczących się postępowań stanowiły sprawy cywilne z powództwa NFZ. W danym okresie sprawozdawczym OW NFZ prowadziły 1 127 takich spraw, czyli o 42 sprawy mniej niż w 2022 r. Wśród tych spraw wszczętych zostało 687 postępowań, czyli o 132 sprawy więcej niż w 2022 r. W okresie sprawozdawczym OW NFZ prowadziły 1 058 spraw sądowo-administracyjnych, czyli o 187 mniej spraw niż w 2022 r., z których 634 postępowań zostało wszczętych w 2023 roku. Tabela nr VII.1. Zestawienie spraw sądowych prowadzonych przez oddziały wojewódzkie Funduszu – stan na koniec 2023 r. Sprawy prowadzone w okresie sprawozdawczym W tym sprawy wszczęte w okresie sprawozdawczym Lp.Sprawy liczba kwota roszczeń (w tys. zł) liczba kwota roszczeń (w tys. zł) 123456 1.z powództwa Funduszu112746 276,036873 926,85 2. cywilne sprawy przeciwko Funduszowi372638 307,45110215 435,02 3.Sądowo-administracyjne1 2451 0581 316,13634 4.ogółem2 7482 557685 899,601 431 VII.5.Podejmowane przez Fundusz działania naprawcze Działania naprawcze podejmowane przez Fundusz polegają na realizacji wniosków i zaleceń pokontrolnych, wydanych w wyniku kontroli wewnętrznych i zewnętrznych zrealizowanych w Funduszu oraz wdrażaniu przez komórki organizacyjne zaleceń, uwag doradczych i systemowych, wypracowanych podczas realizacji zadań audytowych. Informacja o wykonaniu zaleceń pokontrolnych przekazywana jest właściwym komórkom kontroli wewnętrznej, instytucjom kontroli zewnętrznej w trybie określonym w przepisach, stanowiących podstawę realizacji kontroli. Monitorowanie wykonania zaleceń pokontrolnych należy do zadań komórek organizacyjnych przeprowadzających kontrolę instytucjonalną i funkcjonalną. W zakresie kontroli zewnętrznych realizowanych w Centrali NFZ, komórką, która monitoruje wykonanie zaleceń pokontrolnych jest BNW. Monitorowanie wykonania zaleceń i uwag stanowiących efekt zadań audytowych, prowadzone jest na bieżąco przez BAW. Po upływie roku od przeprowadzenia zadania audytowego przeprowadzane są czynności sprawdzające realizację zaleceń. 219 VIII.Informacje o głównej tematyce skarg, zażaleń oraz najczęstszym przedmiocie kontroli dotyczących świadczeniodawców W 2023 r. rozpatrywano zażalenia składane na podstawie art. 160 48 ustawy o świadczeniach oraz na podstawie art. 42 49 ustawy o refundacji. Główna tematyka zażaleń na czynności sprawdzające Prezesa NFZ, dotyczących realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dotyczyła zakwestionowania środków finansowych oraz nałożenia kary umownej. Od dnia 1 stycznia 2023 r. w przedmiotowym zakresie wpłynęło 35 zażaleń na czynności sprawdzające Prezesa NFZ z czego rozpatrzono trzydzieści dwa zażalenia (32), w tym: nie uwzględniono dwudziestu trzech (23) zażaleń (co stanowi 71,9% ogółu rozpatrzonych zażaleń), uwzględniono w całości cztery (4) zażalenia (co stanowi 12,5% ogółu rozpatrzonych zażaleń), uwzględniono w części pięć (5) zażaleń (co stanowi 15,6% ogółu rozpatrzonych zażaleń), nie rozpatrzono 50 merytorycznie trzech (3) zażaleń (co stanowi 9,4% ogółu rozpatrzonych zażaleń). Gówna tematyką zażaleń na czynności Prezesa NFZ dotyczące kontroli było oddalenie zastrzeżeń złożonych do wystąpień pokontrolnych oraz wezwanie do zapłaty po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego. Od dnia 1 stycznia 2023 r. w przedmiotowym zakresie wpłynęło 40 zażaleń na czynności Prezesa NFZ dotyczących kontroli z czego rozpatrzono czterdzieści (40) zażaleń, w tym: nie uwzględniono trzydziestu jeden (31) zażaleń, (co stanowi 77,5% ogółu rozpatrzonych zażaleń), uwzględniono w części jedno (1) zażalenie (co stanowi 2,5% ogółu rozpatrzonych zażaleń), uwzględniono w całości dwa (2) zażalenia (co stanowi 5% ogółu rozpatrzonych zażaleń), nie rozpatrzono 51 merytorycznie sześciu (6) zażaleń (co stanowi 15% ogółu rozpatrzonych zażaleń). Główna tematyka zażaleń na czynności dyrektorów OW NFZ W 2023 r. w Departamencie Kontroli Centrali NFZ zostało rozpatrzone jedno (1) zażalenie wniesione na czynności dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, dotyczące realizacji umowy na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę. Prezes Funduszu po zapoznaniu się ze złożonym zażaleniem wydał rozstrzygnięcie, w którym uwzględnił zażalenie w całości. Tematyka zażalenia na czynności dyrektora OW NFZ, dotyczyła nałożonych kar z tytułu opóźnienia w składaniu podpisanych zestawień refundacyjnych. Główna tematyka składanych skarg i zażaleń na czynności dyrektora OW NFZ 48 Świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki przysługuje zażalenie na czynności Prezesa Funduszu lub dyrektora wojewódzkiego oddziału Funduszu, dotyczące realizacji umowy. 49 Podmiotowi prowadzącemu aptekę, który zawarł umowę na realizację recept, przysługuje zażalenie na czynności dyrektora wojewódzkiego oddziału Funduszu dotyczące realizacji umowy. 50 W pierwszym półroczu 2024 r. rozpatrzono pozostałe trzy zażalenia (3) na czynności sprawdzające Prezesa NFZ (jedno nie zostało uwzględnione, jedno zostało uwzględnione w części i jedno zostało uwzględnione w całości). Zażalenia nierozpatrzone: inne przesłanki, w trybie art. 161 ustawy, bezprzedmiotowe, uchybienie terminu, wycofane. 51 Zażalenia nierozpatrzone: inne przesłanki, w trybie art. 161 ustawy, bezprzedmiotowe, uchybienie terminu, wycofane. 220 W 2023 roku główna tematyka składanych zażaleń na czynności dyrektora wojewódzkiego oddziału Funduszu 52 dotyczyła m.in.: nałożenia kary umownej, zakwestionowania środków finansowych, wydania zgody na rozliczenie za zgodą płatnika, ratunkowego dostępu do technologii lekowych (RDTL), wyliczenia ryczałtu, rozwiązania lub zmiany warunków umowy oraz odblokowania okresów sprawozdawczych. W przedmiotowym zakresie rozpatrzono 99 zażaleń, z czego: w 79 przypadkach nie uwzględniono zażaleń (co stanowi 79,80% ogółu rozpatrzonych zażaleń), uwzględniono w części 8 zażaleń (co stanowi 4,17% ogółu rozpatrzonych zażaleń), uwzględniono w całości 2 zażalenia (co stanowi 2,02% ogółu rozpatrzonych zażaleń), nie rozpatrzono 6 zażaleń (co stanowi 6,06% ogółu rozpatrzonych zażaleń), w 1 przypadku sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia (co stanowi 1,01% ogółu rozpatrzonych zażaleń) oraz w 3 przypadkach zażalenia rozpatrzono w innym trybie (co stanowi 3,03% ogółu rozpatrzonych zażaleń). Sprawy sądowe z powództwa cywilnego – zestawienie zakończonych spraw sądowych W 2023 r. zakończonych zostało 21 spraw prowadzonych przez OW NFZ związanych ze świadczeniami zdrowotnymi udzielonymi ponad limit określony w umowie. Z tego tytułu Fundusz poniósł koszt w wysokości prawie 21 mln zł, w tym ponad 4 mln zł z tytułu zasądzenia wyrokami sądów oraz prawie 15 mln zł z tytułu ugód sądowych. W odniesieniu do 2022 r. liczba tego typu spraw zmniejszyła się o 5 spraw. Ponadto, oprócz ww. spraw, OW NFZ zakończyły 95 postępowań o zapłatę wynikających z wykonania umowy, w wyniku których Fundusz zapłacił ogółem kwotę bliską 450 tys. zł. W odniesieniu do 2022 r. liczba zakończonych tego typu spraw jest niemal identyczna (zwiększyła się o 1 postępowanie). Tabela nr VIII.1. Zestawienie spraw sądowych zakończonych wg stanu na koniec 2023 roku. Kwota (w tys. zł) ogółemzasądzonawynikająca z ugód sądowych Lp.Sprawy Liczba spraw na rzecz Funduszu od Funduszu na rzecz Funduszu od Funduszu na rzecz Funduszu od Funduszu 1234=(6+8)5=(7+9)6789 1. związane ze świadczeniami zdrowotnymi udzielonymi ponad limity 210,0020 850,270,004 140,320,0014 863,31 2. o zapłatę wynikające z wykonania umowy 953 152,38452,813 152,38291,120,00931,57 3. postępowania sądowoadministracyjne 888518,31350,10518,31350,100,000,00 4. pozostałe postępowania sądowe 5311 591,901 438,471 561,35684,6930,55753,78 Razem15355 262,6024 023,225 232,055 466,2330,5516 548,66 W 2023 r. ogółem w OW NFZ prowadzone były 379 sprawy karne, w których Fundusz ma status oskarżyciela posiłkowego lub powoda cywilnego, wszczęte na skutek zawiadomienia 52Zgodnie z art. 160 ustawy o świadczeniach „świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje zażalenie na czynności Prezesa FNFZ lub dyrektora OW NFZ dotyczące realizacji umowy – z wyłączeniem czynności Prezesa Funduszu, o których mowa w art. 61d ust. 12 i art. 61t ust. 3 ustawy o świadczeniach”. 221 przez Fundusz organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, z czego: wszczętych zostało – 70 spraw, zakończonych zostało – 48 spraw, w toku pozostało – 285 spraw. Zasady, tryb przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków w 2023 r. w NFZ regulowały następujące przepisy: ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, z późn.zm.), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz.U. Nr 5, poz. 46), procedura do procesu: Obsługa skarg i wniosków v2.0; procedura obowiązywała od: 01.01.2023 r. do 25.04.2023 r. oraz procedura do procesu: Obsługa skarg, wniosków i odpowiedzi do klientów v2.1; procedura obowiązuje od 26.04.2023 r. W 2023 r. ewidencjonowanie skarg i wniosków odbywało się w rejestrze skarg i wniosków prowadzonym w aplikacji WEB. Tabela nr VIII.2. Liczba wpływających, rozpatrzonych i przekazanych zgodnie z właściwością skarg i wniosków. W OW NFZ rozpatrzono: 4 887 skarg i 3 wnioski, przekazano zgodnie z właściwością: 1 514 skarg i 2 wnioski, w trakcie rozpatrywania pozostało: 357 skarg. Pozostawiono bez rozpatrzenia 1 065 skarg i 1 wniosek. Pozostawiono ad acta: 119 skarg. W Centrali NFZ rozpatrzono 669 skarg i 2 wnioski, przekazano zgodnie z właściwością: 161 skarg i 1 wniosek, w trakcie rozpatrywania pozostało 29 skarg. Pozostawiono bez rozpatrzenia 100 skarg. Z poprzedniego okresu sprawozdawczego rozpatrzono łącznie 543 skargi. Terminowo rozpatrzono 4 877 skarg i 3 wnioski. 10 skarg rozpatrzono nie dochowując ustawowego terminu rozpatrzenia. Tabela nr VIII.3. Terminowość rozpatrzonych skarg i wniosków. Liczba skarg rozpatrzonych:Liczba wniosków rozpatrzonych: Na: terminowonieterminowoterminowonieterminowo świadczeniodawcę 2345 aptekę 4 969910 osobę uprawnioną 27000 NFZ 0000 inne 539110 Razem 11030 Tabela nr VIII.4. Zasadność rozpatrywanych skarg i wniosków. Skargi:Wnioski: przekazane wg właściwości przekazane wg właściwości Na wpływającerozpatrzone poza NFZ do innego OW wpływającerozpatrzone poza NFZdo innego OW świadczeniodawcę7 5674 9788426523120 aptekę4227540000 osobę uprawnioną00000000 NFZ6055400641100 inne1441197115310 Razem8 3585 5569447319530 222 Liczba skarg:Liczba wniosków: Na: zasadnychniezasadnych częściowo zasadnych zasadnychniezasadnych częściowo zasadnych świadczeniodawcę2 0052 342631010 aptekę10161000 osobę uprawnioną000000 NFZ3547728010 inne272120 Razem2 0522 842662140 W oddziałach wojewódzkich NFZ 1 908 skarg uznano za zasadne, 2 394 skarg i 3 wnioski uznano za niezasadne, 585 skarg – za częściowo zasadne. W Centrali NFZ za zasadne uznano 144 skargi i 1 wniosek, 448 skarg i 1 wniosek za niezasadne i 77 skarg za częściowo zasadne. Skargi i wnioski dotyczące świadczeniodawców Tabela nr VIII.5. Skargi i wnioski dotyczące świadczeniodawców. Liczba skarg/wniosków: Rodzaje świadczeń zdrowotnych: Zakresy świadczeń: dostępność do świadczeń jakość udzielanych świadczeń pozostałeogółem świadczenia lekarza podstawowej opieki zdrowotnej 1 236123791 438 świadczenia pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej 406652 świadczenia położnej podstawowej opieki zdrowotnej 181322 świadczenia pielęgniarki lub higienistki szkolnej1102 świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej 129309168 podstawowa opieka zdrowotna transport sanitarny w podstawowej opiece zdrowotnej 116118 poradnie specjalistyczne - wg części VIII identyfikacyjnych kodów resortowych 963159511 173 ambulatoryjne świadczenia diagnostyczne kosztochłonne 114427163 ambulatoryjna opieka specjalistyczna kompleksowa ambulatoryjna opieka specjalistyczna 142016 oddziały szpitalne - wg części VIII identyfikacyjnych kodów resortowych 41813034582 leczenie szpitalne (z wyłączeniem programów terapeutycznych - lekowych i chemioterapii) świadczenia wysokospecjalistyczne0000 refundacja dla aptek ogólnodostępna0000 gospodarka lekiem terapeutyczne programy zdrowotne i chemioterapia 152118 w warunkach oddziałów stacjonarnych56112 w warunkach oddziału/ośrodka dziennego4105 opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień w warunkach ambulatoryjnych737484 223 Rodzaje świadczeń zdrowotnych: Zakresy świadczeń: Liczba skarg/wniosków: dostępność do świadczeń jakość udzielanych świadczeń pozostałeogółem w zespole leczenia środowiskowego0000 w warunkach ambulatoryjnych126286160 w warunkach domowych345241 w warunkach ośrodka/oddziału dziennego263130 rehabilitacja lecznicza w warunkach stacjonarnych4910766 oddział medycyny paliatywnej; świadczenia w hospicjum stacjonarnym 0404 świadczenia w hospicjum domowym3227 świadczenia w hospicjum domowym dla dzieci3104 opieka paliatywna i hospicyjna świadczenia w poradni medycyny paliatywnej0000 zespół długoterminowej opieki domowej1001 pielęgniarska opieka długoterminowa domowa112013 świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze (opieka długoterminowa) ZOL/ZPO641020 stomatologia ogólna1775838273 protetyka3711112160 ortodoncja153422 ortodontyczna opieka nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki 0000 leczenie stomatologiczne inne143219 świadczenia uzdrowiskowe szpitalne/sanatoryjne dorosłych 217633130 świadczenia uzdrowiskowe szpitalne/sanatoryjne dzieci 0101 świadczenia uzdrowiskowego leczenia ambulatoryjnego 1023 lecznictwo uzdrowiskowe świadczenia rehabilitacji uzdrowiskowej0341145 pomoc doraźna i transport sanitarny świadczenia udzielane przez zespoły sanitarne typu N 2204 świadczenia udzielane przez podstawowe i specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego 413017 ratownictwo medyczne świadczenia udzielane przez wodne podstawowe i specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego 0000 profilaktyka raka szyjki macicy6006 profilaktyka raka piersi181120 program badań prenatalnych2002 profilaktyczny program zdrowotny profilaktyka chorób odtytoniowych1001 dializa otrzewnowa0000 hemodializoterapia0112 świadczenia odrębnie kontraktowane terapia hiperbaryczna0000 224 Rodzaje świadczeń zdrowotnych: Zakresy świadczeń: Liczba skarg/wniosków: dostępność do świadczeń jakość udzielanych świadczeń pozostałeogółem tlenoterapia domowa1001 żywienie pozajelitowe i dojelitowe w warunkach domowych 0000 badania zgodności tkankowej0000 badania genetyczne1001 badania izotopowe2002 terapia izotopowa0000 zaopatrzenie protetyczne0000 pozytonowa tomografia emisyjna2013 leczenie cukrzycy z zastosowaniem pompy insulinowej 0000 teleradioterapia stereotaktyczna0000 kompleksowe leczenie wrodzonej sztywności wielostawowej 0000 leczenie spastyczności opornej na leczenie farmakologiczne z zastosowaniem pompy baklofenowej 0000 wykonanie na zamówienie, po amputacji lub w przypadku wrodzonego braku w obrębie stopy 0000 protezy kończyn dolnych1203 protezy kończyn górnych0000 ortezy kończyn dolnych i górnych, gorsety oraz wyposażenie dodatkowe 1203 obuwie ortopedyczne0101 wyroby medyczne wykonywane na zamówienie1102 wyroby medyczne wyroby medyczne wykonywane seryjnie1310831 inne skargi771913109 wnioski1001 Razem3 7149143514 979 Główna tematyka skarg zasadnych na działalność świadczeniodawców to: trudności z uzyskaniem transportu medycznego, zaniedbania zespołu ratownictwa medycznego, trudności w zarejestrowaniu, odmowa przyjęcia w dniu zgłoszenia, brak możliwości dodzwonienia się do placówki, nieprzestrzeganie harmonogramu pracy lekarza, odmowa przyjęcia deklaracji wyboru albo nieuprawniona zmiana deklaracji lekarza, nieuzasadnione skreślenie z listy pacjentów oczekujących na zabieg, odmowa udzielenia świadczenia przez lekarza, pielęgniarkę poz oraz pielęgniarkę niśoz, sprawozdawanie do NFZ świadczeń, które nie były wykonane, pobranie opłaty za świadczenia gwarantowane, jakość realizowanych świadczeń, czas oczekiwania na wynik badania mammograficznego, histopatologicznego, trudności z uzyskaniem wyników badań, niehonorowanie szczególnych uprawnień do świadczeń poza kolejnością, odmowa wypisania recept ze 100% zniżką dla osoby 60+ pomimo posiadanych uprawnień, trudności z uzyskaniem recepty, odmowa wykonania badań 225 diagnostycznych, brak opieki medycznej w sanatorium, brak możliwości realizacji skierowania z powodu braków formalnych, niezabezpieczenie badań niezbędnych do przeprowadzenia planowanego leczenia, wymaganie od pacjentów badań diagnostycznych przed wizytą w poradni specjalistycznej, nieudzielenie świadczenia pomimo dwukrotnego wyznaczenia daty wizyty, odmowa zapisania w kolejkę oczekujących, odmowa udzielenia pomocy w sor, termin wizyty niezgodny z informatorem o terminach leczenia, trudności z wyznaczeniem terminu udzielenia świadczenia w trybie pilnym, odwołanie terminu świadczenia i niewyznaczenie nowego, brak możliwości realizacji badań profilaktycznych, realizacja świadczeń niezgodna z harmonogramem, odległy termin realizacji świadczenia, nieprawidłowości w realizacji świadczeń w zakresie rehabilitacji, trudności w rejestracji dzieci na szczepienia, w ustaleniu terminu szczepienia, odmowa realizacji wizyty domowej, błędne wykazanie do rozliczenia nieudzielonego pacjentowi świadczenia, niezasadne udzielanie teleporad dzieciom poniżej 6 roku życia, odmowa wystawienia wniosku na leki w ramach RDTL, nieprawidłowe wystawienie e-skierowania, brak oceny stanu zdrowia po zakończonej krioterapii, odmowa wypisania zlecenia na zaopatrzenie ortopedyczne, trudności w rejestracji na zabiegi rehabilitacyjne, sposób realizacji rehabilitacji, skrócenie cyklu rehabilitacyjnego, czas oczekiwania na rehabilitację, odmowa rehabilitacji domowej ze względu na brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, odmowa założenia wkładki wewnątrzmacicznej, brak lekarzy psychiatrów dla dzieci i młodzieży, odmowa udzielenia świadczenia pacjentowi spoza listy, odmowa udzielenia świadczenia w zakresie stomatologii, niekompleksowe udzielanie świadczeń, trudności w uzyskaniu świadczenia z powodu rejonizacji. Sposób załatwienia rozpatrywanych skarg i wniosków Każda korespondencja klienta podlegała wnikliwej analizie i w zależności od treści korespondencji podejmowane są stosowne działania. W przypadku spraw dotyczących działalności NFZ przeprowadzane było postępowanie wyjaśniające. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego skarżący otrzymuje odpowiedź, a dyrektorzy OW NFZ lub dyrektorzy komórek organizacyjnych w Centrali NFZ otrzymywali zalecenie podjęcia działań naprawczych oraz stosownych czynności wobec skarżonych pracowników. W przypadku rozpatrywania skarg na działalność świadczeniodawców, w większości przypadków konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Komórki organizacyjne właściwe do spraw skarg i wniosków występowały o wyjaśnienia do świadczeniodawców i oceniały ich działania w świetle obowiązujących przepisów oraz warunków zawartej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Komórki organizacyjne właściwe do spraw skarg i wniosków występowały również o zajęcie stanowiska przez komórki merytoryczne w oddziałach wojewódzkich NFZ, Centrali NFZ, Ministerstwie Zdrowia, Centrum e-Zdrowia, a także do konsultantów wojewódzkich lub krajowych w danej dziedzinie medycyny. Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego skarga została uznana za zasadną, świadczeniodawcy byli pouczani o konieczności przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, wzywani do prawidłowej realizacji zawartej umowy i zwrócenia uwagi na problemy zgłaszane przez pacjentów. Świadczeniodawcy mogli być ponadto objęci kontrolą w trybie skargowym z zastosowaniem środków określonych w przepisach i umowie. 226 W 2023 r. na podstawie rozpatrywanych skarg i wniosków w Kujawsko-Pomorskim OW NFZ przeprowadzono 4 kontrole świadczeniodawców. Świadczeniodawcom wydano zalecenia pokontrolne oraz nałożono kary umowne. Lubelski OW NFZ w trzech przypadkach nałożył kary umowne. Lubuski OW NFZ nałożył karę umowną na świadczeniodawcę podstawowej opieki zdrowotnej, który nagminnie nie odpowiadał na pisma oddziału, co uniemożliwiło wyjaśnienie skargi. Mazowiecki OW NFZ wystąpił do Prezesa NFZ o przeprowadzenie kontroli w trzech placówkach. Jedną karę umowną na świadczeniodawcę nałożył Warmińsko- Mazurski OW NFZ. W Zachodniopomorskim OW NFZ na jednego świadczeniodawcę nałożono karę umowną oraz rozwiązano umowę z dwoma świadczeniodawcami. W Centrali NFZ sprawy, które budziły wątpliwości, były przekazywane dyrektorom OW NFZ w celu wykorzystania służbowego lub wzmocnienia nadzoru nad realizacją warunków umów. Problematyka skarg na działalność NFZ dotyczyła m.in.: przewlekłości postępowania oddziału wojewódzkiego NFZ podczas rozpatrywania spraw, nieterminowego procedowania sprawy o ustalenie właściwego ustawodawstwa, przewlekłości postępowania w zakresie procedowania skierowania na leczenie uzdrowiskowe, niepoinformowania o zakwalifikowaniu na leczenie uzdrowiskowe, odmowy przyjęcia skierowania na leczenie uzdrowiskowe z powodu utraty daty ważności, kierowania do sanatorium z ograniczeniami dostępności dla wózków elektrycznych, zastrzeżeń do warunków lokalowych w Sali Obsługi Klientów, sposobu procedowania skargi i zastrzeżeń do udzielonej odpowiedzi, zastrzeżeń do procedowania sprawy o zwrot kosztów leczenia poza granicami, sposobu procedowania wniosku o transport sanitarny, nieudzielenia odpowiedzi na pismo, sposobu procedowania wniosku o rozwiązanie umowy dobrowolnego ubezpieczenia, zastrzeżeń do odpowiedzi na zgłoszenie o nieprawidłowościach na IKP, zastrzeżeń do obsługi w punkcie obsługi klientów, zachowania kierownika CUW podczas rozmowy telefonicznej, sposobu weryfikacji danych w CWU i wydania karty EKUZ, przekazania odpowiedzi na nieprawidłowy adres, bezczynności w sprawie wydania kopii dokumentów, nieinformowania przez TWK o podejmowanych czynnościach i konieczności przedłużenia prowadzonego postępowania. Działania podejmowane w celu zmniejszenia liczby skarg W celu zmniejszenia liczby skarg podejmowano m.in. następujące działania: −prowadzono postępowania wyjaśniające i przypominano o konieczności przestrzegania przepisów, warunków umowy oraz o prawach pacjenta, −kierowano pouczenia do świadczeniodawców zobowiązujące ich do realizacji umowy zgodnie z przepisami, nakładano kary umowne na świadczeniodawców, −zobowiązywano świadczeniodawców do bezwzględnego przestrzegania obowiązujących zasad udzielania świadczeń, −informowano świadczeniobiorców o przysługujących im prawach i obowiązujących zasadach udzielania świadczeń, −anonimowo monitorowano działalność świadczeniodawców i dostęp do świadczeń, −kierowano skargi do właściwych podmiotów, instytucji i organów, 227 −przekazywano świadczeniodawcom komunikaty o zmianach/aktualizacjach przepisów i wytycznych do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, −współpracowano z mediami (prasa, telewizja) i przekazywano informacje dotyczące sposobu i trybu rozpatrywania skarg i wniosków składanych przez świadczeniobiorców, −organizowano spotkania ze świadczeniobiorcami w ramach wydarzeń zewnętrznych, prelekcji, wykładów i innych form spotkań, −corocznie Małopolski OW NFZ organizuje spotkania osób pełniących obowiązki pełnomocników do spraw pacjentów w małopolskich szpitalach z przedstawicielami OW NFZ, zajmującymi się rozpatrywaniem skarg i bezpośrednią obsługą świadczeniobiorców, −Opolski OW NFZ zorganizował akcję edukacyjną: „Lekcje z NFZ” oraz szkolenie dla lekarzy w Opolskiej Izbie Lekarskiej, −w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w pracy oddziału wojewódzkiego NFZ lub komórki organizacyjnej, Biuro Nadzoru Wewnętrznego niezwłocznie przeprowadzało postępowania wyjaśniające oraz zalecało podjęcie działań naprawczych, np.: zobowiązanie dyrektora do wzmocnienia nadzoru nad realizacją zadań przez podległych pracowników, przeprowadzenie szkoleń dla pracowników, przeprowadzenie rozmów dyscyplinujących z pracownikami, przestrzeganie zasady terminowego procedowania prowadzonych spraw i udzielania odpowiedzi. Przyjęcia osobiste pacjentów w sprawach skarg i wniosków Pacjenci w sprawach skarg i wniosków przyjmowani są w pomieszczeniach, zapewniających ochronę danych osobowych, poufność oraz bezpieczeństwo pracownika NFZ. Przyjęcia były realizowane zgodnie z procedurą Obsługa skarg, wniosków i odpowiedzi do klientów wersja 2.0 i wersja 2.1 oraz Księgą Jakości Obsługi Klientów NFZ. Podczas przyjęcia skargi lub wniosku do protokołu jest realizowany obowiązek informacyjny dotyczący przetwarzania danych osobowych przez NFZ w zakresie realizacji zadań statutowych. Podczas przyjęć osobistych pracownicy NFZ udzielają również informacji na temat ogólnych zasad funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej, kierując się zasadami dostępności, profesjonalizmu i życzliwości.\r\n\r\nSUMMARY TO EVALUATE:\r\nTitle: NFZ 2023 Report: Access, Costs, and Waiting Times for Medical Services\r\nSummary: This document is a detailed report on the activities of the Polish National Health Fund (NFZ) in 2023. It outlines how public funds were spent, how waiting times for specialist appointments and procedures changed, and what new treatment and prevention programs were introduced. For citizens, it provides information on the longest queues, newly available services, and the increase in funding for various medical fields.\r\nKey Points: A significant increase in spending on hospital treatment (by 30.4%) and dental care (by 47.6%) compared to 2022., The longest waiting times are for endocrinologists (median 190 days), general systemic rehabilitation (193 days), and knee replacement surgery (197 days)., Expansion of coordinated care in primary care (POZ) to include new conditions (nephrology, pre-diabetes, thyroid diseases), enabling faster diagnosis by a family doctor., Introduction of free medications for children and youth up to 18 years of age and for people over 65., NFZ audits revealed irregularities totaling PLN 136.1 million, of which PLN 81.4 million were fines imposed on healthcare providers.\r\n\r\nEVALUATION RULES:\r\n1. Check all NUMBERS, DATES, and AMOUNTS in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n2. Check all NAMES, ORGANIZATIONS, and PLACES in SUMMARY. If any of them is missing from SOURCE -> is_valid: false.\r\n3. Check all specific LEGAL ACTIONS. If that mechanism is not present in SOURCE -> is_valid: false.\r\n\r\nIMPORTANT: Abstract concepts (e.g. \"transparency\", \"trust\") are allowed as conclusions.\r\n\r\nOUTPUT (JSON):\r\n{\r\n \"is_valid\": true/false,\r\n \"issue\": \"fabricated_entity\" / \"contradiction\" / \"none\"\r\n}\r\n\r\nFORMATTING REQUIREMENTS:\r\n1. Respond ONLY with a raw JSON object.\r\n2. DO NOT use Markdown code blocks.\r\n3. DO NOT add any introductions or explanations before or after the JSON.\r\n4. The JSON must be valid and ready to parse.\r\n\r\n", "ai_response_raw": "{\n \"is_valid\": true,\n \"issue\": \"none\"\n}" }, { "timestamp": "2026-05-20T17:02:18.624Z", "source_url": "https://storage.googleapis.com/lustra-web-prod/pl/sejm/10/legislations/10_618/text/index.html", "model": "deepseek-v4-pro", "prompt_sent": "\r\nYou are an expert in the law of the Poland, whose task is to analyze bills, resolutions, and other legislative documents, and then prepare information from them in an accessible way for citizens. Your goal is to present information so that citizens can assess the impact of legislation on their lives themselves, even without specialized legislative knowledge. Focus on facts and the objective effects of the introduced changes, avoiding value judgments and personal opinions. All legal jargon is forbidden. Present information in a clear, concise, and engaging way, so that it is understandable to a person without legal education. Avoid long, complex sentences. Instead of writing \"the bill aims to amend the tax code...\", write \"Tax changes: new reliefs and obligations for...\". Continue your work until you solve your task. If you are not certain about the generated content, analyze the document again – do not guess. Plan your task well before starting it. In the summary and key points, if possible and justified, emphasize what specific benefits or effects (positive or negative) the law introduces for citizens' everyday life, their rights and obligations, personal finances, safety, and other important issues (e.g. categorical prohibitions and orders, or the most important specific financial and territorial allocations).\r\n\r\nYour response MUST be in JSON format - and contain the following keys.\r\nBefore returning the response, carefully verify that the entire JSON structure is 100% correct, including all commas, curly braces, square brackets, and quotation marks. Invalid JSON is unacceptable and will make it impossible to process your work.\r\n\r\nCarefully analyze the following text of the legal document. This is the content on the basis of which you must generate the summary and key points:\r\n--- DOCUMENT START ---\r\nDruk nr 618 Warszawa, 7 sierpnia 2024 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Minister Zdrowia DLU.070.2.2024.ID.2 Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku Zgodnie z art. 187 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146) przedkładam zaopiniowane przez Ministra Finansów - Roczne sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 rok, przyjęte uchwałą Rady Narodowego Funduszu Zdrowia Nr 17/2024/IV z dnia 27 czerwca 2024 r. w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 r., wraz ze stanowiskiem Ministra Zdrowia w sprawie przedmiotowego Sprawozdania. Z wyrazami szacunku z upoważnienia Ministra Zdrowia (-) Jerzy Szafranowicz Podsekretarz Stanu /dokument podpisany elektronicznie/ Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Strona 1 z 7 Stanowisko Ministra Zdrowia w sprawie Sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2023 Zgodnie z art. 102 ust. 5 pkt 11 i art. 187 ust 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146 ), dalej zwanej ustawą o świadczeniach, Prezes Funduszu przedstawia corocznie ministrowi właściwemu do spraw zdrowia oraz ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, nie później niż do dnia 30 czerwca roku następnego, roczne sprawozdanie z działalności Funduszu przyjęte przez Radę Narodowego Funduszu Zdrowia. Sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2023, zwane dalej Sprawozdaniem, zostało zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o świadczeniach przyjęte przez Radę Funduszu na mocy uchwały Nr 17/2024/IV z dnia 27 czerwca 2024 roku w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 rok. Minister Zdrowia ma obowiązek przedstawić Sprawozdanie Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej nie później niż do dnia 31 sierpnia, po zaopiniowaniu tego sprawozdania przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Minister Finansów przedstawił opinię dotyczącą Sprawozdania pismem z dnia 18 lipca 2024 r., znak FS1.4542.14.2024, w którym nie zgłosił uwag (pismo załączono do Stanowiska). Sprawozdanie przedstawia istotne działania podejmowane przez Fundusz w roku 2023, dotyczące realizacji jego zadań ustawowych. Dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej Najważniejszą częścią Sprawozdania, wymaganą przez art. 102 ust. 5 pkt 11 ustawy o świadczeniach jest informacja o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. Dostępność do świadczeń została w Sprawozdaniu scharakteryzowana na podstawie danych dotyczących: (a) wielkości nakładów finansowych na poszczególne rodzaje świadczeń, informacji dotyczącej liczby: (b) świadczeniodawców, (c) zawartych umów oraz (d) świadczeń opieki zdrowotnej, a ponadto (e) informacji wynikających z list oczekujących (na podstawie mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania na poszczególne rodzaje świadczeń opieki stacjonarnej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej). W roku 2023 środki przewidziane w planie finansowym na zapewnienie świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) zwiększyły się o 15,8% w porównaniu z rokiem poprzednim i wyniosły Strona 2 z 7 18, 1 mld zł. W poszczególnych zakresach POZ 9 358 świadczeniodawców udzieliło 180,4 mln porad 28,7 mln pacjentom. W 2023 roku w podstawowej opiece zdrowotnej nastąpił dalszy rozwój opieki koordynowanej, w celu szybszego oraz skuteczniejszego diagnozowania i leczenia wybranych chorób przewlekłych, a także poprawy dostępu do wybranych świadczeń specjalistycznych. W porównaniu z rokiem poprzednim rozszerzono tę formę opieki o świadczenia z zakresu diabetologii dotyczące diagnostyki i leczenia osób, u których stwierdzono stany przedcukrzycowe oraz choroby tarczycy, a także wprowadzono nowe świadczenie w zakresie nefrologii dotyczące diagnostyki i leczenia przewlekłej choroby nerek. Ponadto rozszerzono realizację świadczeń zdrowotnych w ramach budżetu powierzonego na populację pacjentów poniżej 18 roku. Na koniec 2023 roku opieka koordynowana stanowiła istotną część POZ, gdyż objęto nią 13, 2 mln pacjentów, co stanowiło łącznie 39 % ogółu populacji objętej opieką POZ. Wartość umów podpisanych na 2023 rok z 5 313 świadczeniodawcami w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej w porównaniu z rokiem 2022 wzrosła o 25,4% i wyniosła 8, 8 mld zł. Ze świadczeń ambulatoryjnej opieki specjalistycznej skorzystało ponad 17,5 mln pacjentów, przy czym łączna liczba wszystkich porad w 2023 roku wyniosła ok. 89,9 mln. Świadczenia w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna realizowane są w poradniach specjalistycznych, w formie porad, programów kompleksowej opieki nad pacjentem z cukrzycą i HIV oraz ambulatoryjnych świadczeń kosztochłonnych (np. rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, gastroskopia). Z informacji dotyczących list oczekujących wynika, że wśród poradni z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących w trybie stabilnym najdłużej oczekuje się na świadczenia poradni endokrynologicznych (dla których mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania wynosi 190 dni), gastroenterologicznych (153 dni), kardiologicznych (110 dni), okulistycznych (86 dni) i alergologicznych (79 dni). W porównaniu z rokiem poprzednim odnotowano zwiększenie liczby osób zgłaszających się w celu uzyskania tych świadczeń, co - mimo, że coraz więcej pacjentów uzyskuje świadczenie - powoduje wydłużenie czasów oczekiwania do wyżej wymienionych komórek organizacyjnych. Wartość kontraktów podpisanych na 2023 rok na leczenie szpitalne wzrosła o 30,4% w stosunku do nakładów z roku ubiegłego i wyniosła 92, 1 mld zł. Umowy zawarto z 964 świadczeniodawcami, którzy udzielili około 17, 3 mln świadczeń (wzrost w stosunku do roku poprzedniego o 9,8%). W 2023 roku Fundusz sfinansował świadczenia z zakresu chemioterapii dla ponad 180 tys. osób na kwotę 1, 9 mld zł. Do oddziałów szpitalnych, do których oczekiwało najwięcej osób w skali kraju, najdłuższe czasy oczekiwania odnotowywano do oddziałów Strona 3 z 7 otorynolaryngologicznych (mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla przypadków stabilnych wyniosła 124 dni), chirurgii urazowo-ortopedycznej (79 dni), neurochirurgicznych i gastroenterologicznych (60 dni). W przypadku tych oddziałów, w porównaniu z rokiem 2022, odnotowano skrócenie średniego czasu oczekiwania w oddziałach chirurgii urazowo-ortopedycznej (o 15 dni) oraz neurochirurgicznych (o 16 dni). W 2023 roku Fundusz zawarł umowy na udzielanie świadczeń z zakresu 121 programów lekowych, w tym 40 programów onkologicznych. Wartość świadczeń udzielonych w ramach tych umów wyniosła ok. 10,1 mld zł. W ramach programów onkologicznych i nieonkologicznych leczono ponad 250 tys. pacjentów. Największe środki zostały wydatkowane w programach leczenia: raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej (1 027 mln zł - co stanowi 10,28 % kosztów wszystkich wykonanych świadczeń związanych z programami lekowymi), raka piersi (1 019 mln zł -10,19%), chorych na stwardnienie rozsiane (698 mln zł - 6,99%), oraz chorych na mukowiscydozę (560 mln zł – 5,6%). Wartość kontraktów podpisanych z 1 367 świadczeniodawcami na 2023 rok na leczenie psychiatryczne oraz uzależnień wzrosła o 20,6% w stosunku do nakładów z roku ubiegłego i wyniosła ok. 5,3 mld zł. Liczba osób korzystających z tych świadczeń wynosiła 1,6 mln pacjentów. W 2023 r. najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano na świadczenia oddziałów leczenia zaburzeń nerwicowych (mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla przypadków stabilnych wyniosła 108 dni), poradni dla osób z autyzmem dziecięcym (30 dni) oraz poradni leczenia nerwic (31 dni). Należy podkreślić, że pacjenci zakwalifikowani jako przypadki pilne do wymienionych komórek organizacyjnych przyjmowani byli na bieżąco. Świadczenia z zakresu opieki długoterminowej realizowane są w ramach świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych oraz opieki paliatywnej i hospicyjnej. Wartość kontraktów podpisanych na 2023 rok na opiekę pielęgnacyjną i opiekuńczą wyniosła 3,6 mld zł, co oznacza wzrost o 28,7% w stosunku do nakładów z roku ubiegłego. Umowy realizowało 1 451 świadczeniodawców, którzy udzielili świadczeń ponad 118 tys. osób. W przypadku świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej – wartość umów wzrosła o 45% i wyniosła 1, 6 mld zł. Świadczeń udzielało 538 świadczeniodawców, którzy objęli opieką ponad 105 tys. pacjentów. Warto wskazać, że w roku 2023 w celu zachęcenia świadczeniodawców udzielających świadczeń z zakresu poradni paliatywnej do udzielania świadczeń także w domu pacjenta wprowadzono zwiększoną stawkę za świadczenia udzielane w warunkach domowych. Większość podmiotów udzielających świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej przyjmuje pacjentów na bieżąco. Strona 4 z 7 Wartość kontraktów podpisanych na 2023 rok w rehabilitacji leczniczej wzrosła w porównaniu z rokiem poprzednim o 34,1% i wyniosła 5,5 mld zł, a liczba zakontraktowanych świadczeniodawców zwiększyła się o 41 i wyniosła 2 768. Świadczenia uzyskało ponad 3,5 mln osób. Czasy oczekiwania na świadczenia z zakresu rehabilitacji należą do jednych z najdłuższych – najtrudniej dostępne są świadczenia rehabilitacji leczniczej: ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych (mediana średniego czasu oczekiwania dla przypadków stabilnych wynosi 193 dni), zakładów i ośrodków rehabilitacji pulmonologicznej (174 dni), fizjoterapii ambulatoryjnej (137 dni), zakładów i ośrodków rehabilitacji leczniczej dziennej (123 dni) oraz rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych (105 dni). Pozytywny trend w zakresie skracania czasów oczekiwania zaobserwowano w przypadku rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych - o 31 dni oraz rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych o 37 dni. Wartość zawartych umów w 2023 roku na opiekę stomatologiczną wyniosła 3,5 mld zł, co oznacza wzrost w porównaniu z rokiem 2022 o 47,6%. Świadczeń udzielało 5 435 świadczeniodawców. Z leczenia stomatologicznego skorzystało ok. 5,7 mln pacjentów. Najdłuższe średnie czasy oczekiwania dotyczą poradni ortodontycznych (mediana średniego czasu oczekiwania dla przypadków stabilnych wynosiła 62 dni), poradni chirurgii stomatologicznej (21 dni). W przypadku większości poradni stomatologicznych świadczenia udzielane są na bieżąco. Wartość zawartych umów w roku 2023 w rodzaju świadczenia kontraktowane odrębnie wyniosła 4,1 mld zł, czyli o 24,2 % więcej niż w roku 2022. Umowy w tym zakresie zawarto z 455 świadczeniodawcami, którzy udzielili ponad 11,6 mln świadczeń 310 tys. pacjentom. Do świadczeń kontraktowanych odrębnie należą m.in. dializoterapia otrzewnowa, hemodializoterapia, terapia hiperbaryczna, tlenoterapia domowa, żywienie pozajelitowe oraz dojelitowe w warunkach domowych, badania zgodności tkankowej, badania genetyczne, badania izotopowe, terapia izotopowa, pozytonowa tomografia emisyjna czy nadzór telemetryczny nad pacjentami z implantowanymi urządzeniami wszczepialnymi, W rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny Fundusz finansuje świadczenia realizowane przez zespoły sanitarne typu „N” (neonatologiczne), udzielające świadczeń w stanach nagłego pogorszenia stanu zdrowia dziecka od jego urodzenia do ukończenia 4. tygodnia życia, a w przypadkach uzasadnionych medycznie – do końca pierwszego roku życia dziecka oraz świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego, realizowane w przypadku konieczności przetransportowania pacjenta między świadczeniodawcami realizującymi świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego, w określonych stanach Strona 5 z 7 chorobowych, obejmujące transport oraz udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej. W 2023 r. 32 zespoły sanitarne typu „N” wykonały 7 201 transportów, udzielając świadczeń 6 376 dzieciom, a 120 zespołów transportu medycznego wykonało łącznie 42 454 transporty, udzielając świadczeń 40 705 osobom. W 2023 roku zadania zespołów ratownictwa medycznego były finansowane przez NFZ na zasadach i w trybie określonym w ustawie o świadczeniach. W porównaniu z 2022 r. liczba 23 umów nie ulegała zmianie, gdyż odzwierciedla liczbę rejonów operacyjnych, określonych w planie działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne, odnotowano natomiast 20 % wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń do kwoty 3, 8 mld zł. Zespoły ratownictwa medycznego wykonały łącznie ponad 3 mln wyjazdów, udzielając świadczeń 2,4 mln osobom. Wartość zawartych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie uzdrowiskowe wzrosła o 29,8 % w stosunku do roku poprzedniego i wyniosła 1,5 mld zł. W porównaniu do 2022 r. zwiększyła się liczba zrealizowanych skierowań oraz liczba osób, które skorzystały ze świadczeń lecznictwa uzdrowiskowego, w obu przypadkach nastąpił wzrost o około 9%. Zrealizowano 441 742 skierowania na leczenie uzdrowiskowe (432 845 – w trybie stacjonarnym, 8 897 – w trybie ambulatoryjnym) dla 441 179 osób. Osoby korzystające z tej formy leczenia to przede wszystkim chorzy z chorobami przewlekłymi - układu krążenia, oddechowego, nerwowego, problemami ortopedycznymi oraz reumatologicznymi. Realizacja wybranych zadań Narodowego Funduszu Zdrowia Ważną część Sprawozdania stanowi opis najważniejszych zadań realizowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, w tym takich jak: 1) zadania z zakresu monitorowania i kontroli; W 2023 r. terenowe wydziały kontroli Narodowego Funduszu Zdrowia przeprowadziły łącznie 2 683 kontroli i czynności sprawdzających, z tego 1278 kontroli dotyczyło realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, 700 ordynacji produktów refundowanych, 674 - realizacji umowy na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę w aptekach i punktach aptecznych oraz 31 dotyczących prawidłowości i zasadności udzielania świadczeń opieki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Skutki finansowe działań kontrolnych w 2023 r. wyniosły łącznie 136,1 mln zł, w tym wartość nienależnie przekazanych środków finansowych 54,7 mln zł oraz wartość nałożonych kar 81,4 Strona 6 z 7 mln zł. Szczególnie duży 74% wzrost w zakresie nienależnie przekazanych środków oraz nałożonych kar odnotowano w przypadku kontroli dotyczących realizacji i rozliczania świadczeń opieki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Wykonując zadanie w zakresie monitorowania ordynacji produktów refundowanych w 2023 roku terenowe wydziały kontroli NFZ przeprowadziły 165 kontroli, obejmując postępowaniem 785 osób uprawnionych do wystawiania recept. Większość kontroli ordynacji tj. 136 przypadki (82% ogółu) dotyczyły ordynacji realizowanych w ramach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, natomiast w 29 przypadkach skontrolowano osoby uprawnione do wystawiania recept (18%). Skutki finansowe przeprowadzonych w 2023 roku kontroli ordynacji wyniosły łącznie 5,2 mln zł. W 2023 roku przeprowadzono 229 kontrole aptek, o 35 więcej niż w roku poprzednim. Skutki finansowe były o 15,9 mln zł wyższe. Nałożono kary i zakwestionowano trzykrotnie więcej środków w porównaniu do 2022 roku. 2) realizacja zadań związanych z prawem świadczeniobiorców do planowego leczenia za granicą; Zgodnie z postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej, polscy świadczeniobiorcy mają prawo do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielonych na terenie innych państw członkowskich UE i EOG. W 2023 r. Fundusz uwzględnił 12 431 wniosków o zwrot kosztów złożonych przez świadczeniobiorców, którzy skorzystali ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu na terenie 13 państw członkowskich UE lub EOG (wzrost o 4,8% w porównaniu z 2022 r.). Łączna wartość dokonanych zwrotów z tytułu świadczeń udzielonych wyniosła 34,3 mln zł co oznacza 30,5 % wzrost w stosunku do 2022 r. Średnia wysokość wypłaconego zwrotu kosztów świadczeń, w przeliczeniu na jeden wniosek złożony w oddziale wojewódzkim Funduszu, wyniosła 2,77 tys. zł. Największa kwota zwrotów dotyczyła świadczeń z zakresu leczenia szpitalnego i wyniosła 29,8 mln zł tj. 87% łącznej kwoty zwrotów, z tego 24,8 mln zł dotyczyło 9 906 zabiegów usunięcia zaćmy. W odniesieniu do wniosków dotyczących przeprowadzenia leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju, w przypadku, gdy leczenie lub badanie nie jest wykonywane na terenie Polski, Prezes NFZ wydał 110 zgód, co stanowiło 90,9% wszystkich wydanych decyzji. Podobnie, Strona 7 z 7 jak w 2022 r., największa liczba zgód dotyczyła leczenia w Niemczech i USA w zakresie świadczeń z zakresu genetyki klinicznej, kardiochirurgii oraz ortopedii i traumatologii narządu ruchu. W 2023 r. szacunkowy koszt zgód, na które pacjenci byli kierowani poza granice kraju wyniósł 59, 6 mln zł. Ponadto w 2023 r. Prezes NFZ wydał 67 decyzji wyrażających zgodę na pokrycie kosztów transportu na leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju. Szacowany łączny koszt wydanych decyzji wyniósł 1,2 mln zł. 3) prowadzenie Centralnego Wykazu Ubezpieczonych Zgodnie z danymi zgromadzonymi w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych na koniec 2023 r., prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych posiadało 36,6 mln osób, z czego 34, 1 mln osób z tytułu objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Wśród ubezpieczonych obowiązkowo 26,4 mln osób to ubezpieczeni opłacający składkę, a 7,7 mln to członkowie rodzin. Umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego zawarto z 15 484 osobami, które zgłosiły do ubezpieczenia zdrowotnego 5 424 członków rodzin. Ponadto 11 203 osobom nieubezpieczonym spełniającym kryterium dochodowe, wydano decyzje potwierdzające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, na podstawie których mogli korzystać z tych świadczeń. Gospodarka finansowa Narodowego Funduszu Zdrowia Szczegółowe informacje dotyczące gospodarki finansowej Funduszu zostały przedstawione w Sprawozdaniu finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2023 oraz w Sprawozdaniu z wykonania planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia za rok 2023. Minister Zdrowia nie zgłosił uwag do tych Sprawozdań. tel.: +48 22 694 55 55ul. Świętokrzyska 12 fax: +48 22 694 36 8400-916 Warszawa gov.pl/finanse e-mail: kancelaria@mf.gov.pl 1/1 Warszawa, 18 lipca 2024 roku Sprawa:Odp. na pismo z 1 lipca 2024 r., znak DLU.070.2.2024.ID Znak sprawy: FS1.4542.14.2024 Kontakt: Kancelaria MF tel.: +48 22 694 55 55 e-mail: kancelaria@mf.gov.pl Izabela Leszczyna Minister Zdrowia Szanowna Pani Minister, uprzejmie informuję, że nie zgłaszam uwag do przekazanego rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 rok, przyjętego przez Radę NFZ (uchwała nr 17/2024/IV z dnia 27 czerwca 2024 roku). Podstawa prawna: art. 187 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146) Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Finansów Hanna Majszczyk podsekretarz stanu UCHWAŁA Nr 17/2024/IV RADY NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA z dnia 27 czerwca 2024 r. w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 r. Na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146 i 858), Rada Funduszu uchwala, co następuje: § 1. Rada Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 18 czerwca 2024 r. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, przyjmuje roczne Sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 r., stanowiące załącznik do uchwały. § 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. Przewodniczący Rady Narodowego Funduszu Zdrowia Rudolf Borusiewicz /dokument podpisano elektronicznie/ Uzasadnienie uchwały Nr 17/2024/IV Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 czerwca 2024 r. w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 r. Stosownie do art. 100 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146 ze zm.), do zadań Rady Narodowego Funduszu Zdrowia należy przyjmowanie m.in. rocznych sprawozdań z działalności Funduszu. Zgodnie z art. 187 ust. 1 powołanej ustawy, Prezes Funduszu przedstawia corocznie ministrowi właściwemu do spraw zdrowia oraz ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, nie później niż do dnia 30 czerwca roku następnego, przyjęte przez Radę Funduszu roczne sprawozdanie z działalności Funduszu. Przy wniosku z 18 czerwca 2024 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia przekazał Radzie Funduszu roczne sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 r. Rada rozpatrzyła i przyjęła sprawozdanie na posiedzeniu w dniu 27 czerwca 2024 r. Uchwała Nr 17/2024/IV Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 27 czerwca 2024 r. w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2023 r. została podjęta jednogłośnie, dziewięcioma głosami „za”. Maciej Mekiński Radca prawny Wa-5549 Biuro Rady Funduszu 1 Filip Nowak Prezes NFZ /Dokument podpisany elektronicznie/ 2 Spis treści Wstęp..................................................................................................................................................................5 I.Podstawy prawne działalności Funduszu......................................................................................................6 II.Strategia.......................................................................................................................................................13 III.Informacje o zakresach świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez Fundusz...............................17 III.1.Ogólna charakterystyka zmian wprowadzonych w 2023 roku....................................................................17 III.1.1.Podstawowa opieka zdrowotna (POZ) ...........................................................................................................17 III.1.2.Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna (AOS)..............................................................................................19 III.1.3.Profilaktyczne programy zdrowotne...............................................................................................................20 III.1.4.Leczenie szpitalne ...........................................................................................................................................22 III.1.5.System podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej ......................................35 III.1.6.Opieka kompleksowa ......................................................................................................................................40 III.1.6.1. KOS – Zawał...................................................................................................................................................40 III.1.6.2. Onkologiczne świadczenia kompleksowe – KON .........................................................................................41 III.1.6.3. Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO)................................................................................................................43 III.1.7.Programy pilotażowe ......................................................................................................................................44 III.1.8.Świadczenia Kontraktowane Odrębnie...........................................................................................................51 III.1.9.Opieka Paliatywna i Hospicyjna .....................................................................................................................52 III.1.10.Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej...............................................52 III.1.11. Zaopatrzenie w wyroby medyczne wydawane na zlecenie............................................................................53 III.1.12. Leczenie stomatologiczne ...............................................................................................................................55 III.1.13. Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień.................................................................................................55 III.1.13.1. Ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży (I, II i III poziom referencyjny).................................56 III.1.14. Centra Zdrowia Psychicznego ........................................................................................................................57 III.1.15. Rehabilitacja lecznicza ....................................................................................................................................59 III.1.16. Ogólna charakterystyka zmian w przepisach dotyczących kontroli ..............................................................59 III.2.Realizacja świadczeń opieki zdrowotnej.....................................................................................................60 III.2.1.System Podstawowego Szpitalnego Zabezpieczenia Świadczeń Opieki Zdrowotnej ..................................60 III.2.1.1. Funkcjonowanie systemu PSZ w latach 2022-2023 ......................................................................................60 III.2.2.Postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ...............................65 III.2.2.1. Liczba i wartość umów w 2023 roku..............................................................................................................66 III.2.3.Podstawowa opieka zdrowotna.......................................................................................................................67 III.2.4.Ambulatoryjna opieka specjalistyczna ...........................................................................................................70 III.2.5.Leczenie szpitalne ...........................................................................................................................................73 III.2.6.Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień.................................................................................................74 III.2.6.1. Ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży .......................................................................................76 3 III.2.6.2. Centra Zdrowia Psychicznego ........................................................................................................................77 III.2.7.Świadczenia pielęgnacyjno-opiekuńcze .........................................................................................................77 III.2.8.Opieka paliatywno-hospicyjna........................................................................................................................79 III.2.9.Rehabilitacja lecznicza ....................................................................................................................................82 III.2.10. Leczenie stomatologiczne ...............................................................................................................................84 III.2.11.Świadczenia odrębnie kontraktowane ............................................................................................................87 III.2.12. Profilaktyczne programy zdrowotne...............................................................................................................89 III.2.13. Zaopatrzenie w wyroby medyczne .................................................................................................................91 III.2.14. Lecznictwo uzdrowiskowe..............................................................................................................................92 III.2.15. Pomoc doraźna i transport sanitarny...............................................................................................................94 III.2.15.1.Świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu „N”.........................................................95 III.2.15.2.Świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego .....................................................................97 III.2.16. Ratownictwo medyczne ..................................................................................................................................99 III.2.17. Chemioterapia ...............................................................................................................................................102 III.2.18. Programy lekowe...........................................................................................................................................103 III.2.19. Refundacja leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych dostępnych w aptece na receptę...........................................................................................108 IV.Opis realizacji przez centralę Funduszu oraz oddziały Funduszu zadań określonych w ustawie.............114 IV.1.Zadania, o których mowa w art. 42a pkt 2 ustawy o świadczeniach.........................................................114 IV.2.Zadania, o których mowa w art. 42d ustawy o świadczeniach..................................................................120 IV.3.Zadania, o których mowa w art. 42i ustawy o świadczeniach...................................................................123 IV.4.Zadania, o których mowa w art. 42j ustawy o świadczeniach...................................................................125 IV.5.Centralny Wykaz Ubezpieczonych............................................................................................................126 IV.6.Plany zakupu świadczeń............................................................................................................................130 IV.7.Zadania z zakresu monitorowania i kontroli..............................................................................................132 IV.8.Decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego..........................................141 IV.9.Instrument Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia (IOWISZ).......................................144 V.Informacje o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków NFZ ........................148 V.1.Liczba osób oczekujących.........................................................................................................................148 V.1.1.Ambulatoryjna opieka specjalistyczna .........................................................................................................153 V.1.2.Leczenie szpitalne .........................................................................................................................................154 V.1.3.Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień...............................................................................................155 V.1.4.Rehabilitacja lecznicza ..................................................................................................................................157 V.1.5.Opieka paliatywna i hospicyjna ....................................................................................................................158 V.1.6.Leczenie stomatologiczne .............................................................................................................................159 V.1.7.Wybrane świadczenia opieki zdrowotnej, na które są prowadzone odrębne listy oczekujących ...............161 4 V.1.8.Komórki organizacyjne oraz świadczenia, w których nastąpiła w okresie od grudnia 2021 roku do grudnia 2022 roku zmiana liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys. osób.................................................163 V.1.9.Przyczyny ograniczonej dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej ......................................................166 V.2.Geograficzna dostępność świadczeń opieki zdrowotnej według województw – w podziale na poszczególne zakresy tych świadczeń..............................................................................................................................170 VI.Opis organizacji Funduszu.........................................................................................................................179 VI.1.Struktura organizacyjna Funduszu.............................................................................................................179 VI.2.Stan zatrudnienia w centrali Funduszu i oddziałach wojewódzkich Funduszu.........................................183 Korpus kontrolerski – informacje o egzaminach przeprowadzonych w 2023 roku..............................................184 VI.3.Działania podejmowane w zakresie informatyzacji Funduszu, w tym realizowane projekty...................185 VI.3.1.Systemy informatyczne .................................................................................................................................185 VI.4.Wybrane projekty realizowane przez Fundusz..........................................................................................192 VI.5.Działania edukacyjne i informacyjne........................................................................................................195 VI.5.1.Zdrowe Dane .................................................................................................................................................198 VI.5.2.Telefoniczna Informacja Pacjenta (TIP).......................................................................................................199 VI.5.3.Upraszczanie języka w komunikacji Narodowego Funduszu Zdrowia.......................................................200 VI.5.4.Forum Organizacji Pacjentów.......................................................................................................................200 VI.5.5.Badanie doświadczeń klientów.....................................................................................................................201 VI.5.6.Profilaktyka i promocja zdrowia...................................................................................................................203 VII.Informacje o głównej tematyce skarg, zażaleń oraz najczęstszym przedmiocie kontroli dotyczących Funduszu....................................................................................................................................................211 VII.1.Kontrole wewnętrzne przeprowadzone przez Fundusz.............................................................................211 VII.2.Kontrole zewnętrzne przeprowadzone w Funduszu..................................................................................215 VII.3.Audyt wewnętrzny w Funduszu................................................................................................................216 VII.4.Sprawy sądowe..........................................................................................................................................218 VII.5.Podejmowane przez Fundusz działania naprawcze...................................................................................218 VIII.Informacje o głównej tematyce skarg, zażaleń oraz najczęstszym przedmiocie kontroli dotyczących świadczeniodawców..................................................................................................................................219 5 Wstęp Zasady funkcjonowania, organizację oraz zadania Narodowego Funduszu Zdrowia, zwanego dalej również „NFZ” lub „Funduszem”, określają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146), zwanej dalej „ustawą o świadczeniach” oraz wydanego na podstawie art. 96 ust. 8 tej ustawy, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2014 r. w sprawie nadania statutu Narodowemu Funduszowi Zdrowia (Dz. U. z 2023 r. poz. 349), zwanym dalej „statutem NFZ”. Wewnętrzna organizacja Funduszu została szczegółowo określona w regulaminach organizacyjnych Centrali i oddziałów wojewódzkich Funduszu. Niniejsze sprawozdanie zostało przygotowane na podstawie przepisu art. 102 ust. 5 pkt 11 oraz art. 187 ust.1 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym Prezes Funduszu sporządza roczne sprawozdanie z działalności Funduszu, zawierające w szczególności informację o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sprawozdanie, po uprzednim przyjęciu przez Radę Funduszu, jest przedstawiane ministrowi właściwemu do spraw zdrowia oraz ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych w terminie do dnia 30 czerwca roku następnego. Zgodnie z art. 104 ust. 1 ustawy o świadczeniach, sprawozdanie roczne z działalności Funduszu jest publikowane na stronie internetowej Funduszu. Zakres danych, jakie powinno zawierać sprawozdanie, został określony w obowiązującym od dnia 28 czerwca 2016 r. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 czerwca 2016 r. w sprawie rocznych i okresowych sprawozdań z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia oraz informacji przekazywanych wojewodom i marszałkom województw (Dz. U. Poz. 923 z późn. zm.), zwanym dalej również „rozporządzeniem Ministra Zdrowia”. Szczegółowe dane dotyczące m.in. zarządzeń Prezesa NFZ, zarządzeń Dyrektorów OW NFZ, decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, spraw sądowych, Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, realizacji umów obowiązujących w danych roku sprawozdawczym, kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, liczby osób korzystających ze świadczeń, liczby osób oczekujących na świadczenia, refundacji cen leków, czy realizacji przepisów o koordynacji zawarte są w okresowych sprawozdaniach, sporządzanych zgodnie z zakresem danych, określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Dane prezentowane w sprawozdaniu z działalności mogą się różnić się od tych, które zostały ujęte w sprawozdaniach finansowych NFZ. Różnice wynikają z ich odmiennego sposobu tworzenia, w szczególności z innego układu prezentowania danych oraz ujęcia wyników finansowych w księgach rachunkowych oddziałów wojewódzkich Funduszu. 6 I.Podstawy prawne działalności Funduszu Zasadniczym aktem prawnym stanowiącym podstawę działania NFZ jest ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, która statuuje Narodowy Fundusz Zdrowia jako państwową jednostkę organizacyjną posiadającą osobowość prawną oraz określa organizację, zadania i zasady sprawowania nad nim nadzoru. Ponadto, ustawa o świadczeniach określa warunki udzielania, zakres, zasady i tryb finansowania ze środków publicznych świadczeń opieki zdrowotnej, a także reguluje zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. W 2023 roku ustawa o świadczeniach była nowelizowana następującymi aktami prawnymi: 1.Ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1265), która wprowadziła zmiany w zakresie: −podlegania pod ubezpieczenie zdrowotne dzieci pobierających renty rodzinne. W konsekwencji zmian w zakresie rozliczenia dochodów uzyskiwanych z tytułu pobierania rent rodzinnych przez dzieci do 18. roku życia, ustawa przewidziała zmiany w zakresie podlegania pod ubezpieczenie zdrowotne ww. grupy osób, tj. zawarcie rozwiązań wyłączających wskazaną grupę spod tytułu ubezpieczenia zdrowotnego jednocześnie zachowując uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych; −podlegania pod ubezpieczenie zdrowotne osób powołanych do pełnienia funkcji. Doprecyzowanie polegało na wskazaniu wprost, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy o świadczeniach prokurenci będą objęci obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Ponadto, celem zmiany było wyłączenie z zakresu przedmiotowego art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy o świadczeniach osób otrzymujących wynagrodzenie do kwoty 6 tys. zł rocznie (przychód określony w art. 13 ust. 5 lub 6 ustawy PIT); −liczby miesięcy uwzględnianych dla określenia składki zdrowotnej (osób prowadzących działalność gospodarczą stosujących opodatkowanie na zasadach ogólnych); − zwolnień w miesięcznej składce zdrowotnej do ustalania rocznej składki zdrowotnej w odniesieniu do osób prowadzących działalność gospodarczą spełniających warunki do zwolnienia z obowiązku opłacania składki zdrowotnej za dany miesiąc, o którym mowa w art. 82 ust. 8-9b, przychody/dochody uzyskane w tych miesiącach nie będą uwzględniane w rocznych przychodach/dochodach przyjmowanych do ustalenia rocznej podstawy wymiaru składki; −minimalnej podstawy miesięcznej składki zdrowotnej; −brzmienia art. 81 ust. 2d, poprzez odniesienie się do kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego zamiast pierwszego stycznia danego roku; −rozliczania rocznej składki zdrowotnej przez osoby prowadzące działalność gospodarczą i stosujące opodatkowanie na zasadach ogólnych. Zmiana dotyczy osób prowadzących taką działalność stosujących opodatkowanie na zasadach ogólnych, które zakończą ją 7 w trakcie roku, w przypadku gdy suma opłaconych za poszczególne miesiące składek będzie niższa od składki rocznej ustalanej od całości dochodów za dany rok kalendarzowy; −terminu składania korekty dokumentów rozliczeniowych, co umożliwia obsługę wniosku o zwrot nadpłaty bezpośrednio po jego złożeniu i przyspiesza zwrot środków przedsiębiorcy; − obniżenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej dla osób współpracujących z osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą zakłada obniżenie podstawy do 75% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Szacowane obniżenie podstawy wymiaru składki spowoduje obniżenie przychodów NFZ o kwotę ok. 63 mln zł; −zasad opłacania składki zdrowotnej przez twórców i artystów (podstawa składki, zbieg tytułów); −rozliczania składki rocznej dotyczy miesiąca, do którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej również „ZUS”, przypisuje różnicę powstałą z rozliczenia rocznego w przypadku stwierdzenia rozbieżności po upływie terminu, do którego płatnik składek ma obowiązek korygować podstawę wymiaru lub składkę zdrowotną; −dodania przepisów dotyczących doręczeń elektronicznych na wzór rozwiązań funkcjonujących już w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, co zapewni możliwość szybszego informowania płatników składek o działaniach podejmowanych na ich kontach w zakresie rozliczenia składek i nadpłaty oraz niedopłaty z rozliczenia rocznego; −katalogu rodzajów działalności gospodarczej, które podlegają składce zdrowotnej w przypadku zbiegu tytułów zapewnia pełniejszą realizację zasady solidaryzmu społecznego (składka proporcjonalna od osiąganego dochodu za prawo do świadczeń) i uszczelni system ubezpieczenia zdrowotnego przed obserwowanymi zmianami w formach prowadzenia działalności nakierowanymi na uniknięcie oskładkowania; −zwolnienia ze składki zdrowotnej minimalnych przychodów z działalności opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym – dotyczy osób uzyskujących przychody z działalności opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym, które nie przekraczają miesięcznie 50% minimalnego wynagrodzenia, jeśli dodatkowo pozostają w stosunku pracy, a podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tego tytułu nie przekracza kwoty minimalnego wynagrodzenia; − składki zdrowotnej dla osoby zaliczonej do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności – dotyczy przedsiębiorców będących jednocześnie osobami z niepełnosprawnościami (umiarkowanymi lub znacznymi). Modyfikacja pozwala na obniżenie składki zdrowotnej w relacji do zaliczki na podatek dochody od osób fizycznych; 8 −terminu składania dokumentów rozliczeniowych i opłacania składek dla płatników opłacających składkę na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne – terminem składania dokumentów rozliczeniowych i opłacania składek dla płatników opłacających składkę na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne, był także termin: do 20. dnia następnego miesiąca; 2.Ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1855), która wprowadziła zmiany w zakresie zapisu gwarantującego skazanym korzystanie ze świadczeń zdrowotnych niedostępnych w przywięziennych podmiotach leczniczych, lecz z poszanowaniem zasady sprawiedliwego, równego, niedyskryminującego i przejrzystego dostępu do tych świadczeń dla wszystkich pacjentów; 3.Ustawą z dnia 16 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2770), wprowadzającą zmiany w zakresie: przeniesienia źródła finansowania kosztów świadczeń wysokospecjalistycznych i leków dla osób po 75. roku życia i leków dla kobiet w ciąży z budżetu państwa do NFZ. Rozwiązanie to zapewnia ciągłość oraz dostępność do świadczeń wysokospecjalistycznych, a także ciągłość oraz dostępność do bezpłatnych leków dla osób po 75. roku życia i dla kobiet w ciąży, finansowania wybranych programów polityki zdrowotnej – dotyczy profilaktyki, diagnostyki i leczenia antyretrowirusowego osób żyjących z HIV z modułem profilaktyki, diagnostyki i leczenia WZW typu C osób osadzonych w zakładach penitencjarnych oraz programu leczenia hemofilii i pokrewnych skaz krwotocznych. Podmiotem odpowiedzialnym za zakup produktów leczniczych oraz wyrobów medycznych określonych w programie realizowanym przez ministra właściwego do spraw zdrowia jest NFZ; rezygnacji z opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne finansowanej z budżetu państwa w ramach działu 851 – Ochrona zdrowia. Zaprzestanie opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne dotyczy osób odprowadzających składkę z tytułów wskazanych w nowym brzmieniu przepisów, w tym art. 67 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób nadal będzie istniał i będą miały one status osoby ubezpieczonej; dodania podstawy prawnej zobowiązującej ZUS, Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwanej dalej również „KRUS”, oraz inne właściwe organy rentowe wypłacające rentę rodzinną do przekazywania do Funduszu danych osób pobierających rentę rodzinną. Ponadto, zmianie uległo upoważnienie zawarte w art. 87 ust. 11 ustawy o świadczeniach, tak że rozporządzenie określające szczegółowy zakres oraz sposób przekazywania danych do Funduszu obejmuje także dane dotyczące osób pobierających rentę rodzinną, które nie ukończyły 18. roku życia; finansowania zakupu szczepionek – dotyczy kosztów zakupu szczepionek wykorzystywanych do szczepień obowiązkowych w ramach Programu Szczepień Ochronnych oraz szczepionek i innych immunologicznych produktów leczniczych 9 stanowiących rezerwę, stosowanych w razie wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub epidemii za wyjątkiem szczepionek COVID-19; nadania nowego brzmienia art. 131c ust. 3 ustawy o świadczeniach – zmiana porządkuje kwestię ewentualnego podwójnego zaliczania środków do łącznej kwoty nakładów na ochronę zdrowia; art. 131d ustawy o świadczeniach – zmiana rozszerzająca uprawnienia Ministra Zdrowia pozwalające na wykorzystanie oszczędności w ramach programów wieloletnich w celu zwiększenie dotacji podmiotowej lub przeznaczenie środków na zwiększenie funduszu zapasowego Funduszu; ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1198); ustawy o świadczeniach w art. 5 pkt 3 lit. a, art. 16 ust. 1 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 17, art. 73 pkt 1, art. 75 ust. 4, art. 86 ust. 1 pkt 4 skreślono odniesienia do zakładów kształcenia nauczycieli, które zostały zlikwidowane z dniem 1 października 2016 r., zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1198, z późn. zm.); finansowania świadczeń w rodzaju ratownictwo medyczne przez Fundusz, co powoduje, że w jednym podmiocie skupione są wszystkie zadania związane z planowaniem środków na ten cel, ich wydatkowaniem i rozliczaniem; obowiązku pokrywania ze środków NFZ, począwszy od 2023 r., wydatków dotyczących maksymalnych limitów wydatków budżetu państwa obejmujące koszty refundacji leków dla osób po 75. roku życia i leków dla kobiet w ciąży; wprowadzenia przepisów przejściowych, które dotyczą zakończenia dotychczasowej sprawozdawczości i rozliczenia otrzymanej przez Fundusz dotacji w związku z przeniesieniem finansowania leków dla osób po 75. roku życia i leków dla kobiet w ciąży z budżetu państwa do NFZ i uchyleniem art. 43a ust. 5 oraz art. 43b ust. 9 ustawy o świadczeniach. 4.Ustawą z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2140), która swoim zakresem objęła art. 188 ust. 5e przekazywanie danych do ZUS w celu weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego, w związku ze zmianami w zakresie pieczy zastępczej. 5.Ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o badaniach klinicznych produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.U. poz. 605), wprowadzającą zmiany w zakresie: −regulacji zobowiązującej sponsora do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej, niezbędnych do usunięcia skutków pojawiających się działań niepożądanych badanego produktu leczniczego lub zdarzeń niepożądanych będących następstwem przeprowadzenia procedur wykonanych wyłącznie na potrzeby badania klinicznego; −przekazywanie przez badacza lub właściwy podmiot leczniczy do właściwego oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia danych, takich jak: m.in. imię 10 i nazwisko badacza, numer PESEL uczestnika badania klinicznego czy status badania klinicznego w związku z zakwalifikowaniem do badania klinicznego poszczególnych jego uczestników; −dodania do art. 131c w ust. 3 przepisu wskazującego, że koszty ujęte w rocznym planie finansowym Funduszu Kompensacyjnego Badań Klinicznych będą zaliczane do wydatków na finansowanie ochrony zdrowia wskazanych w art. 131c ust. 1 tej ustawy. 6.Ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz.U. poz. 650), która wprowadziła zmiany w zakresie: −Krajowej Sieci Onkologicznej, zwanej dalej również „KSO”, mającej na celu zapewnienie kompleksowej opieki onkologicznej niezależnie od miejsca zamieszkania pacjenta; zapewnienie opieki onkologicznej opartej o jednakowe standardy diagnostyczno-terapeutyczne; prowadzenia przez NFZ infolinii onkologicznej na poziomie krajowym, w ramach której będą udzielane informacje o organizacji opieki onkologicznej w ramach KSO; finansowanie przez NFZ świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w ramach KSO oraz ryczałtu dla Krajowego Ośrodka Monitorującego (KOM) i Wojewódzkich Ośrodków Monitorujących (WOM), obejmujących zadania w obszarze monitorowania opieki onkologicznej powierzone podmiotom, zgodnie z art. 22 ust. 2 oraz art. 23 ust. 2. 7.Ustawą z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia (Dz.U. poz. 658), która wprowadziła zmiany w zakresie modyfikacji definicji osoby pobierającej emeryturę lub rentę, zawartej w art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach i objęcie tą definicją osób pobierających świadczenie pieniężne, z wyłączeniem dzieci w wieku do 18 lat. Zmiana ta ma na celu zachowanie spójności i czytelności przepisów ustawy o świadczeniach, a w konsekwencji objęcie świadczenia pieniężnego będącego wsparciem finansowym przewidzianym dla rodzin funkcjonariuszy, żołnierzy, druhów ochotniczych straży pożarnych oraz ratowników górskich, którzy podczas realizowania swoich obowiązków stracili życie, składką zdrowotną. 8.Ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz.U. poz. 1234), która umożliwiła potwierdzanie przez świadczeniobiorcę ubiegającego się o udzielenie świadczenia swojej tożsamości przy użyciu dokumentu mObywatel. 9.Ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. poz. 1733), która wprowadziła rozszerzenie kręgu osób, którym przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne o osoby poniżej 18. roku życia oraz powyżej 65. roku życia. Projektowane uprawnienie dotyczy jedynie pacjentów posiadających status świadczeniobiorcy w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach. 11 10.Ustawą z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1675), która wprowadziła prawo do otrzymania świadczenia kompensacyjnego ze środków Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych w związku z zaistnieniem zdarzenia medycznego, do którego doszło w ramach świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Środki Funduszu pochodzą z odpisu dotyczącego przychodów z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, o którym mowa w art. 97 ust. 3i ustawy o świadczeniach przekazywanego przez NFZ. 11.Ustawą z dnia 16 czerwca 2023 r. o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta (Dz.U. poz. 1692) wprowadzono obowiązkową autoryzację dla podmiotów wykonujących działalność leczniczą. W ramach zmian przewidziano również przejęcie przez Fundusz zadań związanych z realizacją przeglądów akredytacyjnych, dotychczas realizowanych przez Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia. 12.Ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1938), która wprowadziła: −sposób tworzenia całkowitego budżetu na refundację, zwanego dalej również „CBR”, zapewniając jednocześnie większą niż dotychczas przewidywalność tego budżetu. Zmiana miała na celu doprecyzowanie planu finansowego NFZ, w stosunku do którego odnosi się limit nie więcej niż 17%, a także usunięcie niepewności wnioskodawców (firm ubiegających się o objęcie ich leków refundacją) w odniesieniu do maksymalnej wartości CBR, po przekroczeniu której wnioskodawcy są zobowiązani do zwrotu części refundacji (tzw. payback); aktualizację listy przeciwwskazań do zasiadania w Radzie Przejrzystości i Radzie ds. Taryfikacji oraz wprowadzenia jednolitych wzorów deklaracji i oświadczeń o powiazaniach branżowych składanych przez zobowiązane osoby. Zmiana ma na celu poprawę efektywności nadzoru nad konfliktami interesów wskazanych osób; usprawnienie procesu weryfikacji ilości oraz rodzaju przepisanych świadczeniobiorcy leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych z systemu teleinformatycznego usługodawcy lub z Systemu Informacji Medycznej, o którym mowa w ustawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, w przypadku ordynowania pacjentom, którzy ukończyli 75 rok życia, bezpłatnych leków określonych w wykazie wydawanym na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy refundacyjnej. Dodatkowo zautomatyzowano dostęp osobom wystawiającym recepty do danych osobowych oraz jednostkowych danych medycznych pacjentów w zakresie recept oraz dokumentów realizacji recept, tj. dostęp niewymagający uzyskiwania zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego; rozszerzenie zakresu uprawnienia świadczeniobiorców w ciąży do bezpłatnych leków, których potrzeba stosowania wynika z ciąży lub jest z nią ściśle związana o 6- tygodniowy okres połogu. Ponadto, uprawnieniem objęte zostały również niektóre refundowane wyroby medyczne, których stosowanie w ciąży jest stosunkowo częste i uzasadnione, np. w związku z dość powszechną w czasie ciąży cukrzycą ciężarnych; 12 regulację art. 61d ustawy o świadczeniach w zakresie sposobu rozpatrywania sprzeciwu. Zmiana zapobiega dwukrotnemu rozpatrywaniu przez Prezesa Funduszu środka odwoławczego w dwóch odrębnych trybach; dodanie do zadań Funduszu finansowania pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy przez apteki ogólnodostępne; dodanie do zadań Funduszu finansowania zakupu: oszczepionek, o których mowa w art. 18 ust. 5 oraz ust. 5d ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, oraz produktów leczniczych, o których mowa w art. 18a ust. 2 tej ustawy o świadczeniach; oproduktów leczniczych i wyrobów medycznych, o których mowa w art. 48 ust. 1b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach. 13.Ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o Agencji Mienia Wojskowego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1872), która wprowadziła możliwości pełnego finansowania (obecnie możliwe tylko dofinansowanie) przez MON niektórych świadczeń zdrowotnych dla żołnierzy zawodowych. Finansowanie dotyczy świadczeń medycznych udzielanych przez podmioty lecznicze podległe MON dla: pilotów, nawigatorów, obsługi statków powietrznych, nurków i płetwonurków oraz żołnierzy zawodowych pełniących służbę w jednostkach wojsk specjalnych i w jednostkach wojsk powietrznodesantowych. Ponadto, w 2023 r. ogłoszony został tekst jednolity rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2014 r. w sprawie nadania statutu Narodowemu Funduszowi Zdrowia (Dz.U. z 2023 r. poz. 349). 13 II.Strategia Strategia Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019-2023 została przyjęta przez Radę Narodowego Funduszu Zdrowia Uchwałą nr 7/2019/III, z dnia 28 marca 2019 r. Dokument poświęcony jest koncepcji zmian, jakie będą zachodziły w NFZ w najbliższych latach. Głównym celem „Strategii Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019-2023”, zwanej dalej również „Strategią NFZ”, jest osiągnięcie przez NFZ statusu innowacyjnej instytucji zaufania społecznego. Realizacja powyższego celu jest możliwa poprzez zapewnienie sprawnej, przyjaznej i rzetelnej obsługi klientów. W 2023 roku cele strategiczne realizowane były zarówno poprzez działania projektowe jak i realizację bieżących działań statutowych w Centrali i Oddziałach Wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia, zwanych dalej również „OW NFZ” lub „oddziałem wojewódzkim Funduszu” lub „oddziałem wojewódzkim NFZ” lub „oddziałem”, które koncentrowały się na zapewnieniu jak najlepszej dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej oraz łatwego dostępu do informacji na temat samego zdrowia jak i systemu opieki zdrowotnej. W ramach upowszechniania wiedzy o zdrowiu publicznym i systemie opieki zdrowotnej w OW NFZ przeprowadzono szereg kampanii informacyjnych i edukacyjnych. Ułatwiło to pacjentom sprawne poruszanie się po systemie, zwiększyło ich poczucie bezpieczeństwa, a tym samym zaufanie do Funduszu. Wśród kampanii tych znalazły się m.in.: −spotkania w ramach projektu Warmińsko-Mazurskiego OW NFZ „18+ zdrowie”. Grupą docelową byli uczniowie szkół ponadpodstawowych, którzy z chwilą osiągnięcia pełnoletności uzyskują pełną zdolność do czynności prawnych. W czasie spotkań przekazywano informacje dotyczące praw i obowiązków związanych z ubezpieczeniem zdrowotnym, a także i korzyści wynikających z posiadania, profilu zaufanego oraz Internetowego Konta Pacjenta. Promowano również zdrowy i aktywny tryb życia; −cykl audycji radiowych dla mieszkańców województwa warmińsko-mazurskiego „Na falach zdrowia”, którego celem była popularyzacja, zwiększanie świadomości i edukacja na temat powszechnego systemu opieki zdrowotnej oraz budowa pozytywnego wizerunku NFZ; −konkurs plastyczny zorganizowany przez Lubuski OW NFZ, którego celem było edukowanie w zakresie systemu ochrony zdrowia i profilaktyki chorób, a przy tym aktywizacja twórczych postaw dzieci, poprzez prezentowanie i honorowanie ich dokonań; −„Lekcje z NFZ” – projekt Opolskiego OW NFZ, którego celem było poszerzenie świadomości młodzieży, na temat zasad funkcjonowania systemu publicznej opieki zdrowotnej, szczególnie z punku widzenia pacjenta. Uczestnicy spotkań zdobyli m.in. praktyczną wiedzę dotyczącą zasad korzystania z programów profilaktycznych finansowanych przez NFZ. Mogli dowiedzieć się też, ile razy w roku mogą zmienić lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz przez jaki czas ważne jest skierowanie, wystawione przez lekarza; −„Mamy prawa do świadczeń” (Lubelski OW NFZ). W ramach projektu, dążono 14 do podniesienia świadomości kobiet w okresie ciąży, porodu i połogu, w zakresie przysługujących im świadczeń opieki zdrowotnej i usług farmaceutycznych; −„Postaw na profilaktykę z Podlaskim NFZ”. Głównym celem projektu była edukacja mieszkańców województwa podlaskiego, w zakresie zdrowego żywienia, ograniczania cukru w diecie oraz rozwijanie aktywności fizycznej; −„Studencie, sprawdź status swojego ubezpieczenia zdrowotnego” (Lubuski OW NFZ). Celem kampanii było zapewnienie studentom możliwości sprawdzenia swojego statusu ubezpieczenia oraz wyjaśnienie im potrzeby i zasad zgłaszania do ubezpieczenia zdrowotnego, aby uniknąć w przyszłości poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej; −„Zdrowe zęby ważna sprawa! Profilaktyka i higiena jamy ustnej u dzieci w wieku od 6 miesiąca życia do okresu wczesnoszkolnego poza siedzibą WOW NFZ”. Celem Wielkopolskiego OW NFZ było przekazanie wzbogacenie wiedzy kobiet w ciąży, rodziców i opiekunów, w zakresie profilaktyki i higieny jamy ustnej dzieci oraz dostępności świadczeń gwarantowanych w zakresie leczenia stomatologiczna – profilaktycznych świadczeń stomatologicznych dla dzieci i młodzieży do ukończenia 19 r.ż. Pod koniec 2023 roku rozpoczęto kampanie informacyjne dotyczące profilaktyki i systemu opieki zdrowotnej w oddziałach wielkopolskim i pomorskim. W Centrali NFZ kontynuowano projekty promocyjne i edukacyjne takie jak m.in.: −Akademia NFZ – portal edukacyjny oraz AKADEMIA NFZ strefa edukacyjna – rozbudowanie modułu zdrowe odżywianie (diety specjalistyczne) i propozycje aktywności fizycznej dla osób dorosłych (w tym osób starszych, mieszkańców miast i wsi). −HEALTH4EUKids, ukierunkowany na promowanie zdrowego stylu życia oraz zapobieganie otyłości. Aplikacja Smart Family ma zapewnić narzędzia pomagające pielęgniarkom podstawowej opieki zdrowotnej i innym pracownikom ochrony zdrowia w poruszaniu z rodzinami kwestii związanych ze stylem życia bez wzbudzania poczucia winy oraz w zachęcaniu rodzin do określenia swoich mocnych stron w zakresie nawyków zdrowotnych. Ten sam cel realizowany jest również m.in. poprzez kontynuowanie prac nad rozwojem aplikacji dla kobiet z cukrzycą ciążową Sweet Pregna. Zadaniem aplikacji jest edukowanie użytkowniczek oraz pomoc w kontrolowaniu codziennych nawyków, które mają wpływ na rozwój cukrzycy ciążowej (prawidłowe żywienie, aktywność fizyczna, kontrola masy ciała, regularne badania) oraz dostarczać wartościowej wiedzy na tematy związane z opieką prenatalną. W 2023 roku rozpoczęto projekt CARE4DIABETES, którego głównym celem jest wsparcie pacjentów z cukrzycą typu 2 w czterech filarach (odżywianie, ćwiczenia, relaks i sen), co pozwoli na zmodyfikowanie ich nawyków żywieniowych i ogólnego stylu życia. Wyniki tego projektu oprócz poprawy dobrostanu i jakości życia pacjentów, powinny ograniczyć także koszty opieki zdrowotnej. W 2023 roku opracowano również zbiór informacji dla świadczeniodawców dotyczący opieki 15 nad pacjentami z UE „Pacjent unijny w Polsce – niezbędnik świadczeniodawcy”. W ramach celu dotyczącego wzrostu pozytywnych doświadczeń pacjentów w kontaktach z publicznym systemem opieki zdrowotnej, kontynuowano projekty „Utworzenie korpusu oficerów językowych” oraz „badanie zrozumiałości tekstów i materiałów promocyjno- informacyjnych”. Ich głównym celem jest poprawa jakości obsługi pacjentów, lepsza komunikacja wewnętrzna i zewnętrzna w NFZ. Korpus pracuje w centrali i oddziałach wojewódzkich, a jego zadaniem jest prowadzenie szkoleń dla pracowników NFZ na temat prostego języka, udzielanie indywidualnych konsultacji i upraszczanie tekstów, w tym artykułów na stronę internetową. Kontynuowany jest również projekt „Obsługa wniosków o wydanie elektronicznego Certyfikatu zastępującego EKUZ z wykorzystaniem systemu IKP”. Certyfikat Tymczasowo Zastępujący Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego przeznaczony jest dla osób uprawnionych do leczenia w NFZ, które w trakcie pobytu w jednym z państw UE/EFTA skorzystały z leczenia bez EKUZ. Certyfikat Tymczasowo Zastępujący EKUZ wystawiany jest wyłącznie na okres wsteczny, czyli na okres udzielonych świadczeń. Zadowolenie klientów z obsługi NFZ badane jest w ramach projektu „Badanie doświadczeń klientów NFZ (client experience)”. Na podstawie corocznych wyników przeprowadzane są szkolenia dla pracowników front office – sal obsługi i Telefonicznej Informacji Pacjenta TIP, koordynatorów i II linii wsparcia NFZ. W ramach realizacji celu „Poprawa jakości i dostępności świadczeń opieki zdrowotnej”, pod koniec 2023 r. rozpoczęto prace nad projektem „Odwrócona Piramida Świadczeń”. Jego podstawowym celem jest stworzenie warunków prawno-organizacyjnych do przeniesienia ciężaru realizacji świadczeń z lecznictwa szpitalnego do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz podstawowej opieki zdrowotnej. Celem działań podejmowanych w ramach projektu jest uwolnienie zasobów kadrowych, a w dalszej perspektywie skrócenie kolejek do specjalistów. W 2023 roku realizowano również zadania „Usprawnienie organizacji, zapewniające skuteczną realizację zadań”. Kontynuowano m.in. projekt „Knowledge Transfer HUB”, którego głównym celem jest wzmocnienie potencjału NFZ, poprzez wymianę wiedzy na forum krajowym i międzynarodowym, m.in. z zakresu opieki kompleksowej i koordynowanej nad pacjentem. Korzyścią płynącą z tego projektu jest identyfikacja nowoczesnych i innowacyjnych rozwiązań w ochronie zdrowia, wymiana i dzielenie się wiedzą z szerokim gronem interesariuszy, budowanie uporządkowanego repozytorium dobrych praktyk, usystematyzowanie wiedzy, promowanie NFZ w kraju i za granicą oraz nawiązanie współpracy międzynarodowej w zakresie opieki zintegrowanej. W ramach projektu „Pracujemy z pasją – Akademia zarządzania projektami NFZ” opracowano również model kompetencyjny dla kierowników projektów i członków zespołów. Przeprowadzono cykl spotkań, szkoleń i warsztatów w celu uzyskania przez kierowników projektów kompetencji opisanych w modelu oraz zbudowanie współpracy w obszarze zarządzania projektami. W 2023 r. zakończono prace nad wdrożeniem monitoringu ruchu cyfrowego w celu pełnego 16 nadzoru nad przepływem informacji, skutecznej kontroli danych i skutecznej analizy obecności złośliwego kodu. Wdrożenie monitoringu pozwoli na zmniejszenie zagrożenia związanego zarówno z ryzykiem infekcji złośliwym oprogramowaniem, jak też ryzykiem wycieku informacji. W celu zapewnienia bezpieczeństwa danych realizowany był projekt związany z zakupem i wdrożeniem usługi SOC (Security Operations Center w tłumaczeniu Centrum Monitorowania Bezpieczeństwa). Jego celem jest zapewnienie niezakłóconego świadczenia usług kluczowych i usług cyfrowych oraz osiągnięcie odpowiednio wysokiego poziomu bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych służących do świadczenia tych usług poprzez szybką reakcję na incydenty i zdarzenia, które mogą mieć negatywny wpływ na działalność Funduszu. W ramach realizacji celu Strategicznego „Poprawa efektywności funkcjonowania NFZ”, trwały prace nad Integracją oprogramowania w ramach budowy Zintegrowanego Systemu Informatycznego NFZ, zwanego dalej również „ZSI NFZ” wraz nadzorem jakości architektury, produktów wytwarzania i testami. Przeprowadzana była także modernizacja i standaryzacja infrastruktury teleinformatycznej systemu w Narodowym Funduszu Zdrowia. Cały czas trwały również prace nad opracowaniem modelu kompleksowego systemu obsługi relacji z klientami (CRM). W okresie od 01.01.2023 r. do 31.12.2023 r. w portfelu projektów znajdowało się 45 projektów, z tego na dzień 31.12.2023 r.: 27 projektów było w trakcie realizacji, 1 projekt był w trakcie rozliczania, 17 projektów zostało zakończonych. W 2023 roku w Centrali NFZ realizowano 29 projektów, w które były zaangażowane 333 osoby, w tym 6 projektów było finansowanych ze środków zewnętrznych. W OW NFZ realizowano 16 projektów, w których uczestniczyło 173 pracowników OW NFZ. Należy jednak zaznaczyć, że liczba zaangażowanych pracowników zakłada także uczestnictwo w więcej niż jednym projekcie. Dodatkowo w październiku 2023 r. rozpoczęto prace nad przygotowaniem wniosków o dofinansowanie ze środków UE następujących projektów: −wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko na lata 2021-2027 (FEnIKS), Priorytet FENX.06 Zdrowie, Działanie FENX.06.01 System ochrony zdrowia; −działania zwiększające kompetencje koordynatorów opieki w placówkach POZ w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS), Priorytet FERS.01 Umiejętności, Działanie 01.13 Umiejętności w sektorze zdrowia; −Opieka koordynowana w POZ w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS), Priorytet FERS.04 Spójność społeczna i zdrowie, Działanie 04.15 Skuteczny i odporny system ochrony zdrowia. 17 III.Informacje o zakresach świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez Fundusz III.1.Ogólna charakterystyka zmian wprowadzonych w 2023 roku III.1.1.Podstawowa opieka zdrowotna (POZ) W ramach realizacji świadczeń w podstawowej opieki zdrowotnej w 2023 r. kontynuowano działania zmierzające do poprawy dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej poprzez wdrożenie regulacji organizacyjnych i finansowych w tym nowych zadań jakim jest opieka koordynowana. Zarządzeniem Nr 163/2022/DSOZ Prezesa NFZ 1 wprowadzono od 1 lipca 2023 r. zmianę, gdzie w miejsce współczynnika 3,2 świadczeniodawcy realizujący umowy w zakresie lekarza POZ otrzymują specjalny dodatek kwotowy do stawki kapitacyjnej za tzw. wielochorobowość. Dodatek jest zależny od liczby chorób przewlekłych zdiagnozowanych u pacjenta i które zostały określone przez grupy dziedzinowe, o których mowa w zarządzeniu. Zarządzeniem Nr 3/2023/DSOZ 2 Prezesa NFZ od dnia 6 stycznia 2023 r., w ramach świadczeń realizowanych przez pielęgniarki POZ, wprowadzono do katalogu świadczeń finansowanych poza stawką kapitacyjną świadczenia pielęgniarskiego udzielanego w formie porady. Należy do nich: porada pielęgniarska w leczeniu ran, porada pielęgniarska stomijna, porada pielęgniarska urologiczna. Świadczenie to może być udzielane zarówno w domu świadczeniobiorcy jak i w miejscu udzielania świadczeń. Celem wdrożenia nowego świadczenia pielęgniarskiego w formie cyklu 10 porad odrębnie finansowanych jest zwiększanie dostępności do świadczeń pielęgnacyjno- opiekuńczych pacjentom po przebytej hospitalizacji, którzy wymagają wzmożonej opieki pielęgniarskiej oraz edukacji zdrowotnej w zakresie radzenia sobie z chorobą. Pozwala to na osiągnięcie satysfakcji pacjentów ze sprawowanej opieki oraz wzrost jakości udzielanych świadczeń pacjentom przewlekle chorym i ich rodzinom. Dzięki takim działaniom budowana jest strategia na rzecz zdrowia pacjenta oparta na tworzeniu świadomości zdrowotnej pacjenta i jego rodziny co wpływa na właściwą kontrolę choroby. Jednocześnie wprowadzono finansowanie poza stawką kapitacyjną wykonanie testu antygenowego w kierunku: SARS- CoV-2/grypy A+B/RSV dla populacji objętej opieką lekarza poz. Zarządzeniem Nr 78/2023/DSOZ Prezesa NFZ 3 wprowadzono zmiany wynikające z obwieszczenia Ministra Zdrowia z dnia 23 lutego 2023 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem wprowadzającego od 1 czerwca 2023 r., jako szczepienie zalecane przeciw wirusowi 1 Zarządzenie Nr 163/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 grudnia 2022 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna. 2 Zarządzenie Nr 3/2023/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 6 stycznia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. 3 Zarządzenie Nr 78/2023/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 maja 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. 18 brodawczaka ludzkiego (HPV) dziewcząt i chłopców w 12 i 13 roku życia, do ukończenia przez nich 14 roku życia, w schemacie 2-dawkowym. Jednocześnie, w celu zwiększenia dostępności do profilaktycznej opieki zdrowotnej dla uczniów szkół specjalnych, podjęto decyzję o zmianie współczynników korygujących stawkę kapitacyjną dla pielęgniarki/higienistki szkolnej w tych szkołach. Zarządzeniem Nr 99/2023/DSOZ Prezesa NFZ 4 wprowadzono zmiany sposobu wnioskowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń gwarantowanych w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna. Od daty wejścia w życie zarządzenia, wnioski na realizację świadczeń w podstawowej opiece zdrowotnej można składać wyłącznie w postaci elektronicznej. Celem zmiany jest ułatwienie przygotowania oferty przez świadczeniodawcę dotyczącej realizacji świadczeń w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna. Jednocześnie dokonano zmian wynikających z raportu Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, zwanej dalej również „AOTMiT”, nr WT.543.7.2023 w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej w związku ze wzrostem najniższego wynagrodzenia wprowadzanym ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw z dnia 31 maja 2023 r. Podwyższono wartość jednostki rozliczeniowej dla porady, stawki kapitacyjnej i ryczałtu o 6,49%, a dla ryczałtu dotyczącego transportu sanitarnego o 10%. Od 1 listopada 2023 r. zarządzeniem Nr 156/2023/DSOZ Prezesa NFZ 5 w ramach realizacji świadczeń w zakresie budżet powierzony: −diagnostyczny rozszerzono o badania: Immunoglobuliny E całkowite (IgE), Immunoglobuliny E swoiste (IgE) z panelem 10-punktowych oznaczeń dotyczącym alergii wziewnych i pokarmowych, Immunoglobuliny E swoiste (IgE) z panelem 20-punktowych oznaczeń dotyczącym alergii wziewnych i pokarmowych; −opieki koordynowanej rozszerzono o nową grupę dziedzinową – nefrologia, natomiast grupę dziedzinową - diabetologia rozszerzono o pacjentów z rozpoznaniami: R73 – Podwyższone stężenie glukozy oraz R73.0 Nieprawidłowa krzywa cukrowa (test tolerancji glukozy) a grupę dziedzinową – endokrynologia rozszerzono o pacjentów z rozpoznaniem: E05 nadczynność tarczycy. Z dniem 1 grudnia 2023 r. zarządzeniem Nr 167/2023/DSOZ Prezesa NFZ 6 wprowadzono możliwość realizacji w ramach świadczeń lekarza POZ szczepień przeciw COVID-19, zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych, 4 Zarządzenie Nr 99/2023/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 29 czerwca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. 5 Zarządzenie Nr 156/2023/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 listopada 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. 6 Zarządzenie Nr 167/2023/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej. 19 dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia. 7 III.1.2.Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna (AOS) W 2023 roku kontynuowano działania mające na celu zwiększenie roli trybu ambulatoryjnego w udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej i poprawy dostępności do przedmiotowych świadczeń. Zarządzeniem Nr 171/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 22.12.2022 r. 8 na podstawie wyceny AOTMiT wprowadzono modyfikację wycen świadczeń: gastroskopia diagnostyczna (w przypadku wskazań obejmuje test urazowy), gastroskopia diagnostyczna z biopsją, kolonoskopia diagnostyczna, kolonoskopia diagnostyczna z biopsją (z badaniem hist.-pat.), świadczenia zabiegowego z procedurą 41.311 – biopsja aspiracyjna szpiku kostnego. Zarządzeniem nr 12/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 20 stycznia 2023 r. 9 w oparciu o nowelizację rozporządzenia Ministra Zdrowia 10 wprowadzono możliwość wykonania badań: tomografii komputerowej ,rezonansu magnetycznego, oraz procedury 60.113 - przezskórnej biopsji gruczołu krokowego (nakłucie przez krocze) w znieczuleniu dożylnym w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Dodatkowo dotychczasowe znieczulenie dożylne dostępne jedynie dla badań endoskopowych przewodu pokarmowego podzielono na dwie kategorie ze zróżnicowaną wyceną: „znieczulenie całkowite dożylne – kategoria 1” – dedykowane realizacji badań endoskopowych przewodu pokarmowego gastroskopii i kolonoskopii, badań tomografii komputerowej (TK) oraz 60.113 – przezskórnej biopsji gruczołu krokowego (nakłucie przez krocze) oraz „znieczulenie całkowite dożylne – kategoria 2” – dedykowane realizacji badań rezonansu magnetycznego (RM). Zarządzeniem nr 57/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 marca 2023 r. 11 na podstawie obwieszczenia Prezesa AOTMiT dodano produkty rozliczeniowe dedykowane diagnostyce chorób reumatologicznych służące zapewnieniu kompleksowej diagnostyki w trybie ambulatoryjnym pacjentom z podejrzeniem wczesnej zapalnej choroby stawów lub układowej choroby tkanki łącznej. Przedmiotowa diagnostyka służy przeprowadzeniu pełnej diagnostyki różnicowej w celu potwierdzenia lub wykluczenia choroby o podłożu reumatologicznym. Przedmiotowe produkty to: diagnostyka podstawowa wykonywana w trybie ambulatoryjnym, diagnostyka pogłębiona wykonywana w trybie ambulatoryjnym. Dodano możliwość rozliczania farmakoterapii bólu metodą wlewów ciągłych w zakresie leczenia bólu w oparciu o grupę „Z10 Wlew dożylny innej substancji leczniczej 99.2909”. 7 Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 29 września 2023 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia (Dz. Urz. Min. Zdrow. poz. 88). 8 Zarządzenie nr 171/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 22 grudnia 2022 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. 9 Zarządzenie nr 12/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 20 stycznia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. 10 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 grudnia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. poz. 2678). 11 Zarządzenie nr 57/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. 20 Zarządzeniem nr 103/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 4 lipca 2023 r. 12 w celu podniesienia jakości udzielanych świadczeń w ramach diagnostyki onkologicznej prowadzonej na rzecz pacjentów posiadających kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego (DiLO) oraz umożliwienie pacjentom onkologicznym uzyskania świadczeń na najwyższym poziomie dodano produkty rozliczeniowe dotyczące diagnostyki patomorfologicznej: dodatkowy koszt diagnostyki patomorfologicznej w AOS – materiał onkologiczny mały oraz dodatkowy koszt diagnostyki patomorfologicznej w AOS – materiał onkologiczny specjalny, dedykowane podmiotom posiadającym certyfikat akredytacyjny Ministra Zdrowia w zakresie działalności jednostki diagnostyki patomorfologii czy też certyfikat uczestnictwa w projekcie POWER, dla świadczeniodawców, którzy w projekcie POWER pn. „Wsparcie procesu poprawy jakości w patomorfologii poprzez wdrożenie standardów akredytacyjnych oraz wzmocnienie kompetencji kadry zarządzającej podmiotami leczniczymi” uzyskali ocenę niezbędną do uznania spełnienia standardów akredytacyjnych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz funkcjonowania jednostek diagnostyki patomorfologicznej zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2021 r. w sprawie standardów akredytacyjnych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz funkcjonowania jednostek diagnostyki patomorfologicznej (Dz. Urz. Min. Zdrow. poz. 75), na poziomie minimum 75% możliwej do uzyskania liczby punktów. Ww. certyfikaty będą uwzględniane przy rozliczeniach przez okres 3 lat od ich wydania przez Ministra Zdrowia. III.1.3.Profilaktyczne programy zdrowotne W 2023 roku Fundusz kontynuował realizację założeń Strategii na lata 2019-2023 w zakresie zwiększenia działań profilaktycznych i upowszechnienia wiedzy o zdrowiu i publicznym systemie opieki zdrowotnej. Działania profilaktyczne wiązały się z upowszechnianiem wiedzy o programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ i tym samym miały na celu zwiększenie liczby osób, które skorzystają z programów profilaktycznych. Działania te były podejmowane m.in.: poprzez cykliczną akcję „Środa z Profilaktyką”, eventy profilaktyczne i stanowiska ds. profilaktyki i promocji zdrowia w salach obsługi klientów NFZ. Jest to dzień regularnej edukacji zdrowotnej, poświęcony profilaktyce chorób i promocji zdrowia. Każda środa to inny, ważny temat w obszarze profilaktyki chorób i promocji zdrowia. W 2023 r. poruszane tematy w dużej mierze dotyczyły najczęściej występujących problemów zdrowotnych, między innymi chorób onkologicznych, w tym: raka szyjki macicy; raka jajnika, raka jelita grubego; nowotworów głowy i szyi. W trakcie środowych spotkań uwagę skupiono również na zagadnieniach profilaktyki cukrzycy typu 2, profilaktyki schorzeń kręgosłupa, profilaktyki POChP. W ramach cyklu zostały omówione również tematy dotyczące korzyści z wdrażania profilaktyki od najmłodszych lat. W 2023 roku działalność informacyjno- edukacyjną prowadzono także w salach obsługi w 16 oddziałach wojewódzkich NFZ, jak również w trakcie zewnętrznych i plenerowych wydarzeń poświęconych profilaktyce i promocji zdrowia organizowanych na terenie całego kraju. Podczas eventów zrealizowanych w 2023 r. udzielono 48 181 informacji o programach profilaktycznych NFZ. 12 Zarządzenie nr 103/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 4 lipca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. 21 Wykres nr III.1. Liczba informacji udzielonych w 2023 r. o programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ. 12 150 17 464 555 7 490 1 742856 7 924 Profilaktyka raka szyjki macicy Profilaktyka raka piersi Program badań prenat... Profilaktyka chorób układu krążenia (CHUK) Program profilaktyki ... Profilaktyka przewlekłej obturacyjnej choroby płuc Profilaktyka raka jelita grubego W 2023 roku NFZ po raz kolejny wziął udział w akcji „Zdrowe Życie” zorganizowanej z inicjatywy Kancelarii Prezydenta RP. To ogólnopolski projekt poświęcony profilaktyce zdrowotnej, w którym jednym z partnerów był NFZ. W ramach akcji odbywały się działania mające na celu promowanie zdrowego stylu życia wśród dzieci i dorosłych. Wykonywane były również specjalistyczne badania i konsultacje lekarskie. Inauguracja akcji odbyła się w Skierniewicach. Mobilna Strefa Zdrowia w okresie od kwietnia do października 2023 r. odwiedziła łącznie 25 miast. W trakcie wydarzenia udzielano informacji o programach profilaktycznych, zapewniony był również bezpłatny dostęp do badań mammograficznych. Podczas całej akcji z badań mammograficznych skorzystało 1 164 pań. W ramach działania stanowisk ds. profilaktyki i promocji zdrowia w OW NFZ klienci mogli uzyskać informacje o dostępnych programach profilaktycznych. Osoby korzystające w 2023 roku z usług na stanowiskach ds. profilaktyki i promocji zdrowia najczęściej zainteresowane były następującymi programami: Profilaktyka 40+, Profilaktyka raka piersi, Profilaktyka raka szyjki macicy, Profilaktyka chorób nowotworowych, Program badań prenatalnych. W 2023 roku NFZ kontynuował finansowanie następujących programów profilaktycznych: 1.Program profilaktyki raka piersi obejmujący przesiewowe badania mammograficzne kobiet w wieku 50-69 lat, a od 1 listopada 2023 roku w wieku 45-74 lat. W przypadku nieprawidłowego wyniku mammografii w ramach programu zapewniona była dalsza diagnostyka: mammografia uzupełniająca lub USG i biopsja zmiany z badaniem histopatologicznym. Z katalogu badań pogłębionych usunięto biopsję cienkoigłową, jednocześnie dodając wykonanie oceny immunohistochemicznej receptora Er, PgR i HER 2 oraz Ki67 z materiału z biopsji gruboigłowej guza piersi w przypadku potwierdzenia w badaniu histopatologicznym komórek raka piersi. Cały program finansowany był w ramach profilaktycznych programów zdrowotnych zgodnie z rzeczywistym wykonaniem. 2.Program profilaktyki raka szyjki macicy obejmujący przesiewowe badania cytologiczne kobiet w wieku 25-59 lat, a od 1 listopada 2023 roku w wieku 25-64 lat. W przypadku nieprawidłowego wyniku cytologii w ramach programu zapewniona jest dalsza diagnostyka: kolposkopia lub kolposkopia z biopsją i badaniem histopatologicznym. Pobranie materiału do badania finansowane jest w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i podstawowej opieki zdrowotnej, pozostałe etapy programu finansowane są w ramach profilaktycznych programów zdrowotnych. Świadczenia we wszystkich etapach finansowane były zgodnie z rzeczywistym wykonaniem. 22 3.Program badań prenatalnych, który skierowany jest do kobiet w ciąży spełniających co najmniej jedno z następujących kryteriów: wiek matki od 35 lat, wystąpienie w poprzedniej ciąży aberracji chromosomowej płodu lub dziecka, stwierdzenie wystąpienia strukturalnych aberracji chromosomowych u ciężarnej lub u ojca dziecka, stwierdzenie znacznie większego ryzyka urodzenia dziecka dotkniętego chorobą uwarunkowaną monogenowo lub wieloczynnikową, stwierdzenie w czasie ciąży nieprawidłowego wyniku badania USG i/lub badań biochemicznych wskazujących na zwiększone ryzyko aberracji 40-chromosomowej lub wady płodu. Obejmuje badania biochemiczne, USG tzw. „genetyczne”, obliczenie ryzyka wystąpienia chorób u płodu, a w uzasadnionych przypadkach badanie genetyczne materiału płodowego i poradę genetyczną. Finansowany był w ramach profilaktycznych Programów zdrowotnych. 4.Program profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc – POChP) obejmujący edukację antynikotynową, spirometrię w uzasadnionych przypadkach, edukację oraz terapię antynikotynową. Finansowany był w ramach profilaktycznych programów zdrowotnych. 5.Etap podstawowy adresowany jest do osób powyżej 18. roku życia palących papierosy, w tym – w zakresie diagnostyki POChP (przewlekłej obturacyjnej choroby płuc) – do kobiet i mężczyzn pomiędzy 40. a 65. rokiem życia. Etap specjalistyczny adresowany jest do osób od 16 r. ż. uzależnionych od palenia tytoniu/wyrobów tytoniowych, skierowanych z etapu podstawowego programu realizowanego przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub z oddziału szpitalnego oraz zgłaszających się bez skierowania. W 2023 roku na podstawie obwieszczenia Prezesa AOTMiT z dnia 7 kwietnia 2023 r. w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych, wprowadzono stosowne zmiany w warunkach finansowania programu (zarządzenie nr 89/2023/DSOZ). 6.Program badań przesiewowych raka jelita grubego, którego celem jest zapewnienie nie tylko spadku umieralności świadczeniobiorców dzięki możliwości wykrywania wczesnych bezobjawowych postaci raka poprzez wykonanie kolonoskopii przesiewowej, ale także spadek zapadalności – czyli liczby nowych nowotworów w przyszłości dzięki usuwaniu polipów w trakcie badania przesiewowego. W 2023 roku w związku z koniecznością doprecyzowania warunków finansowania programu badań przesiewowych raka jelita grubego oraz korekty ankiety dla pacjentów objętych programem badań przesiewowych raka jelita grubego (m.in. dodano pytanie o przesłanki kwalifikujące do znieczulenia ogólnego) wydano zarządzenie nr 89/2023/DSOZ. III.1.4.Leczenie szpitalne Zarządzenie Nr 10/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 17 stycznia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. 1.Na podstawie obwieszczenia Prezesa AOTMiT z dnia 21 września 2022 r. w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenie szpitalne oraz obwieszczenia z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia 23 szpitalnego obejmujących choroby wewnętrzne i odpowiednich raportów dokonano zmian obejmujących: −w zakresie reumatologii w grupach H86-H98, zmiany polegające na implementacji nowych taryf, modyfikacji i utworzeniu nowych grup: oH87 Choroby zapalne stawów i tkanki łącznej z połączenia grup H87C Choroby zapalne stawów i tkanki łącznej <4 dni i H87D Choroby niezapalne kości i stawów >3 dni, oH89 Choroby niezapalne kości i stawów z połączenia grup H89C Choroby niezapalne kości i stawów <4 dni i H89D Choroby niezapalne kości i stawów >3 dni, ozmiana warunku długości pobytu, co miało na celu zmniejszenie zjawiska krótkich hospitalizacji związanych z podawaniem leków, oH90 Zapalenia stawów, układowe choroby tkanki łącznej oraz choroby infekcyjne kości i stawów wymagające intensywnego leczenia >10 dni została przemodelowana poprzez dołączenie do pacjentów aktualnie rozliczanych grupą H90 Zapalenia stawów i układowe choroby tkanki łącznej wymagające intensywnego leczenia >10 dni pacjentów z grupy H88 Choroby infekcyjne kości i stawów, wymagających antybiotykoterapii oraz z pobytem powyżej 10 dni, oH95 Kompleksowa diagnostyka chorób reumatologicznych utworzona w celu umożliwienia rozliczania wczesnej diagnostyki chorób reumatycznych, oH96C Układowe choroby tkanki łącznej powstała z połączenia grup H96CE Układowe choroby tkanki łącznej >65 r.ż. i H96CF Układowe choroby tkanki łącznej <66 r.ż. Zniesienie podziału wiekowego był odpowiedzią na postulat środowiska eksperckiego, ponieważ koszty leczenia pacjentów w obu grupach nie są związane z wiekiem pacjenta a z wielochorobowością, która pojawia się u pacjentów z chorobami reumatycznymi około 40 r.ż., −w zakresie chorób wewnętrznych zmiany polegające na implementacji nowych taryf, modyfikacji i utworzeniu nowych grup: oK25 Zaburzenia odżywiania i zaburzenia wodno-elektrolitowe z połączenia grup K26 Zaburzenia wodno- elektrolitowe i K27 Zaburzenia odżywiania, oK40 Cukrzyca z powikłaniami i inne stany zaburzeń glikemii z połączenia grup K35 Cukrzyca z powikłaniami i inne stany hipoglikemiczne i K37 Cukrzyca ze stanami hiperglikemicznymi, oK28F Wrodzone wady metaboliczne >18 r.ż. <66 r.ż., oP52 Wrodzone wady metaboliczne <18 r.ż., oz grupy K28F Wrodzone wady metaboliczne < 66 r.ż. wyodrębniono populację dziecięcą i stworzono dwie odrębne grupy: K28F Wrodzone wady metaboliczne >18 r.ż. <66 r.ż. oraz P52 Wrodzone wady metaboliczne <18 r.ż. 2.W Katalogu produktów do sumowania podniesiono wycenę punktową produktów rozliczeniowych dedykowanych gastroskopii i kolonoskopii diagnostycznej w trybie 24 ambulatoryjnym – zmiana ma na celu ujednolicenie wycen tożsamych świadczeń w innych rodzajach świadczeń oraz w zakresie produktów związanych z leczeniem krwią i jej składnikami, dokonano aktualizacji wartości produktów, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2022 r. w sprawie określenia wysokości opłat za krew i jej składniki w 2023 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 2817). 3.Wprowadzono zmiany związane z obwieszczeniem Prezesa AOTMiT z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego obejmujących choroby wewnętrzne. W zakresie załącznika 3e pozostawiono współczynniki korygujące dla grup z sekcji F, G i L, które nie zostały objęte ww. obwieszczeniem; 4.W związku z wynikami opracowania AOTMiT nr WT.5403.7.2022 z dnia 29 lipca 2022 r. dotyczącego analizy kosztów będących podstawą przygotowania taryf świadczeń szpitalnych z zakresu reumatologii dokonano następujących modyfikacji: −zniesiono dotychczasowy podział ze względu na czas pobytu między grupami: H87C Choroby zapalne stawów i tkanki łącznej <4 dni i H87D Choroby zapalne stawów i tkanki łącznej >3 dni, −zniesiono dotychczasowy podział ze względu na czas pobytu między grupami H89C Choroby niezapalne kości i stawów <4 dni i H89D Choroby niezapalne kości i stawów >3 dni, −dokonano zmian w zakresie charakterystyki grupy H90 Zapalenia stawów, układowe choroby tkanki łącznej wymagające intensywnego leczenia >10 dni. W ramach grupy H90 umożliwiono rozliczanie świadczeń udzielanych pacjentom z chorobami infekcyjnymi kości i stawów hospitalizowanych dłużej niż 10 dni i wymagających antybiotykoterapii. Wyodrębniono populację kosztochłonnych pacjentów dotychczas rozliczanych w ramach grupy H88 Choroby infekcyjne kości i stawów - głównie pacjenci cierpiący na ropne zapalenia stawów. Do listy ICD9 grupy H90 dodano procedury: 99.210 Wstrzyknięcie antybiotyku nieokreślone, 99.211 Podanie antybiotyku na nośniku, 99.218 Podanie antybiotyku dożylnie lub we wlewie, 99.219 Wstrzyknięcie antybiotyku – inne. Do listy ICD10 grupy H90 dodano rozpoznania: M00.0 Gronkowcowe zapalenie jedno- lub wielostawowe, M00.1 Pneumokokowe zapalenie jedno- lub wielostawowe, M00.2 Paciorkowcowe zapalenia jedno- lub wielostawowe, M00.8 Inne bakteryjne zapalenia jedno- lub wielostawowe, M00.9 Ropne zapalenia stawów, nieokreślone, M46.2 Zapalenie kości i jamy szpikowej kręgu, M46.3 Infekcja krążka międzykręgowego (ropna), M46.5 Inne infekcyjne choroby kręgosłupa, M86.6 Inne przewlekłe zapalenie kości i szpiku, M86.8 Inne zapalenie kości i szpiku, Do listy dodatkowej ICD10 H8s dodano rozpoznania: M01.0 Meningokokowe zapalenie stawów (A39.8+), M01.1 Gruźlicze zapalenie stawów (A18.0+), M01.2 Zapalenie stawów w chorobie z Lyme (A69.2+), M01.3 Zapalenie stawów towarzyszące innym bakteryjnym chorobom sklasyfikowanym gdzie indziej, M01.4 Zapalenie stawów w różyczce (B06.8+), −zniesiono dotychczasowy podział wiekowy między grupami H96CE Układowe choroby tkanki łącznej >65 r.ż. i H96CF Układowe choroby tkanki łącznej <66 r.ż.; Analiza AOTMiT wykazała, że koszty leczenia pacjentów w obu grupach nie są związane 25 z wiekiem pacjenta a z wielochorobowością, która pojawia się u pacjentów z chorobami reumatycznymi około 40 r.ż., −wprowadzono nowy produkt umożliwiający wczesną diagnostykę schorzeń reumatologicznych H95 Kompleksowa diagnostyka chorób reumatologicznych. 5.W związku z wynikami opracowania AOTMiT nr WT.521.2.2022 z dnia 7 listopada 2022 r. dotyczącego analizy świadczeń gwarantowanych obejmujących leczenie chorób wewnętrznych: − połączono grupy: K26 Zaburzenia wodno-elektrolitowe i K27 Zaburzenia odżywiania oraz K35 Cukrzyca z powikłaniami i inne stany hipoglikemiczne i K37 Cukrzyca ze stanami hiperglikemicznymi. Przeprowadzone przez AOTMiT analizy wykazały, że wyżej wymienione pary grup mają zbliżone koszty. −w wyniku połączenia poszczególnych JGP powstały nowe grupy: K25 Zaburzenia odżywiania i zaburzenia wodno-elektrolitowe oraz K40 Cukrzyca z powikłaniami i inne stany zaburzeń glikemii, −wydzielono populację dziecięcą z grupy K28F i utworzono dla niej dedykowaną grupę P52 Wrodzone wady metaboliczne <18 r.ż. Wycena nowej JGP pozostawiono na dotychczasowym poziomie (tak jak JGP: K28F) ze względu na trwające w AOTMiT prace nad wyceną taryf dla pacjentów pediatrycznych 6.W grupie N24 Noworodek wymagający szczególnej opieki doprecyzowano warunki wymagane do rozliczenia fototerapii u noworodka: wymagane wskazanie procedur: 99.831 Fototerapia noworodka (czas trwania min 24h) (min 1 raz) łącznie z I87 Bilirubina bezpośrednia (min 2 razy) i I89 Bilirubina całkowita (min 2 razy) oraz rozpoznania zasadniczego z listy rozpoznań N24; wiek < 8 tyg. życia. 7.Dodano grupy dedykowane świadczeniom onkologicznym „O”. Zmiana ma na celu umożliwienia spełnienia formalnych wymogów świadczeniodawcom już realizującym te świadczenia. Skutek finansowy po stronie płatnika publicznego dla wprowadzonych zmian wynikających z obwieszczeń Prezesa AOTMiT z zakresu reumatologii wynosi 53,6 mln zł z zakresu chorób wewnętrznych wynosi 597,3 mln zł w skali roku. Skutek finansowy dla zmian w zakresie załącznika nr 1c – zmiana wyceny punktowej produktów rozliczeniowych dedykowanych gastroskopii i kolonoskopii diagnostycznej w trybie ambulatoryjnym wynosi ok. 701 tys. zł w skali roku. Prognozowany roczny skutek finansowy wynikający z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2022 r. w sprawie określenia wysokości opłat za krew i jej składniki w 2023 r. wynosił 23,2 mln zł. Przepisy zarządzenia miały zastosowanie do świadczeń udzielanych od 1 stycznia 2023 r. Zarządzenie Nr 21/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 stycznia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. 1.W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2770) 26 wprowadzającej m.in. finansowanie świadczeń wysokospecjalistycznych z budżetu pozostającego w dyspozycji NFZ dokonano zmiany w zakresie: −dodania zakresów świadczeń wysokospecjalistycznych: przeszczepienie wątroby, przeszczepienie/wspomaganie serca, przeszczepienie płuca, przeszczepienie serca i płuca, przeszczepienie komórek wysp trzustkowych, przeszczepienie komórek przytarczyc – umożliwiono na wniosek świadczeniodawcy cokwartalne zwiększanie kwoty zobowiązania w umowie o udzielanie świadczeń do kwoty zgodnej z wartością zrealizowanych świadczeń, − połączenie katalogu produktów wysokospecjalistycznych (1w) z katalogiem operacji wad serca i aorty piersiowej (1ws) w jeden katalog stanowiący załącznik nr 1 do zarządzenia, −w celu uproszczenia zasad rozliczenia za zgodą płatnika usunięto produkt Rozliczenie za zgodą płatnika operacji wad serca i aorty piersiowej oraz wprowadzono nowy produkt Rozliczenie za zgodą płatnika – świadczenie z katalogu produktów wysokospecjalistycznych oraz operacji wad serca i aorty piersiowej. Ponadto, w przypadku jednoczasowego udzielenia świadczenia wysokospecjalistycznego związanego z przeszczepieniem narządu oraz świadczenia związanego z przeszczepieniem nerki lub trzustki, finansowane określono na poziomie 60% wartości odpowiedniej JGP (G30, L94, L97, PZL12). 2.W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o Funduszu Medycznym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2674) wprowadzającej finansowanie z Funduszu Medycznego świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych osobom do ukończenia 18. roku życia, związanych z diagnostyką genetyczną dodano zakresy skojarzone do zakresów, w których są realizowane badania genetyczne dla dzieci oraz dokonano niezbędnych zmian polegających na wyodrębnieniu zakresów skojarzonych dla produktów związanych z diagnostyką genetyczną u dzieci oraz umożliwiono na wniosek świadczeniodawcy cokwartalne zwiększanie kwoty zobowiązania w umowie o udzielanie świadczeń do kwoty zgodnej z wartością zrealizowanych świadczeń. 3.Zmianie uległy wartości wyjściowe hospitalizacji kosztochłonnych z 15 000 zł do 30 000 zł oraz z 20 000 zł do 38 000 zł. W przypadku wystąpienia konieczności wykonania dodatkowej procedury medycznej w ramach hospitalizacji określonej w katalogu produktów wysokospecjalistycznych oraz operacji wad serca i aorty piersiowej jej wartość wzrosła z 10 000 zł do 14 000 zł. 4.Wprowadzono zmiany w zakresie funkcjonującego mechanizmu redukcji wartości punktowej hospitalizacji ˂3 dni. W zmodyfikowanym mechanizmie dla poszczególnych JGP zabiegowych lub zachowawczych, dla których dotychczas przewidziana była redukcja wartości punktowej hospitalizacji ˂3 dni, wprowadzono etapowe zwiększenie wartości punktowej hospitalizacji trwających poniżej 3 dni (odpowiednio gdy data przyjęcia = data wypisu, jeden albo dwa dni). Etapowe zwiększenie wartości punktowej hospitalizacji miało na celu wyeliminowanie nieuzasadnionego przedłużania hospitalizacji. Skutek finansowy po stronie płatnika publicznego dla wprowadzonych zmian w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza 27 i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2770) wynosi 160,5 mln zł w skali roku. Skutek finansowy dla mechanizmu tzw. schodkowej redukcji wartości punktowej hospitalizacji oszacowano na co najmniej 200 mln zł w skali roku. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 stycznia 2023 r., a niektóre od 1 lutego 2023 r. Zarządzenie Nr 58/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. 1.Zgodnie z poleceniem Ministra Zdrowia z dnia 10 lutego 2023 r. (znak DLG.7801.1.2023GK), wprowadzono zmiany uwzględniające opracowania Prezesa AOTMIiT z 28 grudnia 2022 r. „Krioablacje zmiany nerki – wycena świadczenia”, „Termoablacja zmiany wątroby – wycena świadczenia” oraz pisma Agencji z 30 grudnia 2022 r., które obejmują implementację nowych produktów rozliczeniowych: Krioablacja zmiany nerki, Termoablacja zmiany nerki, Termoablacja zmiany wątroby oraz możliwość rozliczenia kosztu zużycia igły do krioablacji nerki lub anteny/ elektrody do termoablacji wątroby lub nerki udokumentowane fakturą zakupu w ramach produktu rozliczeniowego – Wyrób medyczny niezawarty w kosztach świadczenia. W załączniku nr 3b do zarządzenia wprowadzono możliwość rozliczenia ww. świadczeń w ramach pakietu onkologicznego. 2.W wyniku rekomendacji Krajowej Rady ds. Neurologii: −skrócono wymagany minimalny czas pobytu z 3 osobodni do jednego dla grupy A35D Choroby zwyrodnieniowe OUN > 1 dnia, − uzupełniono grupę A35D Choroby zwyrodnieniowe OUN > 1 dnia o dodatkowe procedury NMR na liście procedur A35D, − uzupełniono grupę A47 Przemijające niedokrwienie mózgu - rozszerzona diagnostyka o dodatkowe procedury diagnostyczne na liście procedur A47 - TK głowy w przypadku przeciwskazań do wykonania u pacjenta NMR oraz zwiększono wymagania o wskazanie trzech procedur z listy dodatkowej A3, −rozszerzono listy procedur ICD-9 na listach dodatkowych: olisty A3 i A4 uzupełniono o procedury badań diagnostycznych typu Holter (odpowiednio dla grup A47 Przemijające niedokrwienie mózgu – rozszerzona diagnostyka i A67 Padaczka - diagnostyka i leczenie >3 dni), olisty A4 i A8 uzupełniono o badania diagnostyczne dotyczące poziomu określonych białek w płynie mózgowo - rdzeniowym (odpowiednio dla grup A67 Padaczka - diagnostyka i leczenie > 3 dni i A35D Choroby zwyrodnieniowe OUN >1 dnia), ododano procedurę 89.17 Polisomnografia do listy A8, orozszerzono listę monitorowania stężenia leków A9 o kolejne leki. 28 3.Ponadto, w grupie H95 Kompleksowa diagnostyka chorób reumatologicznych dodano warunek dotyczący czasu pobytu. Zmiana została wprowadzona w związku z zapisami ujętymi w raporcie AOTMiT w sprawie ustalenia taryfy świadczeń szpitalnych z zakresu reumatologii, gdzie rekomendowane jest wykonanie diagnostyki w trakcie krótkiej hospitalizacji. W raporcie podkreślono, że zdaniem świadczeniodawców niewątpliwą zaletą jest możliwość wykonania pełnej diagnostyki w krótkim czasie. Skutek finansowy po stronie płatnika publicznego dla wprowadzonych świadczeń: termoablacji wątroby oraz termo- i krioablacji nerki oszacowano na 9,79 mln zł w skali roku. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 kwietnia 2023 r. Zarządzenie Nr 72/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 27 kwietnia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. W związku z opublikowaniem rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 kwietnia 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wykazu świadczeń opieki zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania (Dz. U. poz. 693): −w katalogu zakresów świadczeń w leczeniu szpitalnym dodano nowe zakresy skojarzone: chirurgia naczyniowa - hospitalizacja - Q01,Q52, Chirurgia naczyniowa specjalistyczna - hospitalizacja - Q01, kardiochirurgia - hospitalizacja - Q01, chirurgia ogólna - hospitalizacja - Q52, Nefrologia - hospitalizacja - Q52, urologia - hospitalizacja - L91, urologia - hospitalizacja specjalistyczna - L91, okulistyka – hospitalizacja - B16, B16G, B17, B17G, okulistyka – hospitalizacja - B11, B72; − wyodrębniono zakresy skojarzone dla świadczeń: implantacja lub wymiana hydraulicznego zwieracza cewki moczowej, endowaskularne zaopatrzenie tętniaka aorty, dostęp naczyniowy w leczeniu nerkozastępczym, zabiegi związane z wykonaniem witrektomii tylnej w chorobach siatkówki, zabiegi związane z leczeniem jaskry; −dodano zakres skojarzony dla świadczenia: leczenie udaru mózgu w oddziale udarowym, - umożliwiono na wniosek świadczeniodawcy cokwartalne zwiększanie kwoty zobowiązania w umowie o udzielanie świadczeń do kwoty zgodnej z wartością zrealizowanych świadczeń. Działanie to ma na celu wprowadzenie bezlimitowego finansowania świadczeń ratujących życie i udzielanych w stanach nagłych. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 maja 2023 r. Zarządzenie Nr 90/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 15 czerwca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. 1.W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz.U. poz. 650), dokonano odpowiednich zmian dostosowujących. 2.W związku z zakończeniem programu pilotażowego dotyczącego kompleksowych badań patomorfologicznych JGPato dodano produkty rozliczeniowe obejmujące dodatkowe koszty diagnostyki patomorfologicznej. 29 Wartości poszczególnych produktów zostały określone na podstawie rekomendacji Prezesa AOTMiT z 20 kwietnia 2023 r. (WT.5403.13.2023.AS.2). W wycenie uwzględniono koszty ww. produktów pomniejszone o wartość bazową, która odzwierciedla średnie koszty diagnostyki zawarte w koszcie świadczeń systemu Jednorodnych Grup Pacjentów. Wprowadzenie dodatkowego finansowania badań patomorfologicznych miało na celu podniesienie jakości udzielanych świadczeń w ramach diagnostyki i leczenia onkologicznego oraz umożliwienie pacjentom onkologicznym uzyskania świadczeń na właściwym poziomie, dlatego produkty te dedykowane są dla świadczeniodawców, którzy uzyskali certyfikat akredytacyjny Ministra Zdrowia w zakresie działalności jednostki diagnostyki patomorfologicznej będącej jednostką organizacyjną świadczeniodawcy. 3.W dodanym §21 ust. 10, dopuszczono możliwość uwzględniania przy rozliczaniu świadczeń Certyfikatów uczestnictwa w projekcie PO WER, dla świadczeniodawców, którzy w projekcie PO WER pn. \"Wsparcie procesu poprawy jakości w patomorfologii poprzez wdrożenie standardów akredytacyjnych oraz wzmocnienie kompetencji kadry zarządzającej podmiotami leczniczymi\" uzyskali ocenę niezbędną do uznania spełnienia standardów akredytacyjnych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz funkcjonowania jednostek diagnostyki patomorfologicznej zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia w sprawie standardów akredytacyjnych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz funkcjonowania jednostek diagnostyki patomorfologicznej, na poziomie minimum 75% możliwej do uzyskania liczby punktów. Ww. certyfikaty będą uwzględniane przy rozliczeniach przez okresie 3 lat od ich wydania przez Ministra Zdrowia (realizując w tym zakresie wniosek Ministra Zdrowia wyrażony w pismach z 16 i 23 maja 2023 r. znak: DLJ.42.60.2023PB). Skutek finansowy dla zmian w zakresie rozliczania produktów diagnostyki patomorfologicznej oszacowano na ok. 110,6 mln w skali roku. Zarządzenie Nr 100/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 czerwca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. 1.W związku z publikacją obwieszczenia Prezesa AOTMiT z 5 czerwca 2023 r. w sprawie rekomendacji nr 54/2023 z dnia 31 maja 2023 r. Prezesa AOTMiT \"w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej\", do zastosowanych mechanizmów zwiększających ceny jednostek rozliczeniowych, wprowadzono dodatkowe wzmocnienie wycen wybranych obszarów o szczególnej istotności dla działalności szpitali I i II stopnia podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Mając na uwadze sytuację podmiotów w kontekście rosnących kosztów realizacji świadczeń wprowadzono rozwiązanie pomostowe polegające na nałożeniu współczynników na grupy JGP w ramach projektów będących na zaawansowanym etapie procesu taryfikacji przez Agencję, tj. grup z obszaru chorób dzieci (leczenie zachowawcze i zabiegowe), chorób wątroby, dróg żółciowych, trzustki i śledziony, chorób przewodu pokarmowego, chorób układu oddechowego, chorób żeńskiego układu rozrodczego, położnictwa i opieki nad noworodkiem. Zmiany zostały wprowadzone w zakresie załącznika nr 3e do zarządzenia Katalog wybranych JGP objętych współczynnikiem korygującym. 30 2.W związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego, które wprowadziło nowe świadczenie gwarantowane: 39.725 Embolizacja tętniaków wewnątrzczaszkowych za pomocą wewnątrzworkowego urządzenia do embolizacji tętniaków wewnątrzczaszkowych (flow disruptor) dokonano stosownych zmian w charakterystyce grupy Q31 Choroby krwotoczne naczyń mózgowych - remodeling naczyń z zastosowaniem stentu. Zgodnie z rekomendacją AOTMiT metoda EFD (ang. Endosaccular Flow Disruptor) nie powinna kosztować więcej niż inne świadczenia dostępne w JGP Q31. Świadczenie powinno być realizowane przez świadczeniodawców, którzy spełniają dodatkowe warunki określone w ww. rozporządzeniu. Skutek finansowy wynikający z wprowadzenia współczynników korygujących w obszarach o szczególnej istotności dla działalności szpitali I i II stopnia podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej to 659,7 mln zł w skali roku. Skutek finansowy wynikający z wprowadzenia nowego świadczenia gwarantowanego oszacowano w granicach 6,8-19 mln zł w skali. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 lipca 2023 r. Zarządzenie Nr 126/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 sierpnia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. W związku z wejściem w życie od 1 sierpnia 2023 r. rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego wprowadzono zmiany: 1.Utworzono nowe grupy: F45R – Leczenie chirurgiczne nowotworu złośliwego jelita grubego z zastosowaniem systemu robotowego i M22R – Leczenie chirurgiczne nowotworu złośliwego macicy z zastosowaniem systemu robotowego. Wartość punktowa nowych grup została wprowadzona na podstawie wyceny opracowanej przez AOTMiT i przekazanej przez Ministerstwo Zdrowia pismem z dnia 1 sierpnia 2023 r. znak: DIWP.07.23.2023.JC. 2.Wprowadzono nowe produkty rozliczeniowe: Operacja stożka rogówki metodą cross- linking oraz Kontrolna porada specjalistyczna po operacji stożka rogówki metodą cross- linking. Wartość punktowa nowych produktów została wprowadzona na podstawie wyceny opracowanej przez AOTMiT i przekazanej przez Ministerstwo Zdrowia pismem z dnia 21 sierpnia 2023 r. znak: DLG.742.17.2022. 3.Do katalogu zakresów świadczeń w leczeniu szpitalnym dodano nowe zakresy skojarzone: chirurgia ogólna – hospitalizacja – F45R, chirurgia ogólna – hospitalizacja planowa – F45R, chirurgia onkologiczna - hospitalizacja – F45R, chirurgia onkologiczna specjalistyczna – hospitalizacja – F45R, chirurgia onkologiczna – hospitalizacja planowa – F.45R, chirurgia onkologiczna – hospitalizacja – M22R, chirurgia onkologiczna specjalistyczna – hospitalizacja – M22R, chirurgia onkologiczna – hospitalizacja planowa – 22R, chirurgia onkologiczna – hospitalizacja – L31R, chirurgia onkologiczna specjalistyczna – hospitalizacja – L31R, Chirurgia onkologiczna - hospitalizacja planowa – L31R, ginekologia onkologiczna – hospitalizacja – M22R, ginekologia onkologiczna – hospitalizacja planowa 31 – M22R, położnictwo i ginekologia – hospitalizacja – M22R, położnictwo i ginekologia - hospitalizacja planowa - M22R, położnictwo i ginekologia – hospitalizacja II poziom referencyjny – M22R, położnictwo i ginekologia – hospitalizacja III poziom referencyjny – M22R, położnictwo i ginekologia – hospitalizacja (wyłącznie ginekologia) – M.22R, położnictwo i ginekologia – hospitalizacja planowa (wyłącznie ginekologia) – 22R, urologia – hospitalizacja – L31R, urologia – hospitalizacja specjalistyczna – L31R, urologia – hospitalizacja planowa – L31R. 4.Wyodrębniono zakresy skojarzone dla świadczeń: Leczenie chirurgiczne raka błony śluzowej macicy z zastosowaniem systemu robotowego, Leczenie chirurgiczne raka jelita grubego z zastosowaniem systemu robotowego, Leczenie chirurgiczne z zastosowaniem systemu robotowego nowotworu złośliwego gruczołu krokowego oraz umożliwiono na wniosek świadczeniodawcy cokwartalne zwiększanie kwoty zobowiązania w umowie o udzielanie świadczeń do kwoty zgodnej z wartością zrealizowanych świadczeń. Wyodrębnienie produktów rozliczeniowych związanych z realizacją poszczególnych świadczeń wykonywanych z wykorzystaniem systemu robotowego do zakresów skojarzonych jest zgodne z rekomendacją Ministerstwa Zdrowia i ma na celu umożliwienie zastosowania odmiennej ceny niż cena w zakresie podstawowym. W celu ujednolicenia zasad rozliczenia świadczeń z zastosowaniem systemu robotowego wyodrębniono zakresy skojarzone również dla świadczenia L31R – radykalna prostatektomia z zastosowaniem systemu robotowego. Powyższe ułatwi nadzór Funduszu nad realizacją przedmiotowych świadczeń oraz prowadzenie rejestru zabiegów z zastosowaniem systemu robotowego. 5.Usunięto produkty rozliczeniowe L31R – Radykalna prostatektomia z zastosowaniem systemu robotowego. Zostały one przeniesione z zakresów: „pakiet onkologiczny”, „poza pakietem onkologicznym” do nowo utworzonych zakresów skojarzonych. Skutek finansowy po stronie płatnika publicznego wynikający z wprowadzenia świadczeń gwarantowanych Leczenie chirurgiczne nowotworu złośliwego jelita grubego z zastosowaniem systemu robotowego oraz Leczenie chirurgiczne nowotworu złośliwego macicy z zastosowaniem systemu robotowego, przy przyjęciu, że 17% spośród obecnie realizowanych świadczeń zostanie wykonanych z zastosowaniem systemu robotowego, oszacowano na 53,5 mln zł rocznie, operacji stożka rogówki metodą cross-linking na ok. 2,5 mln zł rocznie. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 września 2023 r. Zarządzenie Nr 142/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 2 października 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne: 1.W wyniku prac Zespołu do spraw opracowania propozycji zmiany finansowania świadczeń pediatrycznych powołanego Zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2022 r., wprowadzono mechanizm cząstkowego rozliczania hospitalizacji trwających powyżej 30 dni dedykowany zakresom dziecięcym. Wprowadzony produkt Hospitalizacja dziecięca >30 dni po okresie sprawozdawczym, umożliwił rozliczenie na podstawie ryczałtu miesięcznego o wartości 8010 pkt (267 pkt x 30 dni), który świadczeniodawca będzie mógł rozliczyć w ramach otwartego kontaktu, tj. niezakończonej hospitalizacji dla pobytów 32 trwających powyżej 30 dni. Świadczeniodawca będzie miał możliwość cyklicznego rozliczania ww. produktu do momentu zakończenia hospitalizacji. Po zakończonej hospitalizacji zostanie umożliwione rozliczenie produktu Rozliczenie za zgodą płatnika, ale wartość wskazana w zgodzie płatnika będzie pomniejszona o ryczałt pobrany w trakcie trwania hospitalizacji. Proponowany nowy produkt do sumowania będzie świadczeniem, w ramach którego świadczeniodawca otrzyma ryczałtowo uśrednioną równowartość „podstawowych kosztów pobytu”. Wstępnie zaproponowana została koncepcja tzw. „osobomiesiąca”, tj. zaliczkowania kolejnych pełnych 30 dni hospitalizacji bez względu na jej charakter (zabiegowa, zachowawcza). 2.Podniesiono wartość punktową dla grupy PZC03 Usunięcie migdałków i inne zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani < 18 r.ż. do poziomu wartości grupy C12 Duże zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani - zmiana jest zgodna z poleceniem Ministra Zdrowia z dnia 13 czerwca 2023 r. znak DLG.7000.23.2023MG, uwzględniającym opracowanie Prezesa AOTMiT z 27 kwietnia 2023 r. „Oszacowanie kosztów procedur otolaryngologicznych identyfikowanych kodami ICD-9: 22.51, 28.2, 31.5” (WT.543.15.2023). 3.Umożliwiono rozliczanie grupy C57 Inne choroby gardła, uszu i nosa w zakresie choroby zakaźne oraz umożliwiono rozliczanie grupy J47 Duże guzy skóry w zakresie chirurgia szczękowo-twarzowa. 4.Utworzono produkt rozliczeniowy Hospitalizacja związana z profilaktyką czynno-bierną poekspozycyjną (PEP) i jednocześnie w produkcie Produkt leczniczy niezawarty w kosztach świadczenia – rozszerzono katalog produktów możliwych do rozliczenia na podstawie faktury o dodatkowe swoiste immoglobuliny do profilaktyki PEP. Zmiana dokonana na wniosek Konsultanta Krajowego i Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chorób zakaźnych. Wprowadzona zmiana umożliwi Funduszowi monitorowanie świadczeń związanych z profilaktyką czynno-bierną poekspozycyjną (PEP) w warunkach szpitalnych i jednocześnie zapewni oddziałom prowadzącym PEP, głównie oddziałom zakaźnym finansowanie kosztownych immunoglobulin swoistych. 5.Umożliwiono sumowanie produktu Koszt pobytu związanego z udzielaniem świadczeń opieki zdrowotnej na rzecz pacjentów z potwierdzonym zakażeniem SARS-CoV-2 w chorobach zakaźnych dla zakresu choroby zakaźne z jednoczesnym usunięcie z uwag wykluczenia dla grupy S57 – zmiana wynika z inicjatywy Konsultanta w dziedzinie chorób zakaźnych z uwagi na stosunkowo niską wartość punktową JGP S57 Inne choroby wirusowe została wprowadzona do czasu taryfikacji świadczeń z sekcji S. 6.Dodano nowy produkt rozliczeniowy Wytworzenie sztucznego dostępu do przewodu pokarmowego przeznaczonego do użytku długoterminowego, który obejmuje koszt zestawu do wytworzenia gastrostomii przezskórnej, gastrostomii balonowej, jejunostomii. Zmiana ma na celu zwiększenie dostępności do żywienia enteralnego, zredukowanie liczby ponownych hospitalizacji wyłącznie w celu wyłonienia gastrostomii oraz umożliwienie płynnego przekazania pacjenta zaopatrzonego w PEG do innego szpitala, zakładu opiekuńczo – leczniczego lub wypisania pacjenta do domu z jednoczesnym skierowaniem do Poradni Leczenia Żywieniowego, w celu kontynuacji leczenia w domu. 33 7.Doprecyzowano zasady sprawozdawania produktów diagnostyki patomorfologicznej. 8.Rozszerzono listy procedur ICD-9 na listach dodatkowych A4 i A8 o badania diagnostyczne dotyczące poziomu określonych białek w surowicy krwi odpowiednio dla grup A67 Padaczka – diagnostyka i leczenie >3 dni i A35D Choroby zwyrodnieniowe OUN >1 dnia. 9.Dokonano zmian w charakterystyce grup: C14 Średnie zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani, C12 Duże zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani, PZC03 Usunięcie migdałków i inne zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani < 18 r.ż. Procedury: Wycięcie migdałków podniebiennych, 28.3 Wycięcie migdałków podniebiennych i migdałka gardłowego, 28.4 Wycięcie resztek migdałka podniebiennego, 28.5 Wycięcie migdałka językowego, 28.6 Wycięcie migdałka gardłowego (bez tonsilektomii), 28.92 Wycięcie zmiany migdałków podniebiennych i migdałka gardłowego, 31.5 Miejscowe zniszczenie lub wycięcie zmiany lub tkanki krtani zostały przeniesione z grupy C14 Średnie zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani do grupy C12 Duże zabiegi jamy ustnej, gardła i krtani. Jednocześnie w grupie pediatrycznej PZC03 Usunięcie migdałków i inne zabiegi jamy ustnej został utworzony odrębny warunek dla ww. procedur - wprowadzono zgodnie z poleceniem Ministra Zdrowia z dnia 13 czerwca 2023 r. (znak DLG.7000.23.2023.MG) i uwzględniają opracowanie AOTMiT. Zmiany wprowadzono do czasu pełnej oceny świadczeń realizowanych w tym obszarze przez Agencję. Skutek finansowy wynikający z wprowadzonych niniejszym zarządzeniem zmian w otolaryngologii oszacowano na 91,7 mln zł. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 października 2023 r. Zarządzenie Nr 190/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 29 grudnia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne. Niniejszym zarządzeniem zmieniającym zarządzenie Nr 1/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 3 stycznia 2022 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne (z późn. zm.) wprowadzono zmiany związane z wejściem w życie: 1.Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 listopada 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. poz. 2610), które wprowadza następujące świadczenia gwarantowane: wszczepienie przezcewnikowe bezelektrodowego systemu do stymulacji jednojamowej, przezcewnikowa naprawa niedomykalności zastawki trójdzielnej metodą brzeg-do-brzegu za pomocą klipsa oraz monitorowanie zdarzeń arytmicznych przy użyciu wszczepialnych rejestratorów zdarzeń (ILR): u chorych po kryptogennym udarze mózgu oraz po nawracających utratach przytomności, których przyczyny nie udało się ustalić pomimo rozszerzonej diagnostyki. 2.Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 listopada 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń wysokospecjalistycznych oraz warunków ich realizacji (Dz.U. 2614), które wprowadza świadczenie gwarantowane: Mechaniczne wspomaganie serca pompą wspomagającą lewą komorę serca u pacjentów z ciężką niewydolnością serca niekwalifikujących się do transplantacji serca jako terapia 34 docelowa (LVAD). Wartość punktowa ww. świadczeń została wprowadzona na podstawie wyceny opracowanej przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (WT.543.42.2023.AP.41 z dnia 21.11.2023 r.) i przekazanej przez Ministerstwo Zdrowia pismem z dnia 6 grudnia 2023 r., znak: DLG.0210.5.2023.AJ. W związku z powyższym, zakresem nowelizacji objęto następujące zmiany: 1.Dla zakresów kardiologia/ kardiologia dla dzieci/kardiologia specjalistyczna/kardiologia dla dzieci specjalistyczna utworzono grupę E31G Wszczepienie przezcewnikowe/wymiana bezelektrodowego systemu do stymulacji jednojamowej: −Dla nowego świadczenia gwarantowanego: Monitorowanie zdarzeń arytmicznych przy użyciu wszczepialnych rejestratorów zdarzeń (ILR), zgodnie z rekomendacją Agencji, wprowadzono dwa produkty rozliczeniowe: Wszczepienie/usunięcie rejestratora zdarzeń (ILR) i Wszczepienie rejestratora zdarzeń (ILR) < 18 r.ż. – świadczenie dedykowane dzieciom wymagającym zabiegu w znieczuleniu ogólnym lub dożylnym, obejmuje wszystkie pozostałe koszty pobytu związany z hospitalizacją. −Do zakresu świadczeń przeszczepienie/wspomaganie serca wprowadzono dwa nowe produkty rozliczeniowe wynikające z rekomendacji Agencji: odla świadczenia wysokospecjalistycznego z użyciem pompy LVAD jako terapii „pomostowej”, dotychczas rozliczanego z zastosowaniem produktu – rozliczenie za zgodą płatnika wprowadzono produkt rozliczeniowy – Mechaniczne wspomaganie serca pompą wspomagającą lewą komorę serca u pacjentów z ciężką niewydolnością serca jako pomost do transplantacji serca BTT (LVAD), odla nowego świadczenia gwarantowanego związanego z zastosowaniem LVAD u pacjentów z ciężką niewydolnością serca niekwalifikujących się do transplantacji serca - produkt rozliczeniowy Mechaniczne wspomaganie serca pompą wspomagającą lewą komorę serca u pacjentów z ciężką niewydolnością serca niekwalifikujących się do transplantacji serca jako terapia docelowa (LVAD). 2.Wprowadzono możliwość rozliczenia kosztu takich wyrobów medycznych jak bezelektrodowy system do stymulacji jednojamowej, rejestrator zdarzeń arytmicznych (ILR), pompa wspomagająca lewą komorę serca (LVAD), zestaw do przezcewnikowej naprawy niedomykalności zastawki trójdzielnej metodą brzeg-do-brzegu za pomocą klipsa, udokumentowane fakturą zakupu. 3.Wprowadzono charakterystykę grupy E31G Wszczepienie przezcewnikowe/ wymiana bezelektrodowego systemu do stymulacji jednojamowej, do grupy E37 Reperacja/ repozycja/ rewizja/ wymiana elektrody/układu stymulującego/ kardiowertera- defibrylatora wprowadzono procedurę 37.894 Usunięcie bezelektrodowego systemu do stymulacji jednojamowej. 4.W §25 ust. 1 pkt 1 zarządzenia zmieniono wartość wyjściową hospitalizacji z 30 tys. zł na 40 tys. zł. W związku ze znaczącym podniesieniem ceny za punkt i rosnącą inflacją w ostatnim roku za uzasadnione uznano podwyższenie przedmiotowej kwoty. Działanie jest kontynuacją długotrwałych analiz zainicjowanych w 2021 r. dążących do tego aby 35 rozliczanie świadczeń w tym trybie traktowane było jako wyjątek, a nie ogólna zasada rozliczania udzielonych świadczeń. Skutek finansowy po stronie płatnika publicznego dla wprowadzonych zmian rozporządzeniem oszacowano na 79 mln zł rocznie. Koszt wejścia w życie świadczenia Mechaniczne wspomaganie serca pompą wspomagającą lewą komorę serca u pacjentów z ciężką niewydolnością serca niekwalifikujących się do transplantacji serca jako terapia docelowa – w ramach leczenia szpitalnego miał wynieść około 82 mln zł rocznie. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 stycznia 2024 r. III.1.5.System podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej Zarządzenie Nr 172/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie z ustawą z dnia 24 lutego 2022 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 526), która przedłużyła o kolejne 6 miesięcy – do 31 grudnia 2022 r. okres obowiązywania aktualnych wykazów świadczeniodawców zakwalifikowanych do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ), konieczne stało się przeprowadzanie kolejnej kwalifikacji świadczeniodawców do tego systemu na dotychczasowych warunkach określonych w ustawie o świadczeniach i rozporządzeniach wykonawczych. W BIP OW NFZ 30 września 2022 r. zostały opublikowane nowe wykazy świadczeniodawców zakwalifikowanych do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Wykaz ten obowiązuje od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 30 czerwca 2027 r. Znalazło się w nim 585 zakładów leczniczych. W związku z powyższym oraz z uwagi na dużą liczbę zmian wprowadzonych do zarządzenia Nr 56/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej zaistniała konieczność opracowania nowego zarządzenia. W porównaniu do zarządzenia Nr 56/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r., w niniejszym zarządzeniu uwzględniono wszystkie zmiany, które zostały dokonane zarządzeniami zmieniającymi. Pozostałe zmiany mają charakter porządkowy. Wprowadzenie jednolitej treści zarządzenia ułatwi jego odbiór zarówno świadczeniodawcom, jak i świadczeniobiorcom oraz usprawni działanie OW NFZ. Przepisy zarządzenia mają zastosowanie do świadczeń udzielanych od 1 stycznia 2023 r. Zarządzenie Nr 22/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 stycznia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Zmiany wynikają z wejścia w życie ustawy z dnia 16 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2770) 36 wprowadzającej m.in. finansowanie świadczeń wysokospecjalistycznych z budżetu pozostającego w dyspozycji NFZ. W niniejszym zarządzeniu wprowadzono też niezbędne zmiany porządkowe wynikające również z zarządzenia Prezesa NFZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne, w którym m.in. nastąpiło połączenie katalogu produktów wysokospecjalistycznych (1w) z katalogiem operacji wad serca i aorty piersiowej (1ws) w jeden katalog stanowiący załącznik nr 1w do zarządzenia szpitalnego. Zmiany te miały na celu ujednolicenie przepisów z przepisami wynikającymi z zarządzenia szpitalnego. Ponadto, doprecyzowano termin, który jest tożsamy z terminem wynikającym z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 września 2017 r. w sprawie sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1783, z późn. zm.) na przekazanie dyrektorowi oddziału Funduszu certyfikatu akredytacyjnego i świadectw wydawanych przez Centralny Ośrodek Badań Jakości w Diagnostyce Mikrobiologicznej oraz Laboratoryjnej, w celu ustalenia współczynników jakościowych dla świadczeń wyodrębnionych z ryczałtu w ramach PSZ. Zarządzenie Nr 53/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 24 marca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Ze względu na trwające prace w Ministerstwie Zdrowia mające na celu umożliwienie zastosowania współczynników korygujących wartość ryczałtu systemu zabezpieczenia ze względu na posiadanie przez świadczeniodawcę certyfikatu akredytacyjnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2135), również w odniesieniu do podmiotów, które z odpowiednim wyprzedzeniem dopełniły wszelkich formalności w celu odnowienia akredytacji, natomiast nie uzyskały nowych certyfikatów akredytacyjnych przed rozpoczęciem okresu planowania, ze względu na przewlekłość procedury oceniającej, zasadne było wydłużenie terminu wyliczenia wartości ryczałtu PSZ, o którym mowa w §5 ust. 4 przedmiotowego zarządzenia. Wydłużenie terminu wyliczenia wartości ryczałtu PSZ do dnia 15 maja 2023 r. ma także na względzie konieczność zabezpieczenia odpowiedniego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej oraz zapewnienia stabilności finansowania systemu zabezpieczenia. Wskazany termin wyliczenia ryczałtu pozwolił na prawidłowe wyliczenie wartości ryczałtu z uwzględnieniem planowanych zmian w zakresie sposobu ustalania ryczałtu. Zarządzenie Nr 71/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 26 kwietnia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Zmiany w ww. regulacji były następstwem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 kwietnia 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 749). Ze względu na rozporządzenie Ministra Zdrowia, wprowadzono analogiczne zmiany, wynikające z powyższego rozporządzenia, w zakresie umożliwienia skorzystania 37 ze współczynników korygujących dla zakresów wyodrębnionych w ramach PSZ, rozliczanych ceną jednostki rozliczeniowej, również w odniesieniu do podmiotów, które z odpowiednim wyprzedzeniem dopełniły wszelkich formalności w celu odnowienia akredytacji, natomiast nie uzyskały nowych certyfikatów akredytacyjnych przed rozpoczęciem okresu planowania, ze względu na przewlekłość procedury oceniającej. Warunkiem skorzystania z tej możliwości było przekazanie dyrektorowi oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia do dnia 30 kwietnia 2023 r. certyfikatu akredytacyjnego dotyczącego posiadanych profili systemu zabezpieczenia, którego ważność wygasła przed rozpoczęciem okresu planowania, wraz z oświadczeniem kierownika podmiotu leczniczego, że mimo złożenia wniosku o udzielenie akredytacji na kolejny okres, nie później niż 6 miesięcy przed upływem ważności certyfikatu akredytacyjnego, nie została zakończona procedura oceniająca. Jednocześnie regulacja spowodowała wydłużenie do dnia 30 kwietnia 2023 r. terminu przekazywania dyrektorowi OW NFZ certyfikatu akredytacyjnego ważnego w okresie planowania, co umożliwi skorzystanie z odpowiedniego współczynnika korygującego także świadczeniodawcom, którzy uzyskają taki certyfikat do tej daty. Ponadto w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci onkologicznej (Dz. U. poz. 2821) uchylono rozdział 6 dotyczący zasad realizacji, sprawozdawania i rozliczania świadczeń udzielanych na podstawie powyższego rozporządzenia z uwagi na czas trwania pilotażu do dnia 31 marca 2023 r. Zarządzenie Nr 73/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 28 kwietnia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Ze względu na rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 kwietnia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia wykazu świadczeń opieki zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania (Dz. U. poz. 693) wprowadzono bezlimitowe finansowanie świadczenia dotyczącego leczenia udaru mózgu w oddziale udarowym w zakresie: neurologia – hospitalizacja – A48. Ponadto zgodnie z ww. rozporządzeniem w załączniku nr 1 wyodrębniono z ryczałtu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia następujące zakresy świadczeń: leczenie spastyczności opornej na leczenie farmakologiczne z zastosowaniem pompy baklofenowej, otorynolaryngologia – hospitalizacja – C05G, C05H, C06G, C06H, C07G, C07H, C07I, żywienie pozajelitowe w warunkach domowych, neurochirurgia – hospitalizacja – A03, leczenie cukrzycy z zastosowaniem pompy insulinowej u dorosłych, neurologia – hospitalizacja – A48, urologia – hospitalizacja – L91, chirurgia naczyniowa hospitalizacja ii poziom referencyjny – Q01, Q52, 5.52.01.0001496, 5.53.01.0001435, kardiochirurgia – hospitalizacja – Q01, neurochirurgia – hospitalizacja – Q31, Q32, Q33, chirurgia naczyniowa – hospitalizacja -Q01, Q52, chirurgia ogólna - hospitalizacja – Q52, nefrologia – hospitalizacja – Q52, okulistyka – hospitalizacja – B16, B16G, B17, B17G, okulistyka – hospitalizacja – B11, B72 oraz w celu uporządkowania zmieniono lp. dla świadczeń: kompleksowa ambulatoryjna opieka specjalistyczna nad pacjentem z cukrzycą, kompleksowa ambulatoryjna opieka specjalistyczna nad pacjentem zakażonym hiv, leczonym lekami antyretrowirusowymi (arv), opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka piersi lub raka jajnika, 38 opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka jelita grubego lub raka błony śluzowej trzonu macicy, opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na siatkówczaka lub chorobę von hippel- lindau (vhl). W załączniku nr 1 również dokonano ujednolicenia nazw programów lekowych zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 lutego 2023 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na dzień 1 marca 2023 r. (Dz. Urz. Min. Zdr. poz. 13), wydanego na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2555, z późn. zm.). Zarządzenie Nr 91/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 15 czerwca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Wprowadzone zmiany miały charakter doprecyzowujący i porządkowy. W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz. U. poz. 650), w treści normatywnej w §2 ust. 1 zarządzenia w definicji Karty DiLO jak również w załączniku nr 6 do umowy, stanowiącej załącznik nr 2 do zarządzenia, dokonano stosownych zmian. Uchylono pkt 12 w §2 ust 1 zarządzenia, zawierający odesłanie do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie programu pilotażowego opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci onkologicznej (Dz. U. poz. 639, z późn. zm.), z uwagi na zakończenie realizacji pilotażu. Zmiany w zakresie §19 zarządzenia miały na celu doprecyzowanie przesłanek umożliwiających finansowanie produktów leczniczych w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowej (RDTL) jak również zasad ich weryfikacji przez dyrektorów oddziałów wojewódzkich NFZ, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach. Zmiany w załączniku nr 2 do zarządzenia, stanowiącym wzór umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej wprowadzane zostały w celu zapewnienia spójności z zarządzeniem Prezesa Funduszu w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy lekowe oraz dostosowaniem do §31 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 787). Zarządzenie Nr 102/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 3 lipca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Zmiany w ww. regulacji są następstwem zatwierdzonej przez Ministra Zdrowia rekomendacji Prezesa AOTMiT nr 54/2023 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej. Pismem z dnia 18 czerwca 2023 r., znak: 39 DLG.742.59.2023.MG, Minister Zdrowia przekazał rekomendację celem jej zaimplementowania do systemu opieki zdrowotnej z dniem 1 lipca 2023 r. W związku z powyższym zmieniono brzmienie w §7 ust. 5, poprzez ustalenie współczynnika korygującego o wartości 1,30 dla świadczeniodawców zakwalifikowanych do pierwszego lub drugiego poziomu w ramach PSZ, w przypadku sprawozdawania produktów sprawozdawczych: F72, F73, F82, F83, F93, F94, G25E, G25F, H83, J34, Q23, Q24 – zgodnie z zatwierdzoną rekomendacją. Ponadto, w związku z wystąpieniem Konsultanta krajowego w dziedzinie otorynolaryngologii, w sprawie wyodrębnienia zakresu skojarzonego: otorynolaryngologia – hospitalizacja – C05G, C05H, C06G, C06H, C07G, C07H, C07I z ryczałtu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia (PSZ), w odniesieniu do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 kwietnia 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wykazu świadczeń opieki zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania (Dz. U. poz. 693), dokonano następującej modyfikacji załącznika nr 1 do zarządzenia. Z zakresu: otorynolaryngologia – hospitalizacja – C05G, C05H, C06G, C06H, C07G, C07H, C07I, który do tej pory funkcjonował, dla świadczeniodawców w systemie PSZ i poza systemem PSZ, zostały utworzone dwa zakresy świadczeń tj.: otorynolaryngologia – hospitalizacja (świadczenia sprawozdawane w ryczałcie PSZ) – C05H, C06G, C06H, C07H, C07I oraz otorynolaryngologia – hospitalizacja (świadczenia finansowane odrębnie w PSZ) – C05G, C07G, z wyjątkiem wymiany procesora mowy implantu do pnia mózgu. Natomiast zakres: otorynolaryngologia – hospitalizacja – C05G, C05H, C06G, C06H, C07G, C07H, C07I ma zastosowanie tylko dla umów poza systemem PSZ. W związku z powyższym w odniesieniu do wyodrębnionego świadczenia określonego w ww. rozporządzeniu tj.: leczenie głębokich zaburzeń słuchu za pomocą implantów ślimakowych wraz z okresową wymianą procesora mowy, został wyodrębniony zakres dedykowany dla ww. świadczenia zawierający grupę C05G – Leczenie zaburzeń słuchu za pomocą implantów ślimakowych oraz grupę C07G - Wymiana procesora mowy implantów ślimakowych i do pnia mózgu z wyjątkiem wymiany procesora mowy implantu do pnia mózgu. Konsekwencją zmiany jest modyfikacja załącznika do niniejszego zarządzenia, poprzez wskazanie w lp. 626 prawidłowego zakresu świadczeń o kodzie 03.4610.991.02 otorynolaryngologia – hospitalizacja (świadczenia finansowane odrębnie w PSZ) – C05G, C07G. Zarządzenie Nr 127/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 31 sierpnia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Zmiany w ww. regulacji są następstwem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 lipca 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. poz. 1477) oraz nowelizacji zarządzenia Nr 1/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 3 stycznia 2022 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne (z późn. zm.), zwanego dalej również „zarządzeniem szpitalnym”. 40 W związku z powyższym umożliwiono świadczeniodawcom wnioskowanie co kwartał o zwiększenie kwoty zobowiązania w umowie o udzielanie świadczeń do kwoty zgodnej z wartością zrealizowanych świadczeń związanych z leczeniem chirurgicznym raka błony śluzowej macicy z zastosowaniem systemu robotowego, leczeniem chirurgicznym raka jelita grubego z zastosowaniem systemu robotowego, leczeniem chirurgicznym z zastosowaniem systemu robotowego nowotworu złośliwego gruczołu krokowego. Biorąc pod uwagę powyższe dokonano modyfikacji załącznika nr 1 do zarządzenia, polegającej na dodaniu zakresów dla ww. świadczeń, odpowiadającym zarządzeniu szpitalnemu. Dodatkowo w załączniku nr 1 dodano zakres: nadzór telemetryczny nad pacjentami z implantowanymi urządzeniami wszczepialnymi, który może być realizowany w poradniach przyszpitalnych, zgodnie z zarządzeniem w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie. Ponadto, wprowadzono zmiany we wzorach wniosków dotyczących procesu procedowania dokumentów w ramach ratunkowego dostępu to technologii lekowej (RDTL). Wprowadzone zmiany miały charakter doprecyzowujący i porządkowy. III.1.6.Opieka kompleksowa III.1.6.1.KOS – Zawał Zarządzenie Nr 39/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 17 lutego 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne – świadczenia kompleksowe. Zmiany dokonane w niniejszym zarządzeniu wprowadzały zmiany w zakresie funkcjonującego mechanizmu redukcji wartości punktowej hospitalizacji ˂3 dni. Etapowe zwiększenie wartości punktowej hospitalizacji miało na celu eliminację nieuzasadnionego przedłużania hospitalizacji. Przepisy zarządzenia (wprowadzone załącznikiem nr 1 do niniejszego zarządzenia) stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 lutego 2023 r. Zarządzenie Nr 133/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 11 września 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne – świadczenia kompleksowe. Wprowadzone zmiany w niniejszym zarządzeniu uwzględniają wniosek racjonalizacyjny Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego w zakresie wprowadzenia nowych procedur w programie KOS-Zawał i obejmowały: 1.W zakresie §10 – zmianę porządkującą, polegającą na dodaniu przepisów potwierdzających finansowanie świadczeń w ramach umowy PSZ w zakresie dotyczącym programów lekowych lub na podstawie odrębnej umowy w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy lekowe. 2.W zakresie w §13: −pkt 14 zmianę porządkująca polegającą na umożliwieniu premiowanie świadczeniodawców z zastosowaniem współczynnika o wartości 1,1, którzy osiągnęli cel 41 terapeutyczny uzyskując co najmniej 40% odsetek pacjentów, u których w momencie zakończenia programu wykazano obniżenie poziomu cholesterolu LDL ≤ 55 mg/dl, −pkt 15 – przepis umożliwiający rozliczanie produktu „Produkt premiowy KOS – zawał”. 3.Zmiany w zakresie załącznika nr 2 do zarządzenia, stanowiącego wzór umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne – świadczenia kompleksowe polegające na ujednoliceniu przepisów z przepisami zarządzenia Prezesa Funduszu w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy lekowe, jak również konieczność dostosowania postanowień umowy do §31 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1194). 4.W załączniku nr 4 - Opis przedmiotu umowy (załącznik nr 2 do zarządzenia): −w lp. 2.2 Organizacja udzielania świadczeń – Leczenie: dodano pkt 4: Leczenie farmakologiczne: w przypadku spełnienia przez pacjenta kryteriów do objęcia leczeniem w ramach programu lekowego – możliwość finansowania świadczenia w ramach umowy PSZ w zakresie dotyczącym programów lekowych lub na podstawie odrębnej umowy w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy lekowe, −w lp. 2.2 Organizacja udzielania świadczeń - Monitorowanie: dodano - wykonanie badań elektrokardiograficznych i badań laboratoryjnych: morfologia krwi, stężenie potasu we krwi, stężenie kreatyniny we krwi, stężenie białka C-reaktywnego (CRP), wystawienie skierowania na badanie lipidogramu, które powinno być wykonane w okresie pomiędzy 6 a 10 tygodniem od zmiany leczenia hipolemizującego, a także edukację pacjenta przez personel pielęgniarski; oraz porady specjalistycznej kończącej opiekę w ramach KOS-Zawał, wykonanie niezbędnych badań laboratoryjnych, w tym lipidogramu, w przypadku nieosiągnięcia celu terapeutycznego wizyta kontrolna powinna być sprawozdawana każdorazowo, −w części parametry jakościowe do oceny udzielania świadczeń dodano punkt 9 dotyczący odsetka pacjentów, u których w momencie zakończenia programu wykazano obniżenie poziomu cholesterolu LDL ≤ 55 mg/dl. Przepisy zarządzenia stosuje się do rozliczania świadczeń udzielanych od 1 września 2023 r. III.1.6.2.Onkologiczne świadczenia kompleksowe – KON Zarządzenie Nr 11/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 17 stycznia 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków umów o udzielanie onkologicznych świadczeń kompleksowych. 1.Uaktualniono brzmienie przepisu w zakresie zasad rozliczania świadczeń onkologicznych finansowanych w ramach grup JGP J03O, F32O, F42O: −zmieniono okres uwzględniany przy ocenie warunku minimalnej liczby zrealizowanych świadczeń zabiegowych, 42 −rozszerzono zakres grup JGP, których realizacja jest uwzględniana przy szacowaniu minimalnej liczby zrealizowanych świadczeń zabiegowych (oprócz dotychczasowych grup J03F, F32, F42 – dodano grupy J03O, F32O, F42O); 2.Skorygowano wycenę punktową produktów rozliczeniowych: kolonoskopia diagnostyczna oraz kolonoskopia diagnostyczna z biopsją (z badaniem hist.-pat.). Przedmiotowa zmiana w zakresie merytorycznym wynikała bezpośrednio (symetryzacja przepisów) z zarządzenia Nr 61/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 6 maja 2022 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna (z późn. zm.). Zarządzenie Nr 37/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 17 lutego 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków umów o udzielanie onkologicznych świadczeń kompleksowych. skategoryzowano istniejący produkt rozliczeniowy „Znieczulenie całkowite dożylne” na dwa produkty w celu rozliczania świadczeń o podobnej kosztochłonności; dla produktu „Konsultacja w zakresie kwalifikacji do wykonania znieczulenia do zabiegu diagnostycznego” rozszerzono wskazania o badania tomografii komputerowej (TK) oraz rezonansu magnetycznego (MR). Przedmiotowe zmiany wprowadzono w związku z nowelizacją rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 grudnia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. poz. 2678). Ponadto wprowadzono zmiany w zakresie funkcjonującego mechanizmu redukcji wartości punktowej hospitalizacji ˂ 3 dni. Zarządzenie Nr 92/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 15 czerwca 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków umów o udzielanie onkologicznych świadczeń kompleksowych. 1.Wprowadzono nowe pojęcie: „system KSO”, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 650). 2.Zmieniona została wartość współczynnika korygującego z 1,05 na 1,15 oraz zakres świadczeń dla których ma on zastosowanie. Zmiany zostały wprowadzone w związku z rekomendacjami AOTMiT (pismo znak: WT.5403.13.2023.AS.2), przekazanymi do wdrożenia przez Ministra Zdrowia (pismem znak: DLO.4024.27.2023.DK z dnia 28 kwietnia 2023 r.). 3.Zaktualizowano przepisy dotyczące udzielania onkologicznych świadczeń kompleksowych na podstawie karty diagnostyki i leczenia onkologicznego – dodano podstawę prawną – art. 39 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 650). Przedmiotowe zmiany wynikają z wejścia w życie ww. ustawy. 4.Zaktualizowano przepisy dotyczące parametrów jakościowych do oceny udzielania świadczeń. Aktualizacja przepisów była konsekwencją uchylenia art 32c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. 43 poz. 2561, z późn. zm.) i uregulowania zasad i sposobu monitorowania jakości opieki onkologicznej w ustawie o Krajowej Sieci Onkologicznej. Zarządzenie Nr 157/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 3 listopada 2023 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków umów o udzielanie onkologicznych świadczeń kompleksowych. 1.Uchylono przepisy dotyczące funkcjonowania Ośrodka Raka Piersi. 2.Uchylono podział onkologicznych świadczeń kompleksowych na „moduły” diagnostyki, leczenia, monitorowania i rehabilitacji. 3.Dla kompleksowej opieki onkologicznej nad świadczeniobiorcą z nowotworem piersi (KON-Pierś) wprowadzono nowe produkty rozliczeniowe, Q20 Małe zabiegi na układzie limfatycznym, pozytonowa tomografia emisyjna (PET) z zastosowaniem radiofarmaceutyków z grupy II, Pobyt diagnostyczny. 4.W celu dostosowania terminologii dotyczącej onkologicznych świadczeń kompleksowych w załączniku nr 1on: −zmieniono nazwy produktów rozliczeniowych dotyczących opieki psychologicznej, − usunięto produkty rozliczeniowe dotyczące poszczególnych konsultacji specjalistycznych i wprowadzono jedno świadczenie. 5.Dostosowano charakterystyki grup JGP w KON-Pierś do zakresu świadczeń określonego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1955). 6.Dla produktu rozliczeniowego Pobyt diagnostyczny umożliwiono realizację świadczenia w trybie ambulatoryjnym. 7.Wprowadzono nowe procedury ICD-9 w rehabilitacji. Powyższe zmiany wynikają ze zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1955), rozporządzeniem Ministra Zdrowia zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1954) oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. poz. 1953). III.1.6.3.Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO) W dniu 20 kwietnia 2023 roku weszła w życie ustawa z dnia 9 marca 2023 roku o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 650, z późn. zm.), zwana dalej „ustawą o KSO”. Ustawa wprowadza nowy model zarządzania opieką onkologiczną w Polsce. Głównym celem nowych przepisów było zapewnienie każdemu pacjentowi niezależnie od miejsca zamieszkania, równego dostępu do koordynowanej i kompleksowej opieki onkologicznej. Wdrożenie KSO stanowi realizację założeń Narodowej Strategii Onkologicznej i zakłada 44 osiągnięcie jak najlepszej organizacji opieki onkologicznej, poprawę jakości i bezpieczeństwa diagnostyki i leczenia onkologicznego, wzrost poziomu satysfakcji pacjenta, optymalizację kosztów opieki onkologicznej oraz odwrócenie niekorzystnych trendów epidemiologicznych. W związku z wejściem w życie ustawy o KSO do zarządzeń Prezesa NFZ zaimplementowano obowiązujące regulacje dotyczące funkcjonowania KSO. Zgodnie z przepisami podmioty wykonujące działalność leczniczą udzielające świadczeń opieki onkologicznej w ramach realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Narodowym Funduszem Zdrowia na świadczenia opieki onkologicznej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 20 kwietnia 2023 roku) weszły do Krajowej Sieci Onkologicznej. Jednocześnie w następnym etapie przepisy ustawy o KSO przewidują przeprowadzenie do dnia 31 marca 2025 r. pierwszej kwalifikacji świadczeniodawców do następujących poziomów zabezpieczenia opieki onkologicznej: Specjalistyczne Ośrodki Leczenia Onkologicznego (SOLO): I poziomu, II poziomu, III poziomu oraz Ośrodki Kooperacyjne. Kwalifikacji do Krajowej Sieci Onkologicznej dokonuje Prezes Funduszu. Wykaz świadczeniodawców zakwalifikowanych do KSO, zgodnie z ustawą o KSO ma obowiązywać 2 lata od dnia następującego po dniu jego ogłoszenia. III.1.7.Programy pilotażowe Program pilotażowy „Profilaktyka 40 PLUS” Program pilotażowy „Profilaktyka 40 PLUS” rozpoczął się od 1 lipca 2021 roku a zakończy się 30 czerwca 2024 r. Program skierowany jest do osób, które ukończyły lub ukończą 40 lat (w momencie badania) i nie korzystały wcześniej z programu Profilaktyka 40 PLUS lub skorzystały z niego, ale minęło co najmniej 12 miesięcy od pierwszych badań w ramach programu. Nie istnieje górna granica wieku udziału w programie. Do programu pilotażowego kwalifikowali się świadczeniobiorcy, którzy: w roku przeprowadzenia programu pilotażowego ukończą lub ukończyli 40. rok życia (uwzględniany jest rok urodzenia), nie korzystali ze świadczeń udzielanych w ramach tego programu pilotażowego, odpowiedzieli na pytania ankietowe programu pilotażowego za pośrednictwem infolinii lub za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta, o którym mowa w art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2021 r. poz. 666), posiadali czynniki ryzyka choroby układu krążenia – warunek wykonania badania kontrolnego profilu lipidowego, posiadali czynniki ryzyka cukrzycy – warunek wykonania badania stężenia glukozy we krwi, posiadali czynniki ryzyka raka jelita grubego – warunek wykonania badania krwi utajonej w kale. Program Profilaktyka 40 PLUS obejmuje 3 pakiety badań. Pakiet badań diagnostycznych dla kobiet: morfologia krwi obwodowej z wzorem odsetkowym i płytkami krwi, pomiar stężenia cholesterolu całkowitego albo kontrolny profil lipidowy, pomiar stężenia glukozy we krwi, próby wątrobowe: AlAT, AspAT, GGTP, badanie poziomu kreatyniny we krwi, badanie ogólne moczu, badanie poziomu kwasu moczowego we krwi, pomiar krwi utajonej w kale – metodą immunochemiczną (iFOBT). 45 Pakiet badań dla mężczyzn: morfologia krwi obwodowej ze wzorem odsetkowym i płytkami krwi, pomiar stężenia cholesterolu całkowitego albo kontrolny profil lipidowy, pomiar stężenia glukozy we krwi, próby wątrobowe: AlAT, AspAT, GGTP, badanie poziomu kreatyniny we krwi, badanie ogólne moczu, badanie poziomu kwasu moczowego we krwi, pomiar krwi utajonej w kale – metodą immunochemiczną (iFOBT), PSA – antygen swoisty dla stercza całkowity. W ramach wspólnego pakietu badań każda osoba miała możliwość wykonania: pomiaru ciśnienia tętniczego, pomiar masy ciała, wzrostu, obwodu w pasie oraz obliczenie wskaźnika masy ciała (BMI). Program pilotażowy oddziaływań terapeutycznych skierowanych do dzieci i młodzieży problemowo korzystających z nowych technologii cyfrowych oraz ich rodzin Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 listopada 2021 r. w sprawie programu pilotażowego oddziaływań terapeutycznych skierowanych do dzieci i młodzieży problemowo korzystających z nowych technologii cyfrowych oraz ich rodzin (Dz. U. 2021 poz. 2253) oraz zarządzenia nr 199/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 10.12.2021 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie oddziaływań terapeutycznych skierowanych do dzieci i młodzieży problemowo korzystających z nowych technologii cyfrowych oraz ich rodzin (z późn. zm.). Pilotaż realizowany jest przez 12 podmiotów na terenie 10 województw RP. Czas trwania pilotażu został przedłużony do końca czerwca 2024 r. Celem programu pilotażowego było praktyczne sprawdzenie efektywności różnych programów oddziaływań terapeutycznych przedstawionych przez realizatorów programu pilotażowego. Jednocześnie program miał za zadanie ograniczenie symptomów problemowego korzystania z nowych technologii cyfrowych przez ograniczenie zachowań związanych z problemowym korzystaniem z nowych technologii cyfrowych oraz zwiększenie wiedzy i samoświadomości w odniesieniu do istniejącego problemu. Program pilotażowy badania stóp dzieci i młodzieży Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2022 r. w sprawie programu pilotażowego badania stóp dzieci i młodzieży (Dz. U. 2022 poz. 60) oraz zarządzenia nr 55/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 29 marca 2023 r. w sprawie umów o realizację programu pilotażowego badania stóp dzieci i młodzieży. Program pilotażowy realizowany był w 16 podmiotach medycznych, wyłonionych w drodze otwartego naboru przeprowadzonego przez NFZ. Celem programu pilotażowego było praktyczne sprawdzenie efektywności wykrywania wad kończyn dolnych u dzieci w wieku od 5. do 16. roku życia przez manualne badanie biomechaniki stóp oraz badanie podoskopowe albo manualne badanie biomechaniki stóp oraz komputerowe badanie stóp na platformie, a także przetestowanie zaplanowania, prowadzenia i końcowej oceny postępowania w przypadku stwierdzenia w badaniach wad kończyn dolnych. 46 Program pilotażowy w zakresie kompleksowej opieki rozwojowej nad dziećmi urodzonymi przedwcześnie KORD Program pilotażowy został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 maja 2023 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki rozwojowej nad dziećmi urodzonymi przedwcześnie KORD (Dz. U. poz. 1202) oraz Zarządzenia nr 189/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 28 grudnia 2023 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki rozwojowej nad dziećmi urodzonymi przedwcześnie KORD. Program realizowany był w 8 ośrodkach na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Czas trwania pilotażu to 48 miesięcy od dnia zakończenia etapu organizacji niniejszego programu pilotażowego. Celem programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki rozwojowej nad dzieckiem urodzonym przedwcześnie KORD (tj. poniżej 33. tygodnia ciąży) od daty wypisu z oddziału noworodkowego do ukończenia 3. roku życia, była poprawa wyników leczenia niedojrzałych noworodków oraz jakości i efektywności działań koniecznych do prawidłowego rozwoju takiego dziecka. Dodatkowym celem było wypracowanie standardu organizacyjnego i postępowania medycznego w zakresie opieki nad dzieckiem urodzonym przedwcześnie. Program pilotażowy w zakresie kompleksowej opieki specjalistycznej nad świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości olbrzymiej KOS-BAR Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 sierpnia 2021 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki specjalistycznej nad świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości olbrzymiej KOS-BAR (Dz.U. z 2023 r. poz. 1858 t. j.). Zostało opublikowane zarządzenie Nr 181/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 08.11.2021 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie kompleksowej opieki specjalistycznej nad świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości olbrzymiej KOS- BAR. Zarządzenie zostało zmienione zarządzeniem Nr 104/2022/DSOZ oraz Nr 132/2022/DSOZ. Pilotaż KOS-BAR realizowany był przez 19 realizatorów. Leczenie zabiegowe w zakresie chirurgii bariatrycznej było realizowane do końca 2023 r. Czas trwania pilotażu został przedłużony do końca grudnia 2024 r. Celem programu była kompleksowa opieka specjalistyczna nad dorosłymi świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości olbrzymiej. Na mocy ww. rozporządzenia zostały zmienione założenie pilotażu dotyczące sposobu rozliczenia świadczeń udzielonych w ramach modułu III rehabilitacja lecznicza przed- i pooperacyjna, tym samym finansowanie świadczeń stało się korzystniejsze dla świadczeniodawcy. Program pilotażowy opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci kardiologicznej Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie programu pilotażowego opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci kardiologicznej z dnia 10 maja 2021 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 23 t. j.) Obowiązuje Zarządzenie nr 166/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 21.12.2022 r. w sprawie programu pilotażowego opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci kardiologicznej. Na mocy rozporządzenia (Dz.U. z 2022 r. poz. 2293) sieć kardiologiczna została rozszerzona o 6 nowych województw i obejmuje łącznie 7 województw. Etap realizacji pilotażu został przedłużony do końca 2024 r. Celem programu 47 pilotażowego jest ocena organizacji, jakości i efektów opieki kardiologicznej w ramach sieci kardiologicznej. Program pilotażowy „Leczenia ostrej fazy udaru niedokrwiennego za pomocą przezcewnikowej trombektomii mechanicznej naczyń domózgowych lub wewnątrzczaszkowych” Pilotaż był realizowany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 października 2018 r. w sprawie programu pilotażowego dotyczącego leczenia ostrej fazy udaru niedokrwiennego za pomocą przezcewnikowej trombektomii mechanicznej naczyń domózgowych lub wewnątrzczaszkowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1985 z późn.zm.) oraz Zarządzenia Nr 128/2018/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 7 grudnia 2018 r. (z późn. zm.). Celem pilotażu była ocena skuteczności praktycznej oraz wypracowanie optymalnego modelu organizacji leczenia ostrej fazy udaru niedokrwiennego za pomocą przezcewnikowej trombektomii mechanicznej naczyń domózgowych lub wewnątrzczaszkowych. W 2023 roku program pilotażowy realizowany był przez 26 realizatorów. Program pilotażowy jest realizowany od 1 grudnia 2018 r. do 30 czerwca 2024 r. Program pilotażowy w zakresie koordynowanej opieki medycznej nad chorymi z neurofibromatozami oraz pokrewnymi im rasopatiami Pilotaż był realizowany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 czerwca 2020 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie koordynowanej opieki medycznej nad chorymi z neurofibromatozami oraz pokrewnymi im rasopatiami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1185 z późn.zm.) oraz zarządzenia Nr 135/2020/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 4 września 2020 r. (z późn. zm.) Świadczenia opieki zdrowotnej w ramach pilotażu mogą być realizowane do 31 grudnia 2024 r. Celem programu pilotażowego była poprawa efektywności diagnostyki i leczenia świadczeniobiorców z NF/RAS oraz wczesne wykrywanie problemów zdrowotnych charakterystycznych dla tej grupy świadczeniobiorców, a także ocena efektywności organizacyjnej nowego modelu opieki nad świadczeniobiorcami. Zgodnie z zapisem w rozporządzeniu program pilotażowy w 2023 r. był realizowany jest przez 4 ośrodki wskazane przez Ministra Zdrowia. Program pilotażowy dotyczący oddziaływań terapeutycznych dla osób z doświadczeniem traumy Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2022r. w sprawie programu pilotażowego dotyczącego oddziaływań terapeutycznych skierowanych do osób z doświadczeniem traumy (Dz.U. poz. 2805 z 2022r.) oraz zarządzenia nr 27/2023/DSOZ z dnia 6 lutego 2023r. w sprawie umów o realizację programu pilotażowego dotyczącego oddziaływań terapeutycznych skierowanych do osób z doświadczeniem traumy. Celem programu była ocena efektywności różnych programów oddziaływań terapeutycznych przygotowanych przez realizatorów programu pilotażowego. W 2023 r. realizatorami programu było 14 świadczeniodawców. Świadczenia w ramach programu pilotażowego mogą być udzielane do 31 grudnia 2024 r. 48 Program pilotażowy leczenia gruźlicy wielolekoopornej w warunkach ambulatoryjnych Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia Ministra Zdrowia z dnia 28 września 2022 r. w sprawie programu pilotażowego leczenia gruźlicy wielolekoopornej w warunkach ambulatoryjnych (Dz. U.2022 poz. 2027) oraz zarządzenia nr 147/2022/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 15 listopada 2022 roku w sprawie umów o realizację programu pilotażowego leczenia gruźlicy wielolekoopornej w warunkach ambulatoryjnych. Celem wprowadzanego programu pilotażowego była poprawa leczenia gruźlicy wielolekoopornej w RP oraz ponadnarodowa harmonizacja i wdrożenie standardów Światowej Organizacji Zdrowia w okresie wyzwań epidemiologicznych. Celami pośrednimi programu było rozwiązanie problemu ciągłości terapii osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583, z późn.), leczonych z powodu gruźlicy wielolekoopornej oraz przetestowanie telemonitoringu nad osobami z gruźlicą wielolekooporną, a także ograniczenie hospitalizacji osób z gruźlicą wielolekooporną na rzecz leczenia prowadzonego w trybie ambulatoryjnym. Centralnym ośrodkiem koordynującym program jest Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie. Program skierowany jest dla osób powyżej 18 roku życia, która nie wymaga hospitalizacji i która posiada udokumentowane rozpoznanie wstępne gruźlicy wielolekoopornej. Okres realizacji programu pilotażowego przewidziany został do dnia 30 września 2025 roku. Program pilotażowy opieki nad pacjentem z zespołem stopy cukrzycowej Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 roku w sprawie programu pilotażowego opieki nad pacjentem z zespołem stopy cukrzycowej (Dz. U. poz. 1353) oraz zarządzenia nr 118/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 8 sierpnia 2023 roku w sprawie programu pilotażowego opieki nad pacjentem z zespołem stopy cukrzycowej. Celem programu pilotażowego jest ocena organizacji, jakości i efektów opieki nad świadczeniobiorcami z zespołem stopy cukrzycowej w ramach połączonych świadczeń na oddziałach chorób wewnętrznych i chirurgii z pooperacyjną kontrolą procesu gojenia. Leczenie jest prowadzone przez zespół, w skład którego wchodzą zarówno specjaliści z oddziału zabiegowego (chirurgia ogólna), jak i zachowawczego (chorób wewnętrznych), co w razie pozytywnego efektu może zagwarantować powszechność przyjętego rozwiązania. Dodatkową korzyścią dla pacjentów, w ramach planu leczenia, jest zagwarantowanie wizyt kontrolnych, w trakcie których oceniany jest postęp gojenia. Program pilotażowy z zakresu leczenia szpitalnego – świadczenia kompleksowe KOSM Program pilotażowy KOSM był realizowany od 1 września 2022 r. do 31 grudnia 2023 r. na podstawie zarządzenia Prezesa NFZ nr 110/2022/DSOZ z dnia 29 sierpnia 2022 r. w sprawie programu pilotażowego z zakresu leczenia szpitalnego – świadczenia kompleksowe KOSM ze zm. Celem pilotażu jest zbadanie możliwości uzyskania poprawy efektów terapii pacjentów z rozpoznanym stwardnieniem rozsianym (SM), w tym: ograniczania występowania rzutów i pojawiania się nowych zmian demielinizacyjnych oraz cofnięcie istniejących już zmian w układzie nerwowym poprzez zmianę sposobu organizacji udzielania świadczeń i objęcie świadczeniobiorców z rozpoznaniem ICD-10 G-35, kompleksową opieką. Produkty wynikowe 49 do osiągnięcia poprzez realizacje pilotażu to zmniejszenie liczby rzutów choroby, zmniejszenie nasilenia rzutów choroby, odroczenie momentu wystąpienia utrwalonej niepełnosprawności, spowolnienie postępu niepełnosprawności, wydłużenie okresu zdolności do pełnej samoobsługi i niezależności od osób trzecich, zmniejszenie liczby hospitalizacji, zmniejszenie liczby dni absencji chorobowej, utrzymanie zdolności do pracy zarobkowej, uczestnictwo w życiu społecznym, poprawa jakości życia chorego i bliskich. Program pilotażowy KOSM realizowany był przez 5 ośrodków na terenie województw: dolnośląskiego, mazowieckiego, pomorskiego, warmińsko-mazurskiego i wielkopolskiego. Program pilotażowy „Recepta na Ruch” Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 października 2023 r. w sprawie programu pilotażowego „Recepta na Ruch” (Dz.U. z 2023 r. poz. 2247 ze zm.) oraz zarządzenia Prezesa NFZ nr 179/2023/DSOZ z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie programu pilotażowego „Recepta na Ruch”. Okres realizacji programu przewidziano do dnia 20 października 2025 r. Celem programu jest ocena organizacji i efektywności objęcia świadczeniobiorców diagnostyką i profilaktyką w zakresie najczęściej występujących problemów zdrowotnych, w przypadku których jest zalecana aktywność fizyczna, uzupełnioną o realizację indywidualnych programów treningowych i żywieniowych dostosowanych do możliwości i potrzeb świadczeniobiorcy z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi teleinformatycznych. Program obejmie maksymalnie 15 000 świadczeniobiorców w kraju. Program pilotażowy „Dobry posiłek w szpitalu” Program został wprowadzony na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 września 2023 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie edukacji żywieniowej oraz poprawy jakości żywienia w szpitalach „Dobry posiłek w szpitalu” (Dz. U. 2023 poz. 2021). Opublikowano zarządzenie nr 140/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 27 września 2023 r. w sprawie umów o realizację programu pilotażowego w zakresie edukacji żywieniowej oraz poprawy jakości żywienia w szpitalach „Dobry posiłek w szpitalach”. Do programu pilotażowego kwalifikuje się pacjentów przyjętych do szpitala, którzy nie są żywieni wyłącznie dojelitowo lub wyłącznie pozajelitowo lub nie przebywają na oddziale anestezjologii i intensywnej terapii. Sposób realizacji pilotażu zakłada zapewnienie pacjentom w szpitalu wyżywienia odpowiedniego do stanu zdrowia, na zlecenie lekarza – porad żywieniowych przez osobę planującą dietę. 555 świadczeniodawców miało zawarte umowy na realizację programu pilotażowego w zakresie edukacji żywieniowej oraz poprawy jakości żywienia w szpitalach „Dobry posiłek w szpitalu”. Celem programu pilotażowego jest: zwiększenie dostępności porad żywieniowych w szpitalach, wdrożenie optymalnego modelu żywienia świadczeniobiorców w szpitalach. Stawka w wysokości 25,62 zł za dzień pobytu w szpitalu, stanowi dodatkowe środki przeznaczone wyżywienie szpitalu w ramach realizacji pilotażu. Program pilotażowy opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci onkologicznej Podstawę prawną pilotażu stanowi Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie programu pilotażowego opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci onkologicznej z dnia 13 grudnia 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 2423 z późn. zm.). Realizacja programu od stycznia 2019 r. 50 do 31 marca 2023 r. Było to rozwiązanie o charakterze pilotażowym, zwiększające dostęp do kompleksowego i koordynowanego leczenia i diagnostyki dla pacjentów, u których rozpoznano nowotwór złośliwy gruczołu krokowego, jajnika, jelita grubego, piersi lub płuca. Celem pilotażu była ocena organizacji, jakości i efektów opieki onkologicznej w ramach sieci onkologicznej na terenie województwa dolnośląskiego, podlaskiego, pomorskiego i świętokrzyskiego. W ramach programu pilotażowego testowana była zasadność oraz skuteczność funkcjonowania modelu, opartego na sieci ośrodków onkologicznych, zwanej „siecią”. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia raport końcowy NFZ z programu pilotażowego opieki nad świadczeniobiorcą w ramach sieci onkologicznej został przekazany ministrowi właściwemu ds. zdrowia i uzyskał jego akceptację a następnie 14 listopada 2023 r. został opublikowany na stronie Centrali NFZ. Program pilotażowy opieki w centrach zdrowia psychicznego Realizacja programu realizowanego na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego (Dz. U. poz. 852 z późn. zm.) została omawiana w części III.1.14 dotyczącej opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Program pilotażowy w zakresie monitorowania dzieci i młodzieży z pierwotnymi i wtórnymi niedoborami odporności W 2023 r., na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2022 r. w sprawie programu pilotażowego w zakresie monitorowania dzieci i młodzieży z pierwotnymi i wtórnymi niedoborami odporności (Dz. U. poz. 2601 z późn., zm.) oraz wydanego na jego podstawie zarządzenia nr 85/2023/DAII Prezesa NFZ z dnia 1 czerwca 2023 r. w sprawie umów o realizację programu pilotażowego w zakresie monitorowania dzieci i młodzieży z pierwotnymi i wtórnymi niedoborami odporności NFZ rozpoczął realizację pilotażu z wykorzystaniem innowacyjnych urządzeń wielofunkcyjnych. Zgodnie z przyjętymi założeniami, celem programu pilotażowego jest ocena efektywności realizacji świadczeń opieki zdrowotnej z wykorzystaniem innowacyjnego urządzenia wielofunkcyjnego do monitorowania dzieci i młodzieży z pierwotnymi i wtórnymi niedoborami odporności, w tym po przebytym zakażeniu wirusem SARS-CoV-2, w ramach podstawowej opieki zdrowotnej oraz ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Pilotaż składał się z trzech etapów: 1) organizacji programu pilotażowego; 2) realizacji programu pilotażowego; 3) ewaluacji programu pilotażowego. Ostatecznie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 listopada 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego w zakresie monitorowania dzieci i młodzieży z pierwotnymi i wtórnymi niedoborami odporności (Dz. U. poz. 2603) termin zakończenia etapu realizacji programu pilotażowego został ustalony na dzień 30 kwietnia 2024 roku. Na podstawie wyników naboru realizatorów do pilotażu, organizowanego przez Ministerstwo Zdrowia, 13 Oddziałów Wojewódzkich NFZ (z wyjątkiem: kujawsko-pomorskiego, łódzkiego i świętokrzyskiego) zawarło umowy o realizację świadczeń zdrowotnych w ramach pilotażu z 39 realizatorami. 51 III.1.8.Świadczenia Kontraktowane Odrębnie W 2023 r. w obowiązującym zarządzeniu Prezesa NFZ z dnia 29 listopada 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie, dokonano zmian zarządzeniem Nr 30/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 9 lutego 2023 r., polegających na: 1.Usunięciu zakresów „Telekonsylium kardiologiczne” oraz „Telekonsylium geriatryczne”. Świadczenia te wprowadzono w 2015 r., kiedy obowiązujące wówczas przepisy nie pozwalały na udzielanie świadczeń w formie teleporad. 2.Dostosowaniu wartości produktów związanych z leczeniem krwią i jej składnikami do przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2022 r. w sprawie określenia wysokości opłat za krew i jej składniki w 2023 r. (Dz. U. poz. 2817). 3.Zmianie wycen badań endoskopowych przewodu pokarmowego – gastroskopii i kolonoskopii, w zakresie „Opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka jelita grubego lub raka błony śluzowej trzonu macicy”. 4.Dodaniu produktu rozliczeniowego „Świadczenie specjalistyczne 1-go typu”, w zakresach: „Opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka piersi lub raka jajnika” oraz „Opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka jelita grubego lub raka błony śluzowej trzonu macicy”. Ponadto zarządzeniem Nr 48/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 2 marca 2023 r., dokonano zmian polegających na: 1.Wykreśleniu w załączniku nr 1 do zarządzenia, w zakresie – Domowa antybiotykoterapia dożylna – produktów rozliczeniowych dedykowanych poszczególnym antybiotykom (60 pozycji), które zostały zastąpione jednym produktem rozliczeniowym „antybiotyk podawany dożylnie” (z wykazu antybiotyków określonych w załączniku nr 18). Jednocześnie dodano załącznik nr 18 do zarządzenia, zawierający wykaz antybiotyków odpowiadających nazwom produktów wymienionych dotychczas w zakresie „Domowa antybiotykoterapia dożylna”; 2.W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o Funduszu Medycznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2674), wprowadzającej finansowanie z Funduszu Medycznego świadczeń udzielanych osobom do ukończenia 18. r.ż., związanych z diagnostyką genetyczną, zmodyfikowano: − załącznik nr 1 - utworzono nowy zakres skojarzony do zakresu „badania genetyczne” pod nazwą \"badania genetyczne - świadczenia diagnostyki genetycznej udzielane osobom do ukończenia 18 roku życia\", w którym są realizowane badania genetyczne dla dzieci, − załącznik nr 1b – utworzono zakresy skojarzone do wszystkich 3-ch obowiązujących zakresów dodając do nazw dotychczasowych zakresów określenie: „świadczenia diagnostyki genetycznej udzielane osobom do ukończenia 18 roku życia”; 52 3.W związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 grudnia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 2678), wprowadzono możliwość rozliczania badań tomografii komputerowej oraz rezonansu magnetycznego w całkowitym znieczuleniu dożylnym. Dodatkowo zarządzeniem Nr 68/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 18 kwietnia 2023 r., dokonano zmiany polegającej na dodaniu nowego zakresu świadczeń, tj. Nadzór telemetryczny nad pacjentami z implantowanymi urządzeniami wszczepialnymi, odpowiadającego nowemu świadczeniu gwarantowanemu wprowadzonemu przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 grudnia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. poz. 2641). III.1.9.Opieka Paliatywna i Hospicyjna Świadczenia w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna realizowane były w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz.U. z 2022 r. poz. 262 ze zm.). Świadczenia opieki paliatywnej i hospicyjnej to wszechstronna, całościowa opieka i leczenie objawowe świadczeniobiorców chorujących na nieuleczalne, niepoddające się leczeniu przyczynowemu, postępujące, ograniczające życie choroby. Opieka ta jest ukierunkowana na poprawę jakości życia, ma na celu zapobieganie bólowi i innym objawom somatycznym oraz ich uśmierzanie, łagodzenie cierpień psychicznych, duchowych i socjalnych. Świadczenia realizowane były w ramach: oddziału medycyny paliatywnej/hospicjum stacjonarnym, hospicjum domowego, hospicjum domowego dla dzieci, poradni medycyny paliatywnej, perinatalnej opieki paliatywnej. Przedstawiciele NFZ uczestniczyli w pracach powołanego przez Ministra Zdrowia zespołu w spraw przygotowania projektu długookresowej strategii rozwoju opieki paliatywnej i hospicyjnej. Dnia 1 kwietnia 2023 r. weszło w życie zarządzenie nr 45/2023/DSOZ Prezesa NFZ zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna. Przedmiotowe zarządzenie wprowadziło nowy produkt rozliczeniowy: „porada w domu świadczeniobiorcy” w zakresie poradni medycyny paliatywnej. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz.U. z 2022 r. poz. 262), poradnia medycyny paliatywnej, poza świadczeniami udzielonymi na miejscu w poradni, możne wykonać do 2 wizyt w tygodniu w domu pacjenta. Celem tej zmiany była poprawa dostępności do świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej, poprzez zachęcenie świadczeniodawców do podjęcia się realizacji tego zakresu świadczeń oraz tworzenia nowych podmiotów. III.1.10.Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej realizowane były w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie 53 świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 965 ze zm.). Świadczenia realizowane były: w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym/ opiekuńczo- leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dla dzieci i młodzieży/ opiekuńczo- leczniczym dla dzieci i młodzieży, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dla pacjentów wentylowanych mechanicznie/opiekuńczo-leczniczym dla pacjentów wentylowanych mechanicznie, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dla dzieci wentylowanych mechanicznie/ opiekuńczo-leczniczym dla dzieci wentylowanych mechanicznie, w ramach zespołu długoterminowej opieki domowej dla pacjentów wentylowanych mechanicznie, w ramach zespołu długoterminowej opieki domowej dla dzieci wentylowanych mechanicznie, w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej. Dnia 1 stycznia 2023 r. weszło w życie zarządzenie nr 156/2022/DSOZ Prezesa NFZ zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej. Wprowadzana zmiana polegała na zobowiązaniu świadczeniodawców udzielających świadczeń rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej do ustalenia - przed złożeniem dokumentów rozliczeniowych - czy nie nastąpił wypis świadczeniobiorcy ze szpitala lub zgon świadczeniobiorcy. Zapis miał na celu ograniczenie występowania błędów w sprawozdawczości, polegających na wykazywaniu przez świadczeniodawców pacjentów do rozliczeń, w przypadku, gdy pacjent ten zmarł w szpitalu. Uzyskanie informacji o zgonie chorego w czasie pobytu w szpitalu, pozwoli świadczeniodawcy na wcześniejsze przyjęcie kolejnego pacjenta z listy oczekujących, zwiększając tym samym dostępność do świadczeń w przedmiotowym zakresie. III.1.11.Zaopatrzenie w wyroby medyczne wydawane na zlecenie Przedmiotem umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju zaopatrzenie w wyroby medyczne oraz ich naprawa, są świadczenia gwarantowane określone przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz. U. z 2024 r. poz. 500), wydanym na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy o refundacji 13 , finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia ze środków publicznych. W rozporządzeniu zostały określone limity finansowania, kryteria przyznawania, okresy użytkowania oraz limity cen napraw wyrobów medycznych. Od 1 stycznia 2023 r., w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 października 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz. U. poz. 2319), wprowadzone zostały zmiany w finansowaniu wyrobów medycznych na zlecenie. Zmiany dotyczą m.in.: −rozbudowano zasady refundacji wyrobów płaskodzianych, zarówno na miarę jak i produkowanych seryjnie, 13 Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. poz. z 2023 r. poz. 826, z późn. zm.). 54 −umożliwiono częstszą refundację rurek tracheostomijnych z zapasowym wkładem – do 3 szt. na 6 miesięcy, a także wprowadzono refundację rurek silikonowych – 1 szt. na 6 m-y, −w zakresie optyki okularowej podniesiono limit finansowania na soczewki okularowe przy określonych wadach wzroku, soczewki kontaktowe twarde, lupy, monookulary, okulary lupowe, okulary lornetkowe do bliży i dali, − zwiększono limity finansowania na aparaty słuchowe, −poszerzono refundację zestawów infuzyjnych do osobistej pompy insulinowej o moduły do pomp bezdrenowych, −zmniejszono udział świadczeniobiorcy w limicie finansowania w przypadku cewników hydrofilowych dla osób dorosłych do 20%, −w zakresie zaopatrzenia w sprzęt stomijny podniesione zostały limity finansowania na worki i płytki stomijne dla wszystkich pacjentów ze stomią. Dodatkowo wydzielono refundację akcesoriów wspomagających i uszczelniających, z osobnymi limitem 120 zł i współpłaceniem ze strony pacjentów na poziomie 20%. Wprowadzono również podwójny limit finansowania na podstawowe wyroby stomijne i akcesoria w przypadku pierwszego zlecenia po wyłonieniu stomii, −w zakresie zaopatrzenia w środki absorpcyjne uszczegółowiono kategorie wyrobów chłonnych podlegające refundacji oraz wprowadzono dodatkowe limity finansowania, −w zakresie zaopatrzenia w wózki inwalidzkie: uporządkowano refundację wózków specjalistycznych dla dzieci i dorosłych, zostały wyodrębnione limity dla każdego rodzaju wózka, także elektrycznego, −w zakresie zaopatrzenia w sensory oraz transmitery do systemu ciągłego monitorowania glikemii w czasie rzeczywistym (CGM-RT) - dostosowanie refundacji do wyrobów medycznych dostępnych na rynku. Ponadto rozszerzono wskazania do refundacji czujników do systemu monitorowania stężenia glukozy flash (FGM), −od 1 stycznia 2023 r. wprowadzono refundację wymienników ciepła i wilgoci (HME). Ponadto, od 1 października 2023 r. zostało wdrożone e-zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne. Tym samym osoby wystawiające zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne mają obowiązek podpisać zlecenie jedną z form określonych w art. 38 ust. 4d ustawy o refundacji, tj.: kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnych w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez ZUS (certyfikat e-ZLA). W przypadku braku dostępu do serwisów internetowych lub usług informatycznych Funduszu, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy o świadczeniach a także w przypadku braku możliwości podpisania zlecenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez ZUS (certyfikatem e-ZLA), zlecenie wystawia się w postaci papierowej. Może być ono wypisane: ręcznie, na druku określonym 55 w załączniku nr 1 w rozporządzenia Ministra Zdrowia 14 lub wydrukowane z systemu własnego świadczeniodawcy, ale bez zapisu danych w systemie eZWM. Takie zlecenie wymaga potwierdzenia przez pracownika w oddziale Funduszu. Ponadto, nadal jest możliwość przekazania zlecenia celem jego potwierdzenia do dowolnie wybranego oddziału Funduszu z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub innych systemów łączności drogą elektroniczną (np. skan/email/fax). Powyższe rozwiązania umożliwiły pacjentom szerszy dostęp do finansowanych publicznie wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie. III.1.12.Leczenie stomatologiczne W ramach leczenia stomatologicznego udzielane są świadczenia dla dzieci i dla osób dorosłych. NFZ finansuje zarówno wybrane, gwarantowane świadczenia stomatologiczne o charakterze podstawowym, jak również świadczenia specjalistyczne np. z zakresu ortodoncji, protetyki stomatologicznej, periodontologii i chirurgii stomatologicznej. Finansowane jest również leczenie w ramach programu Ortodontyczna opieka nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki. W 2023 r. wprowadzono finansowanie niektórych świadczeń stomatologicznych pakietami. Dotyczy to w szczególności świadczeń z zakresu chirurgii stomatologicznej i periodontologii. Wprowadzono również zmienioną (podwyższoną) wycenę świadczeń z zakresu protetyki stomatologicznej. III.1.13.Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień Świadczenia opieki psychiatrycznej i leczenie uzależnień realizowane są w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2019 r. poz. 1285 z późn. zm.) i udzielane w warunkach: stacjonarnych: w ramach oddziałów psychiatrycznych, oddziałów leczenia uzależnień oraz w izbie przyjęć, dziennych: w ramach oddziału/ośrodka dziennego psychiatrycznego oddziału/ośrodka dziennego leczenia uzależnień, ambulatoryjnych: w ramach poradni psychiatrycznych, zespołu leczenia środowiskowego, poradni leczenia uzależnień, oraz w formie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego (Dz. U. poz. 852 z późn. zm.). Warunki zawierania i realizacji umów o udzielanie powyższych świadczeń opieki zdrowotnej określono odpowiednio w zarządzeniu nr 7/2020/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 16 stycznia 2020 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień z późn. zm. oraz zarządzeniu nr 55/2020/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 9 kwietnia 2020 r. w sprawie umów o realizację programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego z późn. zm. 14 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 grudnia 2021 r. w sprawie zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne oraz zlecenia naprawy wyrobu medycznego (Dz.U. z 2023 r. poz. 2334). 56 III.1.13.1.Ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży (I, II i III poziom referencyjny) W 2023 roku Fundusz kontynuował realizację nowych rozwiązań w zakresie świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży, wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Zdrowia, opartych na środowiskowym modelu realizacji świadczeń tj. blisko miejsca pobytu pacjenta. W tym zakresie przeprowadzono następujące działania legislacyjne. Zarządzeniem nr 74/2023/DSOZ z dnia 28 kwietnia 2023 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, zaimplementowano przepisy nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 marca 2023 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz. U. poz. 510). Do zarządzenia wprowadzono zmianę polegającą na zwiększeniu czasu trwania programu terapeutyczno-rehabilitacyjnego dla osób z autyzmem dziecięcym, realizowanego na rzecz świadczeniobiorców, w tym ich przedstawicieli ustawowych. Natomiast, w załączniku nr 1 i 1a do zarządzenia w zakresie świadczeń dla osób z autyzmem dziecięcym lub innymi zaburzeniami rozwoju dodano produkty rozliczeniowe umożliwiające rozliczenie porady lekarskiej terapeutycznej i porady lekarskiej kontrolnej. Dodatkowo dla wizyt terapeutycznych w zakresie programu terapeutyczno-rehabilitacyjnego dla osób z autyzmem dziecięcym, realizowanych przez różnych specjalistów wprowadzono odrębne produkty rozliczeniowe, w tym poradę terapeutyczną udzielaną przez psychologa posiadającego kompetencje w zakresie terapii integracji sensorycznej. Wprowadzono również nową jednostkę redakcyjną, regulującą sposób sprawozdawania świadczeń udzielonych w domu lub w środowisku dzieci i młodzieży, o których mowa w załączniku 8 do rozporządzenia, więcej niż jednemu świadczeniobiorcy. Kolejna nowelizacją zarządzenia nr 181/2023/DSOZ z 14 grudnia 2023 r., w związku ze zgłaszanymi przez oddziały Funduszu wątpliwościami dotyczącymi możliwości podpisania ze świadczeniodawcą umowy o udzielanie świadczeń na ten sam zakres świadczeń realizowanych w poradni psychologicznej dla dzieci i młodzieży zarejestrowanej pod tym samym adresem –doprecyzowano przepis uniemożliwiający realizację w ww. poradni, zarejestrowanej pod tym samym adresem, świadczeń gwarantowanych z tego samego zakresu. Według stanu na koniec 2023 roku Narodowy Fundusz Zdrowia roku zawarł umowy na realizację świadczeń z: 447 zespołami/ ośrodkami środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży – I poziom referencyjny, 80 centrami zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży – poradnia zdrowia psychicznego – II poziom referencyjny, 75 centrami zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży – II poziom referencyjny posiadający w strukturze organizacyjnej poradnię zdrowia psychicznego i oddział dzienny, 57 33 ośrodkami wysokospecjalistycznej całodobowej opieki psychiatrycznej – III poziom referencyjny (świadczeniodawcy prowadzący ośrodek zobowiązani są również do realizacji świadczeń w zakresie jednej z form II poziomu referencyjnego). Prezes NFZ podejmował również inne działania regulujące zakres opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. W systemie informatycznym NFZ wprowadzono dostosowanie polegające na umożliwieniu sprawozdawania w ramach produktu rozliczeniowego więcej niż jednej osoby personelu biorącej udział w realizacji świadczenia gwarantowanego udzielanego przez dwie osoby z personelu. W efekcie zarządzeniem zmieniającym nr 74/2023/DSOZ z dnia 28 kwietnia 2023 r., dotychczasowe produkty rozliczeniowe określone w załączniku nr 1 i 1a do zarządzenia, przeznaczone do rozliczenia przedmiotowych świadczeń, zastąpiono jednym produktem dla określonego świadczenia. Następnie zarządzeniem zmieniającym nr 181/2023/DSOZ z 14 grudnia 2023 r., w zakresie: świadczenia w izbie przyjęć, wprowadzono do sprawozdawania do Funduszu, nowe produkty sprawozdawcze dotyczące badań laboratoryjnych, obrazowych i elektrofizjologicznych, natomiast w zakresie porady lekarskiej diagnostycznej – badania laboratoryjne. Regulacja wskazała, że przedmiotowe badania można sprawozdać dopiero po otrzymaniu wyniku. Jednocześnie wprowadzono produkt rozliczeniowy umożliwiający rozliczenie porady domowej lub środowiskowej zrealizowanej przez pielęgniarkę w tym samym dniu i miejscu kolejnemu świadczeniobiorcy. Doprecyzowano również i poszerzono zakres świadczeń gwarantowanych jednostkowych realizowanych na rzecz osób uprawnionych innych niż świadczeniobiorca (np. rodzin czy osób stanowiących oparcie społeczne świadczeniobiorcy), dla których w związku z potrzebą sprawozdawania kodu rozpoznania wg ICD-10, wskazano do stosowania kod Z76.8 – osoby stykające się ze służbą zdrowia w innych określonych okolicznościach. Dodatkowo w związku z potrzebą ujednolicenia przepisów zarządzenia z §31 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 787, z późn. zm.), wprowadzono zmianę do wzoru umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, polegającą na doprecyzowaniu zakresu recept. III.1.14.Centra Zdrowia Psychicznego W 2023 roku kontynuowano realizację programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego, który rozpoczął się z dniem 1 lipca 2018 r. w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego (Dz. U. poz. 852 z późn. zm.). Celem programu pilotażowego jest przetestowanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki zdrowotnej opartego na centrach zdrowia psychicznego w aspektach organizacji, finansowania, jakości oraz dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej. Na koniec 2023 roku NFZ zawarł umowy na realizację świadczeń w 100 centrach zdrowia psychicznego. Nowelizacją rozporządzenia pilotażowego z dnia 13 września 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1982) przedłużono czas trwania programu pilotażowego do 31 grudnia 2024 r. 58 Pilotażem objęte są świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, zawarte w wykazie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 31d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zakresie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, z wyłączeniem: świadczeń z zakresu leczenia uzależnień w warunkach stacjonarnych, dziennych i ambulatoryjnych; świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży oraz świadczeń psychiatrii sądowej w warunkach podstawowego i wzmocnionego zabezpieczenia. Pilotaż, który co do zasady testuje sposób realizacji świadczeń wg określonego modelu, wymaga bieżących aktualizacji przepisów umożliwiających rozliczenie udzielonych świadczeń. Zatem zaistniała potrzeba nowelizacji obowiązującego zarządzenia nr 55/2020/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 9 kwietnia 2020 r. w sprawie umów o realizację programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego wynikająca m.in. ze zmian przepisów rozporządzenia pilotażowego. Zarządzeniem nr 132/2023/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 11 września 2023 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie umów o realizację programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego zaimplementowano przepisy nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lipca 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego (Dz. U. poz. 1288). Zarządzeniem zmieniającym wprowadzono wynikający z rozporządzenia obwiązek dla realizatorów pilotażu w postępowaniu o zawarcie z Funduszem umowy o udzielanie świadczeń w ramach programu pilotażowego do przedłożenia kopii ofert dotyczących podwykonawstwa w realizacji pilotażu. Ponadto w związku z wprowadzeniem możliwości wliczenia miejsc oddziału dziennego psychiatrycznego rehabilitacyjnego dla dorosłych do wymaganej liczby miejsc w oddziałach dziennych, celem zabezpieczenia świadczeniobiorcom dostępu do świadczeń, w zarządzeniu dodano produkt sprawozdawczy umożliwiający sprawozdawanie wykonanych świadczeniobiorcy z obszaru działania centrum, świadczeń w ramach oddziału dziennego psychiatrycznego rehabilitacyjnego dla dorosłych. W związku z wątpliwościami, dotyczącymi sposobu postępowania w przypadku zaistnienia potrzeby wprowadzenia zmian do umów o udzielanie świadczeń w ramach pilotażu (np. w przypadku konieczności poszerzenia obszaru działania centrum, wprowadzenia do umowy nowej komórki organizacyjnej albo jej usunięcia czy też innej sytuacji wymuszającej takie zmiany), dodano przepis, zgodnie z którym w przypadku zmiany umowy o realizację pilotażu, odpowiednio zastosowanie będą miały przepisy dotyczące trybu wnioskowego przed podpisaniem stosownego aneksu. Dodatkowo w związku z potrzebą ujednolicenia przepisów zarządzenia z §31 ust. 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 787, z późn. zm.), wprowadzono zmianę do wzoru umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, polegającą na doprecyzowaniu zakresu recept. 59 Jednocześnie w załączniku nr 3 do zarządzenia – w zakresie świadczenia pomoc doraźna i porada lekarska diagnostyczna, wprowadzono nowe produkty sprawozdawcze dotyczące badań laboratoryjnych obrazowych i elektrofizjologicznych, do sprawozdawania do Funduszu w przypadku ich udzielenia świadczeniobiorcy. III.1.15.Rehabilitacja lecznicza W 2023 roku świadczenia w rodzaju rehabilitacja lecznicza realizowane były w zakresach: ambulatoryjnych: lekarska ambulatoryjna opieka rehabilitacyjna, fizjoterapia ambulatoryjna, fizjoterapia domowa. ośrodkach/oddziałach dziennych: rehabilitacja ogólnoustrojowa, rehabilitacja dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego, rehabilitacja osób z dysfunkcją narządu słuchu i mowy, rehabilitacja osób z dysfunkcją narządu wzroku, rehabilitacja kardiologiczna, rehabilitacja pulmonologiczna. stacjonarnych: rehabilitacja neurologiczna, rehabilitacja kardiologiczna, rehabilitacja ogólnoustrojowa, rehabilitacja pulmonologiczna, leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką. Dodatkowo we wszystkich powyższych zakresach obywała się rehabilitacja w zakresach skojarzonych dedykowanych dla osób o znacznym stopniu niepełnosprawności z wyjątkiem leczenia dzieci i dorosłych ze śpiączka. Dnia 10.01.2023 r. opublikowano zarządzenie Nr 7/2023/DSOZ Prezesa NFZ zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzajach rehabilitacja lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie świadczeń – leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką. Wprowadzono nim regulacje dotyczące spełnienia warunków realizacji świadczeń domowych określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej w przypadku ich udzielania przez podmioty posiadające umowę na fizjoterapię ambulatoryjną. Dodatkowo wprowadzono obowiązek wyodrębnienia w harmonogramie personelu udzielającego świadczeń domowych w umowach na fizjoterapie ambulatoryjną, w przypadku realizacji tych świadczeń. Zarządzenie weszło w życie z dniem 1 kwietnia 2023 roku. III.1.16.Ogólna charakterystyka zmian w przepisach dotyczących kontroli W 2023 roku zostały wprowadzone istotne zmiany w przepisach dotyczących realizacji kontroli przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1938), wprowadzono zmiany w: −ustawie o świadczeniach dodano możliwość rozszerzenia zakresu przedmiotowego kontroli oraz wyłączono możliwość złożenia zażalenia na czynności Prezesa NFZ, o których mowa w art. 61d ust. 12 i art. 61t ust. 3, czyli na rozpatrzenie przez Prezesa NFZ środków odwoławczych w procesie kontroli w postaci sprzeciwu i zastrzeżeń. Niniejsza zmiana weszła w życie z dniem 1 listopada 2023 r.; 60 −ustawie o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych – zmiany dotyczące wskazania terminu zwrotu Funduszowi kwoty stanowiącej równowartość kwoty refundacji wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia dokonania refundacji, o której mowa w art. 46 ust. 1, oraz w miejsce kary pieniężnej nakładanej w drodze decyzji administracyjnej, wprowadzono karę pieniężną w wysokości równowartości kwoty refundacji, która będzie określana w wystąpieniu pokontrolnym i wezwaniu do zapłaty. III.2.Realizacja świadczeń opieki zdrowotnej III.2.1.System Podstawowego Szpitalnego Zabezpieczenia Świadczeń Opieki Zdrowotnej W rozdziale przedstawiono efekty funkcjonowania systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej 15 , zwanego dalej również „systemem zabezpieczenia”, „siecią szpitali”, „PSZ” lub „systemem PSZ”. Porównano funkcjonowanie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, w okresie 2022-2023 tj. rok do roku. III.2.1.1.Funkcjonowanie systemu PSZ w latach 2022-2023 Tabela nr III.1. Dane z realizacji świadczeń w ramach systemu PSZ za okres 2022-2023 (wartości świadczeń wyrażone w mln zł). Liczba świadczeńWartość świadczeń OW NFZ 2022202320222023 Dolnośląski2 944 2563 322 7024 4086 279 Kujawsko-pomorski2 906 2223 236 3903 2774 598 Lubelski2 914 8093 368 0213 1074 570 Lubuski1 060 0681 188 7951 2801 771 Łódzki3 198 9813 686 6183 6825 418 Małopolski4 283 3614 789 2395 0497 250 Mazowiecki8 061 6969 122 8619 59313 780 Opolski1 049 5061 168 3491 0641 588 Podkarpacki2 559 6862 955 6142 7774 041 Podlaski1 803 2932 174 1201 7782 600 Pomorski2 895 0873 312 9713 3834 916 Śląski5 395 1016 052 6136 8789 739 Świętokrzyski1 549 6731 770 8411 8622 644 Warmińsko-mazurski1 682 5841 993 4431 8212 595 15 Dane wykorzystane do analizy pochodzą z systemu informatycznego Centrali NFZ i zostały wygenerowane w dniu 19 kwietnia 2024 r. W przypadku świadczeń rozliczonych w ramach ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej uwzględniono ich wartość w oparciu o cenę jednostki sprawozdawczej ryczałtu systemu zabezpieczenia obowiązującą w danym okresie rozliczeniowym. 61 OW NFZ Liczba świadczeńWartość świadczeń 2022202320222023 Wielkopolski3 350 8993 783 8605 0727 127 Zachodniopomorski2 299 7632 515 9492 5353 471 Polska47 954 98554 442 38657 56782 386 Tabela nr III.2. Dane z realizacji świadczeń w ramach systemu PSZ w rodzaju świadczeń leczenie szpitalne za okres 2022-2023 r. (wartości świadczeń wyrażone w mln zł). Liczba świadczeńWartość świadczeń OW NFZ 2022202320222023 Dolnośląski1 362 8701 542 4854 0105 682 Kujawsko-pomorski1 056 4171 208 5882 9064 074 Lubelski877 7211 005 6912 7053 979 Lubuski323 232362 9081 1101 521 Łódzki1 106 5481 225 2273 2364 736 Małopolski1 332 5491 471 0844 4756 450 Mazowiecki2 744 6463 157 4448 50812 248 Opolski334 151383 9419111 359 Podkarpacki876 177985 2132 4613 560 Podlaski461 892548 1901 5502 226 Pomorski1 073 6491 243 0642 9804 351 Śląski1 972 8812 269 4316 1568 705 Świętokrzyski554 508619 3761 6372 313 Warmińsko-mazurski523 187588 0951 5722 216 Wielkopolski1 491 7941 678 5434 5796 425 Zachodniopomorski763 301852 2332 1993 009 Polska16 855 52319 141 51350 99672 854 Tabela nr III.3. Dane z realizacji świadczeń w ramach systemu PSZ w rodzaju AOS za okres 2022-2023 (wartości świadczeń w mln zł). Liczba świadczeńWartość świadczeń OW NFZ 2022202320222023 Dolnośląski1 518 6681 705 655268389 Kujawsko-pomorski1 827 6961 996 980285396 Lubelski1 957 2032 256 041294445 Lubuski729 509815 869129184 Łódzki2 003 9262 363 764325499 Małopolski2 795 7423 083 888439622 Mazowiecki4 771 6895 368 8527401 048 Opolski697 156759 628103144 Podkarpacki1 634 6511 903 158243372 62 114% 113% 124% 117% 114% 143% 145% 145% 143% 143% Leczenie Szpitalne Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna Rehabilitacja Lecznicza Świadczenia Odrębnie Kontraktowane Ogółem Liczba świadczeńWartość świadczeń OW NFZ Liczba świadczeńWartość świadczeń 2022202320222023 Podlaski1 300 3271 553 283191304 Pomorski1 693 2651 937 219294416 Śląski3 299 4083 644 789535768 Świętokrzyski931 4271 065 065142213 Warmińsko-mazurski1 069 4731 292 308165255 Wielkopolski1 795 8222 034 415314460 Zachodniopomorski1 520 8331 645 905274373 Polska29 546 79533 426 8194 7436 888 Tabela nr III.4. Dane z realizacji świadczeń w ramach systemu PSZ za okres 2022-2023 wg rodzaju świadczeń (wartości świadczeń w mln zł). Liczba świadczeńWartość świadczeń Rodzaj świadczeń 2022202320222023 Leczenie Szpitalne16 855 52319 141 51350 99672 854 Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna29 546 79533 426 8194 7436 888 Rehabilitacja Lecznicza853 2201 058 4471 1891 729 Świadczenia Odrębnie Kontraktowane699 447815 607638914 Razem47 954 98554 442 38657 56782 386 Wykres nr III.1. Porównanie wzrostu w latach 2022-2023 w ujęciu liczbowym i wartościowym wg rodzaju świadczeń. Wzrost liczby świadczeń w okresie 2022-2023 r. objętych systemem PSZ to ok. 14% w skali kraju. W analizowanym okresie odnotowano wzrost liczby świadczeń we wszystkich rodzajach świadczeń. Największy wzrost odnotowano w rodzaju rehabilitacja lecznicza (24%) oraz świadczenia odrębnie kontraktowane (17%). Należy mieć jednak na uwadze, że liczba świadczeń zależna jest od sposobu raportowania świadczeń do NFZ. W ujęciu wartościowym odnotowano wzrost wartości świadczeń we wszystkich rodzajach świadczeń, ogółem o ok. 63 43%. Istotny wzrost wartości świadczeń jest konsekwencją działań podjętych w związku z rekomendacją Nr 54/2023 z dnia 31 maja 2023 r. Prezesa AOTMiT w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej. W 2023 nastąpił również wzrost ceny jednostki sprawozdawczej w ryczałcie systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej z poziomu 1,62 zł w styczniu do 1,72 zł od lipca. Tabela nr III.5. Dane z realizacji świadczeń w ramach systemu PSZ za okres 2022-2023 wg. poziomu PSZ (wartości świadczeń w mln zł). Liczba świadczeńWartość świadczeń Poziom zabezpieczenia zdrowotnego 2022202320222023 Szpital I Stopnia11 218 27212 131 7939 84813 755 Szpital II Stopnia9 629 12610 602 83510 17413 816 Szpital III Stopnia10 013 30111 937 47212 68318 617 Szpital Ogólnopolski12 571 32614 680 64019 22828 130 Szpital Onkologiczny2 813 6403 278 9383 7055 315 Szpital Pediatryczny1 033 2111 100 6577811 254 Szpital Pulmonologiczny676 109710 0511 1481 499 Ogółem47 954 98554 442 38657 56782 386 Wykres nr III.2 Procentowa zmiana liczby oraz wartości świadczeń w 2023 roku w porównaniu do 2022 roku wg poziomu szpitali. 108% 110% 119% 117% 117% 107% 105% 140% 136% 147% 146% 143% 161% 131% Szpital I StopniaSzpital II StopniaSzpital III Stopnia Szpital Ogólnopolski Szpital Onkologiczny Szpital Pediatryczny Szpital Pulmonologiczny Liczba świadczeńWartość świadczeń Wzrost liczby udzielonych świadczeń zanotowały szpitale wszystkich poziomów zabezpieczenia zdrowotnego. Największy względny wzrost odnotowano w podmiotach zakwalifikowanych do pediatrycznego poziomu zabezpieczenia. 64 Tabela nr III.6. Liczba szpitali zakwalifikowanych do poszczególnych poziomów PSZ. Poziom PSZ20222023 Szpital I Stopnia275268 Szpital II Stopnia9698 Szpital III Stopnia6166 Szpital Onkologiczny1819 Szpital Pulmonologiczny3029 Szpital Pediatryczny1212 Szpital Ogólnopolski8687 Razem578579 Wykres nr III.3. Porównanie dynamiki w ujęciu liczbowym wg rodzaju świadczeń. 118% 106% 114% 108% 110% 134% 120% 141% 126% 125% Leczenie Szpitalne Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna Rehabilitacja Lecznicza Świadczenia Odrębnie Kontraktowane Ogółem 2022/20212023/2021 Wykres nr III.4. Porównanie dynamiki w ujęciu wartościowym wg rodzaju świadczeń. 141% 145% 191% 132% 142% 201% 211% 277% 189% 203% Leczenie Szpitalne Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna Rehabilitacja Lecznicza Świadczenia Odrębnie Kontraktowane Ogółem 2022/20212023/2021 65 Wykres nr III.5. Porównanie dynamiki w ujęciu liczbowym wg poziomu szpitali. 110% 110% 114% 110% 106% 110% 106% 110% 119% 121% 136% 129% 124% 118% 112% 125% Szpital I StopniaSzpital II StopniaSzpital III StopniaSzpital Ogólnopolski Szpital Onkologiczny Szpital Pediatryczny Szpital Pulmonologiczny Ogółem 2022/20212023/2021 Wykres nr III.6. Porównanie dynamiki w ujęciu wartościowym wg poziomu szpitali.. 150% 145% 145% 137% 131% 140% 150% 142% 210% 197% 213% 200% 187% 225% 196% 203% Szpital I StopniaSzpital II StopniaSzpital III StopniaSzpital Ogólnopolski Szpital Onkologiczny Szpital Pediatryczny Szpital Pulmonologiczny Ogółem 2022/20212023/2021 III.2.2.Postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej Postępowania konkursowe w 2023 roku przeprowadzono postępowania w trybie konkursu ofert i rokowań. Wszystkich postępowań było 5 182. Rozstrzygnięto 3 170, unieważniono bądź odwołano 1 991 oraz 21 postępowań ze statusem zakończony. 66 Tabela nr III.7. Liczba postępowań w 2023 roku, stan na 31.12.2023 r. (wszystkie). Nazwa Oddziału Podstawowa opieka zdrowotna Ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne Leczenie szpitalne Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień Rehabilitacja lecznicza Leczenie stomatologiczne Leczenie uzdrowiskowe Profilaktyczne programy zdrowotne Świadczenia odrębnie kontraktowane Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze Opieka paliatywna i hospicyjna Pomoc doraźna i transport sanitarny liczba postępowań Dolnośląski 2267508817261 172 Kujawsko-Pomorski1543713111 1 118 Lubelski151511577 913413 2272 Lubuski 2273262048 3301655248 Łódzki 69123811425 178 102457 Małopolski 87121835414 6417324710 Mazowiecki 17336182032 44172 306 Opolski 44819592 3 2821 247 Podkarpacki 5320014229 72921 337 Podlaski 4250183573 342139308350 Pomorski 12211660 274285545 313 Śląski18153252486 1817 1 594 Świętokrzyski 2075413 1 15 2121 Warmińsko-Mazurski 646757612 42722721350 Wielkopolski 1105578613 818563 392 Zachodniopomorski 5224132954 32 195 Razem2089011134258008087316242344193245 182 III.2.2.1.Liczba i wartość umów w 2023 roku Tabela nr III.8. Liczba i wartość (w tys. zł) umów 2023 roku w podziale na oddziały wojewódzkie NFZ. OW NFZLiczba umówWartość umów Dolnośląski2 5589 822 661,92 Kujawsko-Pomorski1 7106 905 928,33 Lubelski2 0687 391 705,42 Lubuski1 1083 066 506,43 Łódzki2 5868 604 169,76 Małopolski3 00511 645 110,82 Mazowiecki3 87120 438 602,40 Opolski1 1902 900 566,72 Podkarpacki2 4266 990 283,37 67 OW NFZLiczba umówWartość umów Podlaski1 3264 222 474,24 Pomorski1 7117 723 300,01 Śląski4 50715 962 520,64 Świętokrzyski1 2644 185 253,00 Warmińsko-Mazurski1 5424 209 686,51 Wielkopolski4 33611 211 716,77 Zachodniopomorski1 3605 332 582,05 Razem36 568130 613 068,39 III.2.3.Podstawowa opieka zdrowotna Podstawowa opieka zdrowotna (POZ) jest częścią systemu opieki zdrowotnej, zapewniającą wszystkim osobom uprawnionym do świadczeń zamieszkałym /przebywającym na terytorium Polski, kompleksowe i skoordynowane świadczenia opieki zdrowotnej w miejscu zamieszkania. Świadczenia udzielane są w warunkach ambulatoryjnych (w gabinecie, poradni lub przychodni), a w przypadkach uzasadnionych medycznie, także w domu pacjenta (również w domu pomocy społecznej jako miejsca zamieszkania osoby zadeklarowanej do lekarza POZ). Obejmują także profilaktyczną opiekę nad dziećmi i młodzieżą sprawowaną przez pielęgniarkę /higienistkę w środowisku nauczania i wychowania. Funkcjonowanie POZ (za wyjątkiem świadczeń profilaktycznej opieki nad dziećmi i młodzieżą w środowisku nauczania i wychowania oraz świadczeń nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej w POZ) oparte jest na prawie do imiennego wyboru lekarza, pielęgniarki, położnej podstawowej opieki zdrowotne. Przedmiotem zwieranych umów w podstawowej opiece zdrowotnej są: świadczenia lekarza POZ, świadczenia pielęgniarki POZ, świadczenia położnej POZ, świadczenia pielęgniarki szkolnej, świadczenia transportu sanitarnego w POZ oraz świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej oraz świadczenia koordynatora. Tabela nr III.9. Liczba świadczeniodawców w podstawowej opiece zdrowotnej w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 707707689 Kujawsko-Pomorski 432435428 Lubelski 558552547 Lubuski 403400393 Łódzki 496491490 Małopolski 690688684 Mazowiecki 833838838 Opolski 262264258 Podkarpacki 677664666 Podlaski 299295292 Pomorski 501496497 68 Nazwa OW Liczba świadczeniodawców 202120222023 Śląski 9939981000 Świętokrzyski 270272268 Warmińsko-Mazurski 455459462 Wielkopolski 1 4271 4201 425 Zachodniopomorski 436432421 Razem9 4399 4119 358 Powyższe dane przedstawiają nieznaczny spadek liczby świadczeniodawców w stosunku do ubiegłych lat. Tabela nr III.10. Planowane koszty finansowania świadczeń w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna w latach 2021-2023 i ich wykonanie (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 1 264 065,001 256 110,641 158 241,001 144 204,381 371 831,001 369 904,81 Kujawsko-Pomorski900 965,00894 167,44925 662,00808 625,19956 241,00945 636,68 Lubelski930 539,00895 774,02828 372,00826 155,531 014 909,001 014 897,34 Lubuski451 386,00436 672,75398 253,00391 862,89476 478,00463 802,20 Łódzki1 102 584,001 088 552,731 000 056,00989 694,311 199 890,001 182 611,97 Małopolski1 474 648,001 460 643,861 381 232,001 360 091,571 611 857,001 603 714,09 Mazowiecki2 520 001,002 486 162,842 319 245,002 302 781,582 691 110,002 672 795,99 Opolski409 670,00391 313,46376 861,00356 997,78419 480,00416 400,93 Podkarpacki856 003,00854 973,50799 736,00793 029,43956 824,00952 974,42 Podlaski506 421,00480 648,68442 507,00438 670,24528 452,00526 789,01 Pomorski1 032 689,001 029 720,05947 014,00936 755,711 091 990,001 091 980,42 Śląski1 953 378,001 943 118,471 852 448,001 776 685,812 116 867,002 093 287,69 Świętokrzyski509 658,00504 241,36501 456,00463 927,39550 850,00549 962,31 Warmińsko-Mazurski587 380,00585 160,98541 432,00534 345,71634 354,00630 647,81 Wielkopolski1 593 115,001 558 918,411 477 572,001 440 086,361 692 967,001 662 901,67 Zachodniopomorski743 211,00723 903,23679 382,00665 299,29793 357,00770 312,80 Razem16 835 713,0016 590 082,4215 629 469,0015 229 213,1718 107 457,0017 948 620,14 Na podstawie powyższych danych zaobserwować można wzrost kosztów finansowania świadczeń i ich wykonania w stosunku do ubiegłego roku. Spadek kosztów w 2022 roku podyktowany był wyhamowywaniem m.in. szczepień ochronnych przeciw COVID-19. 69 Tabela nr III.11. Porównanie liczby pacjentów (wg unikalnego identyfikatora) i liczby wykonanych świadczeń w POZ w latach 2020-2022. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 2 020 18112 024 8802 113 66012 470 2262 109 97713 299 790 Kujawsko-Pomorski1 487 4899 132 3851 540 8059 451 5651 543 03410 040 423 Lubelski1 551 9519 795 6761 600 87310 225 7691 600 43710 907 496 Lubuski719 1284 230 815751 7674 323 401759 4324 681 436 Łódzki1 826 88911 396 9881 896 00911 778 8241 900 16012 468 281 Małopolski2 423 67013 737 5742 538 87114 366 0642 564 45415 333 604 Mazowiecki3 754 02020 685 3653 926 88821 688 9443 944 29823 111 265 Opolski653 6683 835 039682 1994 045 345683 4114 236 198 Podkarpacki1 508 4108 690 3651 556 1499 038 1371 568 7879 551 348 Podlaski846 0415 043 842872 5395 253 531871 8975 534 561 Pomorski1 709 0449 948 9561 779 46110 265 1931 792 16410 924 385 Śląski3 264 98619 753 4133 389 81020 785 9003 383 46821 601 587 Świętokrzyski873 5535 233 364899 9855 476 803903 1265 834 515 Warmińsko-Mazurski1 008 3416 200 0021 039 9046 412 5491 035 8736 721 993 Wielkopolski2 605 72715 962 6532 741 77416 981 8732 749 75917 746 594 Zachodniopomorski1 226 2697 707 3381 273 8627 976 8941 271 4128 403 708 Razem27 479 367163 378 65528 604 556170 541 01828 681 689180 397 184 Powyższe dane przedstawiają wzrost liczby świadczeń z jednoczesnym wzrostem liczby pacjentów w stosunku do lat ubiegłych. Tabela nr III.12. Liczba zawartych umów na 2023 rok na realizacje świadczeń w budżecie powierzonym opieki koordynowanej. Oddział NFZLiczba świadczeniodawców Dolnośląski174 Kujawsko-Pomorski107 Lubelski243 Lubuski37 Łódzki155 Małopolski164 Mazowiecki217 Opolski24 Podkarpacki66 Podlaski99 Pomorski94 Śląski193 Świętokrzyski54 70 Oddział NFZLiczba świadczeniodawców Warmińsko-Mazurski50 Wielkopolski106 Zachodniopomorski50 Razem 1 833 Tabela nr III.13. Liczba udzielonych świadczeń przez lekarzy POZ w latach 2021-2023 Świadczenie202120222023 Porada domowa996 1271 101 0551 142 878 Porada ambulatoryjna112 116 469119 228 310122 696 529 Patronaże126 279132 514127 951 Badanie bilansowe, w tym badanie przesiewowe 851 540950 127955 954 Profilaktyczne w ramach profilaktyki chorób układu krążenia 42 690198 583383 613 Tabela nr III.14. Liczba udzielonych świadczeń przez pielęgniarki POZ w latach 2021-2023 Świadczenie202120222023 Wizyta domowa4 121 7554 368 5754 720 367 Wizyta ambulatoryjna10 917 07811 320 22912 236 394 Wizyta patronażowa63 87968 14166 310 Tabela nr III.15. Liczba udzielonych świadczeń przez położne POZ w latach 2021-2023 Świadczenie202120222023 Wizyta domowa708 597763 107717 156 Wizyta ambulatoryjna1 705 9791 692 8661 673 342 Wizyta patronażowa1 291 1491 243 5721 127 790 Tabela nr III.16. Liczba udzielonych świadczeń w środowisku nauczania i wychowania w latach 2021-2023 202120222023 Dzieci, którym wykonano testy przesiewowe w rocznikach określonych dla bilansów zdrowia1 816 5511 866 8812 524 382 Badania przesiewowe w pozostałych rocznikach1 133 2731 619 5631 661 111 Inne udokumentowane świadczenia profilaktyczne5 239 1046 498 0716 950 339 III.2.4.Ambulatoryjna opieka specjalistyczna Świadczenia w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna realizowane są w poradniach specjalistycznych, poprzez porady, program kompleksowej opieki nad pacjentem z cukrzycą i HIV oraz ambulatoryjne świadczenia kosztochłonne (np. rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, gastroskopia i inne). 71 Tabela nr III.17. Liczba świadczeniodawców w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 444433416 Kujawsko-Pomorski 296293291 Lubelski 236233234 Lubuski 143137140 Łódzki 342328329 Małopolski 386379384 Mazowiecki 528514519 Opolski 164166166 Podkarpacki 317316318 Podlaski 193188182 Pomorski 274265258 Śląski 827798798 Świętokrzyski 251245242 Warmińsko-Mazurski 279273272 Wielkopolski 577552553 Zachodniopomorski 230218211 Razem5 4875 3385 313 Powyższe dane przedstawiają spadek liczby świadczeniodawców w porównaniu do ubiegłych lat. Tabela nr III.18. Wartość i wykonanie umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w latach 2021- 2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 408 487397 599559 398529 074687 259658 501 Kujawsko-Pomorski207 324207 479288 879289 274362 847362 061 Lubelski237 204235 108349 307348 073463 280462 280 Lubuski113 749114 511156 495154 556198 499196 371 Łódzki333 816309 087494 914464 763624 458607 212 Małopolski431 055429 182586 064570 208742 183717 883 Mazowiecki635 351631 285894 733887 4931 118 9431 116 706 Opolski98 63899 143134 848130 727171 312168 337 Podkarpacki274 999279 590380 727372 571478 625456 874 Podlaski169 746163 567229 691225 858260 646258 735 Pomorski329 401331 283464 658457 513595 040580 149 Śląski737 095737 7721 029 5391 005 0861 315 2411 270 763 Świętokrzyski168 518158 984231 621224 331293 419289 579 Warmińsko-Mazurski177 614175 769247 633243 980291 154289 509 72 Nazwa Oddziału 202120222023 Wielkopolski502 192496 208727 325691 562889 141854 574 Zachodniopomorski161 203162 827228 202228 307289 245288 666 Razem4 986 3924 929 3957 004 0336 823 3778 781 2918 578 201 Zauważalny wyraźny wzrost planowych kosztów finansowania świadczeń i ich wykonania w stosunku do lat poprzednich. Tabela nr III.19. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 1 161 5585 441 3011 210 7885 626 0791 261 9805 990 977 Kujawsko-Pomorski862 8704 048 483899 4204 230 607936 7254 507 922 Lubelski888 8384 504 272949 1684 902 8141 005 4895 434 209 Lubuski407 0011 832 517430 2391 923 968451 0732 048 379 Łódzki1 033 6485 232 9101 089 7275 606 2881 152 3566 146 694 Małopolski1 384 5427 166 9611 446 4777 468 4331 518 1718 011 559 Mazowiecki2 184 84910 666 0982 307 63411 433 3522 431 53612 472 154 Opolski383 1801 706 076399 2531 783 289418 1081 899 877 Podkarpacki892 0324 460 601930 3154 712 587979 5175 143 876 Podlaski548 7302 785 435579 3222 979 627603 7133 230 742 Pomorski996 7745 128 1151 048 0675 405 9251 095 9335 784 237 Śląski2 053 34511 054 4702 132 80311 569 4192 214 58212 340 024 Świętokrzyski509 4322 453 745539 2582 628 539569 3612 858 791 Warmińsko-Mazurski598 7132 847 589624 6662 982 189653 7163 180 249 Wielkopolski1 400 3456 530 3791 451 8726 689 5901 514 1847 126 510 Zachodniopomorski692 3793 350 468718 9753 459 375748 0253 685 381 Razem15 998 23679 209 42016 757 98483 402 08117 554 46989 861 581 Powyższe dane przedstawiają widoczny wzrost liczby świadczeń z jednoczesnym wzrostem liczby pacjentów w stosunku do lat ubiegłych. Liczba pacjentów stanowi unikalną liczbę osób korzystających ze świadczeń. Do liczby świadczeń wzięto pod uwagę porady w poradniach, porady w kompleksowej ambulatoryjnej opiece specjalistycznej oraz świadczenia kosztochłonne. 73 III.2.5.Leczenie szpitalne Tabela nr III.20. Liczba świadczeniodawców w leczeniu szpitalnym 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 696969 Kujawsko-Pomorski 575454 Lubelski 565755 Lubuski 292930 Łódzki 636368 Małopolski 686871 Mazowiecki 117115115 Opolski 333232 Podkarpacki 505253 Podlaski 353636 Pomorski 394141 Śląski 122121127 Świętokrzyski 373535 Warmińsko-Mazurski 495152 Wielkopolski 908788 Zachodniopomorski 383738 Razem952947964 W 2023 roku zauważalny jest wzrost liczby świadczeniodawców w porównaniu z poprzednimi okresami sprawozdawczymi. Tabela nr III.21. Wartość i wykonanie umów w rodzaju leczenie szpitalne w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość umówKoszty realizacjiWartość umówKoszty realizacjiWartość umówKoszty realizacji Dolnośląski 4 069 796,923 962 238,345 296 254,935 110 120,706 770 322,896 662 083,47 Kujawsko-Pomorski2 894 671,882 898 146,513 808 597,023 817 484,725 057 758,525 053 545,03 Lubelski3 014 937,582 994 641,583 966 254,203 962 817,465 096 842,645 061 281,08 Lubuski1 139 230,241 134 616,641 535 662,651 502 306,871 980 581,581 963 514,20 Łódzki3 702 851,973 558 148,914 847 473,924 669 665,056 254 936,286 110 553,28 Małopolski4 639 137,354 601 554,646 179 101,446 045 021,878 154 526,057 897 410,49 Mazowiecki8 831 389,298 901 022,2411 556 394,7511 465 248,2415 082 755,2015 087 096,95 Opolski1 119 434,441 112 815,151 468 798,871 461 410,731 942 723,611 923 238,74 Podkarpacki2 684 576,212 675 682,043 493 029,343 457 126,334 628 630,904 485 649,03 Podlaski1 674 622,561 645 049,522 263 038,992 245 509,682 992 509,152 980 808,22 Pomorski3 032 159,423 008 327,354 042 984,103 950 700,155 356 361,805 182 255,34 Śląski6 540 954,466 486 233,098 527 213,138 320 339,6611 062 586,8710 730 280,73 Świętokrzyski1 788 792,161 713 502,262 329 351,772 290 652,072 971 681,082 978 931,44 Warmińsko-Mazurski1 767 538,131 736 771,162 291 997,922 291 670,362 968 348,292 973 923,03 74 Nazwa Oddziału 202120222023 Wartość umówKoszty realizacjiWartość umówKoszty realizacjiWartość umówKoszty realizacji Wielkopolski4 700 370,344 547 797,996 126 826,535 979 137,417 980 487,557 857 639,01 Zachodniopomorski2 216 277,082 209 841,022 917 338,082 921 213,363 850 998,033 833 813,26 Razem53 816 740,0453 186 388,4570 650 317,6569 490 424,6792 152 050,4290 782 023,30 Na podstawie powyższych danych zaobserwować można coroczny wzrost planowych kosztów finansowania świadczeń oraz realizacji świadczeń. Tabela nr III.22. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w leczeniu szpitalnym w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 526 2781 048 910621 5381 233 402637 1141 343 591 Kujawsko-Pomorski399 912796 749470 809929 059489 4771 036 069 Lubelski369 414707 472431 839832 486457 990911 491 Lubuski148 584271 674172 459309 286189 907353 051 Łódzki461 774936 296544 9401 082 824560 5121 167 657 Małopolski619 5371 137 473724 8621 301 613735 8131 403 908 Mazowiecki1 067 0942 113 6451 277 1412 457 6321 304 1112 701 983 Opolski171 421292 526203 091343 733212 465377 684 Podkarpacki395 582742 229459 575844 480475 767934 486 Podlaski215 941403 305248 296463 166254 095507 665 Pomorski442 352845 648523 511987 571533 5221 071 928 Śląski860 7641 680 8631 008 2841 929 3321 037 8732 125 714 Świętokrzyski232 770429 889273 507502 072290 001579 488 Warmińsko-Mazurski230 982423 760276 469499 545284 759544 397 Wielkopolski634 3631 190 565749 1471 388 198768 4911 521 805 Zachodniopomorski322 734614 715363 935677 284380 615751 433 Razem7 099 50213 635 7198 349 40315 781 6838 612 51217 332 350 Biorąc pod uwagę powyższe dane można zaobserwować wzrost liczby pacjentów z jednoczesnym wzrostem liczby świadczeń w stosunku do ubiegłego roku. III.2.6.Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień Ze świadczeń opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień można korzystać w: poradni, ośrodku dziennym, izbie przyjęć, szpitalu. Tabela nr III.23. Liczba świadczeniodawców w opiece psychiatrycznej i leczeniu uzależnień 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 120120123 Kujawsko-Pomorski 777476 75 Nazwa OW Liczba świadczeniodawców 202120222023 Lubelski 939895 Lubuski 413938 Łódzki 908890 Małopolski 11011098 Mazowiecki 194190190 Opolski 434443 Podkarpacki 666666 Podlaski 485049 Pomorski 757676 Śląski 149149137 Świętokrzyski 494947 Warmińsko-Mazurski 484647 Wielkopolski 128126131 Zachodniopomorski 636161 Razem1 3941 3861 367 Zauważalny jest nieznaczny spadek liczby świadczeniodawców w stosunku do roku poprzedniego. Tabela nr III.24. Wartość i wykonanie umów w opiece psychiatrycznej i leczeniu uzależnień w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 298 916,86261 026,35401 410,41377 258,44490 716,60478 453,07 Kujawsko-Pomorski160 128,39151 542,87208 600,93210 552,38244 635,62244 497,14 Lubelski228 860,10199 733,03309 382,12305 954,49365 682,63364 865,49 Lubuski131 379,29105 069,82196 473,81189 678,68240 984,92238 245,97 Łódzki163 819,68156 592,80254 751,52238 972,03323 181,93310 485,29 Małopolski244 455,29227 931,39284 688,84279 051,43307 002,96303 792,25 Mazowiecki491 903,27460 233,32652 329,03642 374,48781 860,38780 482,67 Opolski89 411,1473 651,26133 235,65133 111,18174 411,19173 191,87 Podkarpacki149 029,52135 880,79190 295,27188 488,21214 294,64207 418,45 Podlaski117 620,1190 472,48172 769,86170 853,85213 318,32212 571,16 Pomorski229 471,32205 387,74302 565,21299 083,31370 082,69364 927,64 Śląski413 933,93365 500,48529 922,15521 444,03626 462,33613 084,87 Świętokrzyski93 948,80365 500,48116 787,37115 823,83142 252,68143 008,35 Warmińsko-Mazurski111 687,17113 957,83132 276,95132 531,73158 008,24158 605,25 Wielkopolski281 808,30266 932,90373 540,25363 280,39486 739,69475 762,06 Zachodniopomorski105 129,24115 704,46146 731,17146 153,32172 930,60172 298,28 Razem3 311 502,423 295 118,004 405 760,534 314 611,775 312 565,415 241 689,80 Widoczny coroczny wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń oraz kosztów realizacji świadczeń. 76 Tabela nr III.25. Porównanie liczby pacjentów (wg unikalnego identyfikatora) i liczby wykonanych świadczeń w opiece psychiatrycznej i leczeniu uzależnień w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne Dolnośląski 123 112974 715930 014128 7581 086 785965 081131 0261 136 286993 319 Kujawsko-Pomorski93 207570 170454 76797 749629 032461 93496 578644 983444 271 Lubelski94 261709 570701 335103 672969 602744 597105 102947 231736 361 Lubuski39 062347 210551 31043 105409 133568 29239 345367 465583 926 Łódzki90 852649 060461 78797 878757 927536 213100 661730 773604 397 Małopolski119 275882 615533 058118 739931 904530 99493 758791 167486 030 Mazowiecki207 8062 018 1451 256 719224 9402 414 4101 322 240227 4932 467 4471 376 173 Opolski39 658260 385319 76341 763308 121347 04345 857335 376363 307 Podkarpacki83 992512 677430 64687 496625 250413 49378 786623 984363 163 Podlaski46 192293 832347 54948 794378 186368 04049 386375 465393 452 Pomorski110 053808 542687 874115 354896 954691 427109 827883 069709 757 Śląski179 5831 398 7791 253 010183 9271 580 0201 255 184170 7841 518 2061 250 174 Świętokrzyski51 526298 731256 60953 228332 106275 89953 183329 716292 505 Warmińsko-Mazurski52 627295 532321 76154 472342 107344 46851 897334 452332 311 Wielkopolski157 4901 027 618886 648163 6091 129 160928 728170 2661 187 055968 702 Zachodniopomorski59 325399 814348 21761 732443 686369 32861 243449 525345 275 Razem 1 548 02111 447 3959 741 0671 625 21613 234 38310 122 9611 585 19213 122 20010 243 123 Na podstawie powyższych danych zaobserwować można spadek liczby pacjentów, spadek liczby świadczeń w warunkach ambulatoryjnych i wzrost liczby świadczeń w warunkach stacjonarnych. III.2.6.1.Ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży Tabela nr III.26. Porównanie liczby pacjentów (wg unikalnego identyfikatora) i liczby wykonanych świadczeń w opiece psychiatrycznej i leczeniu uzależnień pacjentów poniżej 18 roku życia w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne Dolnośląski 19 044231 82468 91621 988258 85282 50025 816308 08084 091 Kujawsko-Pomorski14 71188 81630 47916 695105 89135 57318 969140 11638 760 Lubelski16 043269 53325 10320 592340 57733 62821 236303 43735 469 Lubuski5 32663 32050 7567 16688 87153 1449 03495 06049 591 Łódzki10 260159 37049 41312 978200 93663 32315 868194 86470 293 Małopolski18 858215 91116 03320 716212 07023 11422 608245 66727 736 Mazowiecki39 526562 54599 38850 117693 614112 20653 781697 552113 444 Opolski4 75039 5276 0835 20050 8267 4237 04660 9838 113 Podkarpacki12 778143 45911 60315 445180 50512 49015 606182 54713 245 Podlaski8 08273 6755 3658 988106 4749 41110 630121 40220 787 77 Nazwa Oddziału 202120222023 liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne liczba pacjentów liczba świadczeń warunki ambulatoryjne liczba świadczeń warunki stacjonarne Pomorski15 531166 57450 33319 432208 70359 64622 554214 98964 732 Śląski23 779234 296105 02628 084278 846107 42328 335297 108110 213 Świętokrzyski6 43056 51911 4057 51069 05016 7468 19767 00420 487 Warmińsko-Mazurski8 12861 88015 4728 79870 00517 22010 03178 44919 082 Wielkopolski19 906167 16228 50922 586188 65529 81427 508228 84530 620 Zachodniopomorski7 09848 29536 3768 65363 51743 12110 34174 92143 128 Razem230 2502 582 706610 260274 9483 117 392706 782307 5603 311 024749 791 Widoczny coroczny wzrost liczby pacjentów oraz wzrost liczby świadczeń. III.2.6.2.Centra Zdrowia Psychicznego Tabela nr III.27. Porównanie liczby świadczeniodawców, liczby pacjentów (wg unikalnego identyfikatora) i liczby wykonanych świadczeń w Centrach Zdrowia Psychicznego w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału liczba świadczeniodawców liczba pacjentów wg identyfikatora liczba świadczeń liczba świadczeniodawców liczba pacjentów wg identyfikatora liczba świadczeń liczba świadczeniodawców liczba pacjentów wg identyfikatora liczba świadczeń Dolnośląski 12 59029 015411 03070 766420 098161 050 Kujawsko-Pomorski112 29170 530315 99991 864432 514210 141 Lubelski 24 76352 18746 57471 897713 875150 174 Lubuski 29 72966 845315 36590 038322 048171 127 Łódzki 325 742254 330326 471208 843432 340269 444 Małopolski 420 320192 622943 450307 6981477 668618 733 Mazowiecki 419 745193 756831 637273 4201050 140435 029 Opolski123062285312486250192473534625 Podkarpacki 210 46591 330621 096160 707830 466293 881 Podlaski 417 497119 158418 311129 587828 527206 263 Pomorski 212 00386 609419 827122 762529 721220 269 Śląski 211 58892 591627 038206 7711149 832412 114 Świętokrzyski 27 58871 09139 53181 341312 688110 357 Warmińsko-Mazurski 1511136 64228 06454 147212 565125 794 Wielkopolski11 815179783354823119515744109326 Zachodniopomorski 17 86964 201312 80594 415522 051191 255 Razem33171 4221 461 73866273 2322 012 39495455 0123 719 582 Widoczny wyraźny wzrost liczby świadczeniodawców, liczby pacjentów oraz liczby świadczeń w stosunku do lat ubiegłych. III.2.7.Świadczenia pielęgnacyjno-opiekuńcze Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej, udzielane są w warunkach domowych oraz stacjonarnych. W stacjonarnych zakładach opiekuńczych przebywają chorzy, wymagający całodobowych świadczeń pielęgnacyjnych, opiekuńczych i rehabilitacyjnych, którzy powinni kontynuować leczenie oraz niewymagający hospitalizacji na oddziale szpitalnym, którzy w ocenie skalą poziomu samodzielności (skala Barthel) otrzymali 40 punktów lub mniej (wymóg oceny skalą Barthel nie dotyczy dzieci do ukończenia 3 roku życia). 78 Tabela nr III.28. Liczba świadczeniodawców w świadczeniach pielęgnacyjnych i opiekuńczych w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 138134136 Kujawsko-Pomorski 868384 Lubelski 768182 Lubuski 525449 Łódzki 707070 Małopolski 119118111 Mazowiecki 174172175 Opolski 525253 Podkarpacki 152152155 Podlaski 424042 Pomorski 474850 Śląski 151149145 Świętokrzyski 515151 Warmińsko-Mazurski 565961 Wielkopolski 140137136 Zachodniopomorski 484951 Razem1 4541 4491 451 Powyższe dane przedstawiają nieznaczny wzrost liczby świadczeniodawców w porównaniu do ubiegłego roku. Tabela nr III.29. Wartość i wykonanie umów w świadczeniach pielęgnacyjnych i opiekuńczych w latach 2021- 2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 198 776194 192250 474,60243 641,96314 802,06310 887,02 Kujawsko-Pomorski109 699109 327138 862,79138 319,44170 788,22170 514,77 Lubelski128 509125 726163 913,54163 551,52210 659,31209 246,41 Lubuski46 06245 24965 045,3963 918,9982 094,6181 882,06 Łódzki114 850109 024145 018,01141 650,72184 539,01182 238,91 Małopolski242 449236 308298 259,65292 618,53407 068,20397 866,55 Mazowiecki290 464289 430362 826,68360 330,01487 559,84485 528,19 Opolski82 47280 66699 115,4898 411,69121 314,44121 042,42 Podkarpacki188 406185 002242 823,18242 115,22302 368,43299 266,51 Podlaski55 94654 16369 251,2268 744,2088 184,1887 163,91 Pomorski83 38482 752107 175,87105 245,12146 542,77144 878,35 79 Nazwa Oddziału 202120222023 Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Śląski367 559360 217442 698,33433 153,48551 298,74544 115,57 Świętokrzyski82 96278 551100 254,8898 140,10125 257,63124 493,95 Warmińsko-Mazurski65 17963 60583 743,4481 434,05109 821,80108 653,22 Wielkopolski126 128119 206153 377,60146 243,21197 301,31191 889,73 Zachodniopomorski67 85167 46784 196,4983 928,95111 868,16111 400,36 Razem2 250 6972 200 8862 807 037,142 761 447,173 611 468,703 571 067,91 Na podstawie powyższych danych zaobserwować można coroczny wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń i kosztów realizacji świadczeń. Tabela nr III.30. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w świadczeniach pielęgnacyjnych i opiekuńczych w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 8 1491 918 9818 3831 958 1618 4682 063 458 Kujawsko-Pomorski 4 8541 044 5735 0141 110 5354 9501 163 717 Lubelski 6 4371 478 8037 3421 645 2958 1871 883 140 Lubuski 2 743590 7222 708610 0212 727644 767 Łódzki 6 4251 281 7746 4361 331 2336 3681 419 765 Małopolski 11 4382 632 00011 3862 685 12711 8862 846 677 Mazowiecki 14 0973 253 98614 1043 354 73114 8543 520 768 Opolski 4 4851 076 9704 4811 085 6524 7001 118 520 Podkarpacki 9 3712 228 4879 7252 344 9599 6332 453 319 Podlaski 2 729567 4612 806599 5183 009645 696 Pomorski 3 621665 3733 902696 6414 346802 691 Śląski 20 0335 109 03919 7185 037 84919 2885 085 560 Świętokrzyski 4 4171 000 7194 5271 054 0924 4851 100 827 Warmińsko-Mazurski 3 070595 9453 303624 7933 595683 486 Wielkopolski 7 7631 774 2097 8601 784 8447 9861 838 830 Zachodniopomorski 3 819856 0824 140889 4914 197942 435 Razem 113 45126 075 124115 83526 812 942118 67913 656 Zauważalny wzrost liczby pacjentów z jednoczesnym wzrostem liczby świadczeń. III.2.8.Opieka paliatywno-hospicyjna Świadczenia gwarantowane w zakresie opieki paliatywnej i hospicyjnej to wszechstronna i całościowa opieka nad chorymi oraz leczenie objawowe pacjentów z chorobami nieuleczalnymi, niepoddającymi się leczeniu przyczynowemu, postępującymi i ograniczającymi życie. Opieka ta jest ukierunkowana na poprawę jakości życia, ma na celu 80 zapobieganie bólowi i innym objawom somatycznym oraz ich uśmierzanie, łagodzenie cierpień psychicznych, duchowych i socjalnych. Świadczenia w opiece paliatywnej i hospicyjnej są udzielane w warunkach stacjonarnych (hospicjum stacjonarne lub oddział medycyny paliatywnej), domowych (hospicjum domowe dla dorosłych lub dla dzieci do ukończenia 18 roku życia) oraz ambulatoryjnych (poradnia medycyny paliatywnej). Tabela nr III.31. Liczba świadczeniodawców w opiece paliatywnej i hospicyjnej w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 333433 Kujawsko-Pomorski 222222 Lubelski 303331 Lubuski 141514 Łódzki 333537 Małopolski 394744 Mazowiecki 737374 Opolski 121213 Podkarpacki 484748 Podlaski 151616 Pomorski 293231 Śląski 535250 Świętokrzyski 202020 Warmińsko-Mazurski 222322 Wielkopolski 556059 Zachodniopomorski 242424 Razem522545538 Widoczny spadek liczby świadczeniodawców w porównaniu do ubiegłego roku. Tabela nr III.32. Wartość i wykonanie umów w opiece paliatywnej i hospicyjnej w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 91 908,9789 369,52119 166,91116 582,89168 220,46165 087,16 Kujawsko-Pomorski53 975,2355 937,0772 984,8972 833,82101 360,67101 338,97 Lubelski40 538,3838 062,4756 355,4156 091,5278 577,9978 203,50 Lubuski21 287,5521 199,3928 200,6127 760,0539 796,4739 450,63 Łódzki42 073,5237 726,9555 123,4151 490,1990 852,4687 534,35 Małopolski89 780,3788 657,17120 931,12119 431,95175 537,90171 075,82 Mazowiecki93 517,1893 030,68126 179,83125 427,69211 704,03210 885,13 Opolski28 914,1228 509,9337 952,6237 554,6256 798,0556 729,55 81 Nazwa Oddziału 202120222023 Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Podkarpacki62 518,3061 708,0079 506,2878 660,94112 218,23110 764,55 Podlaski24 674,5424 228,7131 938,9731 905,5445 654,3745 188,01 Pomorski53 999,4553 327,7669 657,6969 153,3599 784,6099 112,41 Śląski104 094,66102 749,74131 691,44123 002,56175 911,36173 175,87 Świętokrzyski39 375,0035 377,3048 898,4945 929,8063 173,1063 118,98 Warmińsko-Mazurski27 761,0327 022,8432 690,3332 071,6944 415,6844 278,52 Wielkopolski80 714,0071 435,0795 458,5989 931,36143 489,87133 859,75 Zachodniopomorski25 808,9725 566,7333 912,8933 438,2347 816,8547 494,60 Razem880 941,28853 909,331 140 649,481 111 266,201 655 312,071 627 297,80 Widoczny coroczny wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń i kosztów realizacji świadczeń Tabela nr III.33. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w opiece paliatywnej i hospicyjnej w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 9 3961 248 6339 8921 385 96010 2541 537 554 Kujawsko-Pomorski6 405838 9516 701900 3856 960953 030 Lubelski4 018451 4814 607518 0775 018583 067 Lubuski2 712333 1782 759347 8052 933375 558 Łódzki5 669514 9766 101522 5227 022646 022 Małopolski7 753857 8958 242959 3259 1311 121 359 Mazowiecki11 1411 319 74712 1081 433 01713 4351 639 306 Opolski2 774403 7282 777424 2873 067471 183 Podkarpacki4 726651 3535 163700 6985 545778 258 Podlaski2 458240 3382 397249 6032 573267 757 Pomorski5 906633 3996 071608 6876 546670 384 Śląski12 4621 368 15112 7101 418 49913 2181 498 473 Świętokrzyski3 278307 5953 588310 8023 748320 139 Warmińsko-Mazurski3 253366 4173 335367 3563 414387 704 Wielkopolski8 155856 9628 607935 0889 3511 074 501 Zachodniopomorski3 340353 8933 374371 5843 508397 915 Razem93 44610 746 69798 43211 453 695105 72312 722 210 Biorąc pod uwagę powyższe dane można zaobserwować wzrost liczby pacjentów w stosunku do roku ubiegłego z jednoczesnym corocznym wzrostem liczby świadczeń. 82 III.2.9.Rehabilitacja lecznicza Rehabilitacja lecznicza jest wykonywana w warunkach ambulatoryjnych, warunkach domowych, w ośrodku lub oddziale dziennym oraz w warunkach stacjonarnych. Tabela nr III.34. Liczba świadczeniodawców w rehabilitacji leczniczej w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 165164166 Kujawsko-Pomorski 180182180 Lubelski 148144144 Lubuski 808181 Łódzki 189183202 Małopolski 254248262 Mazowiecki 305298301 Opolski 818185 Podkarpacki 341339341 Podlaski 484950 Pomorski 114110110 Śląski 295286283 Świętokrzyski 138135132 Warmińsko-Mazurski 101103104 Wielkopolski 241237239 Zachodniopomorski 898788 Razem2 7692 7272 768 Widoczny wzrost liczby świadczeniodawców w porównaniu do ubiegłego roku. Tabela nr III.35. Wartość i wykonanie umów w rehabilitacji leczniczej w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 210 631,38206 687,32302 045,00292 994,79390 332,21375 614,64 Kujawsko-Pomorski128 115,14130 309,10195 849,36197 581,01268 187,89268 240,17 Lubelski147 052,52144 239,72220 376,72217 646,91286 601,95283 266,42 Lubuski56 546,9957 188,9385 062,5581 744,78115 276,60111 572,58 Łódzki137 661,79133 834,93200 615,36188 406,23245 563,65232 036,19 Małopolski307 576,41310 730,59434 841,13424 505,15584 573,80570 541,71 Mazowiecki488 608,02500 489,55688 107,37689 508,57873 493,56867 183,42 Opolski60 548,9160 920,7193 528,6090 144,80126 744,86118 614,49 Podkarpacki246 471,20249 014,99349 625,09341 696,48466 418,82442 581,17 Podlaski65 685,5565 100,2396 502,7296 122,80135 501,41134 194,12 83 Nazwa Oddziału 202120222023 Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Wartość zakontraktowanych świadczeń Koszty realizacji świadczeń Pomorski177 699,22178 071,68240 548,33237 301,31366 652,01359 086,64 Śląski393 525,97393 017,05549 803,32526 349,26750 280,49721 241,84 Świętokrzyski99 416,9295 060,89135 421,26130 660,55182 343,50181 878,63 Warmińsko-Mazurski66 769,5665 958,41102 441,05101 697,23121 082,33122 009,47 Wielkopolski209 033,99206 893,99303 512,53299 150,14424 703,47410 214,15 Zachodniopomorski85 206,9086 747,35124 196,19124 253,52158 075,22158 466,12 Razem2 880 550,472 884 265,444 122 476,584 039 763,545 495 831,775 356 741,74 Powyższe dane przedstawiają wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń i kosztów realizacji świadczeń w stosunku do ubiegłego roku. Tabela nr III.36. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w rehabilitacji leczniczej w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału liczba pacjentó w liczba świadczeń warunki ambulatoryjn e liczba świadczeń warunki stacjonarn e liczba pacjentó w liczba świadczeń warunki ambulatoryjn e liczba świadczeń warunki stacjonarn e liczba pacjentó w liczba świadczeń warunki ambulatoryjn e liczba świadczeń warunki stacjonarn e Dolnośląski 195 1319 662 01252 920211 97518 365 41863 199231 06221 334 33870 503 Kujawsko- Pomorski 175 5709 235 76115 517195 46817 950 53220 361210 82820 961 54229 470 Lubelski161 1899 039 93310 140181 34718 329 56714 215201 50521 651 64918 253 Lubuski74 0324 281 40618 82982 1618 255 78733 09590 7839 686 69841 497 Łódzki202 02910 541 4069 140216 37118 994 57514 989238 69922 800 10220 707 Małopolski291 60915 268 83858 217312 98528 738 48759 761338 80233 663 88868 525 Mazowiecki467 75625 234 59859 036510 06145 595 16870 647554 04751 900 95191 386 Opolski61 4033 038 81922 55068 5405 879 51030 69677 3657 198 34949 381 Podkarpacki206 28313 842 70631 439220 56026 262 94041 431236 93830 159 70146 696 Podlaski94 0854 370 0088 256101 5188 567 91610 075111 5139 743 88713 974 Pomorski197 47210 166 56921 798213 33919 207 09628 321228 60821 611 93833 596 Śląski336 80816 982 624120 746366 94631 937 154140 314399 32036 952 242150 521 Świętokrzyski101 0915 082 33619 227108 4939 623 83824 888118 86311 388 28731 038 Warmińsko- Mazurski 96 7374 000 46728 705104 7327 612 73241 611113 6658 435 60050 625 Wielkopolski210 00311 906 49735 801225 86322 498 06351 305247 67426 490 36562 875 Zachodniopomorski94 4974 625 0808 175102 3668 584 0119 926112 0659 852 44110 454 Razem2 965 695157 279 060520 4963 222 725296 402 796654 8333 511 737343 831 980789 500 Widoczny wzrost liczby pacjentów z jednoczesnym wzrostem liczby świadczeń w warunkach ambulatoryjnych oraz stacjonarnych. 84 III.2.10.Leczenie stomatologiczne W ramach leczenia stomatologicznego udzielane są świadczenia dla dzieci i dla osób dorosłych. NFZ finansuje zarówno wybrane, gwarantowane świadczenia stomatologiczne o charakterze podstawowym, jak również świadczenia specjalistyczne np. z zakresu ortodoncji, protetyki stomatologicznej, periodontologii i chirurgii stomatologicznej. Finansowane jest również leczenie w ramach programu Ortodontyczna opieka nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki. Tabela nr III.37. Liczba świadczeniodawców w leczeniu stomatologicznym w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 522455424 Kujawsko-Pomorski 346314298 Lubelski 476453440 Lubuski 167151136 Łódzki 353333325 Małopolski 399393381 Mazowiecki 594576542 Opolski 200179171 Podkarpacki 510480450 Podlaski 230220208 Pomorski 254252227 Śląski 637600569 Świętokrzyski 246235215 Warmińsko-Mazurski 298280270 Wielkopolski 649611513 Zachodniopomorski 309284266 Razem6 1905 8165 435 Widoczny coroczny spadek liczby świadczeniodawców. Tabela nr III.38. Wartość i wykonanie umów w leczeniu stomatologicznym w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa OW NFZ Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski 124 112,85112 146,65156 011,73131 926,04226 480,47186 880,31 Kujawsko-Pomorski 83 681,4584 704,67107 878,76108 567,03156 510,66155 830,24 Lubelski 145 163,32135 067,82181 776,12177 021,54231 695,22230 914,87 Lubuski 31 112,9230 317,7440 328,5135 909,3357 021,2548 401,63 Łódzki 129 426,35115 140,31169 424,95155 692,88246 924,44212 593,81 Małopolski 207 952,76201 992,60284 412,73251 736,63398 618,12335 670,78 85 Nazwa OW NFZ 202120222023 Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Mazowiecki 229 960,35246 068,51334 935,76334 208,56553 088,07549 777,36 Opolski 34 381,8434 052,7143 787,8740 441,7861 925,4254 510,14 Podkarpacki 109 170,42106 860,10136 561,67130 508,60198 415,76182 720,70 Podlaski 66 607,1968 067,3094 553,8994 363,25138 534,96137 972,28 Pomorski 109 241,22106 393,85146 545,36139 471,62209 713,19178 072,85 Śląski 181 961,50176 029,84221 899,56213 252,60357 546,26330 114,58 Świętokrzyski 56 947,8155 502,3472 805,2169 487,8696 313,4096 062,55 Warmińsko- Mazurski 78 888,7577 631,9798 728,8997 076,28137 305,06137 381,04 Wielkopolski 146 911,06138 687,08179 059,43166 280,08281 356,33263 276,80 Zachodniopomorski 68 873,0971 119,6183 889,2683 406,85122 096,73121 998,93 Razem 1 804 392,871 759 783,092 352 599,712 229 350,933 473 545,333 222 178,87 Zauważalny coroczny wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń oraz kosztów realizacji świadczeń w stosunku do roku ubiegłego. Tabela nr III.39. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w leczeniu stomatologicznym w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 352 4913 705 967361 4003 920 295367 0473 297 132 Kujawsko-Pomorski264 8792 697 382280 4542 841 227283 8432 508 346 Lubelski391 8555 182 705413 2745 757 887402 2604 626 740 Lubuski102 655877 097107 185945 582104 095827 791 Łódzki366 9554 269 069387 0584 696 999386 8353 828 845 Małopolski589 8948 634 279621 1619 509 724624 2577 789 959 Mazowiecki631 56714 071 172701 06216 540 509730 74112 421 179 Opolski108 184948 883108 8911 046 449106 041861 604 Podkarpacki342 1203 281 916348 0863 476 688346 8982 956 551 Podlaski219 1193 101 926230 9143 702 025225 5962 688 499 Pomorski330 7675 781 068352 1706 647 610345 1624 838 198 Śląski626 0615 596 247619 9705 694 515642 0515 048 692 Świętokrzyski182 9252 402 930189 0702 321 827185 9511 844 245 Warmińsko-Mazurski235 3932 761 255239 6502 961 386235 2282 173 298 Wielkopolski487 7184 397 473498 3005 003 512492 9034 683 927 Zachodniopomorski228 5441 619 767229 2761 618 497228 4561 418 211 Razem5 461 12769 329 1365 687 92176 684 7325 707 36461 813 217 86 Widoczny wzrost liczby pacjentów z jednoczesnym spadkiem liczby świadczeń w stosunku do roku ubiegłego. Tabela nr III.40 Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w leczeniu stomatologicznym dla pacjentów poniżej 18 r.ż. w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 99 8741 181 995119 5241 425 896131 3071 438 968 Kujawsko-Pomorski93 9811 206 638108 9361 376 362112 8131 397 720 Lubelski158 0342 817 687173 4143 289 610171 8102 934 340 Lubuski31 181316 76036 887396 84035 357396 200 Łódzki112 2491 544 553126 7881 809 242130 8591 840 377 Małopolski193 8033 271 082213 1083 838 618217 7413 725 289 Mazowiecki229 6695 076 969285 0336 903 189293 4156 097 456 Opolski36 369385 20439 086465 34039 459437 506 Podkarpacki111 9211 351 471117 6601 513 288119 8901 424 664 Podlaski70 7421 113 40778 3951 433 30579 8571 325 800 Pomorski102 2401 720 004117 0582 163 179119 7202 031 395 Śląski179 4541 873 178188 5162 085 985206 3682 245 520 Świętokrzyski64 5081 165 56969 5071 099 53470 2571 020 960 Warmińsko-Mazurski69 421892 83474 9121 059 10174 363930 415 Wielkopolski163 1741 991 192186 4052 777 880191 5552 893 890 Zachodniopomorski61 806505 65964 458520 90865 479515 104 Razem1 778 42626 414 2021 999 68732 158 2772 060 25030 655 604 Powyższe dane przedstawiają wzrost liczby pacjentów i spadek liczby świadczeń w porównaniu do roku ubiegłego. Tabela nr III.41. Liczba świadczeniodawców, liczba pacjentów, liczba wykonanych świadczeń oraz wartość rozlicznych świadczeń w zakresie „świadczenia udzielane w dentobusie” w 2023 r. Nazwa Oddziału Liczba świadczeniodawców Liczba pacjentów Liczba świadczeń Wartość rozliczonych świadczeń Dolnośląski 119 745101 4662 612 715,41 Kujawsko-Pomorski 19 80620 9641 209 411,51 Lubelski 16 05246 2661 244 130,59 Lubuski 14 28537 3871 110 361,44 Łódzki 18 34560 7051 402 630,13 Małopolski 15 2298 701594 884,38 Mazowiecki 18 93056 1101 800 707,80 Opolski 110 84077 4621 627 457,09 Podkarpacki 16 4506 477908 056,27 Podlaski 19 05589 3362 263 213,98 Pomorski 17 24616 265867 355,89 87 Nazwa Oddziału Liczba świadczeniodawców Liczba pacjentów Liczba świadczeń Wartość rozliczonych świadczeń Śląski 114 31114 3571 449 848,15 Świętokrzyski 18 85450 0501 397 242,55 Warmińsko-Mazurski 17 13917 692930 278,90 Wielkopolski 11 6844 099326 843,72 Zachodniopomorski 14 44820 006845 032,84 Razem16132 419627 34320 590 170,63 III.2.11.Świadczenia odrębnie kontraktowane W świadczeniach zdrowotnych kontraktowanych odrębnie wyodrębnia się zakresy: dializoterapia otrzewnowa, hemodializoterapia, terapia hiperbaryczna, tlenoterapia domowa, żywienie pozajelitowe w warunkach domowych, żywienie dojelitowe w warunkach domowych, badania zgodności tkankowej, badania genetyczne, badania izotopowe, terapia izotopowa, zaopatrzenie protetyczne, pozytonowa tomografia emisyjna, leczenie cukrzycy z zastosowaniem pompy insulinowej u dzieci, leczenie cukrzycy z zastosowaniem pompy insulinowej u dorosłych, kompleksowe leczenie wrodzonej sztywności wielostawowej, leczenie spastyczności opornej na leczenie farmakologiczne z zastosowaniem pompy baklofenowej, teleradioterapia protonowa, domowa antybiotykoterapia dożylna, kompleksowe leczenie ran przewlekłych (KLRP-1, KLRP-2), telekonsylium kardiologiczne, telekonsylium geriatryczne, koordynowana opieka nad osobami z całościowymi zaburzeniami rozwoju (KO- CZR), dziecięca opieka koordynowana (DOK), opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na raka piersi, raka jajnika, raka jelita grubego, raka błony śluzowej macicy, siatkówczaka lub chorobę VON HIPPEL-LINDAU (VHL). Tabela nr III.42. Liczba świadczeniodawców w świadczeniach odrębnie kontraktowanych w latach 2021-2023. Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 293130 Kujawsko-Pomorski 292932 Lubelski 283031 Lubuski 151616 Łódzki 232426 Małopolski 303034 Mazowiecki 515254 Opolski 161516 Podkarpacki 282933 Podlaski 202123 Pomorski 181818 Śląski 373942 Świętokrzyski 202020 Warmińsko-Mazurski 192120 88 Nazwa OW Liczba świadczeniodawców Wielkopolski 343535 Zachodniopomorski 222225 Razem419432455 Powyższe dane przedstawiają coroczny wzrost liczby świadczeniodawców. Tabela nr III.43. Wartość i wykonanie umów w świadczeniach odrębnie kontraktowanych w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa OW NFZ Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski197 681,00183 587,26281 490,00257 567,35335 647,00331 519,60 Kujawsko-Pomorski125 457,00118 732,26156 725,00146 950,19195 920,00191 985,16 Lubelski199 300,00184 231,08229 507,00228 597,19274 808,00274 542,19 Lubuski93 633,0080 609,47107 876,00100 438,04156 184,00146 319,74 Łódzki199 188,00177 776,46233 878,00215 591,97283 386,00276 876,25 Małopolski292 239,00291 095,50354 153,00353 993,34446 321,00441 749,93 Mazowiecki315 303,00282 102,73376 035,00355 112,04481 538,00469 494,94 Opolski61 506,0058 059,0179 964,0078 529,4099 371,0098 898,60 Podkarpacki116 067,00110 623,94146 037,00145 987,18179 965,00179 161,66 Podlaski77 061,0075 290,92102 413,00101 741,54131 066,00130 940,65 Pomorski151 299,00150 498,93184 035,00181 093,32219 948,00219 624,92 Śląski283 069,00278 251,11342 198,00338 044,21422 847,00411 287,88 Świętokrzyski 81 610,0068 726,0897 531,0090 646,39117 257,00115 084,95 Warmińsko- Mazurski76 026,0068 416,7387 228,0081 733,09105 199,00104 530,99 Wielkopolski247 969,00222 570,21303 477,00272 637,02387 561,00362 933,88 Zachodniopomorski182 516,00163 239,10214 232,00199 697,87286 306,00259 752,58 Razem2 699 924,002 513 810,793 296 779,003 148 360,144 123 324,004 014 703,92 Widoczny coroczny wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń i kosztów realizacji świadczeń. Tabela nr III.44. Porównanie liczby pacjentów i liczby wykonanych świadczeń w świadczeniach odrębnie kontraktowanych w latach 2021-2023. 202120222023 Nazwa Oddziału Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Dolnośląski 17 522675 86619 688689 89822 879742 712 Kujawsko-Pomorski13 433561 22914 318589 49617 053633 785 Lubelski9 276521 47110 562540 63912 905598 965 Lubuski4 396223 1725 852227 2937 849253 472 89 Nazwa Oddziału 202120222023 Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Liczba pacjentów Liczba świadczeń Łódzki17 828573 61718 939584 04324 204645 014 Małopolski18 158874 55220 243921 42723 7781 016 508 Mazowiecki36 6621 385 36542 1551 446 60352 9221 561 278 Opolski4 729275 9405 519293 7617 011341 094 Podkarpacki8 232606 8819 657670 82911 822745 721 Podlaski6 550271 6178 111293 45011 701333 904 Pomorski11 036541 60412 444606 28514 831678 654 Śląski25 7541 354 45028 7541 426 39030 9871 560 877 Świętokrzyski8 479409 1229 581433 71910 376464 006 Warmińsko-Mazurski6 979364 8228 713369 26111 341401 984 Wielkopolski20 2601 067 05023 3741 106 30928 2831 169 339 Zachodniopomorski14 364380 35717 935395 07122 149453 774 Razem223 65810 087 115255 84510 594 474310 09111 601 087 Na podstawie powyższych danych zaobserwować można wzrost liczby pacjentów z jednoczesnym wzrostem liczby świadczeń w stosunku lat ubiegłych. III.2.12.Profilaktyczne programy zdrowotne Tabela nr III.45 Wartość i wykonanie umów w profilaktycznych programach zdrowotnych w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa OW NFZ Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski21 304,0014 752,5223 792,0015 507,0828 086,0026 289,10 Kujawsko-Pomorski14 287,0010 592,3713 649,0010 728,7819 104,0018 697,10 Lubelski14 198,007 668,2710 980,009 629,7616 756,0016 648,74 Lubuski8 095,005 690,258 181,006 890,8412 218,009 952,43 Łódzki17 126,0010 903,4315 871,0012 825,1924 907,0021 313,04 Małopolski18 521,0016 699,3620 789,0019 334,2533 037,0032 572,81 Mazowiecki29 032,0022 000,4235 202,0024 254,7261 730,0045 426,59 Opolski5 368,004 723,815 645,005 098,6910 627,0010 287,52 Podkarpacki11 519,009 110,7810 061,009 466,8418 279,0018 251,77 Podlaski6 085,004 940,435 827,005 580,8010 444,0010 227,01 Pomorski12 107,009 424,7612 232,0011 155,9417 955,0017 951,37 Śląski33 368,0031 088,3141 395,0032 926,4365 619,0061 674,45 Świętokrzyski 9 171,005 623,008 562,006 207,0811 868,0010 261,68 Warmińsko- Mazurski7 159,006 091,928 105,006 655,739 551,009 479,08 90 Nazwa OW NFZ 202120222023 Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wielkopolski24 715,0017 462,4125 558,0019 108,7336 499,0032 397,77 Zachodniopomorski15 291,008 119,6911 108,008 482,9614 939,0012 788,50 Razem247 346,00184 891,73256 957,00203 853,82391 619,00354 218,96 Widoczny wyraźny wzrost wartości zakontraktowanych świadczeń z jednoczesnym wzrostem kosztów realizacji. Tabela nr III.46. Liczba pacjentów i liczba wykonanych świadczeń w profilaktycznych programach zdrowotnych w 2023 r. – świadczenia gwarantowane w 2023 roku (rozliczone). Lp Nazwa i etap programu zdrowotnego Liczba osób objętych programem Liczba świadczeniodaw ców realizujących program Liczba wykonanych świadczeń w poszczególnych zakresach 1 Pobranie materiału z szyjki macicy do przesiewowego badania cytologicznego - zakres skojarzony z 02.1450.001.02 353 3971 402353 397 2Świadczenia położnej poz w programie profilaktyki raka szyjki macicy15 78314215 926 3Program profilaktyki raka szyjki macicy - etap diagnostyczny351 34677355 912 4Program profilaktyki raka szyjki macicy - etap pogłębionej diagnostyki1 394521 395 5 Program profilaktyki raka piersi - etap podstawowy - w pracowni stacjonarnej 486 675273497 322 6Program profilaktyki raka piersi - etap podstawowy - w pracowni mobilnej591 60372607 684 7Program profilaktyki raka piersi - etap pogłębionej diagnostyki33 91313887 694 8Program badań przesiewowych raka jelita grubego61 82922661 829 9Program badań prenatalnych106 216156404 467 10Program badań prenatalnych - część genetyczna180623 011 11Program badań prenatalnych - część położniczo-ginekologiczna300649491 12 Program profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym pochp) - etap podstawowy 2992813 003 13 Program profilaktyki chorób odtytoniowych (w tym pochp) - etap specjalistyczny 884101 130 Tabela nr III.47. Liczba pacjentów i liczba wykonanych świadczeń w ramach profilaktyki chorób układu krążenia w 2023 r. Nazwa i etap programu zdrowotnego Liczba osób objętych programem Liczba świadczeniodawców realizujących program Liczba wykonanych świadczeń w poszczególnych zakresach Świadczenia lekarza w POZ w ramach realizacji profilaktyki CHUK 330 4322 294330 443 Świadczenia pielęgniarki POZ w ramach realizacji profilaktyki 229 8161 130229 818 91 Tabela nr III.48. Liczba świadczeniodawców w profilaktycznych programach zdrowotnych w latach 2021-2023. 16 Liczba świadczeniodawców Nazwa OW 202120222023 Dolnośląski 464848 Kujawsko-Pomorski 313232 Lubelski 454446 Lubuski 141515 Łódzki 292635 Małopolski 536161 Mazowiecki 99109109 Opolski 191816 Podkarpacki 464647 Podlaski 201719 Pomorski 545061 Śląski 8971106 Świętokrzyski 171614 Warmińsko-Mazurski 181921 Wielkopolski 545255 Zachodniopomorski 252829 Razem659652714 III.2.13.Zaopatrzenie w wyroby medyczne NFZ finansuje wyroby medyczne wydawane na zlecenie na zasadach określonych przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz. U. z 2021 r. poz. 704, z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy o refundacji. W rozporządzeniu zostały określone kryteria przyznawania, okresy użytkowania, limity finansowania oraz limity cen napraw wyrobów medycznych. Realizacja tych świadczeń odbywa się na podstawie umowy zawartej ze świadczeniodawcą spełniającym warunki do zawarcia umowy określone przez Prezesa Funduszu w zarządzeniu w sprawie warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju, zgodnie z art. 159 ust. 2 ustawy o świadczeniach. Do zawierania umów ze świadczeniodawcami nie stosuje się przepisów dotyczących konkursu ofert i rokowań. Tabela nr III.49. Planowane koszty finansowania świadczeń w rodzaju wyroby medyczne w latach 2021-2023 i ich wykonanie (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału planrealizacja plan realizacja plan realizacja Dolnośląski 112 000,00108 258,50129 666,00124 761,94183 193,00180 772,51 Kujawsko-Pomorski85 094,0079 365,5691 057,0090 414,92132 548,00129 699,93 16 Dotyczy programu profilaktyki raka piersi – etap podstawowy i pogłębiony oraz programu profilaktyki raka szyjki macicy – etap diagnostyczny i pogłębionej diagnostyki. 92 Nazwa Oddziału 202120222023 planrealizacja plan realizacja plan realizacja Lubelski77 552,0075 602,3287 997,0087 970,68126 000,00122 583,77 Lubuski39 133,0036 102,2144 231,0042 394,4863 205,0058 090,74 Łódzki88 776,0087 696,06104 155,00102 385,64151 664,00146 741,26 Małopolski120 073,00117 473,22139 000,00137 511,54202 660,00199 637,44 Mazowiecki203 737,00181 454,28239 708,00223 952,44394 761,00365 655,73 Opolski37 447,0036 589,8544 034,0043 383,8563 599,0061 536,77 Podkarpacki81 140,0077 302,2387 823,0087 922,83128 557,00127 182,62 Podlaski44 000,0040 891,9147 700,0047 698,9367 675,0065 618,37 Pomorski83 600,0083 117,9598 175,0097 635,34143 217,00142 657,96 Śląski194 393,00190 914,36227 193,00224 037,75334 794,00324 950,49 Świętokrzyski54 959,0054 881,8162 056,0061 183,0086 700,0085 651,89 Warmińsko-Mazurski51 775,0050 519,4259 588,0058 556,8085 103,0081 996,67 Wielkopolski141 990,00130 328,50154 222,00152 550,12230 752,00220 337,55 Zachodniopomorski60 129,0055 870,8971 631,0063 814,90100 986,0091 253,22 Razem1 475 798,001 406 369,071 688 236,001 646 175,162 495 414,002 404 366,92 Biorąc pod uwagę powyższe dane można zaobserwować widoczny wyraźny wzrost planowanych kosztów oraz realizacji w stosunku do lat ubiegłych. III.2.14.Lecznictwo uzdrowiskowe Lecznictwo uzdrowiskowe zajmuje się leczeniem, profilaktyką i rehabilitacją chorób przewlekłych. Z leczenia uzdrowiskowego w Polsce w 2023 roku skorzystało 441 tys. ubezpieczonych, przede wszystkim chorzy z chorobami przewlekłymi w zakresie chorób układu krążenia, chorób układu oddechowego, ortopedii, reumatologii i neurologii. Polskie obiekty sanatoryjne wraz z niezbędną infrastrukturą uzdrowiskową znajdują się w 45 miejscowościach o statusie uzdrowiska. Na 2023 rok Fundusz zawarł kontrakty na szerokie spektrum świadczeń uzdrowiskowych ze 135 świadczeniodawcami. Kontrakty te zapewniają świadczeniobiorcom szeroki wachlarz usług uzdrowiskowych, w tym. leczenie ambulatoryjne, szpitalne dla dzieci i dorosłych, sanatoryjne dla dzieci i dorosłych oraz uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych. Tabela nr III.50. Liczba świadczeniodawców, z którymi NFZ zawarł umowy oraz liczba zawartych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe (kontraktowanie świadczeń lecznictwa uzdrowiskowego jest prowadzone przez 13 oddziałów wojewódzkich NFZ, na terenie których swoje siedziby posiadają świadczeniodawcy, udzielający tych świadczeń). Liczba świadczeniodawców w latach Liczba zawartych umów w latach Nazwa OW NFZ 202120222023202120222023 Dolnośląski131313131516 Kujawsko-Pomorski262626262626 Lubelski666666 Łódzki111111 93 Nazwa OW NFZ Liczba świadczeniodawców w latach Liczba zawartych umów w latach 202120222023202120222023 Małopolski292928293029 Mazowiecki111111 Podkarpacki141414141414 Podlaski233333 Pomorski445445 Śląski777777 Świętokrzyski 888888 Warmińsko- Mazurski222222 Zachodniopomorski232422232422 Razem136138136137141140 Narodowy Fundusz Zdrowia w 2023 r. zawarł łącznie 140 umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe ze 135 świadczeniodawcami. W porównaniu do 2022 r. zawarto o 1 umowę mniej, o 2 zmniejszyła się natomiast liczba świadczeniodawców. Tabela nr III.51. Wartość i wykonanie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe w latach 2021-2023 (w tys. zł). 202120222023 Nazwa OW NFZ Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Wartość zawartych umów Koszty realizacji świadczeń Dolnośląski91 729,1646 580,91119 832,0594 425,95159 309,12148 201,41 Kujawsko-Pomorski57 771,1428 231,1568 762,9166 730,8689 294,4492 511,07 Lubelski54 083,0931 470,7560 668,5656 533,3872 084,2669 454,00 Lubuski18 050,0111 638,7423 564,6023 987,8030 909,6931 103,05 Łódzki55 905,5636 677,6470 157,9171 829,0191 800,9996 068,60 Małopolski73 918,0938 691,62107 091,1397 589,40140 440,33136 726,64 Mazowiecki133 933,4880 473,30169 519,36160 483,16231 689,40222 579,78 Opolski16 541,2311 544,4322 442,0022 704,8929 599,5831 073,89 Podkarpacki47 530,9627 343,4951 706,9849 123,4856 711,7858 032,66 Podlaski26 301,3818 232,0031 318,3432 398,0238 163,9139 975,36 Pomorski47 179,8529 207,1955 045,1953 768,0972 337,5871 038,08 Śląski115 616,6465 664,73150 414,58137 383,36197 302,86189 426,75 Świętokrzyski 39 271,4719 698,1740 538,1834 809,3552 826,3550 518,74 Warmińsko- Mazurski29 779,3223 017,2733 809,7934 987,8837 092,6742 115,97 Wielkopolski92 886,1157 665,32109 189,53106 223,86149 732,32143 529,41 Zachodniopomorski39 882,9718 313,0034 806,2934 745,4441 559,7840 377,29 Razem940 380,47544 449,701 148 867,401 077 723,921 490 855,051 462 732,72 94 Wartość zrealizowanych świadczeń lecznictwa uzdrowiskowego w 2023 r. wyniosła 1 462 732,72 tys. zł i w stosunku do 2022 roku wzrosła o 36%. Tabela nr III.52. Zestawienie liczby pacjentów oraz liczby wykonanych świadczeń w rodzaju leczenie uzdrowiskowe w latach 2021-2023. 202120222023 OW NFZ, który kieruje świadczeniobiorców z terenu swojego województwa na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową Liczba pacjentów Liczba świadczeń stacjonarnych Liczba świadczeń ambulatoryjnych Liczba pacjentów Liczba świadczeń stacjonarnych Liczba świadczeń ambulatoryjnych Liczba pacjentów Liczba świadczeń stacjonarnych Liczba świadczeń ambulatoryjnych Dolnośląski22 32922 05931235 34234 76758643 59842 909698 Kujawsko- Pomorski 13 95113 50149225 14324 63754829 30028 773577 Lubelski15 24814 91439821 09920 55559320 13619 669506 Lubuski5 6705 669119 0038 983259 2929 26826 Łódzki18 22018 13310427 42127 27814929 06528 865204 Małopolski20 01417 7552 32137 96434 8413 31343 06939 6253 584 Mazowiecki38 52337 88076660 14959 2231 03566 26565 3071 040 Opolski5 7515 729238 6328 6023110 14610 11037 Podkarpacki13 41912 95150418 45017 83765017 97417 449557 Podlaski8 8468 8193512 16212 1314812 17212 15036 Pomorski14 40314 27912620 57920 38419621 25521 078180 Śląski32 80432 41749752 30451 72774757 19756 471866 Świętokrzyski 9 7389 44429513 36312 93843015 58015 108473 Warmińsko- Mazurski 11 05311 0203813 03113 0033813 76513 72647 Wielkopolski27 46727 4742539 28539 3012641 29741 30430 Zachodniopomorski8 0168 0151712 06112 0373611 06811 03336 Razem265 452260 0595 964405 988398 2448 451441 179432 8458 897 W 2023 r. zrealizowano 441 742 skierowań na leczenie uzdrowiskowe (432 845 – w trybie stacjonarnym, 8 897 – w trybie ambulatoryjnym) dla 441 179 osób. W porównaniu do 2022 r. zwiększyła się liczba zrealizowanych skierowań oraz liczba osób, które skorzystały ze świadczeń lecznictwa uzdrowiskowego, w obu przypadkach nastąpił wzrost o ok. 9%. III.2.15.Pomoc doraźna i transport sanitarny Ujęta w planie finansowym NFZ na 2023 r. wartość zaplanowanych kosztów finansowania świadczeń w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny wyniosła 283 495 tys. zł. W 2023 r. wykonanie planu finansowego zamknęło się kwotą 282 265,40 tys. zł., co stanowi 99,57% wykorzystania zaplanowanych środków. 95 Tabela nr III.53. Planowane koszty finansowania świadczeń w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny w latach 2021-2023 i ich wykonanie (w tys. zł). 202120222023 Nazwa Oddziału planrealizacja plan realizacja plan realizacja Dolnośląski 25 922,0024 905,9028 000,0027 715,5827 380,0027 373,99 Kujawsko-Pomorski23 475,0022 343,8927 076,0025 547,6224 932,0024 889,80 Lubelski15 021,0010 278,828 540,007 257,896 342,006 256,69 Lubuski17 340,0016 886,7414 205,0014 025,759 811,009 696,20 Łódzki14 237,0013 975,7411 784,0011 781,8710 510,0010 501,28 Małopolski15 386,0015 436,9611 495,0011 308,0310 131,009 887,86 Mazowiecki42 575,0041 084,0637 451,0037 399,7534 449,0034 448,11 Opolski12 053,0011 562,578 304,008 302,127 569,007 568,86 Podkarpacki23 439,0023 299,6620 888,0020 692,1521 125,0021 123,92 Podlaski20 764,0018 991,3215 626,0015 516,2311 030,0011 000,85 Pomorski23 029,0022 600,7525 513,0025 509,8826 327,0026 326,05 Śląski44 720,0041 896,9233 163,0031 905,2031 663,0031 599,03 Świętokrzyski12 057,0010 418,7910 237,009 671,846 746,006 580,59 Warmińsko-Mazurski16 735,0015 854,5018 202,0018 123,3718 547,0018 510,49 Wielkopolski28 682,0024 897,9327 447,0025 458,9724 891,0024 773,53 Zachodniopomorski14 501,0013 365,2212 618,0012 610,3412 042,0011 728,15 Razem349 936,00327 799,77310 549,00302 826,59283 495,00282 265,40 III.2.15.1.Świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu „N” Wyjazdowy zespół sanitarny typu „N” udziela świadczeń w stanach nagłego pogorszenia stanu zdrowia dziecka od jego urodzenia do ukończenia 4. tygodnia życia, a w przypadkach uzasadnionych medycznie – do końca pierwszego roku życia dziecka. Transport sanitarny dla tej grupy pacjentów odbywa się przy użyciu zestawu inkubatora transportowego w przypadku konieczności niezwłocznego wykonania zabiegu w innym podmiocie leczniczym lub w przypadku, gdy zaistnieje potrzeba kontynuacji leczenia pacjenta w innym podmiocie leczniczym. Świadczeniodawcy realizujący umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny w niniejszym zakresie świadczeń w 2023 r. zapewniali dobową gotowość do udzielania świadczeń przez zespoły sanitarne typu „N”, utrzymując w stałej dyspozycji środki transportu sanitarnego wraz z niezbędnymi elementami wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną, kompletny zestaw leków i wyrobów medycznych oraz obsadę kadrową, zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 870 z późn. zm.). Świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny realizowane przez wyjazdowe zespoły sanitarne typu „N”, finansowane są z budżetu NFZ. Jednostką rozliczeniową służącą do finansowania świadczeń w ramach gotowości wyjazdowych zespołów sanitarnych typu „N”, jest ryczał dobowy. W 2023 r. świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny zabezpieczone zostały przez działanie 32 wyjazdowych zespołów sanitarnych typu „N”, w tym: przez 31 zespołów 96 funkcjonujących całodobowo oraz 1 zespół funkcjonujący 12 godzin na dobę, w godzinach 8- 20 (w woj. łódzkim). Wskazania wymaga, iż świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu „N” zostały uznane za jeden z profili systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ), w związku z powyższym łącznie 16 zespołów sanitarnych typu „N” (w 10 oddziałach wojewódzkich NFZ) funkcjonuje w ramach PSZ. Szczegółową liczbę świadczeniodawców oraz umów zawartych w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, w zakresie świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu „N”, przedstawia poniższa tabela. Tabela nr III.54. Liczba świadczeniodawców, z którymi Fundusz zawarł umowy oraz liczba umów zawartych w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, w zakresie świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu „N”. Świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu \"N\" Liczba świadczeniodawców w latachLiczba umów zawartych w latach Nazwa OW NFZ 202120222023202120222023 Dolnośląski333333 Kujawsko-Pomorski222222 Lubelski222222 Lubuski111111 Łódzki111111 Małopolski111111 Mazowiecki555555 Opolski111111 Podkarpacki222222 Podlaski111111 Pomorski111111 Śląski444444 Świętokrzyski 111111 Warmińsko- Mazurski222222 Wielkopolski222222 Zachodniopomorski222222 Razem313131313131 W 2023 r. zespoły sanitarne typu „N” wykonały łącznie 7 201 transportów, udzielając świadczeń 6 376 różnym osobom. Zarówno liczba wyjazdów zespołów sanitarnych typu „N” jak i liczba osób, którym zespoły udzieliły świadczeń w 2023 r., zmniejszyła się w stosunku do roku poprzedniego. 97 Tabela nr III.55. Liczba udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej oraz liczba osób, którym świadczeń udzieliły wyjazdowe zespoły sanitarne typu „N” w latach 2021-2023. 202120222023 Oddział Wojewódzki NFZ Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Dolnośląski715553591460565432 Kujawsko-Pomorski536450494408449392 Lubelski454443333330285272 Lubuski11492938210280 Łódzki446408465439410375 Małopolski519478517481504469 Mazowiecki1 2411 1821 1921 1421 1441 086 Opolski256201249145254157 Podkarpacki374345331303245224 Podlaski233225184155157144 Pomorski466414480397453389 Śląski1 3701 2181 4031 2631 2801 180 Świętokrzyski 150129151138146130 Warmińsko- Mazurski311282207197270243 Wielkopolski943771808664755647 Zachodniopomorski211177191157182156 Razem8 3397 3687 6896 7617 2016 376 III.2.15.2.Świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego Świadczenia udzielane przez zespoły transportu medycznego realizowane są w przypadku konieczności przetransportowania pacjenta między świadczeniodawcami realizującymi świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego, w następujących stanach chorobowych: niewydolność oddechowa wymagająca sztucznej wentylacji, niewydolność układu krążenia, stany wymagające interwencji chirurgicznej i po zabiegach, inne (np. drgawki). Realizacja tychże świadczeń obejmuje transport oraz udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej przez zespół transportu medycznego w szczególności w przypadku konieczności: niezwłocznego wykonania zabiegu u innego świadczeniodawcy, zachowania ciągłości leczenia u innego świadczeniodawcy. Świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny realizowane przez zespoły transportu medycznego, finansowane są z budżetu NFZ. Jednostką rozliczeniową służącą do finansowania niniejszych świadczeń jest ryczał dobowy. Świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny w zakresie świadczeń udzielanych przez zespoły transportu medycznego w 2023 r. w okresie od 01.01.-31.03. zabezpieczone zostały przez działanie 131 zespołów, w II i III kwartale 2023 r. funkcjonowało 121 zespołów, zaś od 1.10.2023 r. niniejsze świadczenia były realizowane przez 98 120 zespołów transportu medycznego (zmiany wynikające z przeprowadzonych przez OW NFZ postępowań w sprawie zawarcia umów o udzielanie niniejszych świadczeń). Tabela nr III.56. Liczba świadczeniodawców, z którymi Fundusz zawarł umowy oraz liczba umów zawartych w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, w zakresie świadczenia udzielane przez zespół transportu medycznego. Liczba świadczeniodawców w latachLiczba umów zawartych w latach Nazwa OW NFZ 202120222023202120222023 do 30.09.od 01.10.do 30.09.od 01.10. Dolnośląski88 87 88 87 Kujawsko- Pomorski 555555 Lubelski111111 Lubuski222222 Łódzki111111 Małopolski333333 Mazowiecki666666 Opolski111111 Podkarpacki555555 do28.02.od 01.03.do28.02.od 01.03. Podlaski22 23 22 23 Pomorski444444 Śląski776776 Świętokrzyski 111111 Warmińsko- Mazurski 444444 Wielkopolski333777 Zachodniopomorski222222 Razem5555 54 (wg stanu na koniec 2023 r.) 5959 58 (wg stanu na koniec 2023 r.) Zespoły transportu medycznego w 2023 r. wykonały łącznie 42 454 transportów, udzielając świadczeń 40 705 różnym osobom. Tabela nr III.57. Liczba udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej oraz liczba osób, którym świadczeń udzieliły zespoły transportu medycznego w latach 2021-2023. 202120222023 Oddział Wojewódzki NFZ Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Dolnośląski 3 2613 1802 8172 7293 0762 992 Kujawsko-Pomorski 2 6112 5383 2883 2783 7223 490 Lubelski 317305343336433429 Lubuski 1 5351 4681 6401 5591 4781 406 99 Oddział Wojewódzki NFZ 202120222023 Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Łódzki 1 2511 2391 1571 1371 2571 239 Małopolski 1 0891 0641 2131 1591 2231 157 Mazowiecki 6 6016 5604 7214 6735 0825 041 Opolski 9529429209081 2721 244 Podkarpacki 5 4025 2539799754 9144 749 Podlaski 1 5541 5061 6881 5982 0091 902 Pomorski 3 8003 5503 6243 3644 0043 738 Śląski 6 1365 8944 6814 5034 5624 278 Świętokrzyski 2 0301 9372 8032 6312 0401 932 Warmińsko- Mazurski 2 7042 6432 7892 6743 1923 040 Wielkopolski 3 1893 1053 0072 9183 6183 506 Zachodniopomorski 446443371368572562 Razem 42 87841 62736 04134 81042 45440 705 III.2.16.Ratownictwo medyczne Zespoły ratownictwa medycznego są mobilnymi jednostkami systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne, których zadaniem jest podejmowanie akcji prowadzenia medycznych czynności ratunkowych, czyli świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w warunkach pozaszpitalnych w celu ratowania osób znajdujących się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Zgodnie z obowiązującym w 2023 r. porządkiem prawnym zadania zespołów ratownictwa medycznego były finansowane na zasadach i w trybie określonym w ustawie o świadczeniach, przez NFZ. Jednostką rozliczeniową służącą do finansowania niniejszych świadczeń jest, określony przez AOTMiT, ryczał dobowy. W 2023 roku we wszystkich 16 oddziałach wojewódzkich NFZ zostało przeprowadzone aneksowanie umów niewygasających z dniem 31 grudnia 2023 r. Wszystkie obowiązujące w 2023 r. umowy na wykonywanie zadań zespołów ratownictwa medycznego zawarte były na rejony operacyjne, na podstawie planu działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne. Rejon operacyjny to rejon działania dyspozytorni medycznej określony w wojewódzkim planie działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne. Wg stanu na koniec 2023 r. funkcjonowały łącznie 23 dyspozytornie medyczne, zatem umowy o udzielanie świadczeń w rodzaju ratownictwo medyczne dotyczyły 23 rejonów operacyjnych. Liczba umów w przedmiotowym rodzaju świadczeń nie uległa zmianie w stosunku do 2022 roku. Należy podkreślić, że informacji o liczbie zawartych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne nie można utożsamiać z dostępnością do świadczeń w powyższym rodzaju. Liczba ta bowiem obecnie bezpośrednio związana jest z liczbą rejonów operacyjnych, wynikającą z wojewódzkich planów działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne. 100 Tabela nr III.58. Liczba świadczeniodawców oraz umów zawartych w latach 2021-2023 w rodzaju ratownictwo medyczne. Liczba świadczeniodawców w latachLiczba umów zawartych w latach Nazwa OW NFZ 202120222023202120222023 Dolnośląski222222 do 31.03od 01.04 Kujawsko-Pomorski211 21 11 Lubelski111111 Lubuski111111 Łódzki111111 Małopolski222222 do 31.03od 01.04do 31.03od 01.04 Mazowiecki 53 33 53 33 Opolski111111 do 28.02od 01.03do 28.02od 01.03 Podkarpacki 51 11 51 11 Podlaski111111 Pomorski222222 do 31.01od 01.02.do 31.01od 01.02 Śląski4 43 34 43 3 Świętokrzyski 111111 Warmińsko- Mazurski111111 do 31.09od 01.10do 31.09od 01.10 Wielkopolski 21 11 21 11 Zachodniopomorski 111111 Razem 24 (wg stanu na koniec 2021 r.) 23 (od 1.02.2022 r.) 23 24 (wg stanu na koniec 2021 r.) 23 (od 1.02.2022 r.) 23 Ujęta w planie finansowym NFZ na 2023 r. wartość zaplanowanych kosztów finansowania świadczeń w rodzaju ratownictwo medyczne wyniosła 3 790 868 tys. zł. i była o 633 235 tys. zł. (20,05%) wyższa od kwoty planowanej w 2022 r. Tabela nr III.59. Planowane koszty finansowania świadczeń w rodzaju ratownictwo medyczne w latach 2021- 2023 i ich wykonanie (w tys. zł). 202120222023 planrealizacjaplanrealizacjaplanrealizacja Razem NFZ2 467 900,002 449 378,833 157 633,003 151 477,473 790 868,003 767 606,18 W związku ze zmianą źródła finansowania świadczeń w rodzaju ratownictwo medyczne, od 1 stycznia 2023 r., koszty finansowania niniejszych świadczeń ujęte są w planie finansowym Centrali Funduszu, a nie poszczególnych oddziałów wojewódzkich. Prezes Funduszu, działając 101 na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 8 ustawy o świadczeniach, udziela Dyrektorom OW NFZ upoważnienia do zaciągnięcia zobowiązań w zakresie kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w ramach pozycji B4 - koszty realizacji zadań zespołów ratownictwa medycznego na dany rok. Tabela nr III.60. Wartość upoważnień udzielona przez Centralę NFZ na 2023 rok w ramach świadczeń w rodzaju ratownictwo medyczne (w tys. zł). Oddział wojewódzki Funduszu Wartość udzielonego upoważnienia na 2023 r. Dolnośląski275 9780 Kujawsko-pomorski223 349 Lubelski229 197 Lubuski131 470 Łódzki251 056 Małopolski296 050 Mazowiecki477 791 Opolski107 294, Podkarpacki219 330 Podlaski142 286 Pomorski223 416 Śląski402 282 Świętokrzyski115 793 Warmińsko-mazurski189 032 Wielkopolski304 957 Zachodniopomorski201 594 Razem3 790 868 W 2023 r. zespoły ratownictwa medycznego wykonały łącznie 3 018 728 wyjazdów, udzielając świadczeń 2 394 429 różnym osobom. Tabela nr III.61. Liczba udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne w latach 2021-2023 oraz liczba osób, wg unikalnych nr PESEL, którym udzielono przedmiotowych świadczeń w poszczególnych latach. 202120222023 Oddział Wojewódzki NFZ Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Dolnośląski 261 399200 052267 175208 820256 267171 274 Kujawsko-Pomorski 171 753130 832143 447110 161179 177134 176 Lubelski 153 906125 240163 576132 341159 507149 613 Lubuski 82 77564 66689 92568 99590 84868 217 Łódzki 193 209155 200200 188159 337202 555158 541 102 Oddział Wojewódzki NFZ 202120222023 Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Liczba wyjazdów Liczba unikalnych osób, którym udzielono świadczeń Małopolski 226 991211 040238 855222 649241 308224 631 Mazowiecki 400 101323 432404 243326 100428 790339 500 Opolski 72 52565 15478 68767 90970 30665 137 Podkarpacki 138 06488 385152 562136 302142 218110 826 Podlaski 60 05947 11452 66941 62071 81255 092 Pomorski 156 209128 994177 452131 217177 485130 965 Śląski 369 726293 472401 933313 468401 823304 060 Świętokrzyski 105 01580 226105 16680 089105 98681 975 Warmińsko- Mazurski 122 92499 564118 16584 074117 44387 512 Wielkopolski 211 064189 244220 638196 858215 751191 826 Zachodniopomorski 171 925132 468166 172128 210157 452121 084 Razem 2 897 645 2 335 083 2 980 8532 408 1503 018 728 2 394 429 III.2.17.Chemioterapia W 2023 roku Fundusz sfinansował świadczenia w zakresach chemioterapii na kwotę 1 909 537 tys. zł. Wartość umów podpisanych przez oddziały wojewódzkie Funduszu na te świadczenia została zagwarantowana w planie finansowym kwotą 1 937 081 tys. zł. Faktyczne wykonanie stanowiło 98,6% kwoty planowanej. Różnice w wartościach dotyczących wykonania, mogą wynikać z różnych dat generowania raportów w systemach NFZ oraz możliwych zmian danych sprawozdawczych, wynikających m.in. z korekt świadczeniodawców czy migracji. W zakresach związanych z realizacją chemioterapii również jak w programach lekowych zauważa się większy udział kobiet niż mężczyzn (60,7% kobiet, 39,3% mężczyzn) ze średnim wiekiem 62,1 lat. Najwyższą wartość środków rozliczonych wydatkowano na chemioterapię w województwie mazowieckim z kwotą 339 900 tys. zł. Następnymi z kolei województwami, w których wydatkowano najwyższe rozliczone środki pieniężne jest województwo śląskie (257 440 tys. zł) oraz wielkopolskie (174 728 tys. zł). Tabela nr III.62. Wartość zrealizowanych i rozliczonych jednostek rozliczeniowych w chemioterapii w podziale na OW NFZ w 2023 roku, wg stanu na 8.05.2024 r. (w tys. zł). Oddział wojewódzki FunduszuWartość zrealizowanych jednostek rozliczeniowych Wartość rozliczonych jednostek rozliczeniowych Dolnośląski149 000148 938 Kujawsko-pomorski106 839106 691 Lubelski113 858112 576 Lubuski38 04237 983 103 Oddział wojewódzki FunduszuWartość zrealizowanych jednostek rozliczeniowych Wartość rozliczonych jednostek rozliczeniowych Łódzki145 646145 457 Małopolski140 792123 928 Mazowiecki340 293339 900 Opolski23 43723 405 Podkarpacki91 39591 140 Podlaski67 01957 065 Pomorski116 274115 736 Śląski258 357257 440 Świętokrzyski57 52557 360 Warmińsko-mazurski53 53953 509 Wielkopolski174 957174 728 Zachodniopomorski63 93863 680 Razem1 940 9111 909 536 Wykres nr III.7. Liczba świadczeniobiorców w ramach finansowania chemioterapii w 2023 r., wg stanu na 8.05.2024 r. 14 793 11 437 8 413 3 501 14 266 12 135 29 907 2 111 8 935 6 487 12 354 21 571 6 462 6 073 15 889 6 035 DOLNOŚLĄSKI KUJAWSKO-POMORSKI LUBELSKI LUBUSKI ŁÓDZKI MAŁOPOLSKI MAZOWIECKI OPOLSKI PODKARPACKI PODLASKI POMORSKI ŚLĄSKI ŚWIĘTOKRZYSKI WARMIŃSKO-MAZURSKI WIELKOPOLSKI ZACHODNIOPOMORSKI III.2.18.Programy lekowe W 2023 roku wartość świadczeń udzielonych w ramach umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy lekowe wyniosła 9 992 608 tys. zł, liczba pacjentów objętych leczeniem w zakresie programów lekowych wyniosła 250 193 osób. Różnice w wartościach dotyczących wykonania, mogą wynikać z różnych dat generowania raportów w systemach NFZ oraz możliwych zmian danych sprawozdawczych, wynikających m.in. z korekt świadczeniodawców czy migracji. Plan Finansowy NFZ na 2023 r. na refundację programów lekowych przewidywał kwotę 10 128 272 tys. zł. Faktyczne wykonanie stanowiło zatem 98,7% kwoty planowanej. W 2023 r. NFZ finansował 121 programów lekowych w tym 40 programów onkologicznych. Różnice w ilości programów lekowych wynikają m.in. z ich łączenia. Zgodnie z decyzjami podejmowanymi przez Ministra Zdrowia w 2023 r., mającymi odzwierciedlenie 104 w publikowanych obwieszczeniach w sprawie wykazu leków refundowanych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych wydanych na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 826, z późn. zm.), wprowadzane były w zakresie udostępniania pacjentom nowych opcji terapeutycznych zarówno w dotychczas finansowanych programach lekowych jak i w nowych zakresach świadczeń tj.: 1.Nowe programy lekowe objęte finansowaniem w 2023 roku: −„Leczenie dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi z towarzyszącą niedokrwistością zależną od transfuzji” (substancja czynna luspatercept), −„Leczenie kwasem kargluminowym chorych z acyduriami organicznymi: propionową, metylomalonową i izowalerianową” (substancja czynna kwas kargluminowy), −„Leczenie pacjentów z guzami litymi z fuzją genu receptorowej kinazy tyrozynowej dla neurotrofin (NTRK)” (substancja czynna larotrektynib), −„Leczenie chorych na układową amyloidozę łańcuchów lekkich (AL)” (substancja czynna daratumumab), −„Leczenie chorych na makroglobulinemię Waldenströma” (substancja czynna zanubrutynib), −„Leczenie chorych na depresję lekooporną”(substancja czynna esketamina), −„Leczenie chorych na raka endometrium” (substancja czynna dostarlimab), −„Leczenie pacjentów z chorobą przeszczep przeciwko gospodarzowi” (substancja czynna ruksolitynib ), −„Leczenie chorych z toczniem rumieniowatym układowym (TRU, SLE)” (substancja czynna anifrolumab ), −„Leczenie chorych na hipofosfatemię sprzężoną z chromosomem X (XLH)” (substancja czynna burosumab). 2.Nowe substancje czynne objęte finansowaniem w ramach dotychczas funkcjonujących programów lekowych: −entrektynib, cemiplimab, ipilimumab w programie „Leczenie chorych na raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej”, −aksykabtagen cyloleucelu, piksantron, polatuzumab wedotyny, tisagenlecleucel w programie „Leczenie chorych na chłoniaki B-komórkowe”, −elotuzumab w programie „Leczenie chorych na szpiczaka plazmocytowego”, −niwolumab w programie „Leczenie chorych na klasycznego chłoniaka Hodgkina”, −akalabrutynib, ibrutynib, wenetoklaks w programie „Leczenie chorych na przewlekłą białaczkę limfocytową”, 105 −awatrombopag w programie „Leczenie dorosłych chorych na pierwotną małopłytkowość immunologiczną”, −luspatercept w programie „Leczenie dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi z towarzyszącą niedokrwistością zależną od transfuzji”, −ipilimumab, niwolumab, pembrolizumab w programie „Leczenie chorych na zaawansowanego raka jelita grubego”, −bimekizumab w programie „Leczenie chorych z umiarkowaną i ciężką postacią łuszczycy plackowatej”, −kabazytaksel, olaparyb w programie „Leczenie chorych na raka gruczołu krokowego”, −pembrolizumab w programie „Leczenie chorych na zaawansowanego raka przełyku i żołądka”, −kwas kargluminowy w programie „Leczenie kwasem kargluminowym chorych z acyduriami organicznymi: propionową, metylomalonową i izowalerianową”, −larotrektynib w programie „Leczenie pacjentów z guzami litymi z fuzją genu receptorowej kinazy tyrozynowej dla neurotrofin (NTRK)”. −tafasytamab, ibrutynib w programie „Leczenie chorych na chłoniaki B – komórkowe”, −ryzankizumab, guselkumab w programie „Leczenie chorych z łuszczycowym zapaleniem stawów (ŁZS)”, −filgotynib, ozanimod w programie „Leczenie pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (WZJG)”, −cemiplimab w programie „Leczenie pacjentów chorych na raka podstawnokomórkowego skóry”, −azacytydyna w programie „Leczenie chorych na ostrą białaczkę szpikową”, −tukatynib, pembrolizumab programie „Leczenie chorych na raka piersi”, −filgotynib, sekukinumab w programie „Leczenie chorych z aktywną postacią reumatoidalnego zapalenia stawów i młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów”, −tofacytynib w programie „Leczenie chorych z aktywną postacią zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK)”, −izatuksymab w programie „Leczenie chorych na szpiczaka plazmocytowego”, −daratumumab w programie „Leczenie chorych na układową amyloidozę łańcuchów lekkich (AL)”, −zanubrutynib w programie „Leczenie chorych na makroglobulinemię Waldenströma”, −esketamina w programie „Leczenie chorych na depresję lekooporną”, −sotorasib w programie „Leczenie chorych na raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej”, −pembrolizumab w programie „Leczenie pacjentów z rakiem nerki”, 106 −breksukabtagen autoleucel w programie „Leczenie chorych na chłoniaki B – komórkowe”, −roksadustat w programie „Leczenie niedokrwistości u chorych z przewlekłą niewydolnością nerek”, −ipilimumab, triflurydyna + typiracyl w programie „Leczenie chorych na raka przełyku, połączenia żołądkowo-przełykowego i żołądka”, −rawulizumab w programie „Leczenie chorych z atypowym zespołem hemolityczno- mocznicowym (aHUS)”, −pegcetakoplan, rawulizumab w programie „Leczenie chorych z nocną napadową hemoglobinurią (PNH)”, −lomitapid w programie „Leczenie pacjentów z zaburzeniami lipidowymi”, −deksametazon w programie „Leczenie chorych na zapalenie błony naczyniowej oka (ZBN)”, −selperkatynib w programie „Leczenie pacjentów z rakiem rdzeniastym tarczycy”, −dostarlimab w programie „Leczenie chorych na raka endometrium”, −ruksolitynib w programie „Leczenie pacjentów z chorobą przeszczep przeciwko gospodarzowi”, −anifrolumab w programie „Leczenie chorych z toczniem rumieniowatym układowym (TRU, SLE)”. −trastuzumab derukstekan, olaparyb w programie „Leczenie chorych na raka piersi”, −asciminib w programie „Leczenie chorych na przewlekłą białaczkę szpikową”, −abrocytynib, tralokinumab w programie „Leczenie chorych z atopowym zapaleniem skóry”, −niwolumab, enfortumab wedotyny w programie „Leczenie pacjentów z rakiem urotelialnym”, −entrektynib w programie „Leczenie pacjentów z guzami litymi z fuzją genu receptorowej kinazy tyrozynowej dla neurotrofin (NTRK)”, −burosumab w programie „Leczenie chorych na hipofosfatemię sprzężoną z chromosomem X (XLH)”. Jednocześnie należy zaznaczyć, że spośród ww. substancji, poniższe stanowią technologie lekowe o wysokim poziomie innowacyjności, finansowane w ramach Funduszu Medycznego: −tafasytamab, breksukabtagen autoleucel w programie „Leczenie chorych na chłoniaki B – komórkowe”, −selpercatinib w programie „Leczenie pacjentów z rakiem rdzeniastym tarczycy”, −enfortumab wedotyny w programie „Leczenie pacjentów z rakiem urotelialnym”. 107 Z kolei jako technologie lekowe o wysokiej wartości klinicznej, w 2023 roku finansowane w ramach Funduszu Medycznego były: −ivacaftorum, tezacaftorum oraz ivacaftorum, tezacaftorum, elexacaftorum w programie „Leczenie chorych na mukowiscydozę”, −aksykabtagen cyloleucelu, tisagenlecleucel w programie „Leczenie chorych na chłoniaki B – komórkowe”. Tabela nr III.63. Wartość wykonanych świadczeń w ramach finansowania programów lekowych (w tys. zł) w 2023 roku, wg stanu na dzień 8.05.2024 r. Oddział wojewódzki Funduszu Wartość zrealizowanych jednostek rozliczeniowych Wartość rozliczonych jednostek rozliczeniowych Dolnośląski854 206820 272 Kujawsko-Pomorski549 353540 192 Lubelski517 599473 548 Lubuski142 824142 787 Łódzki724 662675 365 Małopolski1 039 015936 379 Mazowiecki1 854 5761 852 375 Opolski135 416134 986 Podkarpacki479 942468 898 Podlaski267 301252 354 Pomorski663 232662 136 Śląski1 191 5721 182 965 Świętokrzyski294 451293 948 Warmińsko-Mazurski244 855244 837 Wielkopolski939 770939 190 Zachodniopomorski374 574372 374 Razem10 273 3489 992 606 Najwyższą wartość środków wydatkowano na programy lekowe w województwie mazowieckim z kwotą 1 852 375 tys. zł. Następnymi z kolei województwami, w których wydatkowano najwyższe środki pieniężne jest województwo śląskie (1 182 965 tys. zł) oraz wielkopolskie (939 190 tys. zł). Największe środki zostały wydatkowane w programie leczenia chorych na raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej 1 026 791 tys. zł., co stanowi 10,28% kosztu wszystkich wykonanych świadczeń związanych z programami lekowymi, następnie kolejny to program leczenia chorych na raka piersi (1 018 603 tys. zł), program lekowy leczenia chorych na stwardnienie rozsiane (698 657 tys. zł), oraz program lekowy leczenia chorych na mukowiscydozę (559 825 tys. zł) odpowiednio 10,19%; 6,99%; 5,6%. Tabela nr III.64. Top 10 substancji czynnych wg kwoty refundacji w 2023 r. (w tys. zł). Nazwa produktu rozliczeniowegoWartość rozliczonych jednostek rozliczeniowych Pembrolizumabum - P - Pozajelitowo (Parenteral) - 1 Mg615 221 Nivolumabum - P - Pozajelitowo (Parenteral) - 1 Mg499 357 108 Nazwa produktu rozliczeniowegoWartość rozliczonych jednostek rozliczeniowych Ivacaftorum, Tezacaftorum, Elexacaftorum - O - Doustnie (Oral, Per Mouth) - 1 Mg338 076 Enzalutamidum - O - Doustnie (Oral, Per Mouth) - 1 Mg288 122 Pertuzumabum - P - Pozajelitowo (Parenteral) - 1 Mg272 136 Nusinersenum - P - Pozajelitowo (Parenteral) - 1 Mg222 006 Daratumumabum - Sc - Podskórnie - 1 Mg220 332 Olaparibum - O - Doustnie (Oral, Per Mouth) - 1 Mg205 205 Trastuzumabum Emtansinum - P - Pozajelitowo (Parenteral) - 1 Mg190 302 Venetoclaxum - O - Doustnie (Oral, Per Mouth) - 1 Mg186 422 W programach onkologicznych i nieonkologicznych zauważa się większy udział kobiet niż mężczyzn. W programach onkologicznych leczonych jest 54,7% kobiet, nieonkologicznych 55,8% kobiet. W 2023 roku w związku z leczeniem 64,9 tys. pacjentów w ramach programów lekowych onkologicznych wydatkowano 5 281 722,1 tys. zł, natomiast w programach lekowych nieonkologicznych wydatkowano 4 710 885,7 tys. zł na leczenie prawie 187 tys. pacjentów. Środki wydatkowane na terapię kobiet w ramach programów lekowych stanowią 53,5% całości. Wydatki na terapię kobiet w podziale na programy onkologiczne oraz nieonkologiczne stanowią odpowiednio 53% i 54%. Większy odsetek leczonych kobiet niż mężczyzn może być spowodowany większą dbałością kobiet o zdrowie, rozpoznaniem choroby w jej wcześniejszym stadium oraz wcześniej rozpoczynanym leczeniem. Natomiast struktura kosztów programów onkologicznych, w której koszt leczenia kobiet jest znacznie wyższy niż mężczyzn jest spowodowany wysoką wartością wydatkowanych środków, np. na program leczenia raka piersi. III.2.19.Refundacja leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych dostępnych w aptece na receptę Poniżej zaprezentowane zostały informacje o wartości oraz liczbie zrefundowanych opakowań leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych wydanych pacjentom na receptę w 2023 roku 17 . Liczba zrefundowanych przez NFZ opakowań jednostkowych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych w 2023 roku jest większa o 1,62% w stosunku do 2022 roku. Wzrost nastąpił we wszystkich OW NFZ. 17 Przedstawione zestawienia zostały opracowane na podstawie danych szczegółowych przekazywanych przez OW NFZ i gromadzonych w bazach danych Centrali NFZ. Pokazane kwoty uwzględniają dotację przeznaczoną na programy wynikające z art. 43b ustawy o świadczeniach. 109 Tabela nr III.65. Liczba zrefundowanych opakowań jednostkowych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz jednostkowych wyrobów medycznych, suma za okres od 1 stycznia 2023 do 31 grudnia 2023 r. (wg stanu na dzień 29 kwietnia 2024 r.). Oddział Wojewódzki NFZ Liczba jednostkowych opakowań leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zrefundowanych w okresie od 1 stycznia 2023 r do 31 grudnia 2023 r. Dolnośląski32 324 705 Kujawsko-Pomorski25 053 438 Lubelski24 313 112 Lubuski10 483 648 Łódzki31 361 222 Małopolski37 198 066 Mazowiecki62 450 185 Opolski10 771 223 Podkarpacki21 096 709 Podlaski11 614 889 Pomorski26 587 866 Śląski52 884 604 Świętokrzyski13 964 511 Warmińsko-Mazurski15 383 971 Wielkopolski41 219 365 Zachodniopomorski19 651 483 Razem436 358 998 Wielkość refundacji W 2023 roku płatnik na refundację leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych wydatkował łącznie kwotę 11 345 667 tys. zł. (wartość z uwzględnieniem statusów rozliczenia i walidacji). W stosunku do 2022 roku nastąpił wzrost wartości refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz jednostkowych wyrobów medycznych o 12,1%. Tabela nr III.66. Struktura wydatków na leki w 2023 roku w podziale na oddziały wojewódzkie NFZ wg stanu na dzień 29 kwietnia 2024 r. (kwoty wyrażone w tys. zł). Oddział wojewódzkiKwota refundacjiUdział w łącznej kwocie refundacji (%) Dolnośląski816 093 7,2% Kujawsko-Pomorski657 957 5,8% Lubelski598 400 5,3% Lubuski261 822 2,3% Łódzki926 979 8,2% Małopolski1 010 433 8,9% Mazowiecki1 607 811 14,2% 110 Oddział wojewódzkiKwota refundacjiUdział w łącznej kwocie refundacji (%) Opolski265 038 2,3% Podkarpacki525 442 4,6% Podlaski296 620 2,6% Pomorski715 261 6,3% Śląski1 379 269 12,2% Świętokrzyski349 591 3,1% Warmińsko-Mazurski374 667 3,3% Wielkopolski1 054 144 9,3% Zachodniopomorski506 140 4,5% Wykres nr III.8. Wartość refundacji leków w 2023 roku z podziałem na oddziały wojewódzkie NFZ (w tys. zł), wg stanu na dzień 29 kwietnia 2024 r. 506 140 1 054 144 374 667 349 591 1 379 269 715 261 296 620 525 442 265 038 1 607 811 1 010 433 926 979 261 822 598 400 657 957 816 093 Zachodniopomorski Wielkopolski Warmińsko-Mazurski Świętokrzyski Śląski Pomorski Podlaski Podkarpacki Opolski Mazowiecki Małopolski Łódzki Lubuski Lubelski Kujawsko-Pomorski Dolnośląski Analiza wydatków na refundację leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych w 2023 roku w podziale na oddziały wojewódzkie NFZ wykazała, że największy udział procentowy w ogólnej kwocie refundacji miał oddział mazowiecki z wynikiem 14,2% oraz oddział śląski z wynikiem 12,2%. Typy uprawnień Poniżej przedstawiono analizę struktury wydatków na refundację leków w podziale na uprawnienia do świadczeń gwarantowanych i uprawnienia dodatkowe pacjenta w 2023 r. 111 Tabela nr III.67. Przedstawienie typów uprawnień 18 pacjentów w podziale na odpłatności wg stanu na dzień 29 kwietnia 2024 r. (kwoty zostały wyrażone w tys. zł). Typ uprawnień Kwota refundacji Udział procentowy AZ6 0,00005% BW247 0,002% C46 603 0,4% CN92 0,001% DN45 809 0,4% DZ196 610 1,7% IB81 861 0,7% IN11 449 0,1% IW539 0,005% PO86 0,001% S3 506 729 31% WE213 0,002% WP17 0,0001% X7 411 391 65% ZK44 015 0,4% Rodzaje odpłatności Analiza struktury wydatków na refundację leków w 2023 roku w podziale na rodzaje odpłatności (bezpłatne, 30%, 50% ryczałt) wykazała, że ponad połowę (57%) ogólnej kwoty refundacji wydatkowano dla pacjentów wnoszących opłatę ryczałtową. Przeznaczono na ten cel 6 438 767,03 tys. zł. Kolejne grupy co do wartości wydatkowanych środków stanowią: leki 18 AZ - pracownicy i byli pracownicy zakładów produkujących wyroby zawierające azbest. Przysługuje im bezpłatnie zaopatrzenie w leki związane z chorobami wywołanymi pracą przy azbeście; BW - pacjenci którzy posiadają uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce ich zamieszkania; C - świadczeniobiorcy w okresie ciąży, którym przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki zgodnie z art. 43b ust. 1 ustawy o świadczeniach. Obowiązuje od 1 września 2020 r.; CN - nieubezpieczone kobiety podczas ciąży, porodu lub połogu. Przysługuje im zaopatrzenie w leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyroby medyczne związane z ciążą, porodem i połogiem; DN - osoby nieubezpieczone do ukończenia 18 roku życia; DZ - świadczeniobiorcy do ukończenia 18 roku życia, którym przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki zgodnie z art. 43a ust. 1 ustawy o świadczeniach. Obowiązuje od 1 września 2023 r.; IB - inwalidzi wojenni oraz osoby represjonowane, ich małżonkowie pozostający na ich wyłącznym utrzymaniu, wdowy i wdowcy po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych oraz osoby represjonowane, uprawnione do renty rodzinnej, a także cywilne niewidome ofiary działań wojennych. Przysługuje im bezpłatne zaopatrzenie w leki w kategoriach dostępności „Rp” lub „Rpz” oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego objęte refundacją, dopuszczone do obrotu na terytorium Polski; IN - pacjenci inni niż ubezpieczeni, którzy posiadają uprawnienia do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej; IW - inwalidzi wojskowi. Przysługuje im bezpłatne - do wysokości limitu finansowania ze środków publicznych - zaopatrzenie w leki objęte wykazem leków refundowanych w kategoriach: lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny dostępny w aptece na receptę w całym zakresie zarejestrowanych wskazań i przeznaczeń; PO - żołnierze, którzy odbywają zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe oraz pełnią służbę kandydacką, służbę przygotowawczą lub służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - o ile nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu z innego tytułu. Przysługuje im bezpłatne - do wysokości limitu finansowania - zaopatrzenie w leki objęte refundacją w kategoriach: lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny dostępny w aptece na receptę w całym zakresie zarejestrowanych wskazań i przeznaczeń oraz leki recepturowe; S - świadczeniobiorcy, którym przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki zgodnie z art. 43a ust. 1 ustawy o świadczeniach, którzy ukończyli 75 rok życia (obowiązywało od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2023 r.) lub którzy ukończyli 65 rok życia (obowiązuje od 1 września 2023 r.); WE- weterani z uszczerbkiem zdrowia powyżej 30%; WP - żołnierze zawodowi, o których mowa w przepisach ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w trakcie szkoleń poligonowych i ćwiczeń wojskowych (rejsów, lotów); X - Pacjent ubezpieczony, bez uprawnień dodatkowych. ZK - Zasłużeni Honorowi Dawcy Krwi, Zasłużeni Honorowi Dawcy Przeszczepu. Przysługuje im bezpłatnie - do wysokości limitu finansowania ze środków publicznych - zaopatrzenie w leki objęte refundacją w kategoriach: lek, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny dostępny w aptece na receptę w całym zakresie zarejestrowanych wskazań i przeznaczeń oraz zaopatrzenie w leki, zgodnie z wykazem leków określonym przez ministra zdrowia, które mogą stosować w związku z oddawaniem krwi lub szpiku albo innych regenerujących się komórek, tkanek i narządów. 112 wydawane za 30% odpłatnością - 33% (kwota refundacji 3 739 042,07 tys. zł; leki wydawane za 50% odpłatnością - 6% (kwota refundacji 645 715,82 tys. zł); leki wydawane bezpłatnie - 5% (kwota refundacji 522 142,39 tys. zł). Wykres nr III.9. Analiza struktury wydatków na refundację leków w 2023 roku w podziale na odpłatności (wg stanu na dzień 29 kwietnia 2024 r.). 33% 6% 5% 57% 30%50%BezpłatneRyczałt Grupy ATC Największe wydatki związane były z refundacją leków z grup: leki stosowane w leczeniu schorzeń układu sercowo-naczyniowego stanowiące 18% ogólnej kwoty refundacji, leki stosowane w leczeniu schorzeń przewodu pokarmowego i metabolicznych stanowiące 17,3% ogólnej kwoty refundacji, leki stosowane w leczeniu schorzeń ośrodkowego układu nerwowego stanowiące 13,4% ogólnej kwoty refundacji, leki stosowane w leczeniu schorzeń układu oddechowego stanowiące 10,9% ogólnej kwoty refundacji. Wymienione wyżej 4 grupy ATC generowały ponad połowę, tj. 59,7% ogółu wszystkich kosztów refundacji leków w 2023 roku. Tabela nr III.68. Struktura wydatków na leki w 2023 roku w podziale na Grupy ATC, według stanu danych na dzień 8 maja 2024 r. (kwoty wyrażone w tys. zł). Grupa ATCKwota refundacji% (c) układ sercowo-naczyniowy2 047 933 18,0% (a) przewód pokarmowy i metabolizm1 957 709 17,3% (n) ośrodkowy układ nerwowy1 523 028 13,4% (r) układ oddechowy1 241 744 10,9% (v) varia763 113 6,7% (b) krew i układ krwiotwórczy747 639 6,6% (l) leki przeciwnowotworowe i immunomodulacyjne582 870 5,1% (g) układ moczowo-płciowy i hormony płciowe462 202 4,1% (j) leki stosowane w zakażeniach438 793 3,9% (m) układ mięśniowo-szkieletowy274 620 2,4% (s) narządy wzroku i słuchu219 041 1,9% (h) leki hormonalne do stosowania wewnętrznego197 949 1,7% (d) dermatologia45 889 0,4% (p) leki przeciwpasożytnicze, owadobójcze i repelenty3 888 0,03% Inne841 285 7,4% 113 Najczęściej refundowane substancje czynne Tabela nr III.69. 20 substancji czynnych generujących najwyższe koszty w 2023 roku (wg nazw powszechnie stosowanych), stan danych na dzień 29 kwietnia 2024 r. (kwoty wyrażone w tys. zł). Lp.Substancje czynneKwota refundacji 1Enoxaparinum natricum414 358 2Metformini hydrochloridum251 581 3Rosuvastatinum237 299 4Atorvastatinum220 720 5Insulinum humanum216 705 6Empagliflozinum215 349 7Olanzapinum194 837 8Budesonidum190 117 9Tamsulosini hydrochloridum169 814 10Rivaroxabanum167 670 11Insulinum aspartum164 953 12Ramiprilum164 927 13Nebivololum154 861 14Dapagliflozinum152 633 15Methotrexatum136 983 16Insulinum lisprum128 691 17Finasteridum127 276 18Fluticasoni propionas + Salmeterolum117 606 19Telmisartanum109 934 20Budesonidum + Formoteroli fumaras dihydricus108 567 Razem3 644 882 Struktura wydatków NFZ z tytułu refundacji leków pokazuje, że refundacja 20 pierwszych substancji pociąga za sobą 32% ogólnej kwoty refundacji. Wśród tych substancji, znajdują się leki stosowane w leczeniu między innymi: choroby zakrzepowo-zatorowej (Enoxaparinum Natricum, Rivaroxabanum), cukrzycy (Metformini Hydrochloridum, Insulinum Humanum, Empagliflozinum, Insulinum Aspartum, Dapagliflozinum, Insulinum Lisprum), chorób psychicznych, schizofrenii (Olanzapinum), astmy oskrzelowej (Budesonidum, Budesonidum z Formoterolem, Fluticasoni Propionas z Salmeterolum), hipercholesterolemii (Atorvastatinum, Rosuvastatinum), chorób układu krążenia i nadciśnienia tętniczego (Nebivololum, Ramiprilum, Telmisartanum), przerostu gruczołu krokowego (Tamsulosini Hydrochloridum, Finasteridum), chorób autoimmunizacyjnych (Methotrexatum). 114 IV.Opis realizacji przez centralę Funduszu oraz oddziały Funduszu zadań określonych w ustawie W 2023 roku – w stosunku do roku poprzedniego – wartość kosztów świadczeń wykazanych na formularzach rozliczeniowych E 125, dotyczących rozliczeń prowadzonych w oparciu o koszt rzeczywisty, przedstawionych przez Polskę innym państwom członkowskim UE/EFTA wzrosła o 45,23% i wyniosła 696 498,58 tys. zł. Natomiast wartość przedstawionych Polsce roszczeń przez inne państwa członkowskie UE/EFTA wyniosła 727 204,74 tys. zł, co oznacza spadek o 0,36%, zaś liczba załączonych do not formularzy spadła o 0,53%. W 2023 roku oddziały wojewódzkie Funduszu wydały o 9,89% więcej zaświadczeń uprawniających osoby ubezpieczone do korzystania z rzeczowych świadczeń zdrowotnych podczas pobytu na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA niż w roku poprzednim. W 2023 roku liczba złożonych w Funduszu wniosków o zwrot kosztów na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach była niższa o 15% w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego. Ogółem w 2023 roku do Funduszu wpłynęło 12 049 wniosków o zwrot kosztów na łączną kwotę 41 025,72 tys. zł. Zarówno w przypadku łącznej liczby wniosków, w stosunku do których Fundusz dokonał wypłaty, jak i kwoty dokonanych wypłat nastąpił wzrost w porównaniu do 2022 roku, odpowiednio o 4,80% oraz 30,51%. Podobnie jak w analogicznym okresie roku poprzedniego, najwyższa liczba wypłat i wartość wypłaconych przez Fundusz kwot za świadczenia udzielone na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach dotyczyła leczenia na terenie Republiki Czeskiej, stanowiąc 95,72% łącznej liczby wniosków, w stosunku do których Fundusz dokonał wypłaty oraz 96,41% wartości wypłaconych kwot ogółem. 86,77% dokonanych w 2023 roku zwrotów kosztów dotyczyło świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne – oddziały. W przypadku 86,92% wniosków zwrot kosztów został dokonany za świadczenia związane z zabiegiem usunięcia zaćmy. Zaobserwowano nieznaczny wzrost liczby pozytywnych decyzji Prezesa NFZ dotyczących skierowania do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych pomimo prawie 2-krotnego spadku szacunkowych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. W 2023 r. szacunkowy koszt zgód wyniósł 59 577,03 tys. zł, co stanowi 48% szacunkowych kosztów z 2022 r. (114 385,79 tys. zł). IV.1.Zadania, o których mowa w art. 42a pkt 2 ustawy o świadczeniach Od 2004 roku NFZ realizuje, na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 oraz regulacji krajowych, zadania instytucji właściwej (instytucji miejsca zamieszkania oraz instytucji miejsca pobytu). Do najważniejszych realizowanych zadań przez w ramach przepisów o koordynacji należy: zapewnienie dostępu do rzeczowych świadczeń zdrowotnych dla ubezpieczonych i uprawnionych, prowadzenie ewidencji osób ubezpieczonych oraz uprawnionych, potwierdzanie faktu oraz okresu objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, wydawanie zaświadczeń oraz poświadczeń potwierdzających prawo do rzeczowych świadczeń zdrowotnych na podstawie przepisów o koordynacji, przygotowywanie roszczeń za świadczenia udzielone na terytorium Polski osobom uprawnionym z innych państw 115 członkowskich oraz weryfikacja zasadności roszczeń za świadczenie udzielone polskim ubezpieczonym w innych państwach członkowskich. Do najważniejszych zadań związanych z pełnieniem roli instytucji łącznikowej należą: − współpraca z instytucjami łącznikowymi innych państw członkowskich UE/EFTA oraz krajowymi punktami kontaktowymi do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej innych państw członkowskich UE lub EOG oraz Komisją Europejską, −nadzór merytoryczny, opracowywanie zbiorczej dokumentacji rozliczeniowej oraz prowadzenie wyjaśnień, do indywidualnych spraw, z oddziałami wojewódzkimi Funduszu i instytucjami łącznikowymi w zakresie rozliczania kosztów rzeczowych świadczeń zdrowotnych udzielanych na podstawie przepisów o koordynacji osobom uprawnionym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz świadczeniobiorcom na terenie innych państw członkowskich UE/EFTA, w tym koordynacja rozliczenia kosztów rzeczowych świadczeń zdrowotnych, udzielanych na podstawie przepisów o koordynacji, finansowanych z budżetu państwa, z części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw zdrowia lub wojewodów, −nadzór nad procesem refundacji kosztów świadczeń na podstawie art. 25 rozporządzenia wykonawczego nr 987/2009 przez oddziały wojewódzkie Funduszu, w tym dokonywanie merytorycznej kontroli not księgowych i not korygujących do not księgowych wystawionych przez oddziały wojewódzkie, oraz prowadzenie spraw w tym zakresie, − udział w procesie tworzenia rezerw na potrzeby obsługi roszczeń przedstawianych przez inne państwa członkowskie UE/EFTA, −realizacja przepisów o wzajemnej pomocy w odzyskiwaniu należności powstałych na podstawie przepisów o koordynacji, −uczestnictwo w pracach Komisji Europejskiej, w szczególności Komisji Administracyjnej i Komisji Obrachunkowej Unii Europejskiej, −administrowanie systemem SOFU, portalem Polskiej Instytucji Łącznikowej, portalem Krajowego Punktu Kontaktowego, a także nadzór merytoryczny nad zmianami w Systemie Instytucji Właściwej (SIW), −przygotowywanie analiz, sprawozdań i raportów z zakresu procesów realizowanych przez Fundusz w oparciu o przepisy o koordynacji, przedkładanych Ministerstwu Zdrowia, Komisji Europejskiej, w szczególności Komisji Administracyjnej i Komisji Obrachunkowej, oraz innym podmiotom zewnętrznym, −monitorowanie wydatków związanych z leczeniem świadczeniobiorców na terenie innych państw członkowskich UE/EFTA, na podstawie przepisów o koordynacji w celu dokonywania analiz odnośnie wysokości środków koniecznych do zabezpieczenia w planie finansowym Funduszu do realizacji zadań wynikających z przepisów o koordynacji. Dodatkowo Centrala NFZ, na mocy przepisów implementujących w ustawie o świadczeniach postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej, pełni 116 funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego do spraw Transgranicznej Opieki Zdrowotnej. Jego celem jest zapewnienie rzetelnej i użytecznej informacji umożliwiającej pacjentom praktyczne korzystanie z ich praw w obszarze transgranicznej opieki zdrowotnej, a także współpraca z Komisją Europejską i krajowymi punktami kontaktowymi działającymi w innych państwach członkowskich UE lub EOG. Narodowy Fundusz Zdrowia pełni ponadto nadzór merytoryczny i administruje portalem Krajowego Punktu Kontaktowego, w którym umieszczone są informacje na temat możliwości uzyskania zwrotu kosztów na podstawie przepisów implementujących ww. dyrektywę, tj. na podstawie decyzji Prezesa Funduszu z art. 42d ust. 1 ustawy o świadczeniach, a także możliwości leczenia się na podstawie dyrektywy osób z innych państw członkowskich w Polsce. Dokumenty uprawniające W 2023 r. wydano łącznie 2 741 015 dokumentów uprawniających osoby ubezpieczone w Funduszu do korzystania z rzeczowych świadczeń opieki zdrowotnej podczas pobytu na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA, co stanowi wzrost w stosunku do porównywanego okresu roku poprzedniego o 9,89%. W strukturze rodzajowej 99,08% łącznej liczby wydanych dokumentów stanowiła Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego. Udział ten kształtował się na zbliżonym poziomie w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Największą liczbę dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń wydano w 2023 roku osobom z Mazowieckiego OW NFZ (14,91%). Tabela nr IV.1. Liczba zaświadczeń wydanych osobom z poszczególnych OW NFZ w 2023 r. w podziale na rodzaj dokumentu. Oddział wojewódzkiEKUZCertyfikatS1S2S3DA1ŁĄCZNIE Dolnośląski228 3081 56558770100230 567 Kujawsko-Pomorski124 3081 6152314092126 250 Lubelski116 0777511243083117 038 Lubuski70 138692175305371 061 Łódzki152 6111 1071850034153 937 Małopolski276 1511 30434590221278 030 Mazowiecki403 3133 4541 785230111408 686 Opolski74 983599195105975 837 Podkarpacki146 7136278130105147 529 Podlaski70 21927271104270 605 Pomorski180 6941 06730950122182 197 Śląski358 7281 533566220199361 048 Świętokrzyski68 03088061308369 057 Warmińsko-Mazurski80 182531190503180 939 Wielkopolski261 5801 178182160145263 101 Zachodniopomorski103 7209943722045105 133 Razem2 715 75518 1695 45910701 5252 741 015 117 Rozliczanie kosztów świadczeń za ubezpieczonych i uprawnionych W 2023 r. do Centrali Funduszu wpłynęło 1 157 zbiorczych dokumentów rozliczeniowych na łączną kwotę wynoszącą 727 204,74 tys. zł 19 . . Wartość ta obejmuje również kwoty wynikające z: 179 zbiorczych dokumentów rozliczeniowych zawierających dane o 159 471 roszczeniach indywidualnych, 284 zbiorczych dokumentów rozliczeniowych zawierających dane 1 456 roszczeniach korygujących, 694 zbiorczych pism zawierających odstąpienia od 1 314 roszczeń indywidualnych przedstawionych w poprzednich okresach rozliczeniowych. Roszczenia przedstawione zostały przez 31 państw członkowskich UE/EFTA na 162 241 formularzach rozliczeniowych E 125 lub ich odpowiednikach elektronicznych. W porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego wartość zgłoszonych roszczeń zmniejszyła się o 0,36%, a liczba załączonych do not roszczeń indywidualnych o 0,53%. W całkowitej kwocie roszczeń, roszczenia przedstawione przez instytucje niemieckie stanowiły 72,64% i obejmowały 70,40% łącznej liczby roszczeń indywidualnych przesłanych przez instytucje innych państw członkowskich UE/EFTA. W odniesieniu do ujemnego kosztu łącznego roszczeń zgłoszonych w 2023 r. przez Holandię należy zaznaczyć, że Holandia nie przysłała w 2023 r. żadnej noty (lub zbiorczej elektronicznej dokumentacji) obciążeniowej zarówno w formie tradycyjnej jak i elektronicznej. Fundusz otrzymał jedynie zbiorcze dokumenty korygujące, których łączna kwota była ujemna. W związku z prowadzeniem rozliczeń kosztów świadczeń udzielonych osobom ubezpieczonym podczas pobytu na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA, wykazywanych w oparciu o formularz służący do rozliczeń wg kosztów rzeczywistych, Fundusz dokonał w 2023 roku płatności na rzecz instytucji innych państw członkowskich w kwocie łącznej w wysokości 881 196,18 tys. zł 20 . Z całkowitej kwoty dokonanych płatności 74,96% dotyczyło rozliczenia kosztów świadczeń udzielonych na terenie Niemiec. Tabela nr IV.2. Struktura zgłoszonych roszczeń w oparciu o koszty rzeczywiste w 2023 r. przez poszczególne państwa członkowskie. PaństwoLiczba formularzyŁączna kwota (tys. zł) Niemcy 114 212528 252,87 Austria7 90132 972,04 Francja2 70928 884,06 Belgia5 17227 857,20 Włochy4 77124 970,18 Hiszpania5 68415 770,71 Szwecja2 27014 563,31 Wielka Brytania1 37911 650,87 Czechy5 3079 552,30 Szwajcaria1 7306 839,02 19 Na potrzeby sprawozdawcze przeliczenie roszczenia na walutę polską dokonane zostało zgodnie z tabelą kursów NBP nr 251/A/NBP/2023 z dnia 29 grudnia 2023 roku. 20 Przeliczenia na walutę polską dokonano wg kursu ustalonego przez bank, obowiązującego na dzień dokonania wypłaty. 118 PaństwoLiczba formularzyŁączna kwota (tys. zł) Dania5084 500,46 Słowacja1 8553 405,02 Norwegia1662 991,90 Finlandia5832 908,45 Grecja6042 510,94 Chorwacja3 0741 912,65 Luksemburg2271 824,80 Irlandia4581 461,99 Malta244703,57 Słowenia399674,77 Węgry528643,21 Portugalia937618,05 Bułgaria173594,79 Islandia272534,98 Litwa351526,27 Cypr29177,47 Łotwa265143,84 Rumunia30175,55 Estonia4749,12 Liechtenstein31,13 Holandia82-366,78 Ogółem162 241727 204,74 Wysokość kosztów rozliczanych w oparciu o stawki ryczałtowe otrzymanych przez NFZ wynosiła w 2023 r. 63 388,10 tys. zł 21 , co stanowiło 8,02% wszystkich kosztów przedstawionych NFZ przez państwa członkowskie UE/EFTA w oparciu o przepisy o koordynacji. Zgodnie z danymi zawartymi na formularzach służących do rozliczeń wg kosztów rzeczywistych, wystawionych przez oddziały wojewódzkie Funduszu w 2023 r., osobom uprawnionym na podstawie przepisów o koordynacji udzielone zostały na terenie Polski rzeczowe świadczenia opieki zdrowotnej na kwotę łączną w wysokości 696 498,58 tys. zł. Kwota ta przedstawiona została instytucjom łącznikowym 31 innych państw członkowskich UE/EFTA na 1 182 860 formularzach, z czego 57,59% formularzy skierowane zostało do instytucji niemieckich. Koszty świadczeń udzielonych osobom uprawnionym z Niemiec stanowiły przy tym 54,72% całkowitych kosztów świadczeń dotyczących 2023 r. Liczba formularzy E 125 wystawionych przez oddziały wojewódzkie Funduszu w 2023 roku w porównaniu z 2022 rokiem spadła o 7,80%, przy wzroście całkowitego kosztu świadczeń wykazanego na tych formularzach na poziomie 45,23%. 21 Na potrzeby sprawozdawcze przeliczenie roszczenia na walutę polską dokonane zostało zgodnie z tabelą kursów NBP nr 251/A/NBP/2023 z dnia 29 grudnia 2023 roku. 119 Tabela nr IV.3. Struktura roszczeń przedstawionych przez Fundusz w oparciu o koszty rzeczywiste za 2023 r. wg państw członkowskich (bez uwzględnienia formularzy korygujących). PaństwoLiczba formularzyŁączna kwota (tys. zł) Niemcy681 166381 096,17 Norwegia139 13775 045,34 Holandia65 02542 776,95 Wielka Brytania35 44837 014,66 Czechy66 76630 853,69 Dania58 75025 619,04 Austria43 81121 663,27 Szwecja16 39914 258,76 Włochy10 09811 110,38 Belgia16 28311 063,15 Irlandia10 51811 013,81 Francja9 4329 085,67 Luksemburg8 0034 818,70 Szwajcaria5 7703 788,88 Słowacja2 7913 535,60 Litwa1 7002 460,07 Hiszpania3 1422 286,89 Islandia2 2032 256,97 Bułgaria8231 542,42 Węgry5901 309,97 Finlandia2 1261 179,23 Rumunia413691,34 Łotwa272671,46 Grecja597513,36 Malta487212,07 Portugalia369210,53 Cypr255130,09 Chorwacja225129,10 Estonia10683,77 Słowenia11766,55 Liechtenstein3810,69 Ogółem 1 182 860696 498,58 W 2023 roku państwa członkowskie UE/EFTA uregulowały przedstawione przez Polskę roszczenia rozliczane na formularzach służących do rozliczeń wg kosztów rzeczywistych, związane z udzieleniem świadczeń osobom uprawnionym podczas ich pobytu na terenie Polski, w kwocie łącznej w wysokości 392 577,88 tys. zł. Najwyższe kwoty płatności na rzecz Polski dokonały instytucje niemieckie (49,72% łącznej kwoty) oraz instytucje norweskie (11,65% 120 łącznej kwoty). W analogicznym okresie roku poprzedniego kwota łączna dokonanych płatności wyniosła 335 663,58 tys. zł. Refundacja kosztów świadczeń osobom ubezpieczonym Zgodnie z informacjami zgromadzonymi w systemie dziedzinowym, w 2023 roku osoby ubezpieczone złożyły w oddziałach wojewódzkich Funduszu 4 842 wniosków o refundację kosztów świadczeń poniesionych podczas czasowego pobytu na terenie innych państw członkowskich UE/EFTA, do których załączone zostały rachunki opiewające na łączną kwotę 9 862,28 tys. zł 22 . Na podstawie kwot określonych przez instytucje miejsca pobytu na terenie innego państwa członkowskiego, Fundusz dokonał w okresie sprawozdawczym zwrotu kosztów poniesionych przez 3 911 osoby ubezpieczone w wysokości łącznej 5 990,06 tys. zł 23 . W 2023 roku, w porównaniu do roku poprzedniego, liczba wystawionych formularzy E 126 PL i ich odpowiedników elektronicznych była wyższa o 20,54%, a kwota wynikająca z załączonych do formularzy rachunków była wyższa o 3,86%. Liczba osób, które otrzymały zwrot kosztów świadczeń także była wyższa o 15,74%, a kwota dokonanych wypłat była wyższa o 3,12%. Najwyższą łączną kwotę zwrotu kosztów leczenia na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA w 2023 roku wypłacił Lubuski Oddział Wojewódzki NFZ, który dokonał wypłat 3 873 osobom ubezpieczonym w łącznej kwocie 5 950,69 tys. zł, co stanowiło 99,03% całkowitej wysokości środków finansowych poniesionych na ten cel przez Fundusz oraz 99,34% wszystkich osób, które otrzymały zwrot kosztów świadczeń. Zwiększenie liczby rozpatrywanych wniosków i dokonywanych wypłat wynika z przejęcia przez Centrum Usług Wspólnych w Gorzowie Wielkopolskim obsługi większości wniosków o zwrot z wszystkich pozostałych oddziałów wojewódzkich NFZ. Z łącznej liczby osób ubezpieczonych, które otrzymały w 2023 roku zwrot poniesionych kosztów świadczeń 37,84% to osoby korzystające z leczenia na terenie Niemiec (dla porównania w roku poprzednim było to 44,87%). W strukturze kosztowej udział refundacji kosztów świadczeń związanych z leczeniem 1 832 osób na terenie Niemiec stanowił 41,29% całkowitych kosztów poniesionych na ten cel przez Fundusz w 2023 r. IV.2.Zadania, o których mowa w art. 42d ustawy o świadczeniach Narodowy Fundusz Zdrowia realizuje zadania wynikające z implementacji do polskiego porządku prawnego postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej. Postanowienia te zostały uregulowane ustawą z dnia 10 października 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1491) i weszły w życie z dniem 15 listopada 2014 r. Przedmiotowe przepisy zapewniły polskim świadczeniobiorcom prawo do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących 22 Na potrzeby sprawozdawcze przeliczenie roszczenia na walutę polską dokonane zostało zgodnie z tabelą kursów NBP nr 251/A/NBP/2023 z dnia 29 grudnia 2023 roku. 23 Przeliczenie należnych kwot zwrotu na walutę polską dla wniosków rozpatrywanych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 dokonywane było zgodnie z kursem referencyjnym Europejskiego Banku Centralnego na dzień dokonania operacji. 121 świadczeniami gwarantowanymi, udzielonych na terenie innych państw członkowskich UE. Od dnia 24 sierpnia 2019 r., na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem rozwiązań w obszarze e-zdrowia (Dz. U. 2019 poz. 1590), zwrot kosztów jest również możliwy za świadczenia udzielone na terytorium nienależących do UE państw członkowskich EOG. W celu uzyskania zwrotu za świadczenia w ramach opieki transgranicznej, konieczne jest spełnienie wymogów warunkujących uzyskanie analogicznych świadczeń na terenie Polski, czyli posiadanie odpowiedniego skierowania, zlecenia, recepty. Wyjątek stanowią świadczenia zawarte w wykazie, o którym mowa w art. 42e ustawy o świadczeniach, w odniesieniu do których, przed skorzystaniem ze świadczeń, konieczne jest uzyskanie uprzedniej zgody Prezesa Funduszu. Wysokość zwrotu kosztów ustalana jest według stawek krajowych, zgodnie z art. 42c ustawy o świadczeniach, tj. zgodnie z wyceną świadczeń opieki zdrowotnej, obowiązującą w rozliczeniach z polskimi świadczeniodawcami. Wysokość zwrotu nie może jednak przekroczyć wysokości faktycznie poniesionych przez świadczeniobiorcę wydatków. Decyzję administracyjną w sprawie zwrotu kosztów/o odmowie zwrotu kosztów wydaje, na podstawie art. 42d ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, Prezes Funduszu. Decyzja wydana przez Prezesa Funduszu jest ostateczna i przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego. W 2023 r. w oddziałach wojewódzkich Funduszu złożonych zostało łącznie 12 049 wniosków o zwrot kosztów świadczeń udzielonych na terenie innych państw członkowskich UE lub EOG na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach. Kwota wynikająca ze złożonych wniosków, w przeliczeniu według kursu NBP obowiązującego w dniu wystawienia rachunku, wyniosła 41 025,72 tys. zł. W 2023 r., w porównaniu do 2022 r., liczba złożonych w Funduszu wniosków o zwrot kosztów była niższa o 15%, natomiast łączna wartość kwot wynikająca ze złożonych wniosków była wyższa o 2,32%. Jednocześnie 95,51% liczby wniosków złożonych w NFZ w 2023 r. ogółem oraz 94,89%, wnioskowanej kwoty zwrotu ogółem dotyczyło leczenia na terenie Czech. Najwięcej wniosków o zwrot kosztów złożonych zostało w okresie maj-lipiec 2023 r., natomiast w tych samych miesiącach oraz w listopadzie 2023 r. wnioskowana do zwrotu kwota była najwyższa. Średnia liczba składanych wniosków w 2023 r., w ujęciu miesięcznym, wynosiła 1 004. Wykres nr IV.1. Liczba wniosków o zwrot kosztów świadczeń udzielonych w innym państwie członkowskim UE lub EOG na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach złożonych w 2023 r. w poszczególnych miesiącach oraz kwota wnioskowana do zwrotu. STYCZEŃ LUTY MARZEC KWIECIEŃ MAJ CZERWIEC LIPIEC SIERPIEŃ WRZESIEŃ PAŹDZIERNIK LISTOPAD GRUDZIEŃ 0 300 600 900 1 200 1 500 0 1 000 2 000 3 000 4 000 5 000 Liczba złożonych wniosków Wnioskowana kwota w PLN (w przeliczeniu wg kursu NBP z dnia wystawienia rachunku) Wnioskowana kwota, tys. zł 122 Zgodnie z art. 42d ust. 17 ustawy o świadczeniach, zwrot kosztów dokonywany jest w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o tym, że decyzja w sprawie zwrotu kosztów stała się ostateczna. W 2023 r. Fundusz dokonał zwrotu w odniesieniu do 12 431 wniosków o zwrot kosztów złożonych przez świadczeniobiorców, którzy skorzystali ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu na terenie 13 państw członkowskich UE lub EOG. Łączna wartość dokonanych zwrotów z tytułu świadczeń udzielonych na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach wyniosła 34 376,27 tys. zł. W 2023 r., w porównaniu do 2022 r., liczba wniosków, w stosunku do których Fundusz dokonał wypłaty z tytułu zwrotu kosztów udzielonych świadczeń była wyższa o zaledwie 4,80%, jednakże kwota dokonanych wypłat wzrosła o 30,51%. Średnia wysokość wypłaconego zwrotu kosztów świadczeń, w przeliczeniu na jeden wniosek złożony w oddziale wojewódzkim Funduszu, wyniosła 2,77 tys. zł. W 2023 r. Fundusz dokonał wypłat w stosunku do 58 194 świadczeń opieki zdrowotnej, wykazanych łącznie na 12 431 wnioskach o zwrot kosztów świadczeń udzielonych na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach. Łączna liczba świadczeń, w stosunku do których został dokonany zwrot jest wyższa niż liczba wniosków z dokonaną wypłatą, ponieważ na jednym wniosku o zwrot kosztów świadczeniobiorca może wnioskować o zwrot za więcej niż jedno świadczenie. Tabela nr IV.4. Liczba i wartość świadczeń udzielonych na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach, w stosunku do których Fundusz dokonał wypłaty w 2023 r. – wg rodzaju świadczeń (uwzględniono tylko te rodzaje świadczeń, w przypadku których przyznany został zwrot kosztów). Rodzaj świadczeń opieki zdrowotnejLiczba świadczeń Łączna kwota zwrotów w tys. zł ambulatoryjna opieka specjalistyczna38232,48 leczenie stomatologiczne34 4494 415,26 leczenie szpitalne - chemioterapia: leki378,71 leczenie szpitalne - oddziały23 17529 827,94 opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień10,64 podstawowa opieka zdrowotna120,93 ratownictwo medyczne11,35 refundacja leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych dostępnych w aptece na receptę 7010,02 rehabilitacja lecznicza40,03 zaopatrzenie w wyroby medyczne, na zlecenie osoby uprawnionej oraz ich naprawy 6378,90 Ogółem58 19434 376,27 W przypadku świadczeń z zakresu leczenia szpitalnego Fundusz przyznał najwyższy zwrot kosztów za 9 906 zabiegów usunięcia zaćmy, które były wykazane na 9 863 wnioskach o zwrot kosztów na łączną kwotę 24 841,96 tys. zł. Dodatkowo za świadczenia towarzyszące zabiegowi usunięcia zaćmy zwrot kosztów został dokonany w kwocie 3 434,43 tys. zł, z czego wartość 300,14 tys. zł stanowi zwrot za wizytę kwalifikacyjną do zabiegu usunięcia zaćmy – w trybie ambulatoryjnym, natomiast kwota 3 134,29 tys. zł odnosi się do zwrotu kosztów za kontrolną poradę specjalistyczną zrealizowaną pomiędzy 14 a 28 dniem od zabiegu. 95,72% łącznej liczby wniosków, w stosunku do których w 2023 r. Fundusz dokonał zwrotu poniesionych 123 kosztów świadczeń udzielonych na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach i 96,41% całkowitych kosztów poniesionych na ten cel przez Fundusz w 2023 r. dotyczyło leczenia na terenie Czech. Największa liczba wypłat w 2023 r. została dokonana przez Śląski OW NFZ, który dokonał zwrotu w stosunku do 6 176 wniosków o zwrot kosztów na łączną kwotę 16 676,31 tys. zł. Kwota ta stanowiła 48,51% całkowitej wysokości kosztów poniesionych na ten cel przez NFZ. Wykres nr IV.2. Liczba dokonanych zwrotów oraz kwoty zwrotu wypłacone w 2023 r. za świadczenia udzielone na podstawie art. 42b ustawy o świadczeniach – wg oddziałów wojewódzkich Funduszu. Najczęstsze trudności, które powstały w trakcie procedowania wniosków o zwrot kosztów w 2023 r. wynikały z funkcjonowania na rynku firm pośredniczących, które organizują dla polskich świadczeniobiorców wyjazdy na leczenie do placówek medycznych działających na terenie innych państw członkowskich UE lub EOG. Zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/24/UE do zadań państw członkowskich UE lub EOG nie należy zachęcanie pacjentów do korzystania ze świadczeń poza granicami kraju, jednak jest to zasadą działania firm pośredniczących. Spośród wydanych w 2023 r. przez oddziały wojewódzkie NFZ decyzji w sprawie zwrotu kosztów 92,61% stanowiły decyzje pozytywne, przyznające zwrot kosztów. IV.3.Zadania, o których mowa w art. 42i ustawy o świadczeniach W 2023 r. do Funduszu wpłynęło 11 wniosków o przeprowadzenie leczenia planowanego poza granicami kraju na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 42i ustawy o świadczeniach). Spośród ww. wniosków 8 zawierało braki formalne uniemożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie, w związku z czym wezwano strony celem usunięcia braków formalnych wniosku. Wymogi formalne spełniały 3 wnioski, w związku z powyższym zostało wszczęte postępowanie w sprawie. Spośród 8 wniosków, które zostały odesłane do wnioskodawcy ze względu na stwierdzone braki, 1 wniosek – pozbawiony braków formalno-prawnych, wpłynął ponownie do Centrali NFZ i na jego podstawie zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające. Ponadto, Prezes NFZ w 2023 r. prowadził ww. postępowanie w sprawie 1 wniosku, który wpłynął do Centrali NFZ w 2022 r. 124 Łącznie w 2023 r. Prezes NFZ procedował 5 wniosków na podstawie art. 42i ustawy o świadczeniach. Procedura rozpatrywania 3 z ww. wniosków została zakończona w 2023 r. wydaniem decyzji Prezesa NFZ, natomiast w przypadku 2 wniosków procedura ich rozpatrywania była kontynuowana w 2024 r. Ww. decyzjami Prezes NFZ wyraził zgodę na skierowanie wnioskodawców na leczenie poza granicami kraju – ze względu na zbyt długi czas oczekiwania na udzielenie świadczenia w ośrodkach krajowych. Pacjentom, którzy uzyskali pozytywną decyzję zostały wystawione formularze S2. Leczenie objęte ww. decyzjami dotyczyło przeprowadzenia leczenia z zakresu chirurgii ogólnej i onkologicznej, otorynolaryngologii oraz radioterapii onkologicznej. Łączny koszt leczenia objętego ww. decyzjami został oszacowany na łączną kwotę 267,17 tys. zł. W 2022 roku do NFZ wpłynęła taka sama liczba wniosków o przeprowadzenie leczenia planowanego poza granicami kraju na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przy czym z wniosków złożonych w 2022 r. wyłącznie 1 spełniał wymogi formalne do jego procedowania. Procedura rozpatrywania tego wniosku została zakończona wydaniem decyzji wyrażającej zgodę na skierowanie wnioskodawcy (byłego pracownika przygranicznego) na leczenie poza granicami kraju – ze względu na kontynuację leczenia rozpoczętego w Czechach w zakresie opieki zdrowotnej związanej z chorobą płuc oraz ich następową transplantacją – na podstawie ww. decyzji pacjentowi został wystawiony formularz S3. Ww. zgoda dotyczyła leczenia z zakresu chorób płuc (pacjent po przeszczepie płuc), którego koszt został oszacowany na kwotę 62,96 tys. zł. Reasumując, Liczba złożonych w NFZ w 2023 r. wniosków o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych na terytorium innego państwa członkowskiego UE lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu, na podstawie art. 42i ustawy o świadczeniach, utrzymała się na tym samym poziomie w stosunku do roku 2022 r. Natomiast liczba decyzji wydanych w 2023 r. wzrosła o 200% w stosunku do liczby decyzji wydanych w 2022 r. – Prezes NFZ na podstawie ww. przepisów prawa w 2023 r. wydał 3 decyzje pozytywne, natomiast w 2022 r. wydał 1 decyzję pozytywną. Ponadto, w 2023 r. dyrektorzy oddziałów wojewódzkich NFZ wydali 47 decyzji dotyczących pokrycia kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w kraju – w oparciu o art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach, w tym: 45 decyzji wyrażających zgodę na pokrycie kosztów ww. transportu (95,6%), 1 decyzję umarzającą postępowanie (2,2%) i 1 decyzję odmowną (2,2%). Natomiast w 2022 r. dyrektorzy oddziałów wojewódzkich Funduszu wydali 45 decyzji w sprawie wniosków o wyrażenie zgody na pokrycie kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w kraju złożonych w oparciu o art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach, w tym: 41 decyzji wyrażających zgodę na pokrycie kosztów ww. transportu (91,1%), 3 decyzje umarzające postępowanie (6,7%) i 1 decyzję odmowną (2,2%). Powyższe dane oznaczają, że obserwuje się nieznaczny wzrost liczby decyzji wydanych w 2023 r. do liczby decyzji wydanych w 2022 r. – w trybie ww. przepisu prawa. Liczba decyzji pozytywnych wydanych w 2023 r., których podstawę prawną stanowił art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach, wzrosła w stosunku do liczby decyzji pozytywnych wydanych w 2022 r. o 9,8%. W 2023 r. zrealizowanych i rozliczonych zostało 45 transportów do miejsca leczenia w kraju na podstawie decyzji wydanych w oparciu o art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach. Łączny koszt ww. transportów wyniósł 1 200,75 tys. zł. W 2022 r. zrealizowanych i rozliczonych zostało 41 transportów do miejsca leczenia w kraju na podstawie decyzji wydanych w oparciu o art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach. Łączny koszt transportów zrealizowanych i rozliczonych 125 w 2022 r. wyniósł 678,70 tys. zł. Oznacza to, że w 2023 r. zaobserwowano znaczny, tj. na poziomie 49,1% wzrost kosztów transportu finansowanego na podstawie art. 42i ust. 9 ustawy w stosunku do kosztów z 2022 r. Realizacja zadań prowadzonych przez Fundusz na podstawie art. 42i ustawy o świadczeniach w 2023 r. prowadzona była na bieżąco. W trakcie realizacji działań prowadzonych przez Fundusz w 2023 r. wynikających z art. 42i ustawy o świadczeniach nie zaobserwowano trudności, które wymagałyby podejmowania specjalnych działań mających na celu ich rozwiązywanie. IV.4.Zadania, o których mowa w art. 42j ustawy o świadczeniach W 2023 r. Prezes NFZ wydał 121 decyzji dotyczących skierowania do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych (art. 42j ust. 1 ustawy o świadczeniach), w tym: 110 zgód, co stanowi 90,91% wszystkich wydanych decyzji, 6 odmów, co stanowi 4,96% wszystkich wydanych decyzji, 5 umorzeń, co stanowi 4,13% wszystkich wydanych decyzji. W 2022 r. Prezes Funduszu wydał 107 decyzji dotyczących skierowania do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, w tym: 98 zgód, co stanowi 91,6% wszystkich wydanych decyzji, 6 odmów, co stanowi 5,6% wszystkich wydanych decyzji, 3 umorzenia, co stanowi 2,8% wszystkich wydanych decyzji. Porównując powyższe dane można zaobserwować wzrost liczby decyzji wydanych w 2023 r. w stosunku do liczby decyzji wydanych w 2022 r. – liczba zgód wydanych w 2023 r. w stosunku do liczby zgód wydanych w 2022 r. wzrosła o 13,08%, liczba odmów wydanych w 2023 r. w stosunku do liczby odmów wydanych w 2022 r. utrzymała się na tym samym poziomie, liczba umorzeń wydanych w 2023 r. w stosunku do liczby umorzeń wydanych w 2022 r. wzrosła o 40%. Zarówno w 2023 roku jak i w 2022 roku największa liczba zgód dotyczyła leczenia lub badań diagnostycznych w Niemczech oraz w USA, oraz przeprowadzenia świadczeń z zakresu genetyki klinicznej, kardiochirurgii oraz ortopedii i traumatologii narządu ruchu. Należy nadmienić, że w 2023 r. wszystkie decyzje kierujące do przeprowadzenia leczenia poza granicami kraju w dziedzinie kardiochirurgii dotyczyły pacjentów pediatrycznych. Świadczenia z dziedziny genetyki klinicznej nadal stanowią najwyższy odsetek pozytywnych decyzji Prezesa NFZ. Porównanie danych z 2023 r. do danych z 2022 r. wskazuje, że szacowany koszt świadczeń opieki zdrowotnej, na które pacjenci byli kierowani poza granice kraju przez Prezesa NFZ w ww. okresie, pomimo zwiększonej liczby wydanych decyzji, zmniejszył się o 48%. W 2023 r. szacunkowy koszt świadczeń opieki zdrowotnej objętych decyzjami wyniósł 59 577,03 tys. zł, natomiast w 2022 r. (114 385,79 tys. zł). Niezmiennie największe koszty dotyczą decyzji z zakresu kardiochirurgii dziecięcej i ortopedii i traumatologii narządu ruchu kierujących pacjentów do USA (48 324,96 tys. zł). Szacunkowy koszt decyzji kierujących pacjentów na leczenie do USA stanowił 81% całości szacunkowych kosztów leczenia, na które Prezes NFZ skierował pacjentów w 2023 r. Dodatkowo w 2023 r. Prezes NFZ wydał 67 decyzji wyrażających zgodę na pokrycie kosztów transportu na podstawie art. 42j ust. 2 ustawy o świadczeniach, natomiast w 2022 r. Prezes NFZ wydał 43 decyzje pozytywne w ww. zakresie. Powyższe oznacza wzrost (35,8%) ogólnej liczby wydanych 2023 r. decyzji kierujących do przeprowadzenia leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju w stosunku do liczby decyzji wyrażających zgodę na pokrycie kosztów transportu wydanych w 2022 r. Szacunkowy łączny koszt decyzji wyrażających zgodę 126 na pokrycie kosztów transportu w trybie art. 42j ust. 2 ustawy o świadczenia wydanych w 2023 r. wyniósł 1 243,5 tys. zł, natomiast łączny szacunkowy koszt decyzji wydanych w tym samym trybie w roku 2022 wyniósł 3 902,1 tys. zł. Widoczna znaczna różnica w oszacowanych kwotach związanych z decyzjami wyrażającymi zgodę na pokrycie kosztów transportu pomiędzy 2023 r. a 2022 r. wynika z większej ilości złożonych w 2022 r. wniosków o sfinansowanie medycznego transportu lotniczego do miejsca udzielenia świadczeń, który generuje największe koszty. W trakcie realizacji działań prowadzonych przez Fundusz w 2023 r. wynikających z art. 42j ustawy o świadczeniach nie zaobserwowano trudności, które wymagałyby podejmowania specjalnych działań mających na celu ich rozwiązywanie. Realizacja zadań prowadzonych przez Fundusz na podstawie art. 42j ustawy o świadczeniach w 2023 r. prowadzona była na bieżąco. IV.5.Centralny Wykaz Ubezpieczonych Zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 8, ustawy o świadczeniach, do zakresu działania Funduszu należy w szczególności prowadzenie Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, zwanego dalej również „CWU”, w celach określonych w art. 97 ust. 4 ustawy o świadczeniach, tj.: −potwierdzenia prawa do świadczeń z Opis realizacji przez centralę Funduszu oraz oddziały wojewódzkie a zdrowotnego, −przetwarzania danych o ubezpieczonych w Funduszu, o osobach uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji, o osobach innych niż ubezpieczeni uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach, −wydawania poświadczeń i zaświadczeń w zakresie swojej działalności, −rozliczania kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, w tym udzielanych na podstawie przepisów o koordynacji. Osoby, które określa się mianem ubezpieczonych było 34 172 864, tj. mają w CWU status: 1 (ubezpieczony), 8 (rezydent UE), 21 (zgłoszony z ZUS, brak składek), 22 (zgłoszony z KRUS, brak składek). W ogólnej liczbie osób ubezpieczonych, 34 151 956 osób, to ubezpieczeni obowiązkowo i 20 908 osób posiadających uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej, po zawarciu umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Wśród ubezpieczonych obowiązkowo 26 448 806 osób, to ubezpieczeni opłacający składkę, a 7 703 150 osób to członkowie rodzin. Aktywną umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego miało 15 484 osób, ze zgłoszonymi 5 424 członkami rodziny. Tabela nr IV.5. Ubezpieczeni obowiązkowo i dobrowolnie – wg stanu na koniec 2023 roku. ubezpieczeni obowiązkowoubezpieczeni dobrowolnie l.p. Oddział wojewódzki Funduszu ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem liczba ubezpieczonych 123456789=(3+6) Ogółem34 151 95626 448 8067 703 15020 90815 4845 42434 172 864 1Dolnośląski2 593 5272 050 046543 4811 4881 1453432 595 015 127 l.p. Oddział wojewódzki Funduszu ubezpieczeni obowiązkowoubezpieczeni dobrowolnie ogółem liczba ubezpieczonych ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia 123456789=(3+6) 2Kujawsko-Pomorski1 764 4801 377 246387 2349957971981 765 475 3Lubelski1 812 2121 405 783406 429813720931 813 025 4Lubuski871 563684 729186 834396257139871 959 5Łódzki2 214 2081 756 933457 2757155601552 214 923 6Małopolski3 110 8552 358 223752 6321 9091 4344753 112 764 7Mazowiecki5 213 9704 023 9081 190 0625 1263 9541 1725 219 096 8Opolski800 543629 283171 26019315241800 736 9Podkarpacki1 819 0821 367 438451 644368340281 819 450 10Podlaski1 014 759774 838239 921393299941 015 152 11Pomorski2 109 9151 600 577509 3383 0461 8771 1692 112 961 12Śląski3 953 1043 064 708888 3961 4631 1692943 954 567 13Świętokrzyski1 043 001818 002224 999155111441 043 156 14Warmińsko-Mazurski1 161 073900 971260 1023212041171 161 394 15Wielkopolski3 244 4442 513 145731 2991 8431 4523913 246 287 16Zachodniopomorski1 425 2201 122 976302 2441 6841 0136711 426 904 Na koniec 2022 r., 34 128 951 osób, które określa się mianem ubezpieczonych, tj. mają w CWU status: 1 (ubezpieczony), 8 (rezydent UE), 21 (zgłoszony z ZUS, brak składek), 22 (zgłoszony z KRUS, brak składek). W ogólnej liczbie osób ubezpieczonych, 34 106 175 osób, to ubezpieczeni obowiązkowo i 22 776 osób ubezpieczonych dobrowolnie. Wśród ubezpieczonych obowiązkowo 26 371 921 osoby, to ubezpieczeni opłacający składkę, a 7 734 254 osoby, to członkowie rodzin. Aktywną umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego miało 17 242 osób, ze zgłoszonymi 5 534 członkami rodziny. Tabela nr IV.6. Ubezpieczeni obowiązkowo i dobrowolnie - wg stanu na koniec 2022 roku. ubezpieczeni obowiązkowoubezpieczeni dobrowolnie l.p. Oddział wojewódzki Funduszu ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem liczba ubezpieczonych Ogółem34 106 17526 371 9217 734 25422 77617 2425 53434 128 951 0Nieokreślony2 582 0062 038 438543 5681 9341 5993352 583 940 1Dolnośląski1 770 6731 378 319392 3541 0128122001 771 685 2Kujawsko-Pomorski1 821 3491 409 337412 0121 036956801 822 385 3Lubelski872 801682 707190 094414261153873 215 4Lubuski2 220 4291 762 183458 2467165721442 221 145 5Łódzki3 096 2162 345 362750 8542 2661 8154513 098 482 6Małopolski5 165 5343 983 8891 181 6454 9773 8201 1575 170 511 7Mazowiecki803 697630 930172 76727622551803 973 8Opolski1 818 6111 365 221453 390472437351 819 083 128 l.p. Oddział wojewódzki Funduszu ubezpieczeni obowiązkowoubezpieczeni dobrowolnie ogółem liczba ubezpieczonych ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia 9Podkarpacki1 015 491775 671239 8204263211051 015 917 10Podlaski2 098 1421 587 610510 5323 3462 1041 2422 101 488 11Pomorski3 959 8363 062 505897 3311 5431 2512923 961 379 12Śląski1 046 985820 040226 945141108331 047 126 13Świętokrzyski1 166 590901 271265 3193472111361 166 937 14Warmińsko-Mazurski3 237 9212 504 277733 6442 0651 6733923 239 986 15Wielkopolski1 429 8941 124 161305 7331 8051 0777281 431 699 16Zachodniopomorski34 106 17526 371 9217 734 25422 77617 2425 53434 128 951 Tabela nr VI.7. Ubezpieczeni obowiązkowo i dobrowolnie, różnice miedzy 2023 r. a 2022 r. ubezpieczeni obowiązkowoubezpieczeni dobrowolnie l.p. Oddział wojewódzki Funduszu ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem opłacający składkę członkowie rodzin korzystający z ubezpieczenia ogółem liczba ubezpieczonych Ogółem45 78176 885-31 104-1 868-1 758-11043 913 0Nieokreślony11 52111 608-87-446-454811 075 1Dolnośląski-6 193-1 073-5 120-17-15-2-6 210 2Kujawsko-Pomorski-9 137-3 554-5 583-223-23613-9 360 3Lubelski-1 2382 022-3 260-18-4-14-1 256 4Lubuski-6 221-5 250-971-1-1211-6 222 5Łódzki14 63912 8611 778-357-3812414 282 6Małopolski48 43640 0198 4171491341548 585 7Mazowiecki-3 154-1 647-1 507-83-73-10-3 237 8Opolski4712 217-1 746-104-97-7367 9Podkarpacki-732-833101-33-22-11-765 10Podlaski11 77312 967-1 194-300-227-7311 473 11Pomorski-6 7322 203-8 935-80-822-6 812 12Śląski-3 984-2 038-1 94614311-3 970 13Świętokrzyski-5 517-300-5 217-26-7-19-5 543 14Warmińsko-Mazurski6 5238 868-2 345-222-221-16 301 15Wielkopolski-4 674-1 185-3 489-121-64-57-4 795 16Zachodniopomorski45 78176 885-31 104-1 868-1 758-11043 913 Dla prawidłowej interpretacji danych konieczne jest uwzględnienie informacji, że statusy w CWU to opis umożliwiający sprawne odczytanie danych na podstawie przetwarzanych 129 informacji 24 . Należy zaznaczyć, że dane w CWU są przetwarzane w trybie ciągłym, jest to baza dynamiczna, w której każda implementacja danych (z ZUS, KRUS, KPRM), czy też aktualizacja z wykorzystaniem dostępnych narzędzi i funkcji aktualizuje dane statystyczne. W poniższej tabeli przedstawione są dane dotyczące obowiązujących w okresie. 54 ustawy o świadczeniach, decyzja wójta, burmistrza, prezydenta gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, wydawana na okres 3 miesięcy. Dane są wprowadzane do systemu, jeżeli w decyzjach, które wpływają sprawozdawczym uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej, które wydano na podstawie decyzji wydawanych zgodnie z art do NFZ są wpisane dane, w tym informacja o obywatelstwie i statusie uchodźcy. Porównując dane między okresami, w ogólnej liczbie osób zarejestrowanych na podstawie decyzji z art. 54 ustawy o świadczeniach, w 2023 r. wydano 1 479 decyzji mniej niż w 2022 r. Tabela nr VI.8. Centralny Wykaz Ubezpieczonych – decyzje z art. 54 – stan na koniec 2023 roku. Liczba wydanych decyzjiLiczba osób, którym wydano decyzje na wniosek przez burmistrza/wójta/prezydenta posiadających L.p. Oddział wojewódzki Funduszu ogółem świadczeniobiorcyświadczeniodawcyz urzędu na wniosek oddziału wojewódzkiego Funduszu ogółem obywatelstwo polskie status uchodźcy Ogółem 11 1907 4642 2622781311 20311 1893 1Dolnośląski 8143961881438178150 2Kujawsko-Pomorski 619542552106196180 3Lubelski 318212103103183180 4Lubuski 56146096105615590 5Łódzki 6303891311776376360 6Małopolski 8256301671708258240 7Mazowiecki 1 3597122657711 3601 3600 8Opolski 21817048002182170 9Podkarpacki 342216107603423420 10Podlaski 25115992002512510 24 UBEZPIECZONY; ID statusu 1: przypisany do danych osób, które zostały zgłoszone do ubezpieczenia (tzw. aktywne zgłoszenie) oraz mają opłaconą składkę na ubezpieczenie zdrowotne za ostatnie 3 miesiące, a także zgłoszeni do systemu ubezpieczeń zdrowotnych członkowie ich rodzin. NIEUBEZPIECZONY; ID statusu 3 – przypisany do danych osób powyżej 18 r. życia, które nie mają aktywnego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego oraz brak jest informacji o opłaconej składce na ubezpieczenie tj. osób wyrejestrowanych z ubezpieczenia zdrowotnego przez ZUS lub KRUS; przypisany do danych osób, które ukończyły 18 r. życia, a które były zgłoszone jako członkowie rodziny i nie wpłynęło dla nich wyrejestrowanie wraz z wyrejestrowaniem osoby zgłaszającej (głównego ubezpieczonego); status ten mają również osoby powyżej 18 r. życia, które zgłoszone były z tytułem „członek rodziny – dziecko”, bez określonego stopnia niepełnosprawności, które ukończyły 26 rok życia. UPRAWNIONY DO 18 R.Ż.; ID statusu 4 - inne niż wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach, osoby, które nie ukończyły 18. roku życia posiadające obywatelstwo polskie (niezgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego). NIE ŻYJE; ID statusu 5 – przypisany do danych osób, dla których do Funduszu wpłynęła informacja z organu prowadzącego centralną ewidencję PESEL o dacie zgonu – art. 87 ust. 10 a ustawy o świadczeniach. NUMER PESEL ANULOWANY (INFORMACJA Z MSWiA); ID statusu 6 – przypisany do danych osób, dla których do Funduszu wpłynęła informacja z organu prowadzącego centralną ewidencję PESEL o anulowaniu numeru PESEL – art. 87 ust. 10a ustawy o świadczeniach. ZGŁOSZONY Z KCH; ID statusu 7 – przypisany do danych osób, których dane pochodzą z rejestrów byłych Kas Chorych, a nie ma żadnych okresów ubezpieczenia z ZUS lub KRUS i informacji o opłaconej składce. REZYDENT UE; ID statusu 8 – status ten otrzymują osoby, będące obywatelami państw członkowskich UE lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – uprawnione do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji. TYLKO DANE PERSONALNE I ADRESOWE; ID statusu 9 – taki status otrzymują osoby powyżej 18 roku życia, dla których do Funduszu wpłynęła informacja z organu prowadzącego centralną ewidencję PESEL o nadaniu numeru PESEL – art. 87 ust. 10a ustawy o świadczeniach a nie ma żadnych okresów ubezpieczenia z ZUS lub KRUS i informacji o opłaconej składce. UPRAWNIONY NA PODSTAWIE ART. 54 USTAWY; ID statusu -9 (minus 9) – przypisany do danych osób, dla których dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, rejestrowana w systemie przez Fundusz. UPRAWNIONY NA PODSTAWIE ART. 67 UST. 6 USTAWY o świadczeniach; ID statusu -8 (minus 8) – status przypisany do danych osób pobierających zasiłek przyznany na podstawie przepisów o ubezpieczeniu chorobowym lub wypadkowym, którego nie zalicza się do podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz członków ich rodzin, zgłaszanych do systemu przez ZUS, które pomimo wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia mają wraz z członkami rodziny prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w okresie pobierania przez tę osobę. UPRAWNIONY NA PODSTAWIE ART. 67 UST. 7 USTAWY ; ID statusu -7 (minus 7) – status przypisany do danych osób ubiegających się o przyznanie emerytury lub renty, które pomimo wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia mają wraz z członkami rodziny prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń. UPRAWNIONY NA PODSTAWIE KARTY POLAKA; ID statusu -6 (minus 6) – dotyczy osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie Karty Polaka wydanej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2019 poz.1598), rejestrowanych w systemie przez Fundusz. ZGŁOSZONY Z ZUS, BRAK SKŁADEK; ID statusu 21 – przypisany do danych osób, które zostały zgłoszone do ubezpieczenia (tzw. aktywne zgłoszenie) ale brak jest informacji o opłaconej składce a także zgłoszeni do systemu ubezpieczeń zdrowotnych członkowie ich rodzin. ZGŁOSZONY Z KRUS, BRAK SKŁADEK; ID statusu 22 – przypisany do danych osób, które zostały zgłoszone do ubezpieczenia (tzw. aktywne zgłoszenie) ale brak jest informacji o opłaconej składce a także zgłoszeni do systemu ubezpieczeń zdrowotnych członkowie ich rodzin. SKŁADKI Z ZUS, BRAK ZGŁOSZENIA; ID statusu 23 – przypisany do danych osób, dla których wpłynęła z ZUS informacja o opłaconej składce a brak jest zgłoszenia do ubezpieczenia, a także zgłoszeni do systemu ubezpieczeń zdrowotnych członkowie ich rodzin. SKŁADKI Z KRUS, BRAK ZGŁOSZENIA; ID statusu 24 - przypisany do danych osób, dla których wpłynęła z KRUS informacja o opłaconej składce a brak jest zgłoszenia do ubezpieczenia, a także zgłoszeni do systemu ubezpieczeń zdrowotnych członkowie ich rodzin. NIEUBEZPIECZONY Z PRAWEM DO ŚWIADCZEŃ PO WYREJESTROWANIU; ID statusu 41 – przypisany do danych osób, które mają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego (art. 67 ust. 4 ustawy o świadczeniach). STATUS 0 (nieokreślony): dotyczy osób, dla których w momencie generowania raportu nieukończone było pełne przetwarzanie danych. 130 L.p. Oddział wojewódzki Funduszu Liczba wydanych decyzjiLiczba osób, którym wydano decyzje ogółem na wniosek przez burmistrza/wójta/prezydenta ogółem posiadających świadczeniobiorcyświadczeniodawcyz urzędu na wniosek oddziału wojewódzkiego Funduszu obywatelstwo polskie status uchodźcy 11Pomorski 8826371551008828792 12Śląski 1 104507199521 1061 1041 13Świętokrzyski 11 1907 4642 2622781311 20311 1893 14Warmińsko-Mazurski 8143961881438178150 15Wielkopolski 619542552106196180 16Zachodniopomorski 318212103103183180 Tabela nr VI.9. Centralny Wykaz Ubezpieczonych – decyzje z art. 54 – stan na koniec 2023 roku. Liczba wydanych decyzjiLiczba osób, którym wydano decyzje na wniosek przez burmistrza/wójta/prezydenta posiadających L.p. Oddział wojewódzki Funduszu ogółem świadczeniobiorcyświadczeniodawcyz urzędu na wniosek oddziału wojewódzkiego Funduszu ogółem obywatelstwo polskie status uchodźcy Ogółem 12 6697 9732 9922141012 67912 6501 1Dolnośląski 911415247819129120 2Kujawsko-Pomorski 539414125005395381 3Lubelski 382242131303823820 4Lubuski 7175021942107177140 5Łódzki 7795041491527817800 6Małopolski 929684238609299270 7Mazowiecki 1 5498403564041 5531 5460 8Opolski 22817256002282280 9Podkarpacki 4522981401424544530 10Podlaski 275159113002752740 11Pomorski 887641176208878800 12Śląski 1 3083992931411 3091 3060 13Świętokrzyski 382187186003823820 14Warmińsko-Mazurski 7965552162507967960 15Wielkopolski 1 6621 3031666501 6621 6610 16Zachodniopomorski 873658206108738710 IV.6.Plany zakupu świadczeń Przy opracowywaniu planów zakupu świadczeń bierze się pod uwagę, m.in. aktualną listę zakresów świadczeń wraz z określeniem stosowanych jednostek rozliczeniowych/ryczałtów, informacje o zmianach wprowadzonych w projekcie/zasadach zawierania umów i realizacji świadczeń, istotnych z punktu widzenia przygotowania planu zakupu, w szczególności kodu i nazwy nowego zakresu świadczeń, współczynników korygujących, zmian wyceny świadczeń, raporty dotyczące realizacji świadczeń z uwzględnieniem wskaźników dostępności, w tym: 131 −zbiorów danych umożliwiających OW NFZ obliczenie wskaźników dostępności na 10 tys. mieszkańców w odniesieniu do wartości umów, liczby punktów oraz realizacji świadczeń w punktach w I półroczu w podziale na oddziały wojewódzkie, rodzaje typy umów, kodów i nazw zakresów świadczeń (w roku sporządzenia planu), −wskaźników wykonanej liczby punktów i wartości na 10 tys. mieszkańców (za rok poprzedzający rok sporządzenia planu), −list oczekujących (średnia, mediana czasu oczekiwania, liczby oczekujących, liczby skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia (dla danych przekazywanych z użyciem aplikacji Kolejki Centralne AP-KOLCE) według stanu na dzień 30 czerwca. Liczbę mieszkańców określoną według danych GUS ze stanem na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, −migracji z określeniem kierunków (województw) i zakresów świadczeń (za rok poprzedzający rok sporządzenia planu). Plan zakupu świadczeń oddziału wojewódzkiego NFZ obejmuje w części opisowej m.in. następujące elementy: charakterystyka sytuacji epidemiologicznej i demograficznej, założenia planu zakupu, opis implementacji zmian wprowadzonych w zasadach zawierania umów i realizacji świadczeń, istotnych z punktu widzenia planu zakupu świadczeń, uzasadnienie dla planowanej liczby i wartości świadczeń oraz zaplanowanych obszarów kontraktowania/ zawierania umów. Plan zakupu świadczeń zawiera trzy części tabelaryczne: −szczegółowy plan zakupu świadczeń, który zawiera m.in.: obszary planowania (gmina, powiat, województwo etc.), liczbę jednostek rozliczeniowych, w tym realizowanych w ramach migracji (świadczeniobiorcy z zewnątrz), oczekiwaną cenę jednostek rozliczeniowych, wartość świadczeń, w tym realizowanych w ramach migracji (świadczeniobiorcy z zewnątrz), maksymalną liczbę umów, które zostaną zawarte w wyniku postępowań, −plan zakupu świadczeń (część publikowana). Plan w tej części zawiera, m.in.: liczbę jednostek rozliczeniowych do zakontraktowania ogółem (poziom szczegółowości: zakres i województwo PSZ/poza PSZ), −zagregowany plan zakupu świadczeń (na potrzeby planu zbiorczego) – plan przygotowywany wg szczegółowego wzoru uwzględniającego szacunkowe wartości środków przeznaczonych na migracje. Plan zakupu nie podlega zmianom, z zastrzeżeniem wyjątków: zmiana planu finansowego, zmiana rozporządzeń Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych, zmiana zasad zawierania umów i realizacji świadczeń, zmiany wynikające z innych przesłanek – z podaniem szczegółowego uzasadnienia. Oddział wojewódzki NFZ dwa razy w roku przesyła do Centrali NFZ w formie elektronicznej aktualną wersję planu. Aktualizacja obejmuje wszelkie dokonane działania w okresie obligującym do zmiany planu i przekazywana jest do Centrali NFZ w wersji elektronicznej. Plany zakupu są przygotowywane przez poszczególnych Dyrektorów OW NFZ w oparciu o plan finansowy przyjęty na rok następny. 132 IV.7.Zadania z zakresu monitorowania i kontroli W 2023 roku 25 Terenowe Wydziały Kontroli Departamentu Kontroli Narodowego Funduszu Zdrowia, zwane dalej również „TWK)”, przeprowadziły łącznie 2 683 kontroli i czynności sprawdzających w obszarach 26 : realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – 1 278, ordynacji produktów refundowanych – 700, realizacji umowy na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę w aptekach i punktach aptecznych – 674, prawidłowości i zasadności udzielania świadczeń opieki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 – 31. Tabela nr IV.10. Liczba działań kontrolnych przeprowadzonych przez TWK NFZ w latach 2022-2023 (razem kontrole i czynności sprawdzające). Działania kontrolne dotyczące świadczeń Działania kontrolne dotyczące ordynacji Działania kontrolne dotyczące aptek Działania kontrolne inne Działania kontrolne razem 2022202320222023202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 9361 2782 65470070967459314 3582 683-1 675 Skutki finansowe działań kontrolnych 27 w 2023 r. po uwzględnieniu środków odwoławczych wyniosły łącznie 136 141,26 tys. zł, w tym wartość nienależnie przekazanych środków finansowych 54 739,97 tys. zł oraz wartość nałożonych kar 81 401,29 tys. zł. Tabela nr IV.11. Skutki finansowe działań kontrolnych TWK NFZ w podziale na wartość zakwestionowanych środków, wartość nałożonych kar w latach 2022-2023 (w tys. zł). Wartość zakwestionowanych środkówWartość nałożonych karSkutki finansowe kontroli 202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 27 581,8454 739,9760 224,2481 401,2987 806,08136 141,2648 335,18 Kontrole realizowane na terenie innego województwa niż siedziba TWK W 2023 roku przeprowadzono łącznie 163 działania kontrolne wobec podmiotów, których siedziba mieściła się w innym województwie niż komórka kontrolująca. Najwięcej takich działań przeprowadziły TWK w Zielonej Górze i Warszawie (37% wszystkich działań kontrolnych eksterytorialnych). Biorąc pod uwagę miejsce realizacji umowy kontrolowanego podmiotu w 2023 r. najwięcej eksterytorialnych działań przeprowadzono wobec podmiotów z województwa wielkopolskiego i małopolskiego. Spośród działań eksterytorialnych największy udział stanowiły postępowania kontrolne świadczeniodawców w liczbie 106, co stanowiło 65% wszystkich działań eksterytorialnych. 25 Kwalifikacja kontroli do danego roku sprawozdawczego następuje na podstawie daty zakończenia czynności kontrolnych określonej w wystąpieniu pokontrolnym, a w przypadku czynności sprawdzających – daty zakończenia czynności sprawdzających. 26 W dalszej części sprawozdania wykazane obszary zamiennie nazywane są odpowiednio, jako działania kontrolne dotyczące świadczeń, ordynacji, aptek i Covid-19. 27 Pod pojęciem działań kontrolnych należy rozumieć zarówno postępowania kontrolne prowadzone w trybie art. 61a ustawy o świadczeniach, jak i czynności sprawdzające przeprowadzane w trybie art. 61w ustawy o świadczeniach. 133 Działania podjęte w celu weryfikacji dostępności do świadczeń W lipcu 2023 r. przeprowadzono weryfikację dostępności do świadczeń w poradniach POZ i wybranych poradniach AOS. Weryfikacja polegała na wykonaniu połączenia z danym podmiotem, przy czym w przypadku poradni AOS wykorzystano numery telefonów wskazane w Informatorze o Terminach Leczenia. Założeniem była próba dodzwonienia się do podmiotu w ciągu jednego dnia. Uzyskanie połączenia w trakcie jednej z 5 pierwszych prób uznawano za potwierdzenie prawidłowej dostępności do poradni, natomiast połączenie w trakcie kolejnych 5 prób oznaczało ograniczenie dostępności. Jeżeli nie udało się połączyć telefonicznie w trakcie 10 prób rozłożonych w czasie stwierdzano brak dostępności. W zakresie poradni POZ zweryfikowano 9 105 podmiotów wykonując 13 280 telefonów. Brak dostępności do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej potwierdzono w 1,21% lokalizacji. W przypadku stwierdzenia ograniczonej dostępności telefonicznej lub braku dostępności do poradni POZ podmioty informowano pisemnie. W przypadku świadczeń udzielanych w AOS weryfikacji poddano dostępność do 1 521 poradni o następujących specjalizacjach: hematologiczna, chorób naczyń, chirurgii naczyniowej, poradnia gastroenterologiczna dla dzieci, gastroenterologiczna, neurochirurgiczna, hematologiczna, hematologiczna dla dzieci, onkologii, neurochirurgiczna dla dzieci, endokrynologii, endokrynologii i diabetologii dziecięcej. Wykonano 2 900 połączeń telefonicznych. Jedynie w województwach lubelskim oraz pomorskim nie stwierdzono braku ani ograniczenia dostępności do weryfikowanych poradni. TWK w ramach przeprowadzanej weryfikacji w poradniach AOS sprawdzały również zgodność terminów deklarowanych w Informatorze o Terminach Leczenia z uzyskanymi podczas weryfikacji. Niezgodność terminów w „przypadku stabilnym” dotyczyła 314 poradni, a w „przypadku pilnym” 467. Łącznie w wyniku weryfikacji wysłano 601 pism dotyczących stwierdzonych nieprawidłowości: deklarowanego nieprawidłowego numeru telefonu, braku dostępności lub ograniczonej dostępności telefonicznej oraz niezgodności terminów stabilnego i pilnego uzyskanych podczas weryfikacji względem deklarowanych umieszczanych w Informatorze o Terminach Leczenia. Kontrole prowadzone na podstawie art. 61a ust. 1-3 ustawy o świadczeniach W sprawozdawanym okresie przeprowadzono 1 013 kontroli dotyczących realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ordynacji i aptek. Na podstawie ustaleń kontroli TWK sformułowały następujące oceny ogólne kontrolowanych podmiotów: ocena pozytywna – 62 kontrole, ocena pozytywna z nieprawidłowościami – 177 kontroli, ocena negatywna – 774 kontrole. Jak wynika z powyższych wartości, w przypadku 94% postępowań kontrolnych kontrolerzy stwierdzili nieprawidłowości w ocenianej działalności. Tylko w 6% zakończonych kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości lub stwierdzono uchybienia, które nie miały wpływu na kontrolowaną działalność. 134 Tabela nr IV.12. Liczba kontroli przeprowadzonych przez TWK NFZ w latach 2022-2023. Kontrole realizacji umów oraz dot. Covid-19 Kontrole ordynacjiKontrole aptekRazem kontrole 20222023202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 6296191 8911651942292 7141 013-1 701 Kontrole realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej W 2023 roku przeprowadzono 594 kontrole realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W części kontroli, w ramach jednego postępowania, kontrolowany był więcej niż jeden rodzaj świadczeń. Największa liczba kontroli dotyczyła leczenia szpitalnego oraz ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Tabela nr IV.13. Liczba skontrolowanych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w podziale na rodzaj świadczeń opieki zdrowotnej w latach 2022-2023 (kontrole wielorodzajowe zostały wykazane we wszystkich rodzajach, których dotyczyły). Rodzaj świadczeń opieki zdrowotnej20222023Zmiana 2022/2023 AOS10913829 OPH30-3 PDT000 POZ16290-72 PPZ30-3 PSY102212 REH11143 RTM72-5 SOK330 SPO4430-14 STM4039-1 SZP17825375 UZD110 ZPO152-13 Razem5865948 W 2023 roku przeprowadzono 28 kontroli dotyczących realizacji i rozliczania świadczeń opieki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Większość kontroli dotyczyła zapewnienia dostępności do świadczeń lekarza podstawowej opieki zdrowotnej dla pacjentów z dodatnim wynikiem testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2. Skutki finansowe przeprowadzonych kontroli świadczeń wyniosły łącznie 101 838,29 tys. zł do 58 389,81 tys. zł w roku poprzednim, co stanowiło 74% wzrost. 135 Tabela nr IV.14. Skutki finansowe kontroli zrealizowanych w obszarze udzielania świadczeń opieki zdrowotnej oraz dot. Covid-19 po uwzględnieniu środków odwoławczych przez TWK NFZ w latach 2022-2023 (w tys. zł). Wartość zakwestionowanych środkówWartość nałożonych karSkutki finansowe kontroli 202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 19 596,7339 606,6238 793,0862 231,6758 389,81101 838,2943 448,48 W ramach wszystkich przeprowadzonych kontroli najczęściej stwierdzone nieprawidłowości to m.in.: nieprawidłowe kwalifikowanie świadczeń do rozliczenia, nieprawidłowe sprawozdawanie udzielonych świadczeń, gromadzenie informacji lub prowadzenie dokumentacji medycznej w sposób naruszający przepisy prawa, udzielanie świadczeń w sposób lub w warunkach nieodpowiadających wymogom określonym w obowiązujących przepisach lub umowie, niewłaściwa kwalifikacja do leczenia szpitalnego pacjentów, dla których cel leczenia mógł być osiągnięty w warunkach ambulatoryjnych, brak bieżącego aktualizowania danych o potencjale wykonawczym, brak wymaganej liczby personelu, nieprowadzenie listy oczekujących na udzielenie świadczenia lub prowadzenia tej listy w sposób naruszający przepisy prawa, brak dokumentacji medycznej, nieudzielanie świadczeń w czasie lub miejscu ustalonym w umowie, nieprawidłowa organizacja udzielania świadczeń. Kontrole ordynacji produktów refundowanych W 2023 roku przeprowadzono łącznie 165 kontroli ordynacji. Większość kontroli ordynacji, tj. 136 przypadków (82% ogółu), dotyczyła ordynacji realizowanej w ramach zawartych z NFZ umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W 29 przypadkach kontrolowano osoby uprawnione, co stanowi 18% wszystkich przeprowadzonych kontroli ordynacji. Tabela nr IV.15. Liczba skontrolowanych osób uprawnionych do wystawiania recept przez TWK NFZ w latach 2022-2023 (pojedyncze NPWZ). Liczba skontrolowanych osób uprawnionych, nie zdublowane NPWZ Liczba skontrolowanych osób uprawnionych (umowy ze świadczeniodawcami), nie zdublowane NPWZ Razem liczba skontrolowanych osób uprawnionych do wystawiania recept, nie zdublowane NPWZ 202220232022202320222023Zmiana 2022/2023 439293 7997564 238785-3 453 Skutki finansowe przeprowadzonych w 2023 roku kontroli ordynacji wyniosły łącznie 5 177,57 tys. zł i były niższe o 12 160,49 tys. zł niż w roku poprzednim. W ramach wszystkich przeprowadzonych kontroli najczęściej stwierdzone nieprawidłowości to m.in.: brak wskazań refundacyjnych do ordynacji leków ze zniżką, nieprawidłowo oznaczony poziom odpłatności na recepcie, brak dokumentacji medycznej, brak wpisu porady związanej z ordynacją kontrolowanych leków w dokumentacji medycznej, przepisanie leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego w ilościach przekraczających zapotrzebowanie pacjenta wyliczone na podstawie przepisanego dawkowania, inne nieprawidłowości w zakresie prowadzenie dokumentacji medycznej niezgodnie z zapisami obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, brak lub błędna 136 informacja o sposobie dawkowania leku lub środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego w dokumentacji medycznej lub na recepcie, brak zgodności informacji wykazanych na receptach i w dokumentacji medycznej, w zakresie sposobu dawkowania, ilości lub rodzaju zaordynowanego leku lub środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Kontrole realizacji umowy na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę w aptekach i punktach aptecznych W 2023 roku TWK przeprowadziły 229 postępowań kontrolnych w zakresie realizacji umowy na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego, z czego 216 kontroli zakończyło się przekazaniem zaleceń pokontrolnych. W ramach wszystkich przeprowadzonych kontroli najczęściej stwierdzone nieprawidłowości to m.in.: przekazanie do OW NFZ w komunikatach elektronicznych, dotyczących zrealizowanych recept podlegających refundacji z Funduszu, danych niezgodnych ze stwierdzonym w aptekach stanem faktycznym dotyczącym zrealizowanych recept, wydanie większej ilości leku, niż wynika ze sposobu dawkowania lub przy braku podanego sposobu dawkowania, niesprawozdanie lub błędne sprawozdanie daty wystawienia recepty, uprawnień pacjenta, identyfikatora osoby nieubezpieczonej posiadającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, numeru oddziału NFZ, osoby realizującej receptę, nazwy wydanego odpowiednika, kodu EAN/GTIN składnika, daty realizacji recepty lub adnotacji pro familiae, realizacja recepty przez osobę nieposiadającą kwalifikacji i uprawnień do jej realizacji, brak podpisu i pieczątki lub imienia i nazwiska osoby realizującej receptę,  brak potwierdzenia uprawnień dodatkowych pacjenta (np. IB, ZK), nieprawidłowe otaksowanie recept, sprawozdanie realizacji częściowej, mimo iż wydano wszystkie opakowania zaordynowane na recepcie,  wydanie leków w ilości większej niż przepisana przez lekarza,  realizacja recepty po terminie ważności, brak oryginałów druków recept w aptece lub nie przekazanie recept do kontroli, nieprawidłowa wycena leku recepturowego (np. wykazanie większej ilości składnika recepturowego lub ustalenie kosztu sporządzenia leku recepturowego z uwzględnieniem składnika niewystępującego na awersie recepty lub zawyżenie ceny surowców), błędnie wykonany lek recepturowy, 137  wykorzystanie leku gotowego niebędącego surowcem farmaceutycznym do sporządzenia leku recepturowego. W 2023 roku przeprowadzono 229 kontrole aptek, o 35 więcej niż w roku poprzednim. Skutki finansowe były o 15 952,28 tys. zł wyższe. Nałożono kary i zakwestionowano trzykrotnie więcej środków w porównaniu do 2022 roku. Tabela nr IV.16. Skutki finansowe kontroli aptek po uwzględnieniu środków odwoławczych w latach 2022-2023 (w tys. zł). Wartość zakwestionowanych środkówWartość nałożonych karRazem skutki finansowe kontroli 202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 6 692,89 13 733,79 1 066,51 9 977,89 7 759,40 23 711,68 15 952,28 Czynności sprawdzające, o których mowa w art. 61w ustawy o świadczeniach Czynności sprawdzające realizowane są na podstawie art. 61w ustawy o świadczeniach. W 2023 roku TWK przeprowadziły łącznie 1 670 czynności sprawdzających. Większość TWK przeprowadziła więcej czynności sprawdzających niż w roku poprzednim, a w przypadku pięciu TWK czynności sprawdzających wykonano mniej niż w 2022 r W 2023 r. przeprowadzono o 26 czynności sprawdzających więcej niż w 2022 r. Wartość skutków finansowych czynności sprawdzających była wyższa o 1 094,91 tys. zł niż w roku poprzednim, co stanowiło ponad 25% więcej zakwestionowanych środków w porównaniu do roku ubiegłego. Tabela nr IV.17. Skutki finansowe czynności sprawdzających po uwzględnieniu środków odwoławczych w latach 2022-2023 (w tys. zł). Wartość zakwestionowanych środków Wartość nałożonych kar Razem skutki finansowe czynności kontrolnych 202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 1 292,221 399,563 026,594 014,164 318,815 413,721 094,91 Procesy odwoławcze od wyników działań kontrolnych Istotnym zadaniem realizowanym przez NFZ jest rozpatrywanie środków odwoławczych kierowanych przez podmioty, wobec których były prowadzone postępowania kontrolne lub czynności sprawdzające. Podmiotowi kontrolowanemu przysługują środki odwoławcze w postaci: −sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania przez Prezesa Funduszu czynności kontrolnych – w przypadku przekroczenia maksymalnego czasu trwania kontroli 4 Na podstawie danych z TWK DK wg stanu na 02.01.2024 r. 25 podmiotu w roku kalendarzowym, równoczesnego prowadzenia więcej niż jednej kontroli wobec podmiotu kontrolowanego lub gdy kontrola dotyczy zakresu przedmiotowego objętego uprzednio zakończoną kontrolą, 138 − zażalenia na rozpatrzenie sprzeciwu – w przypadku wydania postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych, − zastrzeżenia do wystąpienia pokontrolnego, − zażalenia na czynności Prezesa Funduszu – w przypadku gdy podmiot kontrolowany zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, −skargi do sądu administracyjnego – w przypadku określenia sankcji finansowych w drodze decyzji administracyjnej. Zastrzeżenia do wystąpienia pokontrolnego oraz zażalenia na czynności Prezesa Funduszu są kierowane zarówno wobec ustaleń stanu faktycznego, stwierdzanych nieprawidłowości, ocen sformułowanych w związku z powyższymi ustaleniami, a także wobec skutków finansowych kontroli w postaci sankcji. W 2023 roku kontrolowane podmioty złożyły 315 zastrzeżeń do ocen i wniosków zawartych w wystąpieniach pokontrolnych. W tym samym okresie rozpatrzonych zostało 351 zastrzeżeń, z czego 46 zostało uwzględnionych w części lub w całości. Ponadto w okresie sprawozdawczym wpłynęło 75 zażaleń na czynności Prezesa NFZ, złożonych na podstawie art. 160 ustawy o świadczeniach, w tym 35 dotyczących czynności sprawdzających i 40 zażaleń dotyczących kontroli. W tym samym okresie rozpatrzonych zostało 75 zażaleń, z czego 12 zostało uwzględnione w części lub całości. W sprawozdawanym okresie zostało wniesione również 3 sprzeciwy, 2 zażalenia na rozpatrzenie sprzeciwu (nieuwzględnione) oraz 3 skargi na decyzję administracyjną. Tabela nr IV.18. Liczba środków odwoławczych wniesionych w latach 2022-2023 r. (jako złożone należy rozumieć wszystkie środki, które wpłynęły w 2022 i 2023 r. bez względu na datę wpływu i datę zakończenia kontroli). Złożone zastrzeżenia Złożone zażalenia na czynności Prezesa - kontrole Złożone zażalenia na czynności Prezesa - czynności sprawdzające Złożone sprzeciwy Złożone zażalenia na rozpatrzenie sprzeciwu Złożone skargi na decyzję administracyjną Razem środki odwoławcze 20222023202220232022202320222023202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 48731550404335833243595398-197 W okresie sprawozdawczym wpłynęło łącznie 398 środków odwoławczych, natomiast rozpatrzono 434 środki odwoławcze. Poniższe wykresy skumulowane prezentują rozkład środków złożonych i rozpatrzonych według miesięcy i rodzaju środka. Tabela IV.19. Liczba środków odwoławczych rozpatrzonych w latach 2022-2023 r. (jako rozpatrzone środki rozpatrzone w 2022 i 2023 r. bez względu na datę wpływu i datę zakończenia kontroli). Złożone zastrzeżenia Złożone zażalenia na czynności Prezesa - kontrole Złożone zażalenia na czynności Prezesa - czynności sprawdzające Złożone sprzeciwy Złożone zażalenia na rozpatrzenie sprzeciwu Złożone skargi na decyzję administracyjną Razem środki odwoławcze 20222023202220232022202320222023202220232022202320222023 Zmiana 2022/2023 46735151424633833203575434-141 139 Monitorowanie celowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej Monitorowanie celowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej w ramach umów (zadania wskazane w art. 107 ust. 5 pkt 8d ustawy o świadczeniach) oddziały wojewódzkie Funduszu realizują przede wszystkim poprzez analizy poziomu realizacji umów i dostępności do świadczeń. Mają one charakter analiz porównawczych, które pozwalają dostrzec ewentualne dysproporcje w świadczeniach rozliczonych przez poszczególnych świadczeniodawców lub zmiany trendów w wartości czy liczbie rozliczonych świadczeń. Wykorzystywane są także podczas planowania postępowań poprzedzających zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jednocześnie prowadzone jest monitorowanie sprawozdanych świadczeń medycznych w sytuacjach konkretnego, szczegółowego zapotrzebowania. Należy zaznaczyć, że w związku z wprowadzeniem systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ), pojawiła się konieczność monitorowania realizacji świadczeń w zupełnie nowym kontekście, gdyż ocena dostępności świadczeń związana z wysokością kontraktów nie ma zastosowania w przypadku umów udzielanych w ramach PSZ. Analizy służą także do oceny zasadności wyboru leków i wyrobów medycznych, w tym przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych stosowanych w leczeniu, rehabilitacji i badań diagnostycznych oraz zrealizowanych procedur medycznych zgodnych z profilem danego zakresu świadczeń, częstotliwość udzielania świadczeń. Do zadań oddziałów wojewódzkich Funduszu w ramach monitorowania i weryfikacji świadczeń służą także analizy dotyczące list oczekujących prowadzonych przez świadczeniodawców. Kolejnym działaniem, zmierzającym do oceny celowości leczenia jest analiza i proces typowania do kontroli. W analizie przedkontrolnej uwzględniane są m.in. statystyki struktury sprawozdanych usług w poszczególnych zakresach świadczeń, zestawienia dot. charakterystyki produktów rozliczeniowych, określane są wskaźniki wojewódzkie lub dołączane są ogólnopolskie statystyki JGP. W sytuacjach, kiedy w ocenie oddziału zaistnieją przesłanki do poddania świadczeniodawcy/ów kontroli w konkretnym obszarze, w celu wyjaśnienia przypadków, których celowość sprawozdania/rozliczenia wydaje się być zastanawiająca, kierowany jest do Prezesa NFZ wniosek o zlecenie kontroli doraźnej lub jest to obszar wskazywany do planu kontroli. TWK w trakcie postępowania kontrolnego dokonuje oceny kontrolowanej jednostki w aspekcie celowości, legalności i rzetelności w odniesieniu do elementów jakie obejmuje umowa między OW NFZ a podmiotem kontrolowanym. Monitorowanie celowości, udzielanych w ramach umów, świadczeń opieki zdrowotnej w ramach gospodarki lekowej oddziały realizują przede wszystkim poprzez: −analizy poziomu realizacji umów i dostępności do świadczeń w zakresach programów lekowych i chemioterapii oraz list oczekujących prowadzonych przez świadczeniodawców realizujących programy lekowe, −monitorowanie ordynacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych przez osoby uprawnione do wystawiania recept refundowanych, 140 − bieżące monitorowanie przetargów na leki stosowane w chemioterapii i programach lekowych, −okresowe monitorowanie średniego kosztu rozliczania wybranych substancji czynnych stosowanych w chemioterapii i programach lekowych; − bieżące monitorowanie kompletności i poprawności danych przekazywanych do Systemu Monitorowania Programów Terapeutycznych (SMPT), −okresowe monitorowanie realizacji umów podziału ryzyka (RSS), stanowiących załączniki do decyzji refundacyjnych leków stosowanych w chemioterapii i programach lekowych, −rozpatrywania wniosków o sfinansowanie świadczeń udzielonych poza granicami Polski. Bieżące monitorowanie ordynacji leków dla pacjentów z uprawnieniem dodatkowym „Senior”, „Ciąża”, oraz wystawianych recept z adnotacją „pro auctore”, „pro familiae”. Obowiązek monitorowania celowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej to działania oparte na wytycznych określonych procedurze wydawania zgód indywidualnych. Dotyczy to przede wszystkim oceny przekazanych kosztorysów, zawierających szczegółowe zestawienie wykonanych czynności medycznych a także zasadności przedłużania pobytów, kontynuacji leczenia oraz ponownych hospitalizacji konkretnego pacjenta. Monitorowaniu celowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej służą także przeprowadzane przez OW NFZ badania ankietowe pacjentów, które zawierają pytania skierowane do pacjentów dot. satysfakcji z trybu leczenia i jakości udzielanych świadczeń. Monitorowanie i koordynowanie realizacji uprawnień dla szczególnych grup świadczeniobiorców Narodowy Fundusz Zdrowia w ramach monitorowania przedmiotowych uprawnień, powołał w Centrali NFZ i oddziałach wojewódzkich NFZ, konsultantów do spraw weteranów poszkodowanych, którzy także w swych zakresach obejmują monitorowanie uprawnień do świadczeń kombatantów inwalidów wojennych i wojskowych. Koordynacja zadań polega na rozpatrywaniu indywidualnych spraw związanych z dostępem do świadczeń oraz uprawnieniami wynikającymi z przepisów prawa, publikacji i aktualizacji uprawnień dla tej grupy świadczeniobiorców na stronach internetowych Centrali i oddziałów wojewódzkich NFZ. Delegowanie personalne konsultantów ma na celu łatwą, szybką i bezpośrednią drogę kontaktowania się uprawnionych z osobą odpowiedzialną, która ma za zadanie oprócz udzielania stosownych wyjaśnień i rozwiazywania indywidulanych problemów, prowadzić uprawnionego po systemie opieki zdrowotnej. Fundusz przy współpracy z Departamentem Zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) oraz Departamentem Wojskowej Służby Zdrowia Ministerstwa Obrony Narodowej (MON), współuczestniczy w opiniowaniu udzielania weteranom poszkodowanym świadczeń niezakwalifikowanych jako świadczenia gwarantowane i odpłatnych świadczeń zdrowotnych. Ponadto koordynuje realizację udzielania świadczeń weteranom poszkodowanym w ramach korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w aspekcie transgranicznym. 141 Weterani poszkodowani – Fundusz pozyskuje zgodnie z przepisami obowiązującego prawa decyzje o przyznaniu statusu weterana poszkodowanego żołnierza i weterana poszkodowanego funkcjonariusza odpowiednio z MON i MSWiA. Następnie opracowuje i przekazuje do resortów sprawozdania kwartalne z udzielonych świadczeń poszkodowanym weteranom, w podziale na zakresy i rodzaje świadczeń oraz wartość udzielonych świadczeń. Weterani poszkodowani z uszczerbkiem równym i wyższym niż 30%- Fundusz na podstawie danych pozyskanych z MON i MSWiA weryfikuje osoby z uszczerbkiem 30% i powyżej, przekazując raz na kwartał dane do OW NFZ w celu weryfikacji kosztów leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz leków o kategorii dostępności Rp lub Rpz i wysokości ich dofinansowania, w tym wysokości limitu dofinasowania ze środków publicznych. Na podstawie dokonanych analiz, dyrektor właściwego OW NFZ przekazuje do MON i do MSWiA i zestawienie o wysokości należnej kwoty dofinansowania, stanowiącej różnicę pomiędzy łącznym kosztem leków, których cena była wyższa od limitu finansowania ze środków publicznych, a ich łącznym kosztem sfinansowanym przez NFZ. Żołnierze uprawnieni lub pracownicy wojska – NFZ pozyskuje informacje o żołnierzach uprawnionych i pracownikach wojska, którzy doznali uszczerbku w działaniach poza granicami państwa z MON. Oddziały, co kwartał przekazują do resortu informacje w formie zestawienia o wysokości dofinansowania kosztów zaopatrzenia w leki oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego przysługujące uprawnionym w poprzednim kwartale. MON dokonuje odpowiedniego rozliczenia z NFZ. Inwalidzi wojenni, wojskowi wdowy wdowcy po inwalidach wojennych, działacze opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane ze względów politycznych, żołnierze zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnieni w kopalniach, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych – NFZ rozpatruje indywidualne sprawy związane z dostępem do świadczeń oraz uprawnieniami wynikającymi z przepisów prawa, publikacji i aktualizacji uprawnień dla tej grupy świadczeniobiorców. W 2023 r. status uprawnionego żołnierza lub pracownika wojska posiadało 161 osób, status weterana poszkodowanego żołnierza posiadały 832 osoby a status weterana poszkodowanego funkcjonariusza – 85 osób. Liczba weteranów poszkodowanych z uszczerbkiem równym wyższym niż 30% stanowiła w 2023 r.: weterani poszkodowani: żołnierze – 111 osób, funkcjonariusze – 2 osoby. W 2023 r. udzielono łącznie 1 920 świadczeń weteranom poszkodowanym żołnierzom na łączną kwotę 3 359 973 zł oraz 234 świadczenia weteranom poszkodowanym funkcjonariuszom na łączną kwotę 489 206,31 zł. IV.8.Decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego Decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wydawane są przez dyrektorów OW NFZ oraz przez Prezesa NFZ, w oparciu o art. 109 ustawy o świadczeniach. Z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 24 lipca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493), zwanej dalej również „ustawą zmieniającą” decyzje wydaje Prezes Funduszu, a postępowanie jest jednoinstancyjne, czyli decyzje 142 wydawane przez dyrektorów OW NFZ na podstawie upoważnienia Prezesa Funduszu są ostateczne i przysługuje od nich prawo wniesienia skargi do WSA w Warszawie. Decyzje wydane przez dyrektorów OW NFZ na podstawie pełnomocnictwa Prezesa NFZ W 2023 r. dyrektorzy OW NFZ wydali na podstawie upoważnienia Prezesa NFZ 4 144 decyzje i postanowienia. Wśród najczęściej pojawiającej się tematyki decyzji dotyczyło pozarolniczej działalności (1 984 decyzji), dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego (682 decyzje), umowy o dzieło przekwalifikowanej na umowę zlecenia (606 decyzji). Na decyzje i postanowienia wydane przez poszczególnych dyrektorów OW NFZ na podstawie pełnomocnictwa Prezesa NFZ w 2023 r. zostało wniesionych 529 skarg. W 2023 r. w wyniku rozpatrzenia przez WSA w Warszawie skarg na decyzje i postanowienia wydane przez dyrektorów OW NFZ działających na podstawie pełnomocnictwa Prezesa NFZ z zakresu indywidualnych spraw dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego do OW NFZ wpłynęło 491 orzeczeń, z czego 177 stanowiły orzeczenia uchylające lub zmieniające decyzję lub postanowienia Prezesa NFZ. Decyzje dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym W 2023 r. oddziały wojewódzkie NFZ, jako organ I instancji wydały łącznie 168 decyzji, dalej określanych również jako decyzje dyrektorów OW NFZ, w ww. zakresie. Z uwagi na sytuację, w której decyzje dyrektorów OW NFZ stanowią już nieliczną część rozstrzygnięć, nie należy tej liczby porównywać do analogicznych okresów z ubiegłych lat. Odwołania od decyzji dyrektorów OW NFZ z zakresu indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego Od decyzji wydawanych przez dyrektorów OW NFZ w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2020 r., stronom postępowania przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Prezesa NFZ. W 2023 r., w postępowaniach, które rozpoczęły się przed 1 września 2020 r. strony złożyły 59 odwołań od decyzji dyrektorów OW NFZ wydanych w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym do Prezesa NFZ. W omawianym okresie Prezes NFZ rozpatrzył łącznie 1 393 odwołania od decyzji dyrektorów OW NFZ w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wydając 1 248 decyzji, 108 postanowień kończących sprawę, a w 37 przypadkach pozostawił sprawę bez rozpoznania. Wszystkie decyzje dotyczyły objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, poza dwoma, które dotyczyły ustalenia prawa do świadczeń. Na decyzje Prezesa NFZ stronom służy skarga do WSA w Warszawie. Według stanu na koniec 2023 r. strony wniosły 368 skarg do WSA w Warszawie na decyzje Prezesa NFZ jako organu II instancji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. W wyniku rozpatrzenia przez WSA w Warszawie oraz NSA skarg od decyzji Prezesa NFZ jako organu II instancji z zakresu indywidualnych spraw dotyczących ubezpieczenia zdrowotnego do NFZ wpłynęło 558 orzeczeń, z czego 70 stanowiły orzeczenia uchylające lub zmieniające decyzję Prezesa NFZ. 143 Decyzje z zakresu ustalenia obowiązku poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej Decyzje z zakresu ustalenia obowiązku poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej, ich wysokości oraz terminu płatności wydawane są co do zasady przez oddziały wojewódzkie OW NFZ na podstawie pełnomocnictwa Prezesa NFZ zgodnie z art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach. Art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach nakazuje Prezesowi NFZ wydawanie decyzji ustalających obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej opłaconych przez NFZ w stosunku do osób, które okazały dokumenty potwierdzające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej lub złożyły pisemne oświadczenie o prawie do tych świadczeń, a nie znalazło to potwierdzenia w danych posiadanych przez NFZ. Na koniec 2023 r. OW NFZ w tym z upoważnienia Prezesa NFZ wydały 7 626 decyzji (w tym decyzji umarzających postępowanie) z czego 4 860 decyzji obciążających kosztami udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej osoby do nich nieuprawnione. W analogicznym okresie 2022 r. dyrektorzy oddziałów wojewódzkich NFZ wydali łącznie 9 358 decyzji, w tym 5 915 obciążających osoby nieuprawnione kosztami udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej. Prezes NFZ na koniec 2023 r. rozpatrzył 197 odwołań od decyzji dyrektorów OW NFZ, wydając 161 decyzje, 34 postanowienia kończących formalnie sprawy, 2 sprawy pozostawił bez rozpoznania ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych odwołania. W OW NFZ na koniec 2023 r. wydano z upoważnienia Prezesa NFZ 4 860 decyzji obciążających osoby kosztami udzielonych świadczeń, 88 decyzji stwierdzających działanie osoby w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu oraz 2 656 decyzji umarzających postępowanie administracyjne. Natomiast na koniec 2022 r. Prezes NFZ rozpatrzył 447 odwołań od decyzji dyrektorów OW NFZ, w tym 332 decyzje i 100 postanowień. Ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych 15 spraw zostało pozostawionych bez rozpoznania. Liczba wydanych decyzji przez Prezesa NFZ wynika z art. 40 ust. 2 ustawy o COVID-19 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym postępowania administracyjne i sądowo-administracyjne w sprawach dotyczących ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w art. 50 ust. 16 ustawy zmienianej w art. 4 (ustawy o świadczeniach), które poniósł NFZ do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. do 1 września 2020 r.), nie wszczyna się, a wszczęte umarza, jeżeli wysokość kosztu poniesionego przez NFZ, o którym mowa w art. 50 ust. 15 ustawy zmienianej w art. 4 (ustawy o świadczeniach), nie przekracza kwoty 500 zł. Z uwagi na wejście w życie od dnia 1 września 2020 r. ustawy zmieniającej, Prezes NFZ wydaje decyzje administracyjne ustalające obowiązek poniesienia kosztów, ich wysokość oraz termin płatności, jak również decyzje dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Wobec powyższego należało rozgraniczyć w sprawozdaniu decyzje wydawane przez dyrektorów OW NFZ na podstawie postępowania administracyjnego wszczętego i nie zakończonego do 31 sierpnia 2020 r. na które służy odwołanie do Prezesa NFZ oraz decyzje wydawane na podstawie udzielonego pełnomocnictwa. Od decyzji wydawanych z upoważnienia Prezesa NFZ przysługuje skarga do WSA zgodnie z miejscem zamieszkania strony postępowania. 144 IV.9.Instrument Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia (IOWISZ) Instrument Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia (IOWISZ) jest częścią składową „Oceny potrzeb zdrowotnych”. Minister Zdrowia odpowiedzialny jest za opracowanie, ustalenie i aktualizuję mapy potrzeb zdrowotnych w celu identyfikacji priorytetowych potrzeb zdrowotnych i wyzwań organizacji systemu opieki zdrowotnej oraz zapewnienia zrównoważonego i skoordynowanego wydatkowania środków publicznych, obejmującą: −analizy demograficzne i epidemiologiczne, analizy stanu i wykorzystania zasobów systemu opieki zdrowotnej, w tym personelu medycznego, udostępniane na dedykowanej stronie internetowej w formie zaawansowanego narzędzia analitycznego, −wyzwania systemu opieki zdrowotnej, a także rekomendowane kierunki działań na terytorium RP i na terenie województw. System IOWISZ działa na podstawie ustawy o świadczeniach oraz aktów wykonawczych do ww. ustawy, tj.: − rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 28 grudnia 2021 r. w sprawie formularza Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia dla inwestycji skutkujących zmianą zakresu udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. 2021 poz. 2487); − rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 28 grudnia 2021 r. w sprawie formularza Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia dla inwestycji pozostających bez wpływu na zakres udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. 2021 poz. 2488). Wniosek o wydanie opinii, jest składany do Ministra Zdrowia lub Wojewody za pośrednictwem Systemu IOWISZ oraz w postaci papierowej lub elektronicznej (wraz z załącznikami) opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem elektronicznym potwierdzonym profilem zaufanym e-PUAP w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Minister Zdrowia oraz wojewodowie wydają opinię w terminie 45 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku, w tym Prezes NFZ/Dyrektor OW NFZ wydaje opinię na temat wniosku maksymalnie w terminie do 14 dni kalendarzowych, od dnia przekazania za pośrednictwem Systemu IOWISZ, wniosku przez MZ/UW po ówczesnym sprawdzeniu i zaakceptowaniu wniosku pod kątem formalnym. Centrala NFZ/Oddział Wojewódzki NFZ opiniuje dany wniosek przyznając swoją punktację dla każdego z pytań postawionych w kryteriach oceny inwestycji biorąc pod uwagę uzasadnienia wnioskodawcy oraz innych posiadanych danych/informacji. Na podstawie końcowej punktacji przyznawana jest pozytywna lub negatywna opinia wydawana przez Ministra Zdrowia lub odpowiedniego Wojewodę. 145 Wykres nr III.10. Liczba ocenionych wniosków IOWISZ w 2023 roku w podziale na OW NFZ i Centralę NFZ. W Narodowym Funduszu Zdrowia w 2023 roku oceniono 459 wniosków IOWISZ, co w porównaniu z 2022 rokiem stanowi spadek o 7% (494 wnioski) oraz w porównaniu do 2021 roku wzrost o 62% (283 wnioski). Najwięcej wniosków, w 2023 roku, oceniono w Centrali NFZ – 114 (143 wnioski w 2022 r., 58 wniosków w 2021 r.), Mazowieckim OW NFZ – 46 (45 wniosków w 2022 r., 38 wniosków w 2021 r.) oraz w Wielkopolskim OW NFZ – 44 (54 wnioski w 2022 r., 17 wniosków w 2021 r.). Natomiast najmniej wniosków w 2023 roku oceniono w Lubuskim OW NFZ - 6 oraz w Podkarpackim OW NFZ – 9 wniosków. W 2022 roku najmniej, bo tylko 3 wnioski oceniono w Opolskim OW NFZ a w 2021 roku najmniej wniosków ocenił Podkarpacki OW NFZ (3). Biorąc pod uwagę liczbę wniosków, które wpłynęły do oceny przez Centralę Funduszu to zauważyć należy spadek o nieco ponad 20% w porównaniu do poprzedniego roku. Porównując natomiast rok 2023 do 2021 jest to wzrost o bliski 97%. W 2023 roku w Centrali Funduszu oceniono 25% wszystkich wniosków (29% w 2022 r.; 21% w 2021 r.), które wpłynęły do NFZ. Oznacza to, że do Centrali Funduszu wpływa kilkukrotnie więcej wniosków do oceny niż do poszczególnych oddziałów wojewódzkich Funduszu. 114 Centrala NFZ 146 Wykres nr III.11. Liczba ocenionych wniosków IOWISZ w NFZ w latach 2021-2023 w podziale na miesiące. 14 4 31 23 26 21 32 2222 27 30 31 19 65 87 36 58 73 27 31 25 20 27 26 31 24 50 47 54 44 3939 41 43 25 22 styczeńlutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńwrzesieńpaździerniklistopadgrudzień 202120222023 Najwięcej wniosków (54) w 2023 roku zostało złożonych w maju co stanowi 12% wszystkich wniosków ocenionych w danym roku. Dla porównania, w 2022 roku oceniono najwięcej wniosków w marcu (87) i było to 18% wszystkich wniosków ocenionych w 2022 r. Opinia na temat wniosku powinna być przekazywana przez Prezesa Funduszu/ Dyrektorów OW NFZ maksymalnie w terminie do 14 dni kalendarzowych, od dnia przekazania za pośrednictwem Systemu IOWISZ wniosku przez Ministerstwo Zdrowia/Urząd Wojewódzki. Łączna kwota inwestycji z wniosków IOWISZ w 2023 roku ocenianych przez Narodowy Fundusz Zdrowia wyniosła 15 515,83 mln zł i jest to w porównaniu do 2022 r. wzrost o prawie 18%, w porównaniu do 2021 r. wzrost o ponad 225%. Wartości wniosków ocenianych w Centrali NFZ w 2023 r. stanowią 75% całości kwoty inwestycji z wniosków IOWISZ (74% w 2022 r., 58% w 2021 r.). Wykres nr III.12. Łączna kwota inwestycji wniosków IOWISZ w latach 2021-2023 [w mln zł]. 2 744,09 2 025,15 4 769,23 9 709,86 3 441,75 13 151,62 11 607,28 3 908,55 15 515,83 Centrala NFZOW NFZNFZ 202120222023 147 W 2023 roku łączna kwota inwestycji w OW NFZ wyniosła 3 908,55 mln zł (3 441,75 mln zł w 2022 r., 2 025,15 mln zł w 2021 r.). Ponad 41% tej kwoty (1 603,42 mln zł) została wykorzystana przez trzy oddziały wojewódzkie Funduszu: mazowiecki, śląski i wielkopolski. Najmniejszą kwotę inwestycji w 2023 roku odnotowano w Lubuskim OW NFZ, tj. 77,19 mln zł (w 2022 r. Opolski OW NFZ - 27,12 mln zł, w 2021 r. Podkarpacki OW NFZ - 15,93 mln zł). Wykres nr III.13. Łączna kwota inwestycji z wniosków IOWISZ w latach 2021-2023 roku w podziale na oddziały wojewódzkie NFZ [w mln zł]. Dolnośląski Kujawsko-Pomorski Lubelski Lubuski Łódzki Małopolski Mazowiecki Opolski Podkarpacki Podlaski Pomorski Śląski Świętokrzyski Warmińsko-Mazurski Wielkopolski Zachodniopomorski 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 500 550 600 650 202120222023 W 2023 roku łączna kwota inwestycji w OW NFZ wyniosła 3 908,55 mln zł (3 441,75 mln zł w 2022 r., 2 025,15 mln zł w 2021 r.). Ponad 41% tej kwoty (1 603,42 mln zł) została wykorzystana przez trzy oddziały wojewódzkie Funduszu: mazowiecki, śląski i wielkopolski. Najmniejszą kwotę inwestycji w 2023 roku odnotowano w Lubuskim OW NFZ, tj. 77,19 mln zł (w 2022 r. Opolski OW NFZ - 27,12 mln zł, w 2021 r. Podkarpacki OW NFZ - 15,93 mln zł). Nowelizacja, w 2021 roku, ustawy o świadczeniach, która utworzyła Komisję Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Sektorze Zdrowia. Do zadań Komisji należy wydawanie opinii w przedmiocie oceny wniosku w momencie kiedy jego wartość przekracza 50 mln zł., po uprzedniej analizie i ocenie przez Centralę NFZ. W 2023 roku zostały ocenione 54 takie wnioski (43 w 2022 r. oraz 14 wniosków w 2021 r.). 148 V.Informacje o dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków NFZ V.1.Liczba osób oczekujących Narodowy Fundusz Zdrowia dysponuje dwoma źródłami danych o dostępności do świadczeń. Są to: −dane przekazywane szczegółowymi komunikatami sprawozdawczymi XML, przesyłane przez świadczeniodawców do 10 dnia miesiąca następnego po okresie sprawozdawczym 28,29 (dalej: dane z komunikatu XML); −dane przekazywane za pośrednictwem aplikacji Kolejki Centralne (AP-KOLCE), przesyłane w czasie rzeczywistym, tj. każdy wpis na listę oczekujących, skreślenie z listy czy zmiana planowanego terminu udzielenia świadczenia są na bieżąco wprowadzane w trybie on-line i w chwili ich wprowadzenia widoczne również przez monitorujących harmonogramy przyjęć oraz listy oczekujących pracowników Funduszu 30 (dalej: dane z aplikacji AP-KOLCE). Sprawozdawane dane z komunikatu XML i aplikacji AP-KOLCE, sporządzone dla komórek organizacyjnych świadczeniodawców w podziale na kategorie medyczne „przypadek pilny” i „przypadek stabilny”, dostarczają informacji o: −liczbie osób oczekujących według stanu na ostatni dzień miesiąca, − średnim czasie oczekiwania na udzielenie świadczenia, określonym na podstawie informacji o osobach skreślonych w ostatnich trzech miesiącach z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia, −liczbie osób skreślonych z listy oczekujących w danym okresie sprawozdawczym, −liczbie osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia w danym okresie sprawozdawczym, −liczbie osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia w ostatnich trzech miesiącach. Komunikatami sprawozdawczymi XML świadczeniodawcy przekazywali również informacje o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia w podziale na kategorie medyczne „przypadek pilny” i „przypadek stabilny”. Częstotliwość przekazywania informacji o tym terminie była większa niż pozostałych informacji, ponieważ świadczeniodawcy zobowiązani byli do ich przekazywania każdego dnia roboczego, z wyłączeniem sobót, niedziel oraz dni ustawowo wolnych od ich pracy. Dzięki temu możliwa była znacznie częstsza aktualizacja informacji publikowanych w Informatorze o Terminach Leczenia. 28 Zarządzenie Nr 128/2021.DI Prezesa NFZ z dnia 7 lipca 2021 r. 29 Załącznik nr 8 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26.06.2019 r. w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym dofinansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz. U. z 17.01.2022 r. poz. 434). 30 Załącznik nr 9 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26.06.2019 r. w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom obowiązanym dofinansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz. U. z 17.01.2022 r. poz. 434). 149 W aplikacji Kolejki Centralne (AP-KOLCE) świadczeniodawcy mają obowiązek prowadzenia harmonogramów przyjęć, w tym list oczekujących na: − świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej z zakresów: onkologii, ortopedii i traumatologii narządu ruchu, kardiologii, endokrynologii; −procedury medyczne: endoprotezoplastykę stawu biodrowego, endoprotezoplastykę stawu kolanowego, rewizje po endoprotezoplastyce stawu biodrowego, rewizje po endoprotezoplastyce stawu kolanowego; −zabiegi w zakresie soczewki (zaćma), operacje jaskry, operacje jaskry z zaćmą, operacje plastyczne oka, zabiegi w zakresie ciała szklistego (witrektomia), wszczepienie protezy ślimaka lub wszczepienie wielokanałowej protezy ślimaka, wymiana procesora mowy implantów ślimakowych i do pnia mózgu albo wymiana procesora dźwięku implantów ucha środkowego, pomosty dla rewaskularyzacji serca, usunięcie zwężenia tętnicy wieńcowej (angioplastyka), zabiegi w zakresie gruczołu krokowego (prostatektomia), wycięcie macicy (histerektomia); − świadczenia gwarantowane z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej - badania diagnostyczne: rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, gastroskopia, kolonoskopia; − świadczenia gwarantowane z zakresu rehabilitacji leczniczej: rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych, rehabilitacja neurologiczna w warunkach stacjonarnych, rehabilitacja pulmonologiczna w warunkach stacjonarnych, rehabilitacja kardiologiczna w warunkach stacjonarnych, kardiologiczna telerehabilitacja hybrydowa w warunkach stacjonarnych, fizjoterapia ambulatoryjna, fizjoterapia domowa; − świadczenia gwarantowane z zakresu programów lekowych 31 : leczenie terapią bezinterferonową chorych na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, leczenie pacjentów z chorobami siatkówki, leczenie chorych na stwardnienie rozsiane; − świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia szpitalnego oraz świadczeń wysokospecjalistycznych: wideotorakoskopowa ablacja w ciężkim, niepoddającym się leczeniu farmakologicznemu migotaniu przedsionków, operacje wad wrodzonych serca i wielkich naczyń u dzieci do ukończenia 1 roku życia z wyłączeniem operacji izolowanego przewodu tętniczego Botalla, operacja wad serca i aorty piersiowej w krążeniu pozaustrojowym, przezskórne lub z innego dostępu wszczepianie zastawek serca, kardiologiczne zabiegi interwencyjne u dzieci do lat 18, w tym przezskórne zamykanie przecieków z użyciem zestawów zamykających, mechaniczne wspomaganie serca sztucznymi komorami, przecewnikowa nieoperacyjna naprawa zastawki mitralnej u chorych wysokiego ryzyka. Porównując dane sprawozdawcze z 2022 roku z danymi za 2023 rok, widoczny jest zdecydowany wzrost liczby zrealizowanych świadczeń w wielu komórkach organizacyjnych. 31 Ustawa z dnia 12 maja 2011 roku o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 826 tekst jednolity z dnia 7 kwietnia 2023 r.). 150 W poniższej przedstawiono odsetek świadczeniodawców, którzy w podanych okresach przekazali do odpowiednich oddziałów wojewódzkich Funduszu dane z komunikatu XML dotyczące list oczekujących. Wyróżniającym się oddziałem jest oddział śląski, który na koniec każdego kwartału sprawozdawczego przekazał dane statystyczne z zakresu list oczekujących od 100% świadczeniodawców. W pozostałych oddziałach wojewódzkich Funduszu w wymaganych okresach sprawozdawczych nie wszyscy świadczeniodawcy przesłali komunikaty sprawozdawcze XML dotyczące list oczekujących, jednak odsetek świadczeniodawców nieprzekazujących tych informacji nie przekroczył 10%. W 2022 roku odsetek ten nie przekroczył 14%. Porównując dane z lat 2022 i 2023 można zauważyć, że odsetek świadczeniodawców nieprzekazujących danych zmniejsza się. Tabela nr V.1. Procent świadczeniodawców, którzy przesłali komunikaty sprawozdawcze XML dotyczące list oczekujących do oddziałów wojewódzkich NFZ w wybranych okresach sprawozdawczych (według stanu na 31 marca 2024 roku). Okres sprawozdawczy Lp.Nazwa OW NFZ marzec 2023czerwiec 2023wrzesień 2023grudzień 2023 1Dolnośląski98,0%98,0%97,0%97,0% 2Kujawsko-Pomorski99,8%100,0%100,0%99,7% 3Lubelski99,9%99,9%99,9%99,9% 4Lubuski99,7%99,7%99,7%99,7% 5Łódzki96,3%97,8%98,6%98,7% 6Małopolski100,0%100,0%99,9%99,9% 7Mazowiecki93,5%91,9%91,4%92,2% 8Opolski95,3%94,9%95,4%95,1% 9Podkarpacki95,3%95,4%96,5%95,9% 10Podlaski99,3%99,3%99,3%99,5% 11Pomorski100,0%100,0%99,8%99,6% 12Śląski100,0%100,0%100,0%100,0% 13Świętokrzyski97,7%97.9%98.1%97.4% 14Warmińsko-Mazurski99,1%98,8%98,1%98,8% 15Wielkopolski98,4%98,4%97,6%98,4% 16Zachodniopomorski97,4%98,0%97,5%98,5% Dane przedstawione w tabeli zostały zaokrąglone w dół do jednej cyfry po przecinku. NFZ dla zapewnienia kompletności, terminowości oraz poprawności sprawozdawczości z zakresu list oczekujących podejmował w oddziałach wojewódzkich Funduszu w 2023 roku szereg działań tj.: −monitorowanie terminów spływu komunikatów sprawozdawczych XML dotyczących list oczekujących, w tym informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia przekazywanych przez świadczeniodawców i wysyłanie do świadczeniodawców komunikatów przypominających o zbliżających się terminach sprawozdawczych; 151 −sprawdzanie kompletności i poprawności nadsyłanych komunikatów sprawozdawczych XML dotyczących list oczekujących, w tym informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia; −monitorowanie poprawności prowadzenia przez świadczeniodawców list oczekujących w aplikacji udostępnionej przez Centralę NFZ (AP-KOLCE), w tym określania informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia, aktualizacji daty oceny kolejki oczekujących, prowadzenia list oczekujących w czasie rzeczywistym; −publikowanie m.in. na stronach internetowych oddziałów wojewódzkich NFZ komunikatów dla świadczeniodawców przypominających o obowiązkach sprawozdawczych i zasadach sporządzania sprawozdań dla Funduszu, a także informujących o brakach w sprawozdawczości z zakresu list oczekujących; −monitowanie świadczeniodawców nieprzekazujących danych z zakresu list oczekujących, w tym informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia, przekazujących je nieterminowo albo z błędami; −prowadzenie korespondencji ze świadczeniodawcami nieprzekazującymi danych w terminie albo przekazującymi błędne dane; −rozpatrywanie zgłoszeń dotyczących nieprawidłowych informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia przekazywanych przez pacjentów poprzez funkcjonalność „zgłoś nieprawidłowość” w Informatorze o Terminach Leczenia; −weryfikowanie poprawności działania rejestracji świadczeniodawców w zakresie dokonywania wpisów na listy oczekujących oraz udzielania informacji zgodnych z obowiązującymi przepisami poprzez przeprowadzanie ankiet; −przeprowadzanie szkoleń dla świadczeniodawców dotyczących zasad prowadzenia list oczekujących oraz przygotowywania sprawozdań z przedmiotowego zakresu dla NFZ; − nakładanie kar umownych na świadczeniodawców niewywiązujących się z obowiązków sprawozdawczych z zakresu list oczekujących oraz nieprzestrzegających zasad ich prowadzenia. W ramach przeprowadzonych kontroli świadczeniodawców oraz weryfikacji danych z zakresu list oczekujących w 2023 roku OW NFZ nałożyły 89 kar umownych na świadczeniodawców z tytułu nieprowadzenia list oczekujących albo prowadzenia ich w sposób naruszający przepisy prawa. Ponadto, OW NFZ przeprowadziły w 2023 roku 1 477 ankiet sprawdzających działanie rejestracji świadczeniodawców w zakresie dokonywania wpisów na listy oczekujących oraz udzielania informacji zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa. Kluczowymi miarami wykorzystywanymi do opisu dostępności do świadczeń z punktu widzenia list oczekujących są: średni rzeczywisty czas oczekiwania na świadczenie (mediana, trzeci kwartyl), liczba osób oczekujących i liczba osób skreślonych. Ze względu na chęć rzetelnego przedstawienia istotnych informacji w tym zakresie, w dalszej części dokumentu zaprezentowano informacje o: 152 −komórkach z największym średnim czasem oczekiwania - wybrano 5 komórek o najwyższej wartości tego miernika, spośród 15 najbardziej istotnych komórek organizacyjnych, pod względem liczby osób oczekujących; −osobach skreślonych z powodu wykonania świadczenia – wybrano komórki z największą medianą średniego rzeczywistego czasu oczekiwania; − świadczeniach opieki zdrowotnej z największym średnim czasem oczekiwania – wybrano 10 świadczeń o najwyższej wartości tego miernika, spośród 30 istotnych świadczeń, pod względem liczby osób oczekujących; −komórkach i świadczeniach, w przypadku których w ciągu roku nastąpiła zmiana w skali kraju liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys.; −osobach skreślonych z list oczekujących do komórek i na świadczenia, w przypadku których nastąpiła zmiana w skali kraju liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys. Przedstawione w sprawozdaniu tabele prezentują informacje o komórkach organizacyjnych świadczeniodawców udzielających świadczeń zdrowotnych w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, leczenie szpitalne, opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, rehabilitacja lecznicza, opieka paliatywna i hospicyjna, leczenie stomatologiczne oraz świadczeń opieki zdrowotnej, na które prowadzone są odrębne listy oczekujących. Informacje odnoszą się do 5 komórek lub świadczeń, o największej medianie średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybranych spośród 15 komórek organizacyjnych o największej w skali kraju liczbie osób oczekujących według stanu na koniec grudnia 2023 roku. Suma osób oczekujących do 5 wybranych komórek lub świadczeń z każdego rodzaju dla „przypadku stabilnego” stanowi łącznie 89% wszystkich osób wpisanych na listy oczekujących dla kategorii medycznej „przypadek stabilny„ w prezentowanym okresie. Informacje zawierają także medianę oraz trzeci kwartyl średniego rzeczywistego czasu oczekiwania wyrażonego w dniach. Dla każdego zakresu świadczeń opracowano tabelę, prezentującą liczbę osób skreślonych z list oczekujących do komórek z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania, określonego dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” według stanu na koniec 2023 roku. Informacje o liczbie osób oczekujących, medianie oraz trzecim kwartylu średniego rzeczywistego czasu oczekiwania, a także liczbie osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia zostały zaprezentowane w odniesieniu do 10 świadczeń objętych sprawozdawczością z zakresu list oczekujących, z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania określonego dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybranych spośród 30 świadczeń z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących według stanu na koniec 2023 roku. W sprawozdaniu znajdują się również informacje o liczbie osób oczekujących, medianie oraz trzecim kwartylu średniego rzeczywistego czasu oczekiwania, a także liczbie osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia w odniesieniu do 25 komórek organizacyjnych i świadczeń opieki zdrowotnej, w przypadku których w ciągu roku, porównując dane z grudnia 2022 roku do grudnia 2023 roku, nastąpiła zmiana w skali kraju liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys. osób. 153 V.1.1.Ambulatoryjna opieka specjalistyczna Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec grudnia 2023 roku wynika, że najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano do następujących poradni specjalistycznych 32 : endokrynologicznej, gastroenterologicznej, kardiologicznej, okulistycznej i alergologicznej. Mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania do poradni endokrynologicznej dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wyniosła 190 dni, a do 75% tego typu poradni nie przekroczyła 294 dni. Spośród ww. komórek organizacyjnych poradnie okulistyczne i kardiologiczne wyróżniły się dużą liczbą osób oczekujących, wynoszącą odpowiednio: 445,6 tys. i 183,5 tys. osób. W latach 2021-2023 mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla tych wybranych poradni ambulatoryjnych dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” zwiększyła się, podobnie jak liczba osób oczekujących. Najwięcej osób skreślono z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenie w ramach poradni okulistycznych. Liczba ta wyniosła 1,16 mln osób. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia w powyższych poradniach w 2023 roku wzrosła średnio o 7,8% w porównaniu do 2022 roku. Wyjątkiem jest poradnia gastroenterologiczna, gdzie liczba osób skreślonych w 2023 roku zmniejszyła w porównaniu do 2022 roku o 2%. Wśród osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia w przypadku wszystkich poradni odnotowano wzrost udziału osób zakwalifikowanych do kategorii medycznej „przypadek pilny” w odniesieniu do 2021 roku. Tabela nr V.2. Ambulatoryjna opieka specjalistyczna – 5 komórek organizacyjnych z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybranych spośród 15 komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 202120222023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny9 497328014 7244310918 67355119 1 Poradnie endokrynologiczne stabilny95 41213923699 833174264106 623190294 pilny8 339277413 019419918 55379147 2 Poradnie gastroenterologiczne stabilny60 9138815273 34512420381 718153235 pilny20 034226028 489307235 7303485 3 Poradnie kardiologiczne stabilny155 86987146180 863104177183 552110185 pilny12 56602120 62523128 059941 4 Poradnie okulistyczne stabilny333 69860117402 03676146445 66586160 pilny2 3233243 4998444 9661452 5 Poradnie alergologiczna stabilny56 969488469 5957412581 24879137 Tabela nr V.3. Informacje o osobach skreślonych w okresie od styczeń-grudzień 2021, 2022 i 2023 roku z list oczekujących do wybranych 5 komórek organizacyjnych realizujących świadczenia z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. 32 Poradnie wybrane spośród komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących. 154 Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 Średnio miesięcznie 2023 pilny30 3052 52539 0253 25251 8514 321 1Poradnie endokrynologiczne stabilny151 09712 591162 02913 502172 24814 354 pilny19 3441 61225 6192 13531 3832 615 2Poradnie gastroenterologiczne stabilny112 0899 341115 8749 656113 4499 454 pilny85 2867 107107 1848 932132 44511 037 3Poradnie kardiologiczne stabilny432 34436 029493 34341 112535 05544 588 pilny62 2955 19194 3487 862139 59811 633 4Poradnie okulistyczne stabilny932 03877 6701 054 03387 8361 162 48796 874 pilny13 7261 14419 3801 11524 7382 062 5Poradnie alergologiczne stabilny201 89816 825221 02918 419235 16719 597 V.1.2.Leczenie szpitalne Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec 2023 roku wynika, że najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano do następujących, wybranych spośród komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących, oddziałów szpitalnych: otorynolaryngologicznych, chirurgii urazowo-ortopedycznej, oddziałów neurochirurgicznych, gastroenterologicznych i reumatologicznych. Mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania do oddziałów otorynolaryngologicznych dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wyniosła 124 dni, a w 75% tych oddziałów nie przekroczyła 191 dni. Spośród powyższych komórek organizacyjnych oddziały: otorynolaryngologiczne i chirurgii urazowo-ortopedycznej wyróżniły się największą liczbą osób oczekujących, wynoszącą odpowiednio: 91,5 tys. i 78,1 tys. osób. W grudniu 2023 roku w porównaniu do grudnia 2022 roku w omawianych oddziałach szpitalnych zaobserwowano wzrost liczby osób oczekujących w kategorii ,,przypadek stabilny’’ z wyjątkiem nieznacznego spadku w oddziałach chirurgii urazowo-ortopedycznej. We wszystkich powyższych oddziałach w 2023 roku zaobserwowano wzrost liczby osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia w porównaniu z 2021 roku. Tabela nr V.4. Leczenie szpitalne – 5 komórek organizacyjnych z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wybranych spośród 15 komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 202120222023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny5 0655305 3327376 1551353 1 Oddziały otorynolaryngologiczne stabilny74 0316715083 97310318791 531124191 pilny24 735155428 102134529 9402057 2 Oddziały chirurgii urazowo- ortopedycznej stabilny83 2969622183 1499421878 11279216 155 Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 202120222023 liczba osób oczekujących średni czas oczekiwania (w dniach) liczba osób oczekujących średni czas oczekiwania (w dniach) liczba osób oczekujących średni czas oczekiwania (w dniach) mediana kwartyl trzeci mediana kwartyl trzeci mediana kwartyl trzeci pilny8 12419718 22714588 8061350 3Oddziały neurochirurgiczne stabilny32 0248426632 0857623830 36360181 pilny2 1006262 41311393 4021146 4 Oddziały gastroenterologiczne stabilny8 78143758 3075110210 09760106 pilny3 8039364 70215345 7202252 5Oddziały reumatologiczne stabilny8 25445819 636457511 65056117 Tabela nr V.5. Informacje o osobach skreślonych w okresie od 2021 roku do 2023 roku z list oczekujących do 5 wybranych komórek organizacyjnych realizujących świadczenia z zakresu leczenia szpitalnego. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny9 91182611 80598414 5591 213 1 Oddziały otorynolaryngologiczne stabilny50 0654 17266 5415 54573 55350 065 pilny27 7272 31132 8272 73639 4163 285 2 Oddziały chirurgii urazowo-ortopedycznej stabilny44 5293 71151 8484 32163 44644 529 pilny11 18793212 6281 05214 7551 230 3 Oddziały neurochirurgiczne stabilny15 2761 27322 2661 85625 94415 276 pilny6 8425708 1586809 530794 4 Oddziały gastroenterologiczne stabilny20 8591 73825 5602 13028 49620 859 pilny12 2101 01815 4971 29116 3901 366 5Oddziały reumatologiczne stabilny20 2141 68528 2782 35730 34020 214 V.1.3.Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec grudnia 2023 roku wynika, że najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano do następujących, wybranych komórek organizacyjnych związanych z chorobami psychicznymi i uzależnieniami: oddziałów leczenia zaburzeń nerwicowych, poradni dla osób z autyzmem dziecięcym, poradni leczenia nerwic, poradni psychogeriatrycznych i zdrowia psychicznego. Mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania do oddziałów leczenia zaburzeń nerwicowych dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wyniosła 108 dni, a do 75% tych oddziałów nie przekroczyła 279 dni. Największą liczbę osób oczekujących, wynoszącą 8,6 tys. osób dla przypadku stabilnego, odnotowano do poradni zdrowia psychicznego. W porównaniu do 2022 r. mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wzrosła w 2023 r. w przypadku wszystkich wymienionych wyżej komórek organizacyjnych. W przypadku wszystkich komórek organizacyjnych zaobserwowano, porównując stan na koniec grudnia 2022 r. i koniec grudnia 2023 r., wzrost liczby osób oczekujących w kategorii ,,przypadek stabilny’’. Najwięcej osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia w 2023 r. odnotowano w poradniach zdrowia psychicznego. Dotyczyło 156 to zarówno przypadku pilnego, jak i stabilnego. Liczby te wynosiły odpowiednio 6,7 tys. i 4,3 tys. osób. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia w 2023 r. wzrosła w porównaniu z 2021 roku - zarówno w przypadku kategorii medycznej ,,przypadek stabilny’’, jak i „przypadek pilny” do większości powyższych komórek organizacyjnych, z wyjątkiem poradni leczenia nerwic i poradni psychogeriatrycznej, dla których ta liczba spadła. Tabela nr V.6. Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień – 5 komórek organizacyjnych z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybranych spośród 15 komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 202120222023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) Liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny24000450075451034 1 Oddziały leczenia zaburzeń nerwicowych stabilny6 309401077 392382479 918108279 pilny43002262507183609 2 Poradnie dla osób z autyzmem dziecięcym stabilny4 279371115 840191776 42430186 pilny000300200 3 Poradnie leczenia nerwic stabilny99917431 00915431 2733147 pilny262343302737722240 4 Poradnie psychogeriatryczna stabilny725647877959106826106145 pilny70500797001 05900 5 Poradnie zdrowia psychicznego stabilny72 488244682 867275286 2012958 Tabela nr V.7. Informacje o osobach skreślonych w okresie od 2021 roku do 2023 roku z list oczekujących do wybranych 5 komórek organizacyjnych realizujących świadczenia z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 Średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny438377005886572 1 Oddziały leczenia zaburzeń nerwicowych stabilny3 0152513 7573134 169347 pilny82569925771 02285 2 Poradnie dla osób z autyzmem dziecięcym stabilny10 4938749 99183312 6621 055 pilny30333716 3Poradnie leczenia nerwic stabilny7 2986088 0816737 802650 pilny146122251926022 4 Poradnie psychogeriatryczna stabilny1 9871662 1811821 756146 pilny2 9802485 1854326 704559 5 Poradnie zdrowia psychicznego stabilny330 86027 572379 30531 609438 76936 564 V.1.4.Rehabilitacja lecznicza Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec grudnia 2023 r. wynika, że najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano do następujących komórek, wybranych 157 spośród komórek organizacyjnych/świadczeń z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących na świadczenia rehabilitacji leczniczej: rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych, zakładów/ośrodków rehabilitacji pulmonologicznej, fizjoterapii ambulatoryjnej, zakładów/ośrodków rehabilitacji leczniczej dziennej, rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych. Mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania do rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wyniosła 193 dni. Największą liczbę osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia odnotowano w zakresie świadczeń fizjoterapii ambulatoryjnej dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wynoszącą 812,9 tys. osób. W porównaniu do 2022 r. mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” w 2023 roku zwiększyła się w przypadku: zakładów/ośrodków rehabilitacji pulmonologicznej, fizjoterapii ambulatoryjnej i zakładów/ośrodków rehabilitacji leczniczej dziennej. Natomiast w przypadku rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych wskaźnik ten zmniejszył się. Liczba osób oczekujących dla kategorii medycznej ,,przypadek stabilny’’ zmniejszyła się w rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych, a wzrosła w pozostałych komórkach organizacyjnych. Fizjoterapia ambulatoryjna wyróżniła się pod względem dużej liczby osób skreślonych z listy oczekujących w 2023 r. z powodu wykonania świadczenia. Liczba ta wyniosła 1,8 mln osób. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia w 2023 r. dla kategorii medycznej ,,przypadek stabilny” wzrosła średnio o 11% w porównaniu z 2022 r. dla wymienionych powyżej komórek i świadczeń. Wyjątek stanowią świadczenia rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych, w których dla „przypadku stabilnego” liczba osób skreślonych w 2023 r. zmniejszyła się o 0,6% w porównaniu do 2022 r. Tabela nr V.8. Rehabilitacja lecznicza – 5 komórek organizacyjnych, świadczeń z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania określoną dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybranych spośród 15 komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 202120222023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny23 123286427 219326731 7544373 1 Rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych stabilny105 84827585794 86822575393 700193676 pilny000395050131108108 2 Zakłady/Ośrodki rehabilitacji pulmonologicznej stabilny1 1481371371 6231571572 274174174 pilny117 5773371182 8064797269 30768127 3Fizjoterapia ambulatoryjna stabilny540 18383143690 865112176812 978137213 pilny20 912248229 631359244 96449130 4 Zakłady/Ośrodki rehabilitacji leczniczej dziennej stabilny66 8837921272 8579921890 678123248 5 Rehabilitacja pulmonologiczna w warunkach stacjonarnych pilny803645743459930261 158 Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 202120222023 liczba osób oczekujących średni czas oczekiwania (w dniach) liczba osób oczekujących średni czas oczekiwania (w dniach) liczba osób oczekujących średni czas oczekiwania (w dniach) mediana kwartyl trzeci mediana kwartyl trzeci mediana kwartyl trzeci stabilny5 345642365 8721422536 839105206 Tabela nr V.9. Informacje o osobach skreślonych w okresie od 2021 roku do 2023 roku z list oczekujących do wybranych 5 komórek organizacyjnych realizujących świadczenia z zakresu rehabilitacji leczniczej. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny1 9221601 2681061 508126 1 Rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych stabilny5 2154357 1735988 959747 pilny0040311910 2 Zakłady/Ośrodki rehabilitacji pulmonologicznej stabilny1 9211602 2771902 652221 pilny455 62937 969509 18942 432656 29454 691 3Fizjoterapia ambulatoryjna stabilny1 711 152142 5961 777 742148 1451 811 923150 994 pilny48 1444 01262 3915 19980 3646 697 4 Zakłady/Ośrodki rehabilitacji leczniczej dziennej stabilny114 1479 512127 20010 600130 33910 862 pilny46 0983 84259 3364 94574 9646 247 5 Rehabilitacja pulmonologiczna w warunkach stacjonarnych stabilny42 0473 50447 9763 99847 6473 971 V.1.5.Opieka paliatywna i hospicyjna Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec grudnia 2023 roku dla kategorii medycznej ,,przypadek stabilny” wynika, że najwięcej osób oczekiwało do hospicjów domowych/zespołów domowej opieki paliatywnej tj. 2,2 tys. osób oraz do hospicjów stacjonarnych/stacjonarnych ośrodków opieki paliatywnej 533 osoby. Największą liczbę osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia zaobserwowano w hospicjach domowych/zespołach domowych opieki paliatywnej – 11,9 tys. osób. W 2023 roku w większości komórek organizacyjnych w rodzaju opieki paliatywnej i hospicyjnej wzrosła liczba osób oczekujących w kategorii „przypadek stabilny”. Natomiast w przypadku oddziałów medycyny paliatywnej dla kategorii medycznej „przypadek pilny” i „przypadek stabilny” zaobserwowano spadek liczby osób oczekujących. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia na koniec 2023 roku zwiększyła się w porównaniu z 2022 rokiem w przypadku: hospicjum domowego/zespołu domowej opieki paliatywnej, hospicjum stacjonarnego/stacjonarnego ośrodka opieki paliatywnej, poradni medycyny paliatywnej, oddziałów medycyny paliatywnej i hospicjum domowego dla dzieci/zespołu domowej opieki paliatywnej dla dzieci i wyniosła odpowiednio: 11, 9 tys., 5,3 tys., 2,3 tys., 2,1 tys. i 168 osób. Tabela nr V.10. Informacja o liczbie osób oczekujących oraz średnim rzeczywistym czasie oczekiwania na opiekę paliatywną i hospicyjną – „przypadki stabilne” –według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 159 Grudzień 2021Grudzień 2022Grudzień 2023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny428003390057400 1 Hospicjum domowe/zespół domowej opieki paliatywnej stabilny1 607041 916052 21105 pilny102001040017000 2 Hospicjum stacjonarne/stacjonarny ośrodek opieki paliatywnej stabilny 312044210553303 pilny230031001800 3 Oddziały medycyny paliatywnej stabilny289003910136102 pilny40010001400 4 Poradnie medycyny paliatywnej stabilny312001750110003 pilny000000000 5 Hospicjum domowe dla dzieci/zespół domowej opieki paliatywnej dla dzieci stabilny 140019002900 Tabela nr V.11. Informacje o osobach skreślonych w okresie 2021-2023 roku z list oczekujących na opiekę paliatywną i hospicyjną. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny2 6002172 8732393 461288 1 Hospicjum domowe/ zespół domowej opieki paliatywnej stabilny10 56688110 32486011 913993 pilny1 017851 3101091 578132 2 Hospicjum stacjonarne/stacjonarny ośrodek opieki paliatywnej stabilny3 2272694 5933835 301442 pilny394335274464354 3 Oddziały medycyny paliatywnej stabilny1 5521292 0791732 139178 pilny160132392034929 4 Poradnie medycyny paliatywnej stabilny2 5422122 1771812 395200 pilny914071 5 Hospicjum domowe dla dzieci/zespół domowej opieki paliatywnej dla dzieci stabilny114101361116814 V.1.6.Leczenie stomatologiczne Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec grudnia 2023 roku wynika, że najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano do następujących, wybranych spośród komórek realizujących świadczenia stomatologiczne: poradni ortodontycznych, poradni chirurgii stomatologicznych, poradni stomatologicznych, poradni protetyki stomatologicznej i poradni stomatologicznej dla dzieci. Mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania do poradni ortodontycznych dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” wyniosła 62 dni, a do 75% tych poradni nie przekroczyła 180 dni. W 2023 roku ze względu 160 na dużą liczbę osób skreślonych z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia tj. 1,4 mln osób - wyróżnić należy poradnie stomatologiczne. We wszystkich poradniach realizujących świadczenia z zakresu leczenia stomatologicznego, liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia dla kategorii medycznej ,,przypadek stabilny”, w 2023 roku zwiększyła się średnio o 17% w porównaniu do 2022 roku. Tabela nr V.12. Leczenie stomatologiczne – 5 komórek organizacyjnych z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania określoną dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybranych spośród 15 komórek organizacyjnych z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących wg stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 202120222023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny179002760033800 1Poradnie ortodontyczne stabilny55 3564416857 2855016266 04562180 pilny228002650050600 2 Poradnie chirurgii stomatologicznej stabilny26 871103634 884175145 3222164 pilny536002920046300 3 Poradnie stomatologiczne stabilny214 596010269 899013293 360017 pilny190014001200 4 Poradnia protetyki stomatologicznej stabilny8 8580711 98501613 921018 pilny280019002400 5 Poradnia stomatologiczna dla dzieci stabilny9 054069 5120912 127011 Tabela nr V.13. Informacje o osobach skreślonych w okresie od 2021 roku do 2023 roku z list oczekujących do wybranych 5 komórek organizacyjnych realizujących świadczenia z zakresu leczenia stomatologicznego. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp. Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny1 034861 3791151 473123 1Poradnie ortodontyczne stabilny71 1505 92981 4716 78997 1598 097 pilny3 1982673 4412873 841320 2 Poradnie chirurgii stomatologicznej stabilny94 5857 882108 8559 071118 3339 861 pilny5 8064845 7274776 641553 3Poradnie stomatologiczne stabilny1 133 59694 4661 321 405110 1171 495 405124 617 pilny1591314912918 4 Poradnia protetyki stomatologicznej stabilny22 0931 84127 7222 31030 6222 552 pilny444375114340334 5 Poradnia stomatologiczna dla dzieci stabilny50 3204 19365 4695 45688 8707 406 161 V.1.7.Wybrane świadczenia opieki zdrowotnej, na które są prowadzone odrębne listy oczekujących Z informacji przekazanych przez świadczeniodawców według stanu na koniec 2023 r. wynika, że najdłuższe czasy oczekiwania odnotowano na listach oczekujących na następujące świadczenia z zakresu: endoprotezoplastyki stawu kolanowego, rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych, usunięcie migdałków podniebiennych, endoprotezoplastyki stawu biodrowego, zabiegi na przegrodzie nosowej, fizjoterapii ambulatoryjnej, świadczeń z zakresu kardiologii, rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych, operacji palucha koślawego, rehabilitacji neurologicznej w warunkach stacjonarnych. Najwyższa mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dotyczy świadczeń z zakresu endoprotezoplastyki stawu kolanowego dla kategorii medycznej „przypadek stabilny” i wyniosła według stanu na koniec grudnia 2023 r. 197 dni, a do 75% oddziałów realizujących to świadczenie czas oczekiwania nie przekroczył 520 dni. Kolejnym świadczeniem z wysoką wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania jest rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych, dla której w kategorii medycznej „przypadek stabilny” wartość ta wyniosła 193 dni, a do 75% oddziałów realizujących to świadczenie czas oczekiwania nie przekroczył 676 dni. Wysoka mediana średniego rzeczywistego czasu oczekiwania, wynosząca 189 dni zaobserwowana została również dla procedury usunięcia migdałków podniebiennych. W przypadku świadczeń z zakresu: fizjoterapii ambulatoryjnej i kardiologii, odnotowano największe liczby osób oczekujących, które według stanu na koniec 2023 r. wyniosły dla kategorii medycznej ,,przypadek stabilny’’ odpowiednio: 812,9 tys. osób i 212,9 tys. osób. W 2023 r. dla uwzględnionych w tabeli świadczeniach dla kategorii „przypadek stabilny”, odnotowano spadek liczby oczekujących na endoprotezoplastykę stawu kolanowego, rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych oraz na leczenie protetyczne. Spadek mediany średniego czasu oczekiwania zaobserwowano w odniesieniu do endoprotezoplastyki stawu kolanowego, świadczeń rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych, operacji palucha koślawego i rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych. Świadczenia fizjoterapii ambulatoryjnej dla kategorii „przypadek stabilny” wyróżniły się pod względem największej liczby osób skreślonych z listy oczekujących w 2023 r. z powodu wykonania świadczenia (1,8 tys. osoby). Dla większości świadczeń wymienionych, z wyjątkiem rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia w 2023 r. uległa zwiększeniu w porównaniu z 2022 r. 162 Tabela nr V.14. Świadczenia opieki zdrowotnej z największą wartością mediany średniego rzeczywistego czasu oczekiwania dla kategorii medycznej „przypadek stabilny”, wybrane spośród 30 świadczeń z największą w skali kraju liczbą osób oczekujących według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. 202120222023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp. Nazwa komórki organizacyjnej/ świadczenia Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekujących mediana kwartyl trzeci pilny19 2496922020 6517118121 91971173 1 Endoprotezoplastyka stawu kolanowego bilny74 49728776369 71525065666 507197520 pilny23 123286427 219326731 7544373 2 Rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych stabilny105 84827585794 86822575393 700193676 pilny993042 0550284 4680104 3 Usunięcie migdałków podniebiennych stabilny15 0975819825 47612623332 385189278 pilny14 3347017215 1585814916 01764140 4 Endoprotezoplastyka stawu biodrowego stabilny57 42525965851 52020449245 316174433 pilny4480055601950013 5 Zabiegi na przegrodzie nosowej stabilny22 2007130723 92612030029 468158329 pilny117 5773371182 8064797269 30768127 6Fizjoterapia ambulatoryjna stabilny540 18383143690 865112176812 978137213 pilny22 053226031 403307339 6253586 7 Świadczenia z zakresu kardiologii stabilny175 50886145205 773105173212 901112188 pilny803645743459930261 8 Rehabilitacja pulmonologiczna w warunkach stacjonarnych stabilny5 345642365 8721422536 839105206 pilny1 502001 7890252 166018 9 Operacje palucha koślawego stabilny14 9446236615 8867127715 65787263 pilny1 3933101 2884131 069511 10 Rehabilitacja neurologiczna w warunkach stacjonarnych stabilny9 303143049 102372279 05769263 Tabela nr V.15. Informacje o osobach skreślonych w okresie od 2021 roku do 2023 roku z list oczekujących na wybrane świadczenia opieki zdrowotnej. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny13 1821 09916 4141 36818 3691 531 1Endoprotezoplastyka stawu kolanowego stabilny15 1231 26019 9141 66023 0511 921 pilny46 0983 84259 3364 94574 9646 247 2 Rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych stabilny42 0473 50447 9763 99847 6473 971 pilny1 6211352 2641894 330361 3Usunięcie migdałków podniebiennych stabilny11 52196017 9511 49623 2081 934 pilny19 7971 65022 5431 87923 6741 973 4Endoprotezoplastyka stawu biodrowego stabilny20 6341 72025 6842 14027 9592 330 pilny67356772641 04787 5Zabiegi na przegrodzie nosowej stabilny12 0491 00415 2501 27117 1431 429 163 Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny455 62937 969509 18942 432656 29454 691 6Fizjoterapia ambulatoryjna stabilny1 711 152142 5961 777 742148 1451 811 923150 994 pilny94 4397 870120 05110 004148 43212 369 7Świadczenia z zakresu kardiologii stabilny488 27940 690553 32946 111595 18249 599 pilny1 9221601 2681061 508126 8 Rehabilitacja pulmonologiczna w warunkach stacjonarnych stabilny5 2154357 1735988 959747 pilny845701 149961 646137 9Operacje palucha koślawego stabilny4 7143936 1365117 791649 pilny7 3216108 60971710 992916 10 Rehabilitacja neurologiczna w warunkach stacjonarnych stabilny5 9884997 4586227 906659 V.1.8.Komórki organizacyjne oraz świadczenia, w których nastąpiła w okresie od grudnia 2021 roku do grudnia 2022 roku zmiana liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys. osób Poniżej zaprezentowano dane dotyczące komórek organizacyjnych i świadczeń, w przypadku których nastąpił od grudnia 2022 roku do grudnia 2023 roku wzrost lub spadek liczby osób oczekujących zakwalifikowanych do kategorii medycznej „przypadek pilny” i „przypadek stabilny” o co najmniej 10 tys. osób. Największy wzrost liczby osób oczekujących wystąpił w przypadku świadczeń fizjoterapii ambulatoryjnej, świadczeń rezonansu magnetycznego oraz poradni okulistycznej i wyniósł odpowiednio: 208,6 tys. ,8 tys. i 51,1 tys. osób. W 2023 roku najwięcej osób skreślono dla kategorii medycznej ,,przypadek stabilny’’ z list oczekujących z powodu wykonania świadczenia w przypadku fizjoterapii ambulatoryjnej 1,8 mln osób, poradni stomatologicznej 1,4 mln osób, rezonansu magnetycznego 1,3 mln osób, poradni położniczo-ginekologicznej 1,2 mln osób, świadczeń z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu 1,1 mln osoby w poradni okulistycznej 1,1 mln osób. W porównaniu z 2022 r. wzrost liczby osób skreślonych dla tej kategorii medycznej z listy oczekujących z powodu wykonania świadczenia odnotowano w przypadku większości świadczeń i komórek organizacyjnych wykazanych w poniższej tabeli z wyjątkiem: poradni neurochirurgicznej, poradni gastroenterologicznej oraz świadczeń z zakresu onkologii, gdzie ta liczba zmniejszyła się odpowiednio o: 2,2 tys. osób, 2 tys. osoby i 24,1 tys. osób. 164 Tabela nr V.16. Wykaz komórek organizacyjnych, świadczeń opieki zdrowotnej, w przypadku których w ciągu roku, nastąpiła zmiana w skali kraju liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys. osób - według stanu na koniec grudnia 2021, 2022 i 2023 roku. Grudzień 2021Grudzień 2022Grudzień 2023 średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) średni czas oczekiwania (w dniach) Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) liczba osób oczekują- cych mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekują- cych mediana kwartyl trzeci liczba osób oczekują- cych mediana kwartyl trzeci Zmiana liczby osób oczekujących ogółem w grudniu 2022 r. w stosunku do grudnia 2023 r. pilny117 5773371182 8064797269 30768127 1Fizjoterapia ambulatoryjna stabilny540 18383143690 865112176812 978137213 208 614 pilny37 294223261 199243886 4093046 2 Świadczenia rezonansu magnetycznego stabilny135 0763758171 7764470216 4315186 69 865 pilny12 56602120 62523128 062941 3Poradnia okulistyczna stabilny333 69860117402 03676146445 74787160 51 148 pilny9 340213918 683295930 0154787 4Kolonoskopia stabilny70 1205593112 67879129148 421114170 47 075 pilny4 2360117 79121912 489626 5Poradnia dermatologiczna stabilny110 3482146137 1332759165 7773671 33 342 pilny20 912248229 631359244 96849130 6 Zakład/ośrodek rehabilitacji leczniczej dziennej stabilny66 8837921272 8579921890 680123248 33 160 pilny17 947143129 506183941 0332346 7 Świadczenia z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu stabilny135 7224167170 5254582189 8775089 308 79 pilny5 42813269 890173516 8852751 8Gastroskopia stabilny47 023365866 047467886 50468106 27 452 pilny24 341113637 408215349 2662763 9Poradnia neurologiczna stabilny206 4475186239 80762105251 75171121 23 802 pilny536002920046300 10Poradnia stomatologiczna stabilny214 596010269 899013293 371017 23 643 pilny1 131001 296001 30500 11 Poradnia położniczo- ginekologiczna stabilny104 942721133 355923155 9141026 22 568 pilny14 06491618 17591826 0911021 12 Świadczenia tomografii komputerowej stabilny87 013183899 4271940113 9772144 22 466 pilny7 62811012 94541518 832621 13 Poradnia otorynolaryngologiczna stabilny115 5341632148 5122244161 1302552 18 505 pilny10 1537814915 48310619524 834137249 14Poradnia neurochirurgiczna stabilny39 20012727343 88516529850 442210292 15 908 pilny22 053226031 403307339 6253586 15 Świadczenia z zakresu kardiologii stabilny175 50886145205 773105173212 901112188 15 350 pilny8 339277413 019419918 58579147 16Poradnia gastroenterologiczna stabilny60 9678815273 34312420382 107154234 14 330 pilny1 67512612 89814895 65550118 17Poradnia genetyczna stabilny15 2707217119 7945821430 325132218 13 288 pilny5 2198358 631166112 9142879 18Poradnia reumatologiczna stabilny50 480508756 9076911765 69581138 13 071 pilny8 299112812 148153715 3831941 19Poradnia urologiczna stabilny96 4055086102 97555102112 63160110 12 891 165 Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) Grudzień 2021Grudzień 2022Grudzień 2023 Zmiana liczby osób oczekujących ogółem w grudniu 2022 r. w stosunku do grudnia 2023 r. pilny11 339328017 4514311722 76156123 20 Świadczenia z zakresu endokrynologii stabilny108 841137234115 369172263122 896185295 12 837 pilny2 3233243 4998444 9711452 21Poradnia alergologiczna stabilny56 969488469 5957412580 66279137 12 539 pilny5 029288 43241011 637512 22Poradnia chirurgii ogólnej stabilny74 42592094 6671023103 5511227 12 089 pilny4 93642877 5264711911 28881150 23 Oddział otorynolaryngologiczny stabilny32 32712121536 14114122343 756172264 11 377 pilny228002650050600 24 Poradnia chirurgii stomatologicznej stabilny26 871103634 884175145 3222164 10 679 pilny748061 314081 18508 25 Świadczenia z zakresu onkologii stabilny34 386143148 385163736 2412039 -12 273 Tabela nr V.17. Informacje o osobach skreślonych w okresie styczeń – grudzień 2021, 2022 i 2023 r. z list oczekujących do komórek organizacyjnych, świadczeń opieki zdrowotnej, w przypadku których, porównując dane za grudzień 2022 r. i grudzień 2023 r., nastąpiła zmiana w skali kraju liczby osób oczekujących o co najmniej 10 tys. osób. Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny 455 62937 969509 18942 432656 29454 691 1Fizjoterapia ambulatoryjna stabilny 1 711 152142 5961 777 742148 1451 811 923150 994 pilny 396 74633 062528 56544 047677 29956 442 2 Świadczenia rezonansu magnetycznego stabilny 1 046 71287 2261 178 64598 2201 308 361109 030 pilny 62 2955 19194 3487 862139 60111 633 3Poradnia okulistyczna stabilny 932 03877 6701 054 03387 8361 162 58096 882 pilny 39 8973 32566 7745 56593 8127 818 4Kolonoskopia stabilny 227 88018 990292 84724 404340 84128 403 pilny 35 7042 97555 6034 63476 0566 338 5Poradnia dermatologiczna stabilny 673 04856 087749 83962 487808 81467 401 pilny 48 1444 01262 3915 19980 3646 697 6 Zakład/ośrodek rehabilitacji leczniczej dziennej stabilny 114 1479 512127 20010 600130 34810 862 pilny 151 48512 624217 38718 116290 21624 185 7 Świadczenia z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu stabilny 931 33377 6111 060 39888 3671 185 97398 831 pilny 44 3263 69466 3265 52788 1127 343 8Gastroskopia stabilny 283 44523 620318 27626 523346 85728 905 pilny 99 7998 317143 91211 993185 58215 465 9Poradnia neurologiczna stabilny 678 44356 537739 78461 649787 95165 663 pilny 5 8064845 7274776 641553 10 Poradnia stomatologiczna stabilny 1 133 59694 4661 321 405110 1171 495 406124 617 pilny 6 3445297 4486219 012751 11Poradnia położniczo-ginekologiczna stabilny 985 28482 1071 055 23187 9361 225 620102 135 pilny 220 11818 343273 94022 828324 94927 079 12 Świadczenia tomografii komputerowej stabilny 960 55580 0461 044 16687 0141 125 23793 770 166 Lp.Nazwa komórki organizacyjnej Kategoria medyczna (przypadek) Liczba osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia 2021 średnio miesięcznie 2021 2022 średnio miesięcznie 2022 2023 średnio miesięcznie 2023 pilny 61 5685 131103 1338 594139 18911 599 13Poradnia otorynolaryngologiczna stabilny 786 72665 561919 04976 587947 56478 964 pilny 13 8531 15421 3841 78225 9692 164 14Poradnia neurochirurgiczna stabilny 55 1014 59257 6534 80455 4054 617 pilny 94 4397 870120 05110 004148 43212 369 15Świadczenia z zakresu kardiologii stabilny 488 27940 690553 32946 111595 18249 599 pilny 19 3441 61225 6192 13531 3782 615 16Poradnia gastroenterologiczna stabilny 112 4799 373115 4689 622113 4449 454 pilny 4 3383627 11259310 322860 17Poradnia genetyczna stabilny 27 4682 28928 3632 36437 3663 114 pilny 18 4961 54126 0672 17232 9652 747 18Poradnia reumatologiczna stabilny 154 32412 860163 73713 645167 43713 953 pilny 34 6072 88454 5654 54777 6996 475 19Poradnia urologiczna stabilny 295 42224 619329 94927 496363 21230 268 pilny 94 4397 870120 05110 004148 43212 369 20 Świadczenia z zakresu endokrynologii stabilny 488 27940 690553 32946 111595 18249 599 pilny 13 7261 14419 3801 61524 7382 062 21Poradnia alergologiczna stabilny 201 89816 825221 02918 419235 34219 612 pilny 74 7536 229120 34510 029166 55713 880 22Poradnia chirurgii ogólnej stabilny 836 68669 724994 50982 8761 093 04491 087 pilny 11 11992715 7661 31421 3521 779 23Oddział otorynolaryngologiczny stabilny 52 2034 35062 6225 21964 6585 388 pilny 3 1982673 4412873 841320 24Poradnia chirurgii stomatologicznej stabilny 94 5857 882108 8559 071118 3339 861 pilny 20 0731 67325 4022 11727 4352 286 25Świadczenia z zakresu onkologii stabilny 299 60024 967339 83828 320315 68726 307 V.1.9.Przyczyny ograniczonej dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej Poniżej zostały przedstawione najczęstsze przyczyny wydłużonego czasu oczekiwania na następujące świadczenia: ambulatoryjnej opieki specjalistycznej do poradni: alergologicznej, gastroenterologicznej, dermatologicznej, genetycznej, neurologicznej, reumatologicznej, położniczo-ginekologicznej, chirurgii ogólnej, neurochirurgicznej, okulistycznej, otorynolaryngologicznej, urologicznej, onkologii, ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz świadczenia rezonansu magnetycznego, tomografii komputerowej, gastroskopii i kolonoskopii; szpitalne realizowane w oddziałach: otorynolaryngologicznych, chirurgii urazowo-ortopedycznej, neurochirurgicznych, gastroenterologicznych, reumatologicznych oraz świadczeń endoprotezoplastyki stawowej, zabiegów usunięcia migdałków podniebiennych i na przegrodzie nosowej oraz operacji palucha koślawego; 167 rehabilitacji leczniczej realizowane w świadczeniach z zakresu: rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych, zakłady/ośrodki rehabilitacji pulmonologicznej, fizjoterapii ambulatoryjnej, zakłady/ośrodki rehabilitacji leczniczej dziennej, rehabilitacji pulmonologicznej w warunkach stacjonarnych; realizowane w ramach opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień w: oddziałach leczenia zaburzeń nerwicowych, poradni dla osób z autyzmem dziecięcym, poradni leczenia nerwic, poradni psychogeriatrycznej, poradni zdrowia psychicznego; stomatologiczne realizowane w: poradni ortodontycznej, poradni chirurgii stomatologicznej, poradni stomatologicznej, poradni protetyki stomatologicznej, poradni stomatologicznej dla dzieci; opieki paliatywnej i hospicyjnej realizowane w: hospicjum domowym/zespole domowej opieki paliatywnej, hospicjum stacjonarnym/stacjonarnym ośrodku opieki paliatywnej, oddziałach medycyny paliatywnej, poradni medycyny paliatywnej, hospicjum domowym dla dzieci/zespole domowej opieki paliatywnej dla dzieci. Większość z przyczyn ograniczonej dostępności do świadczeń ma charakter ogólnokrajowy i jest związany m.in. z niewystarczająca liczbą lekarzy określonej specjalności np. geriatrów, psychiatrów, endokrynologów czy diabetologów dziecięcych, chociaż występują również przyczyny regionalne związane przede wszystkim z niewystarczającą liczbą miejsc udzielania danego rodzaju świadczeń. Należy zwrócić uwagę, że mimo zwiększającej się z roku na rok liczby osób skreślonych z powodu wykonania świadczenia, dostępność do świadczeń nie zwiększa się, o czym świadczy wzrastająca mediana średniego czasu oczekiwania i rosnąca liczba osób oczekujących. Mamy do czynienia z sytuacją, w której podaż nie nadąża nad popytem, gdzie zwiększająca się liczba udzielonych świadczeń nie nadąża za jednocześnie zwiększającą się liczbą osób oczekujących, co bezpośrednio skutkuje wydłużeniem czasu oczekiwania. Wśród najczęstszych przyczyn ograniczonej dostępności do powyższych świadczeń, można wyróżnić: zwiększające się zapotrzebowanie na niektóre rodzaje świadczeń, wynikające m.in. z czynników demograficznych – starzenie się ludności oraz wydłużanie przeciętnej długości życia co powodujące znaczne wzrosty liczby osób oczekujących np. na świadczenia rehabilitacyjne; niewystarczające nakłady finansowe na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej; preferowanie przez pacjentów placówek z określoną renomą lub też największych (najlepiej znanych) w rejonie/województwie, prowadzące do znacznych różnic między najdłuższymi a najkrótszymi kolejkami oczekujących w danym zakresie świadczeń, odnotowywane np. w przypadku zabiegów endoprotezoplastyk stawowych; niewystarczająca liczba lekarzy określonej specjalności (np. neurochirurgii, ortodoncji, psychiatrii dziecięcej, gastroenterologii, endokrynologii, okulistyki zabiegowej) w skali kraju lub danego regionu powodująca wydłużanie czasu oczekiwania na świadczenia 168 z danego zakresu albo brak zainteresowania zawieraniem umów z NFZ z uwagi na fakt znacznie wyższego wynagradzania w sektorze prywatnym; duża liczba pacjentów pozostających pod opieką poradni specjalistycznych dłużej niż wskazywałby na to postęp choroby lub dynamika procesu chorobowego, przez co osoby kontynuujące leczenie „blokują” miejsca dla kolejnych pacjentów. Długoletnie przebywanie pod opieką specjalisty zdiagnozowanych pacjentów widoczne jest m.in. na przykładzie świadczeń z zakresu endokrynologii, kardiologii. Pacjenci, których stan zdrowia nie wskazuje na konieczność stałych wizyt u lekarza specjalisty, nie są efektywnie przekazywani pod opiekę lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). zbyt pochopne lub niezasadne kierowanie pacjentów przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej do poradni specjalistycznych w sytuacjach, gdy dane schorzenie może być skutecznie leczone w POZ; brak zainteresowania świadczeniodawców możliwością zawarcia umów z NFZ na wykonywanie świadczeń, które mogłyby być realizowane w mniejszych miejscowościach, co utrudnia w nich dostęp do lekarzy; upowszechnienie wskazań i dostępności do świadczeń, np. badań tomografii komputerowej oraz rezonansu magnetycznego, jako podstawowych badań diagnostycznych, co powoduje stały wzrost zapotrzebowania na świadczenia i zwiększenie liczby oczekujących oraz czasu oczekiwania; kierowanie pacjenta na badania kosztochłonne bez wcześniejszego wykorzystania innych metod diagnostycznych; powolne wprowadzanie zasad/standardów postępowania w przypadku świadczeń z ograniczoną dostępnością np. pacjenci wpisywani w niektórych przypadkach zbyt wcześnie na listę oczekujących z powodu długiego czasu oczekiwania, co powoduje następnie wyznaczanie kolejnych terminów udzielenia świadczenia, blokując miejsca pozostałym pacjentom; tendencja do wzrostu liczby pacjentów kwalifikowanych przez lekarzy kierujących do kategorii medycznej „przypadek pilny” przy braku medycznego uzasadnienia w przypadku długich czasów oczekiwania na określone świadczenia; utrudniony kontakt pacjenta ze świadczeniodawcą np. w formie telefonicznej, co może ograniczać możliwość skutecznego odwoływania wizyt lub zmiany terminu. Skutkuje to przerwami w udzielaniu świadczeń i dezorganizuje pracę świadczeniodawców. wyznaczanie odległych terminów udzielenia świadczenia na życzenie pacjenta w oderwaniu od kolejności zgłoszeń, co przekłada się na wydłużenie średnich rzeczywistych czasów oczekiwania; niekorzystanie przez pacjentów ze wszystkich źródeł informacji o miejscach udzielania świadczeń – wielokrotnie pacjenci kierują się do znanych sobie placówek medycznych, nie wiedząc, że mogą uzyskać dane świadczenie w krótszym terminie u innego świadczeniodawcy; 169 błędy w sprawozdawczości z zakresu list oczekujących powodujące, że niekiedy wykazywane są dłuższe czasy oczekiwania i większe liczby osób oczekujących w związku z wykazywaniem osób wpisanych na wyodrębnioną kolejkę, np. endoprotezoplastykę stawową, także w kolejce do oddziału chirurgii urazowo-ortopedyczny (podwójne wpisywanie tego samego pacjenta do kilku kolejek). Błędy w sprawozdawczości z zakresu list oczekujących są na bieżąco wyjaśniane przez OW NFZ; niepodawanie lub nieaktualizowanie przez pacjentów numeru telefonu, co uniemożliwia im skuteczne odebranie informacji sms o zbliżającym się terminie udzielenia świadczenia, dla którego udostępniono taka usługę; brak limitów dla pacjentów pozostających kontrolnie pod opieką poradni specjalistycznych bez ustalonego planu leczenia. Wybrane działania związane z obowiązkiem sprawozdawczym z zakresu list oczekujących, podejmowane albo wnioskowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia w okresie objętym niniejszym opracowaniem w celu zminimalizowania zjawiska ograniczonej dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej: wprowadzenie opieki koordynowanej w POZ. 33,34 Koordynacja opieki nad pacjentem dotyczy schorzeń, z zakresu kardiologii, diabetologii, chorób płuc, alergologii i endokrynologii. Opieka koordynowana w POZ wiąże się z poszerzeniem listy badań diagnostycznych, które może zlecić lekarz rodzinny, wdrożeniem Indywidualnego Planu Opieki Medycznej, a także konsultację między lekarze POZ a lekarzem specjalistą. Rozwiązanie to pozwoli na szybsze i skuteczniejsze diagnozowanie i leczenie chorób przewlekłych, co wpłynie na zmniejszenie liczby osób oczekujących do specjalistów; zamiana współczynnika 3,2 na specjalny dodatek kwotowy do stawki kapitacyjnej za tzw. wielochorobowość dla świadczeniodawców realizujących umowy w zakresie lekarza POZ. 35 Dodatek jest zależny od liczby chorób przewlekłych zdiagnozowanych u pacjenta; monitorowanie obowiązku przekazywania informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia każdego dnia roboczego, z wyłączeniem sobót, niedziel oraz dni ustawowo wolnych od pracy; aktualizacja słownika uprawnień dodatkowych związanego z uprawnieniami do korzystania poza kolejnością ze świadczeń w podmiotach leczniczych; weryfikacja sprawozdawczości z zakresu harmonogramów przyjęć/list oczekujących; rozwój funkcjonalności Rejestru Endoprotezoplastyk; dostosowywanie elementów systemu sprawozdawczego do zmieniających się potrzeb związanych ze zmianami prawa powszechnie obowiązującego; 33 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 września 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1965). 34 Zarządzenie Nr 124/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 29 września 2022 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna wprowadzono nowy zakres świadczeń w poz.: świadczenia w budżecie powierzonym opieki koordynowanej. 35 Zarządzenie Nr 163/2022/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 grudnia 2022 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna. 170 prowadzenie monitoringu i analizowanie wykonywania świadczeń w celu znoszenia limitów na wybrane świadczenia. V.2.Geograficzna dostępność świadczeń opieki zdrowotnej według województw – w podziale na poszczególne zakresy tych świadczeń W poniższej tabeli przedstawiono dane dotyczące liczby zrealizowanych skierowań na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową, w poszczególnych oddziałach wojewódzkich NFZ w 2023 r. oraz wskaźnik dostępności niniejszych świadczeń w przeliczeniu na 10 tys. osób uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Tabela nr V.18. Dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe w 2023 r. w podziale na OW NFZ. Nazwa OW NFZ Ogółem liczba uprawnionych Liczba zrealizowanych skierowań w 2023 roku Wskaźnik na 10 tys. osób uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej Dolnośląski2 716 01143 607161 Kujawsko-Pomorski1 850 56029 350159 Lubelski1 881 93420 175107 Lubuski918 0209 294101 Łódzki2 294 61129 069127 Małopolski3 220 95743 209134 Mazowiecki5 466 45366 347121 Opolski830 99410 147122 Podkarpacki1 881 16918 00696 Podlaski1 049 90412 186116 Pomorski2 218 40321 25896 Śląski4 087 28657 337140 Świętokrzyski 1 082 38315 581144 Warmińsko- Mazurski1 221 57013 773113 Wielkopolski3 387 84241 334122 Zachodniopomorski1 505 14411 06974 Ogółem35 613 241441 742124 W poniższych tabelach przedstawiono dane dotyczące liczby osób, którym udzielono świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, w poszczególnych zakresach świadczeń w 2023 r. oraz wskaźniki dostępności do niniejszych świadczeń w przeliczeniu na 10 tys. osób uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przedstawienie danych dotyczących poszczególnych zakresów świadczeń w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny w osobnych tabelach wynika z ich odmiennej specyfiki w szczególności z faktu, iż dedykowane są one odrębnym grupom świadczeniobiorców. Tabela V.19. Dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju pomoc doraźna i transport sanitarny, w zakresie: świadczenia udzielane przez wyjazdowy zespół sanitarny typu „N” w 2023r. w podziale na OW NFZ. 171 Nazwa OW NFZOgółem liczba uprawnionych Liczba zrealizowanych skierowań w roku 2021 Wskaźnik na 10 tys. osób uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej Dolnośląski2 716 0114321,59 Kujawsko-Pomorski1 850 5603922,12 Lubelski1 881 9342721,45 Lubuski918 020800,87 Łódzki2 294 6113751,63 Małopolski3 220 9574691,46 Mazowiecki5 466 4531 0861,99 Opolski830 9941571,89 Podkarpacki1 881 1692241,19 Podlaski1 049 9041441,37 Pomorski2 218 4033891,75 Śląski4 087 2861 1802,89 Świętokrzyski 1 082 3831301,20 Warmińsko- Mazurski1 221 5702431,99 Wielkopolski3 387 8426471,91 Zachodniopomorski1 505 1441561,04 Ogółem35 613 2416 3761,79 W 2023 roku funkcjonowało łącznie 1 635 zespołów ratownictwa medycznego, w tym: 1 320 podstawowych zespołów ratownictwa medycznego (w tym 7 wodnych podstawowych zespołów ratownictwa medycznego) oraz 315 specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego. Ogólna liczba zespołów ratownictwa medycznego wzrosła w 2023 r. względem roku poprzedniego o 28 (1,74%), przy czym liczba specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego zmniejszyła się o 7, natomiast liczba podstawowych zespołów ratownictwa medycznego wzrosła o 35. Wskazane powyżej zmiany w liczbie zespołów ratownictwa medycznego wynikają z modyfikacji treści wojewódzkich planów działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne oraz konieczności przekwalifikowywania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego na zespoły podstawowe, z uwagi na brak personelu medycznego (lekarzy) niezbędnego do zapewnienia odpowiedniego ich funkcjonowania. 172 Tabela V.20. Liczba zakontraktowanych na 2023 rok zespołów ratownictwa medycznego w podziale na rodzaj zespołów oraz informacje, dotyczące ich dostępności w latach 2022-2023. Liczba zespołów ratownictwa medycznego* Rodzaj zespołu Liczba zespołów w 2022 r. Liczba zespołów w 2023 r. Liczba zespołów w 2023 r. w stosunku do liczby zespołów w 2022 r. Zespół ratownictwa medycznego podstawowy 1 2851 320102,72% Zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny 32231597,83% Razem1 6071 635101,74% Dostępność zespołów ratownictwa medycznego** Rodzaj zespołu2022 r.2023 r. Dostępność zespołów w 2023 r. w stosunku do dostępności zespołów w 2022 r. Zespół ratownictwa medycznego podstawowy 1 232,531 246,90101,17% Zespół ratownictwa medycznego specjalistyczny 322,32314,6797,63% Razem1 554,851 561,57100,43% *) Liczba zespołów ratownictwa medycznego nie uwzględnia informacji na temat rzeczywistego czasu funkcjonowania zespołów. Oznacza to, że zespoły funkcjonujące całodobowo przez cały rok powiększają tę liczbę w ten sam sposób co zespoły funkcjonujące czasowo lub okresowo. **) Dane dotyczące dostępności zespołów ratownictwa medycznego uwzględniają zarówno całkowitą liczbę zespołów ratownictwa medycznego jak i faktyczny czas ich funkcjonowania w skali roku. W powyższej tabeli przedstawiono także dane dotyczące dostępności zespołów ratownictwa medycznego w latach 2022-2023, która oprócz informacji na temat zespołów ratownictwa medycznego funkcjonujących całodobowo przez cały rok, uwzględnia również te, które funkcjonują czasowo, tj. przez cały rok ale krócej niż przez 24 godziny na dobę (zwykle przez 12 godzin na dobę), okresowo, tj. przez 24 godziny na dobę ale tylko w pewnym okresie roku (np. od czerwca do sierpnia) lub czasowo – okresowo, czyli krócej niż przez 24 godziny na dobę w pewnym okresie roku. Z powyższych danych wynika, że ogólna dostępność zespołów ratownictwa medycznego była w 2023 roku o 0,43% wyższa niż w 2022 roku, przy czym dostępność podstawowych zespołów wzrosła o 1,17%, natomiast dostępność specjalistycznych zespołów zmniejszyła się o 2,37%. Poniższa tabela przedstawia liczbę osób (w tys.) przypadającą na jeden zespół ratownictwa medycznego w poszczególnych województwach oraz liczbę zespołów ratownictwa medycznego przypadających na 10 tys. mieszkańców w poszczególnych województwach. Drugi z wymienionych powyższej wskaźników przyjmuje: najwyższe wartości w województwach: warmińsko-mazurskim (0,58), lubuskim (0,56) oraz zachodniopomorskim (0,51); najniższe wartości w województwach: małopolskim, mazowieckim oraz wielkopolskim – po 0,36. Średnia liczba zespołów ratownictwa medycznego w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców w skali kraju wyniosła w 2023 r. 0,41. 173 Tabela nr V.21. Liczba zakontraktowanych zespołów ratownictwa medycznego w 2023 r. w odniesieniu do ludności województw. OW NFZ Ludność w tys. os. (wg GUS stan na 31.12.2022 r.) Liczba ZRM w 2022 r. (z uwzględnieniem dostępności) Liczba osób (w tys.) przypadająca na jeden ZRM w 2022 r. Liczba ZRM w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców w 2022 r. Dolnośląski2 883,13112,0025,740,39 Kujawsko-Pomorski2 001,6794,0021,290,47 Lubelski2 017,8191,0022,170,45 Lubuski977,4955,0017,770,56 Łódzki2 370,37103,0023,010,43 Małopolski3 428,73123,4227,780,36 Mazowiecki5 509,35197,2027,940,36 Opolski939,4743,0021,850,46 Podkarpacki2 075,8391,9322,580,44 Podlaski1 140,6855,5020,550,49 Pomorski2 358,3291,5525,760,39 Śląski4 333,07167,0025,950,39 Świętokrzyski 1 173,2947,8324,530,41 Warmińsko- Mazurski1 362,4379,6717,100,58 Wielkopolski3 490,36126,0027,700,36 Zachodniopomorski1 636,2983,4719,600,51 Razem37 698,291 561,5724,140,41 Koszty świadczeń w pozostałych rodzajach świadczeń w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych Wykres nr V.1. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona przez oddziały wojewódzkie Funduszu na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.). w 2023 roku. 174 Największy wskaźnik wydatków w AOS w przeliczeniu na 10 tys. „swoich” uprawnionych na terenie całego kraju w 2023 r., podobnie jak w roku ubiegłym, osiągnął oddział podlaski (3 844 tys. zł). Wykres nr VII.2. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona przez oddziały wojewódzkie Funduszu na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju leczenie szpitalne w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. Na powyższym wykresie przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poniesiono w 2023 roku na rzecz uprawnionych z danego oddziału wojewódzkiego Funduszu łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń dla uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największy wskaźnik wykonania w leczeniu szpitalnym na 10 tys. mieszkańców, poniosły oddziały świętokrzyski (17 163 tys. zł) i lubelski (17 073 tys. zł). Wykres nr VII.3. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona przez oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. 175 Na powyższym wykresie przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poszczególne oddziały poniosły na leczenie uprawnionych w danym oddziale łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale wojewódzkim Funduszu. Największy wskaźnik wykonania w leczeniu psychiatrycznym i leczeniu uzależnień w 2023 r. osiągnął, podobnie jak w roku ubiegłym, lubuski oddział wojewódzki Funduszu (1 697 tys. zł). Wykres nr V.4. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona przez oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju rehabilitacja lecznicza w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. Na powyższym wykresie przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poniesiono na rzecz uprawnionych z danego oddziału łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń dla uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największy wskaźnik wykonania w rodzaju rehabilitacja lecznicza na 10 tys. ubezpieczonych w 2023 r. osiągnął, podobnie jak w roku poprzednim, podkarpacki oddział wojewódzki NFZ (2 083 tys. zł). Wykres nr V.5. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju leczenie stomatologiczne w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. 176 Na powyższym wykresie przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poniesiono na rzecz uprawnionych z danego oddziału wojewódzkiego Funduszu łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń dla uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największe koszty w leczeniu stomatologicznym w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w 2023 r. osiągnęły oddziały: lubelski (915 tys. zł), podlaski (869 tys. zł) i małopolski (834 tys. zł). Wykres nr V.6. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w profilaktycznych programach zdrowotnych w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. Na powyższym wykresie przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poniesiono na rzecz uprawnionych z danego oddziału wojewódzkiego Funduszu łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń dla uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największe koszty w profilaktycznych programach zdrowotnych w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w 2023 r. osiągnął oddział śląski (48 tys. zł) a najmniej oddział lubelski (15 tys. zł). Wykres nr V.7. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. 177 Powyższy wykres przedstawia koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poniesiono na rzecz uprawnionych z danego oddziału łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń dla uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największy wskaźnik wykonania w opiece paliatywnej i hospicyjnej w przeliczeniu na 10 tys. ubezpieczonych w 2023 r. osiągnęły oddziały: opolski 420 tys. zł, dolnośląski 414 tys. zł. i podkarpacki 398 tys. zł. Wykres nr V.8. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. Na powyższym wykresie przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. ubezpieczonych), które poniesiono na rzecz uprawnionych w danym oddziale łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczenia) oraz koszty świadczeń dla wszystkich uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największy wskaźnik wykonania w opiece długoterminowej na 10 tys. uprawnionych w 2023 r. osiągnęły oddziały: podkarpacki 1 136 tys. zł, opolski 1 029 tys. zł oraz śląski 973 tys. zł. Wykres nr V.9. Kwota refundacji kosztów leczenia poniesiona oddziały na rzecz uprawnionych w tym oddziale z uwzględnieniem wyjeżdżających w rodzaju świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych w poszczególnych oddziałach (tys. zł.) w 2023 roku. 178 Powyżej przedstawiono koszty świadczeń (w przeliczeniu na 10 tys. uprawnionych), które poniesiono na rzecz uprawnionych z danego oddziału łącznie (bez względu na miejsce udzielenia świadczeń) oraz koszty świadczeń dla uprawnionych rozliczone we „własnym” oddziale. Największy wskaźnik wykonania w świadczeniach zdrowotnych kontraktowanych odrębnie na 10 tys. uprawnionych w skali 2023 r. osiągnął, podobnie jak w roku ubiegłym, oddział kujawsko-pomorski (884 tys. zł). 179 VI.Opis organizacji Funduszu VI.1.Struktura organizacyjna Funduszu Fundusz jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną (art. 96 ust. 1 ustawy o świadczeniach). W skład Funduszu wchodzą centrala Funduszu i 16 oddziałów wojewódzkich Funduszu. W oddziałach wojewódzkich mogą być tworzone placówki terenowe na zasadach określonych w statucie Funduszu. W ramach struktury organizacyjnej Centrali Funduszu mogą być tworzone wydziały, działy, sekcje i samodzielne stanowiska, a w ramach struktury organizacyjnej oddziałów wojewódzkich Funduszu, oraz w strukturach placówek terenowych, mogą być tworzone działy, sekcje i samodzielne lub wieloosobowe stanowiska. Skład komórek organizacyjnych w Centrali Funduszu w 2023 roku zgodny był ze statutem NFZ. W celu zapewnienia świadczeniobiorcom właściwej dostępności do Funduszu, ułatwienia współpracy ze świadczeniodawcami oraz usprawnienia realizacji zadań, w oddziałach wojewódzkich Funduszu mogą być tworzone placówki terenowe: delegatury oddziału, punkty obsługi klientów oraz centra usług wspólnych. Delegatury oddziału oraz centra usług wspólnych tworzy i znosi Prezes Funduszu. Utworzenie delegatury oddziału wymaga złożenia do Prezesa Funduszu umotywowanego wniosku przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. Punkty obsługi klientów tworzy i znosi dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu, za zgodą Prezesa Funduszu. W celu zapewnienia koordynacji realizacji działań oraz doradztwa w zakresie spraw związanych z wykonywaniem zadań Prezes Funduszu może ustanowić swoich Pełnomocników. Zakres zadań komórek organizacyjnych Centrali Funduszu, w szczególności podział nadrzędności nad tymi komórkami pomiędzy Prezesem Funduszu i zastępcami Prezesa Funduszu, określa regulamin organizacyjny nadany przez Prezesa Funduszu. Organizację oddziałów wojewódzkich Funduszu oraz zakres ich zadań określają regulaminy organizacyjne nadane przez dyrektorów oddziałów wojewódzkich Funduszu, po uzyskaniu pozytywnej opinii Prezesa Funduszu. Rada Funduszu Rada Funduszu składa się z dziesięciu członków powoływanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, o których mowa w art. 99 ust. 1 ustawy o świadczeniach. W świetle obecnego brzmienia art. 100 ust. 1 ustawy o świadczeniach, do zadań Rady NFZ należy: −kontrolowanie bieżącej działalności Funduszu we wszystkich dziedzinach jego działalności, −uchwalanie: planu pracy NFZ na dany rok, rzeczowego planu wydatków inwestycyjnych, −opiniowanie: projektu planu finansowego na dany rok, systemu wynagradzania pracowników Funduszu, −przyjmowanie: sprawozdania z wykonania planu finansowego Funduszu, okresowych i rocznych sprawozdań z działalności Funduszu, 180 −podejmowanie uchwał w sprawach dotyczących majątku Funduszu i inwestycji przekraczających zakres upoważnienia statutowego dla Prezesa Funduszu oraz nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości stanowiących własność Funduszu, a także podejmowanie uchwał w sprawach, przeznaczenia zysku netto lub pokrycia straty netto za dany rok obrotowy, −kontrola prawidłowej realizacji planu finansowego Funduszu, −dokonywanie wyboru biegłego rewidenta do badania sprawozdania finansowego Funduszu, − występowanie do Prezesa Funduszu z wnioskiem o wszczęcie kontroli w zakresie, o którym mowa w art. 61a kontrole przeprowadzane przez Prezesa Funduszu ust. 1-3, − występowanie do Prezesa Funduszu o przeprowadzenie kontroli oddziału wojewódzkiego Funduszu, − wyrażanie opinii w sprawie kandydata na Prezesa Funduszu lub kandydatów na jego zastępców, − wyrażanie opinii w sprawie odwołania Prezesa Funduszu lub jego zastępców. Rada Funduszu obecnej kadencji 2020-2025 w 2023 r. obradowała łącznie na12 posiedzeniach, podjęła łącznie 31 uchwał, w tym 1 uchwałę w trybie korespondencyjnego uzgodnienia stanowisk (tryb obiegowy). Większość posiedzeń Rady Funduszu w 2023 r. miało charakter hybrydowy. Rada Funduszu w trakcie odbytych w 2023 roku posiedzeń, jak również i w trybie obiegowym między innymi: uchwaliła: Rzeczowy plan wydatków inwestycyjnych NFZ na 2024 r. oraz Plan Pracy Narodowego Funduszu Zdrowia na 2024 r, wyraziła opinie w sprawach: projektów zmian planu finansowego NFZ na 2023 r., projektu planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2024 r.; przyjęła: okresowe sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za IV kwartał 2022 r. oraz I, II i III kwartał 2023 r.; roczne sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za 2022 r.; sprawozdanie z wykonania planu finansowego NFZ za 2022 r.; rekomendacje stałego Zespołu Problemowego Rady NFZ do spraw kryteriów jakościowych w alokacji środków przeznaczanych na świadczenia opieki zdrowotnej; wyraziła zgodę na: zawarcie aneksów do umowy o świadczenie usługi infolinii Telefonicznej Informacji Pacjenta na rzecz NFZ; skorzystanie z prawa opcji przewidzianego w umowie o badanie sprawozdań finansowych NFZ, zawarcie aneksu do umowy na realizację inwestycji budowlanej na potrzeby Świętokrzyskiego OW NFZ, odpłatne obciążenie nieruchomości NFZ zlokalizowanej przy ul. Wolności 18 w Jeleniej Górze służebnością przesyłu, odpłatne obciążenie nieruchomości NFZ zlokalizowanej przy ul. Czartoryskiego 181 w Częstochowie służebnością przesyłu, podjęcie niezbędnych czynności i zawarcie umowy na usługi serwisowe dla rozwiązań firmy Cisco w Centrali i oddziałach wojewódzkich NFZ, zawarcie umowy najmu nieruchomości na potrzeby Wielkopolskiego OW NFZ, podjęcie niezbędnych czynności i zawarcie umowy na zakup usługi asysty technicznej i konserwacji (ATiK) dla oprogramowania Oracle posiadanego przez Zamawiającego, podjęcie czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego i zawarcie umowy na dostawę energii elektrycznej, dokonała kilku zmian rzeczowego planu wydatków inwestycyjnych NFZ na 2023 r.; podjęła decyzję o przeznaczeniu zysku netto NFZ za 2022 r.; dyskutowała na temat: przedstawionej przez Prezesa NFZ prognozy przychodów i kosztów NFZ na kolejne trzy lata (2024-2026); wyrażenia zgody na wszczęcie czynności w postępowaniu o zamówienie publiczne na wytworzenie i wdrożenie systemu do zarządzania relacjami z klientami (CRM); zapoznała się z informacjami Prezesa Funduszu na temat: funkcjonowania Departamentu Kontroli – podsumowanie okresu przejściowego, kierunek rozwoju; bieżącej sytuacji finansowej NFZ; dokonanych przez Prezesa NFZ zmianach w rzeczowym planie wydatków inwestycyjnych NFZ na 2022 r. i 2023 r.; zmian, które zostały zrealizowane w trakcie postępowania przetargowego na Integrację oprogramowania w ramach Budowy Zintegrowanego Systemu Informatycznego NFZ; rozliczenia świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju lecznictwo uzdrowiskowe z uwzględnieniem środków pobranych w okresie epidemii COVID-19; wyników badań doświadczeń klientów korzystających z usług Telefonicznej Informacji Pacjenta (TIP) oraz z obsługi bezpośredniej w salach obsługi klientów oddziałów wojewódzkich NFZ; obsługi skarg i wniosków w Centrali i oddziałach wojewódzkich NFZ za lata 2021-2022; sposobu wykorzystywania przez odziały wojewódzkie NFZ dodatkowej zwiększonej powierzchni nieruchomości biurowych; zakończonego badania sprawozdania finansowego NFZ za 2022 r.; zmian Specyfikacji Warunków Zamówienia w postępowaniu o zamówienie publiczne na dostawę energii elektrycznej na potrzeby jednostek NFZ; zawarcia aneksu nr 2 do umowy na Wdrożenie Systemu Wspomagania Zarządzania Zasobami SWZZ klasy ERP wraz z 4-letnim utrzymaniem; aneksów indeksacyjnych do umów 31-34/2019 o świadczenie usług subskrypcji i konserwacji Systemu Informatycznego Wspomagania Działalności NFZ; zmian w dokumentach, które zostały wprowadzone w trakcie trwania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na Wytwarzanie oprogramowania w ramach programu budowy systemu ZSI przez dedykowane Zespoły wytwórcze. Rada Funduszu w oparciu o przepisy Regulaminu działania Rady NFZ może również powoływać Zespoły Problemowe zajmujące się szczegółową analizą określonych obszarów działalności Funduszu, jak również szeroko pojętą problematyką świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. W związku z tym Rada Funduszu IV kadencji (2020- 2025) uchwałą Nr 18/2020/IV z dnia 16 grudnia 2020 r. powołała stały Zespół Problemowy 182 Rady Narodowego Funduszu Zdrowia do spraw kryteriów jakościowych w alokacji środków przeznaczonych na świadczenia opieki zdrowotnej. Celem tego Zespołu jest przeprowadzenie pogłębionej analizy oraz przedstawienie Radzie NFZ opinii i rekomendacji w sprawie wzrostu udziału kryteriów jakościowych w alokacji środków finansowych przeznaczanych na opiekę zdrowotną, stosowanych w szczególności do kontroli realizacji skuteczności działalności NFZ. W 2023 roku Zespół przedstawił Radzie Funduszu rekomendacje pt. „Założenia systemu benchmarkowania podmiotów leczniczych w zakresie jakości opieki zdrowotnej w rodzaju Podstawowa Opieka Zdrowotna”, które Rada przyjęła uchwałą. Prezes Funduszu Działalnością Funduszu kieruje Prezes Funduszu, który reprezentuje Fundusz na zewnątrz. Prezesa Funduszu powołuje minister właściwy do spraw zdrowia spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru po zasięgnięciu opinii Rady Funduszu. Minister właściwy do spraw zdrowia odwołuje Prezesa Funduszu po zasięgnięciu opinii Rady Funduszu. Minister właściwy do spraw zdrowia, na wniosek Prezesa Funduszu, po zasięgnięciu opinii Rady Funduszu, powołuje, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, zastępców Prezesa. Minister właściwy do spraw zdrowia odwołuje zastępców Prezesa na wniosek Prezesa Funduszu, po zasięgnięciu opinii Rady Funduszu. Zastępcę Prezesa do spraw służb mundurowych powołuje, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, minister właściwy do spraw zdrowia, na wspólny wniosek Prezesa Funduszu, Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz Ministra Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Rady Funduszu. Minister właściwy do spraw zdrowia odwołuje zastępcę Prezesa do spraw służb mundurowych na wspólny wniosek Prezesa Funduszu, Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz Ministra Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Rady Funduszu. Szczegółowe zakresy obowiązków zastępców Prezesa zostały określone w art. 102 ustawy o świadczeniach oraz statucie Funduszu. Rada oddziału wojewódzkiego Funduszu W oddziałach wojewódzkich NFZ działają rady oddziałów wojewódzkich Funduszu o charakterze opiniodawczo-nadzorczym. W jej skład wchodzi dziewięciu członków będących ubezpieczonymi zamieszkującymi na obszarze działania danego oddziału wojewódzkiego Funduszu, powoływanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia. Kadencja rady oddziału wojewódzkiego Funduszu trwa cztery lata, licząc od dnia pierwszego posiedzenia rady oddziału wojewódzkiego Funduszu. Pierwsze posiedzenie rady oddziału wojewódzkiego Funduszu zwołuje właściwy wojewoda. Przewodniczący rady oddziału wojewódzkiego Funduszu zaprasza do udziału w posiedzeniach rady oddziału wojewódzkiego Funduszu, w charakterze obserwatorów, przedstawicieli właściwej okręgowej rady lekarskiej, okręgowej rady pielęgniarek i położnych i okręgowej rady aptekarskiej, Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych oraz Krajowej Rady Fizjoterapeutów. Zadania rady OW NFZ zostały określone w art. 106 ustawy o świadczeniach. 183 Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu kieruje oddziałem wojewódzkim NFZ i reprezentuje go na zewnątrz w zakresie właściwości danego oddziału. Dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii rady oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz Prezesa Funduszu. Niewydanie opinii w terminie 14 dni jest równoznaczne z akceptacją kandydata na dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu albo zgodą na jego odwołanie. Zadania Dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu zostały określone w art. 107 ustawy o świadczeniach. Dyrektor OW NFZ współpracuje z organami jednostek samorządu terytorialnego, organizacjami świadczeniodawców i ubezpieczonych działającymi w danym województwie, w celu stałego monitorowania i zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych świadczeniobiorców na terenie danego województwa oraz prawidłowej realizacji zadań NFZ. VI.2.Stan zatrudnienia w centrali Funduszu i oddziałach wojewódzkich Funduszu Plan zatrudnienia ustalony na 2023 r., obowiązujący na koniec okresu sprawozdawczego dla Narodowego Funduszu Zdrowia, ukształtował się na poziomie 5 941,29 etatu. W porównaniu do 2022 r. został zwiększony o 27,48 etatu. Wzrost etatów (o 23) związany jest z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie nadania statutu NFZ, które przewiduje likwidację Departamentu Analiz i Innowacji i utworzenie Biura Partnerstwa Publicznego i Innowacji oraz Departamentu Analiz, Monitorowania Jakości i Optymalizacji Świadczeń. Niewielkie zmiany w planie odnotowano także w Oddziałach Wojewódzkich NFZ i niektórych komórkach organizacyjnych Centrali NFZ. Tabela nr VI.1. Plan zatrudnienia w Funduszu w podziale na osoby i etaty w latach 2022-2023. Planowane etaty Grupy2022 r.2023 r. Prezes Funduszu i zastępcy Prezesa4,004,00 Dyrektorzy i zastępcy dyrektora OW64,0064,00 pozostała kadra kierownicza932,15943,65 pracownicy administracyjni4 831,864 852,09 obsługa techniczna81,8077,55 Razem5 913,815 941,29 Przeciętne zatrudnienie w Narodowym Funduszu Zdrowia w 2023 r. wyniosło 5 612,6 etatu. W stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego odnotowano zmianę przeciętnego zatrudnienia o 47 etaty. Odnotowane zmiany w przeciętnym zatrudnieniu wynikają ze wspomnianych wyżej zmian organizacyjnych, naturalnej fluktuacji zatrudnienia, obsadzenia wakujących etatów oraz zatrudnienia pracowników na umowy na zastępstwa za osoby przebywające na urlopach macierzyńskich, rodzicielskich oraz długich zwolnieniach lekarskich. 184 Tabela nr VI.2. Przeciętne zatrudnienie w Funduszu w podziale na osoby i etaty w latach 2022-2023. Przeciętne zatrudnienie (etaty) Grupy2022 r.2023 r. Prezes Funduszu i zastępcy Prezesa2,672,00 Dyrektorzy i zastępcy dyrektora OW59,0756,71 pozostała kadra kierownicza907,66912,66 pracownicy administracyjni4 519,014 566,59 obsługa techniczna77,1974,64 Razem5 565,605 612,60 Średnie miesięczne wynagrodzenie 36 Średnie miesięczne wynagrodzenie w Funduszu na koniec okresu sprawozdawczego wyniosło 8 700,57 zł. Średnie miesięczne wynagrodzenie w Centrali wyniosło 11 300,64 zł, w oddziałach NFZ – 8 081,35 zł. Podane kwoty zawierają wynagrodzenia Prezesa Funduszu, jego zastępców oraz Dyrektorów oddziałów i ich zastępców Dyrektorów oddziałów i ich zastępców. Korpus kontrolerski – informacje o egzaminach przeprowadzonych w 2023 roku W 2023 r. przeprowadzono 4 sesje egzaminacyjne – zgodnie z obowiązkiem ustawowym egzamin był przeprowadzany raz na kwartał, w tym w: −I-III kwartale do egzaminu: zakwalifikowano łącznie 19 kandydatów (odpowiednio: 13, 3 i 3), przystąpiło 16 kandydatów (odpowiednio: 10, 3 i 3), −IV kwartale przeprowadzono 1 sesję egzaminacyjną - do egzaminu zakwalifikowano 3 kandydatów. Wszyscy kandydaci zakwalifikowani do egzaminu podjęli indywidualne decyzje o nieprzystąpieniu do egzaminu w tym terminie. Z powodu nieprzystąpienia żadnego z kandydatów egzamin ustalony w terminie 7-8.12.2023 r. nie odbył się. Natomiast przedmiotowy proces został zrealizowany zgodnie z obowiązkiem ustawowym i obowiązującymi w tym zakresie regulacjami wewnętrznymi. Proces został zakończony sporządzeniem protokołu końcowego, który został zatwierdzony przez Prezesa NFZ. Łączna liczba pracowników zatrudnionych w TWK wynosiła 457 osoby 37 , z czego 334 osoby to pracownicy realizujący kontrole/czynności sprawdzające. Z 334 pracowników TWK DK: 110 stanowiło powołanych kontrolerów (32,93%), 224 to osoby realizujące czynności kontrolne zgodnie z art. 61e ust. 2 ustawy o świadczeniach (67,07%). 36 Informacja sporządzona na podstawie ostatecznych danych do Sprawozdania Finansowego NFZ za okres 01.01-31.12.2023 z siedzibą w Warszawie. 37 Na podstawie danych z TWK wg stanu na 02.01.2024 r. 185 VI.3.Działania podejmowane w zakresie informatyzacji Funduszu, w tym realizowane projekty Rozwój systemów informatycznych jest procesem ciągłym, wymagającym stałego inwestowania i modernizacji w zakresie infrastruktury sprzętowej (serwery, macierze, urządzenia sieciowe i bezpieczeństwa), platformy wirtualizacyjnej i oprogramowania wspomagającego. Dlatego w 2023 roku kontynuowano projekty i inwestycje infrastrukturalne mające na celu usprawnienie funkcjonowania systemów informatycznych NFZ, dążące do podniesienia ich wydajności i dostępności oraz bezpieczeństwa przetwarzania danych. Za prawidłową realizację poniższych zadań odpowiedzialny jest Departament Informatyki Centrali NFZ. Stałym zadaniem Departamentu Informatyki jest utrzymanie w ruchu całego systemu informatycznego Funduszu, włączając w to nadzór nad systemami OW NFZ. Wiąże się to z koniecznością administrowania i monitorowania wszystkich elementów składających się na ten system. Obejmuje to zarówno serwery, dedykowane pamięci masowe, sieciowy sprzęt teleinformatyczny, oprogramowanie systemowe jak i warstwę aplikacji użytkowych. Dla realizacji tych zadań niezbędne jest przeprowadzenie kilkudziesięciu postępowań o zamówienie publiczne na nabycie poszczególnych składników systemu i towarzyszących im usług wsparcia, ale także regularne kontrolowanie i rozliczanie zawartych umów. Niezależnie od działań związanych ze stałą pielęgnacją systemu odbywa się także ciągły proces jego rozwoju wywołany zmianami w otoczeniu prawnym, to jest w ustawach, rozporządzeniach Ministra Zdrowia i zarządzeniach Prezesa NFZ, a także dążeniem do poprawy efektywności jego działania. Poniżej przedstawiono te prace w postaci najważniejszych projektów i grup zadań. VI.3.1.Systemy informatyczne Wdrożenie eZlecenia – elektronicznego zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne i zlecenie naprawy wyrobu medycznego W pierwszym półroczu 2023 r. NFZ wspólnie z Ministerstwem Zdrowia wypracował ostateczny zakres danych wzoru zalecenia i wzoru naprawy (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 maja 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne oraz zlecenia naprawy wyrobu medycznego Dz. U. 2023 poz. 1127). Opublikowana została także zmiana ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. 2023 r. poz. 826 ).Fundusz prowadził intensywne prace nad udostępnieniem zmian usług eZWM oraz przygotowaniem środowiska testowego. Etap ten został uruchomiony z wyprzedzeniem (kwiecień 2023 r.), aby twórcy oprogramowania oraz wystawiający zlecenia przygotowali się do planowanego wdrożenia. Nowe funkcjonalności to przede wszystkim pełna elektroniczna obsługa wystawienia i realizacji zlecenia. Wprowadzono m.in. podpisywanie elektroniczne dokumentu przez osobę wystawiającą. Zrezygnowano również z podpisu osoby wydającej i odbierającej wyrób medyczny (etap realizacji). Umożliwiono wysyłanie pacjentowi za pośrednictwem SMS/e-mail danych identyfikacyjnych o wystawionym zleceniu albo wydrukowanie tych danych w formie skróconej informacji dla pacjenta. We współpracy z Centrum e-Zdrowia (CeZ) udostępniono na koncie pacjenta w IKP dane o wystawionych 186 i realizowanych zleceniach. Dzięki tym działaniom cały proces jest w pełni elektroniczny, a zakres danych na zleceniu skrócony. Zgodnie z przepisami, 1 lipca 2023 r. NFZ udostępnił produkcyjnie funkcjonalności umożliwiające wystawianie eZLeceń na wyroby medyczne i eZleceń naprawy - aplikacja ap- zz i usługi eZWM. Dodano obsługę nowego, skróconego wzoru zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne i zlecenia naprawy wyrobu medycznego. Od 1 lipca do 30 września trwał okres przejściowy, w którym wystawianie eZleceń było nieobowiązkowe. W tym czasie możliwe było wystawienie zlecenia w formie papierowej, ale na nowym wzorze zlecenia. Dzięki temu, zarówno świadczeniodawcy jak i dostawcy oprogramowania dla świadczeniodawców zyskali dodatkowy czas na dostosowanie się do zmian. Od 1 października wprowadzono wyłącznie elektroniczną obsługę zleceń. Oprócz wytężonych prac nad wdrożeniem eZlecenia trwały także przygotowania do wprowadzenia nowego, zoptymalizowanego modelu rozliczania ZPO. Dotychczasowe komunikaty XML: ZPOSP, R_UMX, FAKT/RACH/NOTA zastąpiono jednym komunikatem XML ZPOZR (zestawienie refundacyjne zaopatrzenia w wyroby medyczne). Zmiany miały na celu zoptymalizowanie procesu rozliczania poprzez zastąpienie kilku komunikatów jednym, zbiorczym. Bazę do rozliczenia stanowi system eZWM, gdzie gromadzone są wszystkie dane o wystawionym i zrealizowanym zleceniu. W IV kwartale 2023 r. uruchomiony został pilotaż tego rozwiązania. Produkcyjne wdrożenie zmian modelu rozliczania zaplanowano na 2024 r. Równocześnie Fundusz uruchomił prace nad stworzeniem usług dla tego obszaru, które umożliwiają świadczeniodawcom wykorzystanie systemów zewnętrznych do rozliczania i integrację z NFZ. Listy oczekujących W związku z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 28 czerwca 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1245) dostosowano aplikację AP-KOLCE, komunikat KOL, interfejs usługowy KOLCE, aby świadczeniodawca mógł oznaczyć: miejsca, w których świadczenia z zakresu kolonoskopii i gastroskopii wykonuje także w znieczuleniu, w jakich przedziałach wiekowych realizuje świadczenia także dzieciom w komórkach dla dorosłych. Niezbędnym było również dostosowanie komunikatu XML LIOCZ i SWIAD (zarządzenie 164/2023/DI Prezesa NFZ zmieniające zarządzenie w sprawie ustalenia jednolitego pliku sprawozdawczego w postaci szczegółowych komunikatów sprawozdawczych XML), aby umożliwić prawidłowe sprawozdawanie danych do Funduszu. Zmiany w obszarze sprawozdawczości i rozliczeń W 2023 roku, opierając się na zmianach legislacyjnych, dostosowano przepisy zarządzeń określających zakres danych i zasady przekazywania przez świadczeniodawców do NFZ komunikatów danych sprawozdawczych i rozliczeniowych. 10 listopada 2023 r. opublikowano zarządzenie nr 163/2023/DI Prezesa NFZ w sprawie szczegółowego komunikatu XML dotyczącego przekazywania dokumentów rozliczeniowych w postaci dokumentu elektronicznego. Publikacja zastąpiła obowiązujące w tym zakresie 187 zarządzenie nr 39/2022/DI Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2022 r. Zarządzenie określa komunikaty XML stosowane do rozliczania świadczeń opieki zdrowotnej i zasady wymiany informacji pomiędzy świadczeniodawcami a NFZ. Zmiany spowodowane były głównie zaplanowanym na 2024 r. wdrożeniem nowego modelu rozliczania w ZPO. Dodano nowy komunikat XML ZPOZR (zestawienie refundacyjne zaopatrzenia w wyroby medyczne). Natomiast w komunikatach XML R_UMX i FAKT/RACH/NOTA określono datę końcową stosowania ich dla rozliczania świadczeń w zakresie zaopatrzenia w wyroby medyczne (31 grudnia 2023 r.). W tym samym terminie, czyli 10 listopada 2023 r. opublikowane zostało także zarządzenie nr 164/2023/DI Prezesa NFZ zmieniającego zarządzenie w sprawie ustalenia jednolitego pliku sprawozdawczego w postaci szczegółowych komunikatów sprawozdawczych XML. Publikacja zarządzenia zmieniła brzmienie zarządzenia nr 128/2021/DI Prezesa NFZ z dnia 1 lipca 2021 r. Zarządzenie określa komunikaty XML stosowane do sprawozdawania danych o wykonanych świadczeniach opieki zdrowotnej i zasady wymiany informacji pomiędzy świadczeniodawcami a NFZ. Najważniejsze zmiany wprowadzone w zarządzeniu wynikały z konieczności dostosowania komunikatów XML do aktualnego stanu prawnego i dotyczyły: 1.Komunikatu świadczeń ambulatoryjnych i szpitalnych (XML SWIAD): −zmodyfikowano strukturę danych charakteryzujących rozpoznany nowotwór złośliwy (na podstawie §3 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych; Dz. U. z 2022 r. poz. 434 z późn.zm.), −umożliwiono sprawozdawanie przez świadczeniodawców realizujących umowy POZ kodów chorób wg klasyfikacji ICD (na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych; Dz.U. z 2024 r. poz. 173), −dodano atrybut data-do-wylicz-sr-czasu pozwalający na wyliczenie średniego rzeczywistego czasu oczekiwania na udzielenie świadczenia (na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 28 czerwca 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych; Dz.U. z 2023 r. poz. 1245), −dodano opis dla atrybutów czas-przyj; data-do; czas-wypis pozwalający na przekazywanie danych dla świadczeń udzielonych w Izbie Przyjęć po 31.12.2023 r. oraz atrybut nfz:kategoria-pilnosci (na podstawie §6 ust. 9 rozporządzenia z dnia 27 czerwca 2029 r. w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1225). 188 2.Komunikatu Zaopatrzenia w wyroby medyczne (XML ZPOSP): −wprowadzono wyłączenie stosowania komunikatu dla świadczeń udzielonych po 31 grudnia 2023 r. 3.Komunikatu o listach oczekujących (XML LIOCZ): −zmieniono format dla atrybutu wersja elementu lista-oczek, −dodano element dzieci-przedzial-wieku dot. przedziału wiekowego, w których są udzielane świadczenia dzieciom w komórce dla dorosłych, −dodano element term-dzieci-przedzial-wieku dot. informacji o dopuszczalnym wieku dzieci, dla których placówka realizuje świadczenia, −dodano wyjaśnienia dla elementu lista-termin. Zmiany w komunikacie XML LIOCZ wprowadzono na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z 28 czerwca 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1245). Wsparcie SI NFZ w realizacji zalecanych szczepień ochronnych w aptece Dnia 1 listopada 2023 r. weszły w życie przepisy ustawy z 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1938) i zarządzenia nr 155/2023/DGL Prezesa NFZ z dnia 31 października 2023 r. w sprawie warunków zawierania i realizacji umów na realizację zalecanych szczepień ochronnych w aptece (z późn.zm). Powyższe akty prawne były podstawą do zawierania umów z podmiotami prowadzącymi apteki ogólnodostępne i rozliczania wykonania zalecanych szczepień ochronnych w aptekach ze środków publicznych. Fundusz udostępnił wsparcie systemowe do obsługi zalecanych szczepień ochronnych w aptekach. Przygotowane zostały funkcjonalności, które pozwoliły oddziałom wojewódzkim NFZ zdefiniować i ogłosić postępowania w celu umożliwienia składania wniosków podmiotom prowadzącym aptekę, zainteresowanym podpisaniem umowy. Za pośrednictwem Portalu SZOI/Portalu Świadczeniodawcy apteki mogły uzupełnić dane niezbędne do zawarcia i realizacji umowy. Przygotowano i zaimplementowano w systemie odpowiednie szablony dokumentów, załączniki oraz skonfigurowano słowniki. Ustalono, że sprawozdawanie danych do NFZ będzie odbywać się za pośrednictwem komunikatu XML SWIAD natomiast rozliczenie będzie prowadzone według standardowego procesu funkcjonującego w innych rodzajach świadczeń. Zadanie wymagało współpracy Funduszu z Centrum eZdrowia, Rządową Agencją Rezerw Strategicznych, Ministerstwem Zdrowia i innymi instytucjami biorącymi udział w procesach. NFZ prowadził szczegółową kampanię informacyjną dla aptek z wykorzystaniem prezentacji, instrukcji czy webinarów. Na 2024 r. zaplanowane zostało wdrożenie elektronicznego wnioskowania o umowę dla tego obszaru. 189 Ryczałt PSZ System informatyczny był na bieżąco dostosowywany do zmian przepisów wprowadzonych rozporządzeniami Ministra Zdrowia (odpowiednio z dnia 13 grudnia 2022 r., 14 kwietnia 2023 r. oraz z dnia 28 czerwca 2023r.) zmieniającymi rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania ryczałtu systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Na mocy nowelizacji w/w rozporządzenia przygotowano system między innymi do uwzględnienia w procesie wyliczania ryczałtu PSZ zmienionych definicji parametrów: Bl i B+l, AL, Ul. Z początkiem drugiego kwartału 2023r. modyfikacja objęła sposób wyznaczania współczynnika AN, zmianę sposobu wyznaczania współczynnika korygującego ql, uwzględnienie zmiany wykazu świadczeń opieki zdrowotnej wymagających ustalenia odrębnego sposobu finansowania. W połowie roku system informatyczny był ponownie aktualizowany pod kątem zmian w algorytmie obliczania ryczałtu. W procesie wyliczania ryczałtu PSZ na 2023 r. uwzględniono współczynnik Dl dla szpitali, dodatkowe zwiększenia Jl,i+1 na 2023 r., zmiany ceny jednostki sprawozdawczej ryczałtu PSZ, wyznaczenie ATI z uwzględnieniem wprowadzenia współczynników korygujących od 1 lipca 2023 r. dla wskazanych produktów oraz zmiany w wycenie świadczeń finansowanych ryczałtem w umowach PSZ. Wprowadzane zmiany w SI NFZ służyły prawidłowemu wyliczeniu ryczałtu PSZ zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zapewnieniu sprawnej obsługi wniosków świadczeniodawców o wypłatę należnych kwot. Obsługa skierowań w postaci elektronicznej w Systemie Obsługi Lecznictwa Uzdrowiskowego SOLU Od 1 lipca 2023 r. została wprowadzona pełna elektronizacja obsługi skierowań na leczenie uzdrowiskowe, zgodnie z rozporządzeniami Ministra Zdrowia. System informatyczny NFZ został przygotowany do przyjmowania e-skierowań. Umożliwiono przekazywanie do systemu SOLU wystawionych przez lekarza kierującego skierowań w postaci elektronicznej, za pośrednictwem usług sieciowych z systemu Centrum eZdrowia. Dla operatorów NFZ w systemie SOLU udostępniono funkcjonalności pozwalające na rejestrację i dalszą obsługę e- skierowań. Została także zapewniona za pomocą usług sieciowych możliwość przekazywania zwrotnie do systemu CeZ informacji o statusie danego skierowania oraz powiązanej z nim korespondencji. W systemie SOLU udostępniono również obsługę informacji od pacjenta - elektronicznej formy przekazania przez świadczeniobiorcę pism, uwag czy wniosków kierowanych do OW NFZ, które dotyczą skierowania na leczenie uzdrowiskowe lub rezygnacji z potwierdzonego terminu realizacji. W przypadku poprawnej rejestracji takiej informacji w systemie IKP przez świadczeniobiorcę jest ona przekazywana do systemu SOLU za pośrednictwem usług sieciowych. Elektroniczne wnioskowanie o umowę POZ W 2023 roku nastąpiło wdrożenie funkcjonalności umożliwiającej pełną obsługę elektroniczną procesu wnioskowania w Podstawowej Opiece Zdrowotnej. Wsparcie systemu dotyczyło obsługi wniosków o umowę POZ we wszystkich wariantach wniosku , zarówno o nową umowę i jaki o uzupełnienie przedmiotu istniejącej umowy. Obsługa elektronicznych wniosków o umowę POZ została wprowadzona we wszystkich postępowaniach prowadzonych przez oddziały wojewódzkie NFZ od dnia wejścia w życie zarządzenia Prezesa NFZ 190 nr 99/2023/DSOZ z dnia 29 czerwca 2023 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna. Została przygotowana aplikacja ofertowa, umożliwiając generację plików cyfrowych z danymi wniosku, danymi oświadczeń oraz załączników do wniosku. W Portalu NFZ udostępniono świadczeniodawcom funkcjonalność umożliwiającą złożenie, uzupełnienie czy wycofanie wniosku. Po wdrożeniu tych funkcjonalności możliwe stało się przekazanie przez świadczeniodawców za pośrednictwem Portalu NFZ elektronicznego pliku oferty/wniosku podpisanego cyfrowo i jego zapisanie w repozytorium plików. Odpowiednio zostały również zmodyfikowane funkcjonalności umożliwiające rejestrację i weryfikację oferty po stronie systemu oddziału wojewódzkiego NFZ. Umożliwiono przekazanie informacji do świadczeniodawcy o pozytywnej ocenie lub odrzuceniu wniosku stosownym komunikatem na Portalu NFZ, po przeprowadzonej weryfikacji elektronicznego wniosku przez oddział wojewódzki NFZ. Na rok 2024 r. zaplanowano udostępnienie elektronicznego wnioskowania o zawarcie umowy w innych rodzajach świadczeń. Elektroniczny System Monitorowania Programów Lekowych (SMPT) Funkcjonowanie SMPT uregulowane jest w art. 188c ustawy o świadczeniach. Określono w nim obowiązek tworzenia i aktualizowania elektronicznego systemu monitorowania programów lekowych. Zgodnie z przedmiotowym przepisem ustawy o świadczeniach, NFZ ma obowiązek dostosować SMPT w zakresie nowych programów lekowych oraz zmian w opisach realizowanych programów lekowych (np. dodania nowych leków w programie), w nieprzekraczalnym terminie 4 miesięcy od dnia opublikowania obwieszczenia refundacyjnego MZ wprowadzającego te zmiany. Obwieszczenia refundacyjne Ministra Zdrowia publikowane są co dwa miesiące. Na ich podstawie w 2023 roku otwarto 98 zgłoszeń (w tym również nadzory autorskie) obejmujących budowę lub modyfikację rejestrów SMPT dla programów lekowych, z czego 7 inicjowało budowę nowych rejestrów, a 92 zgłoszeń dotyczyło modyfikacji już istniejących rejestrów, w tym również dodania nowych substancji czynnych do programów lekowych. System Monitorowania Programów Lekowych (SMPL) W ramach P1, gabinet.gov.pl zbudowano SMPL (System Monitorowania Programów Lekowych), który ma być następcą funkcjonującego w NFZ SMPT (System Monitorowania Programów Terapeutycznych). We wrześniu 2023 umożliwiono świadczeniodawcom rejestrowanie w SMPL pacjentów w ramach programu lekowego „Guzy lite\" jako pilotaż docelowego rozwiązania. Sukcesywnie programy lekowe będą migrowane do nowego rozwiązania a po ustanowieniu aktów prawnych kolejne programy lekowe będą uruchamiane już w systemie SMPL. Zintegrowany System Informatyczny Narodowego Funduszu Zdrowia (ZSI) W zakresie Programu Budowy Zintegrowanego Systemu Informatycznego Narodowego Funduszu Zdrowia (ZSI) kontynuowano prace w zmienionej formule realizacyjnej. Został zakończony projekt Feniks, który dostarczył produkty bazowe do realizacji Programu Budowy. 191 W tym: architektura procesów AS-IS oraz TO-BE, wysokopoziomowa architektura aplikacji ZSI, założenia technologiczne (bazowy stos technologiczny) wraz z wytycznymi dla procesów wytwarzania i implementacji oprogramowania, metodyka prowadzenia analizy biznesowo- systemowej, zarządzanie dokumentacją i produktami ZSI. Zrealizowano projekt StyleGuide opisujący założenia oraz tworzący bazę ikonograficzną wraz z kodami źródłowymi bibliotek dla budowy interfejsu użytkownika ZSI NFZ. Podpisano umowy realizacyjne z wykonawcami korespondujące ze zmienioną koncepcją realizacyjną Programu Budowy. Umowa na przeprowadzenie analizy procesów wraz z ich optymalizacją oraz prowadzenie analiz biznesowo-systemowych obszarów ZSI została podpisana 8 marca 2023 r. Umowa ramowa na wytwarzanie i implementację oprogramowania (z dwoma wykonawcami) została podpisana 17 sierpnia 2023 r. Natomiast umowa na integrację ZSI wraz z nadzorem jakości i testami podpisana została w dniu 29 sierpnia 2023 r. Tym samym od września 2023 Program ZSI rozpoczął funkcjonowanie z pełnym wymaganym zakresem zasobów. W ramach podpisanych umów zrealizowano w 2023 roku między innymi: analizę procesów AS-IS oraz TO-BE wraz z harmonogramem i oceną czasową zadań analitycznych dla Programu Budowy ZSI. W zakresie wytwarzania przygotowano i zaimplementowano szereg interfejsów z obecnym systemem informatycznym oraz mechanizmy migracji danych pomiędzy starym i nowym systemem. Integrator w zakresie jednego z pierwszych zleceń, opracował wysokopoziomowy model wizji architektury korporacyjnej ZSI, który jest spójnie powiązany z wymaganiami architektonicznymi, pryncypiami i architekturą aplikacji. Ponadto, Integrator świadczy wsparcie w zarządzaniu całością architektury korporacyjnej NFZ, we współpracy z zamawiającym oraz innymi wykonawcami mające na celu wytworzenie wysokiej jakości oprogramowanie ZSI NFZ Jednocześnie w strumieniach równoległych do głównego strumienia wytwarzania ZSI zrealizowano umowę na wytworzenie Centrum Słowników – dedykowanego modułu dla utrzymywania wartości referencyjnych dla całego ZSI, współpracującego z danymi referencyjnymi systemu eZdrowia oraz innych słowników zewnętrznych (np. Teryt, kody pocztowe etc). Rok 2023 to także kolejny rok intensywnej współpracy z ramach integrowania systemów obszaru eZdrowia w tym z Centrum eZdrowia. We wrześniu 2023 uruchomiono pilotaż pierwszego programu lekowego realizowanego już w nowym Systemie Monitorowania Programów Lekowych (SMPL), który docelowo zastąpi obecnie eksploatowany system SMPT. W trakcie realizacji jest projekt eHemofilia, który w niedługim czasie uporządkuje przepływ informacji w zakresie zamawiania i dystrybucji czynników krwi. Ponadto w ramach działań integracyjnych systemów informatycznych eZdrowia rozpoczęto pilotaż zmian dotyczący obszaru deklaracji POZ z wykorzystaniem eGabinet oraz wykorzystania danych o zdarzeniach medycznych przekazywanych do systemu P1 w procesach rozliczeniowych NFZ. Opracowanie modelu kompleksowego systemu obsługi relacji z klientami CRM W zakresie projektu CRM zostały podjęte decyzje kierunkowe o włączeniu realizacji projektu do głównego strumienia Programu Budowy ZSI oraz realizacji kolejnych etapów projektu w oparciu o zasoby umowy ramowej na wytwarzanie. System CRM jako centralny system 192 wspierający obsługę klientów będzie wykorzystywany przez wszystkich pracowników organizacji, którzy w zakresie swoich obowiązków mają obsługę spraw klientów. Intensywna współpraca ze wszystkimi interesariuszami projektu, służy zbudowaniu systemu spełniającego bieżące i przyszłe potrzeby pracowników, organizacji oraz klientów Funduszu. System do zarządzania relacjami z klientami będzie wspomagał i optymalizował procesy obsługi klientów. Umożliwi scentralizowaną rejestrację kontaktów, pogrupowanie danych oraz informowanie o statusie bieżących spraw klienta we wszystkich obszarach zarządzanych przez NFZ. Finalny produkt pozwoli na monitorowanie spraw klienta w czasie rzeczywistym z rejestracją i weryfikacją czasu potrzebnego na realizację poszczególnych etapów procesów. Pierwszym produktem projektu był system BTA, czyli centralny system do zarządzania danymi klientów NFZ. Dane zgromadzone w systemie to dane personalne, adresowe oraz kontaktowe (numer telefonu, adres e-mail). Do tej pory dane te były rozproszone w wielu niepowiązanych ze sobą systemach. Głównym źródłem danych zgromadzonych w BTA jest CWU. To stamtąd są codziennie importowane dane personalne, adresowe i kontaktowe klientów. Zebranie danych kontaktowych klientów w jednym systemie stanowi bazę dla dalszych działań profilaktycznych m.in. informowania ich o dostępnych programach czy wydarzeniach profilaktycznych za pośrednictwem wiadomości SMS lub e-mail. VI.4.Wybrane projekty realizowane przez Fundusz Projekt CIRCE-JA 38 Joint Action on Transfer of Best Practices in Primary Care (CIRCE-JA), czyli Wspólne Działania – Transfer Najlepszych Praktyk w Podstawowej Opiece Zdrowotnej realizowany jest od 1 lutego 2023 r. w ramach programu EU4HEALTH. Program UE dla zdrowia na lata 2021-2027 (EU4HEALTH) ma na celu poprawę i wspieranie zdrowia w Unii Europejskiej oraz wzmocnienie systemów opieki zdrowotnej. Podstawowa opieka zdrowotna jest częścią zaleceń dla poszczególnych krajów od 2019 r. i 2020 r. Koordynacja w dziedzinie zdrowia między krajami europejskimi będzie chronić ludzi w normalnych czasach i kryzysach zdrowotnych. Ogólnymi celami Joint Action jest skuteczne przekazywanie i wdrażanie wybranych najlepszych praktyk między państwami członkowskimi w oparciu o metodykę opartą na dowodach naukowych, zwiększenie zdolności państw członkowskich w zakresie wdrażania innowacyjnych modeli opieki zdrowotnej w podstawowej opiece zdrowotnej oraz wzmacnianie transformacji systemu opieki zdrowotnej na tym poziomie opieki. Ponadto działania w zakresie transferu wiedzy i współpracy partnerskiej będą wspierać proces transferu i wdrażania, w tym szeroki zakres działań (np. dialogi polityczne, warsztaty, wizyty i oddelegowanie pracowników, doradztwo ekspertów, programy wzajemnego uczenia się i partnerskiego uczenia się itp.), a także monitorowanie i ocenę wdrażania pilotażowego. W sprawozdaniu zostanie przedstawiony proces przekazywania i wdrażania, uwzględniający główne elementy 38 https://circeja.nfz.gov.pl/ (strona zarządzana przez NFZ w ramach realizacji pakietu WP2). Strona po polsku (w trakcie budowy): https://centrumwiedzy.nfz.gov.pl/552,circe-ja 193 i zalecenia dotyczące jego powodzenia. Najlepsze praktyki zostały wybrane ze względu na ich sukces i skuteczność w lokalnych regionach rozwoju. Wykres nr VI.1. Uczestnicy projektu CIRCE-JA. Beneficjenci i podmioty stowarzyszone (AE) reprezentują europejskie systemy i usługi opieki zdrowotnej bezpośrednio związane z ogólnym celem niniejszego JA, będąc właścicielami lub realizatorami BP (Best Practices – Dobrych Praktyk). CIRCE-JA skutecznie przeniesie i wdroży wybrane najlepsze praktyki (BP) w podstawowej opiece zdrowotnej wśród europejskich państw członkowskich (PC). Celem projektu jest skuteczne przeniesienie (wdrożenie, zatwierdzenie i utrzymanie) z czterech państw członkowskich (Belgia, Portugalia, Słowenia i Hiszpania) do 45 ośrodków wdrożeniowych z 12 państw członkowskich, w których występują istotne różnice strukturalne, organizacyjne i instytucjonalne pod względem stanu zdrowia systemy opieki. Wybrane dobre praktyki CIRCE-JA dla POLSKI/NFZ 39 to: BP3 – Zintegrowana opieka nad pacjentami z chorobami przewlekłymi i zindywidualizowane plany działania w zakresie opieki (IPOM) w Andaluzji (Hiszpania); BP4 – Zwiększenie wartości klinicznej podstawowej opieki zdrowotnej – Katalonia, Hiszpania; BP5 – Działania w dziedzinie zdrowia na rzecz dzieci i młodzieży zagrożonej – Portugalia; BP6 – Ośrodki promocji zdrowia (HPC) – Słowenia. Przewiduje się pilotażowe wdrażanie dobrych praktyk przez wybranych świadczeniodawców POZ w Polsce. 39 https://circeja.nfz.gov.pl/best-practices 194 Projekt HEALTH4EUKids 40 Projekt to wspólne działanie na rzecz wdrożenia najlepszych praktyk i wyników badań dotyczących Zdrowego Stylu Życia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób niezakaźnych i czynników ich ryzyka. Czas trwania projektu to okres od 01.12.2022 r. do 30.11.2025 r. Głównym celem projektu jest promowanie zdrowego stylu życia w rodzinach oraz zapobieganie otyłości. Fińska najlepsza praktyka o nazwie „Smart Family” ma zapewnić narzędzia pomagające pielęgniarkom podstawowej opieki i innym pracownikom służby zdrowia w poruszaniu z rodzinami kwestii: związanych ze stylem życia bez wzbudzania poczucia winy oraz w zachęcaniu rodzin do określenia swoich mocnych stron w zakresie nawyków zdrowotnych. Program zapewni też wsparcie rodzinom w ocenie swoich nawyków zdrowotnych oraz w zachęcaniu ich do określenia swoich mocnych stron w nawykach zdrowotnych i pomaganiu im w ustaleniu, czy chciałyby dokonać zmian w tej dziedzinie. Partnerami projektu jest 12 krajów (12 beneficjentów i 10 podmiotów stowarzyszonych) z sektora zdrowia i środowisk akademickich wnoszących wkład w postaci różnego doświadczenia, wiedzy i know-how w celu osiągnięcia celów projektu. Wykres nr VI.2. Uczestnicy projektu HEALTH4EUKids. CARE4Diabetes 41 Projekt zakłada zmniejszenie obciążenia chorobami niezakaźnymi poprzez zapewnienie multidyscyplinarnej interwencji w zakresie leczenia cukrzycy typu 2. Realizacja projektu przewidziana jest okres od 01.02.2023 r. do 31.01.2026 r. Głównym celem projektu jest opracowanie i przetestowanie nowego modelu i podejść interwencyjnych skoncentrowanych na wspieraniu zdrowego stylu życia i szkoleniach dla pacjentów z cukrzycą typu 2. Celem jest wzmocnienie pozycji pacjentów w zmianie nawyków, lepsze wykształcenie w zakresie 40 https://centrumwiedzy.nfz.gov.pl/542,participants 41 https://centrumwiedzy.nfz.gov.pl/539,care4diabetes 195 zarządzania chorobami i dobrostanem, odgrywanie aktywniejszej roli w poprawie ich własnej kondycji, a także wspieranie innowacji w zakresie zintegrowanych i ukierunkowanych na człowieka modeli interwencji w zakresie opieki. Parterami projektu jest 14 państwach członkowskich UE (13 państw beneficjentów i 1 państwo stowarzyszone): Hiszpania (koordynator), Belgia, Bułgaria, Grecja, Węgry, Włochy, Malta, Niderlandy, Polska, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Szwecja (stowarzyszone) i Finlandia. Wykres nr VI.3. Uczestnicy projektu CARE4Diabetes. VI.5.Działania edukacyjne i informacyjne Narodowy Fundusz Zdrowia realizuje zadania edukacyjne i informacyjne w oparciu o następujące akty prawne: ustawę o świadczeniach, ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ustawę o dostępie do informacji publicznej oraz ustawę Prawo prasowe. Działania edukacyjne i informacyjne wpisują się w cel 3.2 Poprawa komunikacji społecznej, wskazany w „Strategii rozwoju Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019-2023”. Działania informacyjne NFZ adresowane są do poniższych grup odbiorców: pacjenci, świadczeniodawcy (m.in. szpitale, placówki medyczne, apteki), organizacje zrzeszające pacjentów, dziennikarze/media, ogół społeczeństwa. Narodowy Fundusz Zdrowia realizując zadania edukacyjne i informacyjne współpracował w 2023 roku m.in. z: Kancelarią Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwem Zdrowia, Centrum e- Zdrowia, Rzecznikiem Praw Pacjenta, Głównym i Wojewódzkimi Inspektoratami Sanitarnymi, samorządami wszystkich szczebli, urzędami wojewódzkimi i marszałkowskimi, wojewódzkimi konsultantami w różnych dziedzinach medycyny, świadczeniodawcami, 196 organizacjami pozarządowymi i pacjenckimi 42 , mediami ogólnopolskimi, regionalnymi i lokalnymi. Portal Diety NFZ Diety.nfz.gov.pl to strona, na której NFZ promuje zdrowe nawyki i wspiera osoby z chorobami przewlekłymi w wyborze odpowiedniej diety. Strona internetowa działa w nowej odsłonie od 28 grudnia 2022 r. W 2023 r. na stronie było zarejestrowanych ponad 800 tys. użytkowników, z czego w minionym roku 112 258 użytkowników założyło nowe konta. Na portalu opublikowano 4 nowe plany żywieniowe (DASH PCOS, DASH Osteoporoza, DASH Dna moczanowa, DASH Kamica żółciowa). Łącznie w 2023 r. na stronie zostało dodanych 1 700 dodatkowych przepisów, pojawiły się także nowe funkcjonalności: −system wykluczeń i blokad posiłków, dzięki któremu użytkownicy strony mogą określić dzienną liczbę posiłków, ustalić długość swojej diety, wykluczyć ze swojego planu składniki takie jak laktoza, gluten, ryby, mięso, −system doboru indywidualnej kaloryczności w rodzinnych planach żywieniowych, w którym użytkownicy strony mogą ustalić indywidualną kaloryczność swojego planu, jak i zmienić kaloryczność dzienną dorosłemu członkowi rodziny, którego dodał do swojego konta. Przed wprowadzeniem zmiany kaloryczność była narzucona, niemożliwa do modyfikacji. W 2023 r. na portalu opublikowano materiały merytoryczne, m.in. e-booki, bannery, artykuły i quizy. Partnerem merytorycznym strony został Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIPZ PZH). Portal Akademia NFZ Akademia.nfz.gov.pl to strona o profilaktyce, która łatwy sposób ma przypominać o regularnych badaniach profilaktycznych i zdrowych nawykach. 14 listopada 2022 r. powstała jej nowa odsłona. W 2023 r. na stronie Akademii NFZ zostały opublikowane materiały merytoryczne: e-booki, bannery, artykuły i quizy. Przygotowana została także baza wiedzy dla najmłodszych, w której znajdują się materiały profilaktyczne, dla dzieci w różnym wieku. W 2023 r. aktualizowany był kalendarz badań profilaktycznych – baza wiedzy o profilaktyce zdrowotnej. Kalendarz cieszył się największą popularnością wśród użytkowników strony. Partnerem merytorycznym strony Akademia.nfz.gov.pl został NIPZ PZH. Biuletyn dla klientów „Ze zdrowiem” 42 m.in.: Olsztyńskie Amazonki, Uniwersytet III wieku w Olsztynie, Krakowskie Towarzystwo Amazonki, Stowarzyszenie „Unicorn”, Stowarzyszenie „Eurydyki” z Białegostoku, Stowarzyszenie „My Dla Innych” z Białegostoku, Federacja Stowarzyszeń Amazonki, Fundacja „Pokonać Endometriozę”, Polskie Stowarzyszenie Diabetyków, Gdańskie Stowarzyszenie Amazonki, Stowarzyszenie osób z celiakią i na diecie bezglutenowej, Stowarzyszenie Łódzki Klub Amazonka, Fundacja „Diabeciaki”, Stowarzyszanie Częstochowskie Amazonki, Fundacja „ Z Sercem do Pacjenta”, IFMSA Oddział Zielona Góra, Zielonogórskie Amazonki, Świętokrzyski klub „Amazonki”, Fundacja Pokonaj Raka, Stowarzyszenie Chorych na Łuszczycę –„ Razem raźniej”, „Niebieski Motyl” – świętokrzyskie stowarzyszenie kobiet po raku szyjki macicy i kobiecych nowotworach, Bydgoskie Stowarzyszenie Amazonek „Łuczniczka”, Stowarzyszenie Udarowcy „Liczy się wsparcie”, bydgoskie koła emerytów, Klub Amazonka przy Opolskim Centrum Onkologii, Polskie Stowarzyszenie Diabetyków Oddział Opolski, Lubelskie Stowarzyszenie Amazonek w Lublinie, Stowarzyszenie pomocy chorym na nowotwory krwi w Zamościu. 197 Praktyczny przewodnik po systemie zdrowia, a także zbiorem użytecznych porad skierowanych do pacjentów. W 2023 r. wydano trzy numery biuletynu: nr 8 „System opieki zdrowotnej”, nr 9 „Bądźmy zdrowi” i nr 10 „Programy i technologie”. Głównymi odbiorcami pisma są osoby odwiedzające oddziały wojewódzkie NFZ, ale również internauci, bo magazyn ma formę papierową i elektroniczną. Oprócz informacji dotyczących świadczeń realizowanych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej na łamach nowego tytułu pojawiają się także informacje związane z prawami pacjenta. Znajdują się w nim też praktyczne porady dotyczące profilaktyki zdrowotnej, informacje o leczeniu sanatoryjnym oraz propozycje ćwiczeń i opisy zdrowo zbilansowanych diet. Pokazujemy też schemat poruszania się po systemie zdrowia. Każdy numer magazynu „Ze zdrowiem” liczy 16 stron. Nakład wynosi 80 tys. egz. magazyn jest dostępny w oddziałach wojewódzkich NFZ oraz w postaci darmowego e-wydania. Portal pacjent.gov.pl Serwis Ministerstwa Zdrowia i NFZ, który w prosty i zrozumiały sposób przedstawia informacje na temat systemu ochrony zdrowia. Od 2021 r. NFZ jest współodpowiedzialny za stronę merytoryczną portalu. Kategoriami związanymi z usługami e-zdrowia, koronawirusa i szczepień przeciw COVID-19 zarządza Centrum e-Zdrowie. Na stronie publikowane są wiarygodne i rzetelne informacje na temat systemu ochrony zdrowia, zapewniony jest dostęp do aktualnych informacji na temat programów profilaktycznych oraz zdrowotnych z uwzględnieniem realizatorów programów, pacjenci dowiadują się, jak poruszać się po systemie opieki zdrowotnej, regularne aktualizowanie są publikacje zgodnie ze zmianami w przepisach prawnych a także badana i ulepszana jest jakość portalu pod względem UX – szybkość znajdowania, filtrowanie, kategoryzacja, zwiększenie liczby nowych użytkowników. Treści i funkcjonalności na portalu: 1.Zakładka „Profilaktyka”, w której publikowane są artykuły uszeregowane w 5 grupach tematycznych: Zapobiegaj zamiast leczyć – informacje, w jakim stopniu mamy wpływ na zachorowalność: ponad 60 artykułów, Jak żyć z chorobą – informacje, jak funkcjonować w trakcie choroby, jak zapobiegać spadkowi kondycji psychicznej i fizycznej: 22 artykuły, Znajdź swoją dietę – informacje o dietach: ogólne i w konkretnych chorobach; 29 artykułów, Programy profilaktyczne – informacje o programach profilaktycznych NFZ i MZ: jak i gdzie z nich skorzystać; 10 artykułów, Szczepienie ratuje życie – informacje o szczepieniach obowiązkowych i zalecanych, 4 filmy tłumaczące, na czym polegają szczepienia, i zachęcające do szczepienia się. 2.Zakładka „Linia życia” – informacje uszeregowane pod kątem potrzeb w zależności od momentu życia (dziecko, rodzic, osoba w kwiecie wieku, osoba na emeryturze itd.); ok. 300 artykułów rozmieszczonych w poszczególnych zakładkach. 198 3.Publikowanie artykułów o tematyce prozdrowotnej w „Aktualnościach” i linkowanie w nich do konkretnych programów profilaktycznych: przypominanie o profilaktyce i zachęcanie do niej – również z podziałem na płeć i wiek: tutaj m.in. profilaktyka dotycząca najczęstszych chorób, zagrożeń, problemów, jak np.: nowotwory u kobiet, badanie piersi, mammografia, cytologia, osteoporoza, depresja okołoporodowa i in., nowotwory u mężczyzn, rak jąder, prostaty, prącia; najczęstsze nowotwory: płuc, jelita grubego; choroby przewlekłe, jak cukrzyca, choroby układu krążenia, POChP; Profilaktyka 40+ oraz profilaktyka uzależnień: choroby odtytoniowe, e-uzależnienia dzieci, przedstawianie dostępnych badań i programów profilaktycznych, wskazanie korzyści prozdrowotnego życia i regularnego badania się, ukazywanie nowych aspektów lub zasad korzystania z systemu opieki zdrowotnej. 4.Artykuły zawierają linkowanie do wyszukiwarki placówek udzielających świadczeń [Gdzie się leczyć (nfz.gov.pl)], która jest systematycznie aktualizowana; zawiera wykaz wszystkich placówek, które mają umowę z NFZ, w podziale na ich rodzaj (np. szpitale, programy profilaktyczne), umożliwia wyszukiwanie pod kątem rodzaju leczenia i obszaru (np. województwo, miejscowość), podaje telefony do placówki, informacje o dojeździe i mapę oraz ułatwieniach dla osób z niepełnosprawnością. Prace graficzne i poligraficzne W 2023 r. kontynuowano realizowanie Strategii Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019- 2023 w zakresie uspójniania wizerunku Narodowego Funduszu Zdrowia – zgodnie z przyjętą Księgą znaku i Księgą identyfikacji wizualnej. Przygotowano materiały graficzne dla klientów zgodne z przyjętymi standardami (Księgą znaku i Księgą identyfikacji wizualnej, zasadami prostego języka i dostępności) promujące działania profilaktyczne i inne usługi NFZ (w tym magazyn „Ze Zdrowiem” nr 8, 9 i 10). VI.5.1.Zdrowe Dane Projekt ezdrowie.gov.pl (Zdrowe Dane) to strona internetowa dedykowana publicznemu udostępnianiu informacji w postaci zestawień, analiz i raportów o ochronie zdrowia będących w zasobach Narodowego Funduszu Zdrowia w możliwie intuicyjny, przejrzysty i usystematyzowany sposób. Pozwala to na bieżące monitorowanie zjawisk zachodzących w systemie zarówno przed jak i po wprowadzonych zmianach w zasadach udzielania i finansowania świadczeń. Przygotowane przez zespół analityków opracowania to również budowanie wizerunku NFZ jako eksperta w dziedzinie analizy danych i prowadzenia polityki w oparciu o dane, skoordynowanie inicjatyw w zakresie analizy danych, w tym w szczególności przekształcanie inicjatyw (analiz) powstających na poziomie oddziałów wojewódzkich NFZ na cały kraj, budowanie świadomości wśród organizacji, pacjentów i pozostałych interesariuszy o systemie ochrony zdrowia, w szczególności o wykorzystaniu ograniczonych zasobów oraz udostępnienie pewnych zasobów, które są obecnie opracowywane jedynie przez prywatne firmy analityczne, szerszemu gremium odbiorców, w tym środowisku 199 akademickiemu i organizacjom pacjentów. Do istniejących raportów czy zestawień, w 2023 roku dodano 148 nowych, w tym: nowe raporty cykliczne dot. m.in. chirurgii robotowej, porodów i opieki okołoporodowej, nowotworów czy psychiatrii oraz raporty na temat terapii CAR-T czy funkcjonowaniu programu KOS-zawał i liczne zestawienia. VI.5.2.Telefoniczna Informacja Pacjenta (TIP) W 2023 r. całodobowa bezpłatna Telefoniczna Informacja Pacjenta 800 190 590 kontynuowała swoją działalność. TIP jako jeden wspólny numer telefonu do NFZ oraz Biura Rzecznika Praw Pacjenta w świadomości pacjentów został uznany za szybki, kompleksowy i przejrzysty dostęp do informacji o funkcjonowaniu systemu ochrony zdrowia w Polsce. Za pośrednictwem TIP klient otrzyma informacje m.in. na temat: 1.Zasad korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ze szczególnym uwzględnieniem: uprawnień do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w tym uprawnień szczególnych, praw i obowiązków pacjenta, zasad wystawiania i realizacji recept lekarskich, w tym e-recept – m.in. w zakresie cen leków i informacji o lekach trudno dostępnych, informacji w zakresie e-zwolnień lekarskich (e-ZLA), informacje dotyczące usług e-zdrowia, zasad wystawiania skierowań/zleceń/zaświadczeń, zasad uprawnień do karty Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego wraz z informacjami dotyczącymi opieki w ramach sieci onkologicznej, zasad korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej, lecznictwa uzdrowiskowego, zasad nabycia wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie lekarza, sposobów potwierdzania prawa do świadczeń opieki, zasad dostępu do pomocy psychologicznej, zakresu świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; zasad działania list oczekujących na udzielenie świadczenia i sprawdzenia czasu oczekiwania na świadczenie oraz wskazania kontaktu do placówek i miejsc udzielania świadczeń, podstawowych informacji dotyczących zasad koordynacji systemu zabezpieczenia zdrowotnego w krajach UE/EFTA, karty EKUZ, leczenia planowego i nieplanowanego za granicą, zwrotu kosztów leczenia, recepty transgranicznej, 200 informacja dotycząca zasad korzystania z programów profilaktycznych realizowanych przez instytucje publiczne oraz z zakresu promocji zdrowia, informacja o zasadach korzystania z nowych usług, w tym usług elektronicznych, udostępnianych klientom w obszarze zdrowia. 2.Zasad dostępu do informacji o udzielonych świadczeniach opieki zdrowotnej, z uwzględnieniem dostępu do Internetowego Konta Pacjenta (bez logowania się na konto klienta) oraz z korzystania z e-dokumentów m.in. e-recept, e-skierowań. 3.Zasady składania i rozpatrywania skarg i wniosków w Narodowym Funduszu Zdrowia. 4.Danych teleadresowych do OW NFZ oraz dane świadczeniodawców przekazane wykonawcy przez zamawiającego. 5.Zagadnień związanych z epidemią COVID-19 i pomocy dla uchodźców z Ukrainy w zakresie świadczeń opieki zdrowotnej jakie mogą uzyskać w Polsce. VI.5.3.Upraszczanie języka w komunikacji Narodowego Funduszu Zdrowia W 2023 r. kontynuowano prace nad uproszczeniem komunikacji z klientami. To jeden z celów strategii NFZ. Ponadto w ten sposób NFZ realizuje zapisy międzyresortowego porozumienia „Prosto i kropka”, do którego przystąpił w 2020 r. Dzięki wprowadzeniu prostego języka NFZ chce osiągnąć różne cele, m.in.: 1.Poprawa obsługi klienta i zwiększenie satysfakcji – dzięki jaśniejszym formularzom, zrozumiałym informacjom i przystępnym instrukcjom. 2.Wyższa świadomość społeczna i świadomość pacjentów – klienci i pacjenci rozumieją, co mogą uzyskać w urzędzie i jakie mają prawa w systemie opieki zdrowotnej. W 2023 r. NFZ prowadził szereg działań na rzecz prostego języka: spotkania z oficerami językowymi z Centrali NFZ i oddziałów wojewódzkich NFZ, moderacja Forum Korpusu Oficerów Językowych, szkolenia językowe, publikacja materiałów o prostym języku i dostępności, uproszczenie dokumentów oraz organizacja kwartalnych badań zrozumiałości pism NFZ. Zbadano ponad 500 dokumentów: I kwartał 2023 r. – 81,47%; II kwartał 2023 r. – 77,01%; III kwartał 2023 r. – 81,59%; IV kwartał 2023 r. – 76,1%. VI.5.4.Forum Organizacji Pacjentów W 2023 roku Narodowy Fundusz Zdrowia kontynuował współpracę w ramach Forum Organizacji Pacjentów. Współpraca z organizacjami pacjentów została zainicjowana w 2020 r. Jej celem jest szerzenie wiedzy na temat profilaktyki, leczenia i dostępu do świadczeń medycznych dla pacjentów. Dzięki współpracy NFZ pomaga pacjentowi kompleksowo, w całym cyklu jego życia z chorobą, przed udzieleniem świadczenia i po nim. Efektem tej współpracy są wspólne działania i projekty. W ramach Forum Organizacji Pacjentów w 2023 r. organizowane były spotkania stacjonarne. Omówiono następujące tematy: opieka koordynowana, programy lekowe finansowane przez NFZ, rola danych we wspieraniu organizacji ochrony zdrowia na przykładzie portalu Zdrowe 201 Dane, rola szczepień – dlaczego są ważne nie tylko dla dzieci, prawidłowe nawyki żywieniowe, dostępność oraz istotność tworzenia uniwersalnej przestrzeni dostosowanej do potrzeb jak najszerszego grona osób (w tym z niepełnosprawnością). W 2023 r. zrealizowano kolejny projekt z Księgi współpracy FOP dotyczący dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami. Nawiązano współpracę z Polskim Towarzystwem Stomijnym Pol-ilko, ogólnopolskim stowarzyszeniem działającym na rzecz pacjentów stomijnych. Zamontowano półki dla stomików w toaletach dla osób ze szczególnymi potrzebami dostępnych w salach obsługi klientów oddziałów wojewódzkich NFZ. VI.5.5.Badanie doświadczeń klientów W 2023 r. NFZ we współpracy z zewnętrzną firmą zrealizował trzecią edycję badania doświadczeń klientów, którzy skorzystali z: obsługi bezpośredniej w salach obsługi klientów NFZ oraz uzyskania informacji za pomocą Telefonicznej Informacji Pacjenta (TIP). Badanie zostało zrealizowane w ramach projektu: „Badania doświadczeń klientów NFZ” (ang. Client experience). Opracowanie metodyki oraz przeprowadzenie badania przez firmę zewnętrzną wynikało z realizacji założeń Strategii Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019-2023. Strategia przewidywała rozszerzenie działań przekładających się na wzrost satysfakcji klientów z obsługi oraz budowanie pozytywnego wizerunku NFZ. Metodologię badania oparto o celowo dobrane wskaźniki: wskaźnik CSI (ang. Customer Satisfaction Index) – to wskaźnik zadowolenia klientów. Odnosi się jednocześnie do oczekiwań, jak i poziomu satysfakcji klientów. Jest to jeden z najczęściej wykorzystywanych wskaźników pomiaru satysfakcji klientów. W wyniku badań otrzymuje się syntetyczny wskaźnik zadowolenia, który jest średnią oceną zadowolenia dla wszystkich klientów. Do jego określenia używa się średniej ważonej ocen zadowolenia klientów z określonych cech produktu/usługi, wskaźnik CES (ang. Customer Effort Score) – to wskaźnik odnoszący się do wysiłku klientów, jaki został przez nich podjęty w celu rozwiązania danego problemu. Wskaźnik ten jest skuteczny w prognozowaniu skutków interakcji z działem obsługi klientów. Został stworzony jako alternatywa dla innych wskaźników. Według jego założeń kluczem do zdobycia lojalności klientów ma być zaspokojenie ich potrzeb w najmniej skomplikowany sposób. Badanie w salach obsługi klientów polegało na poznaniu poziomu satysfakcji klientów korzystających z obsługi bezpośredniej w siedzibach oddziałów wojewódzkich NFZ. W tym celu zastosowano indeks satysfakcji klienta, czyli wskaźnik CSI. Każdego respondenta zapytano o ocenę ważności i zadowolenia z wybranych aspektów takich jak: sprawność obsługi, postawa wobec klienta, komunikatywność, kompetencje merytoryczne pracowników, estetyka, łatwość dojazdu i poruszania się po oddziale, intymność i wygoda. Analiza wyników z przeprowadzonego badania wskazała bardzo wysoki poziom satysfakcji klientów NFZ. Ogólna wartość wskaźnika CSI w 2023 r. wyniosła 4.90 w 5-stopniowej skali. Najwyższe wartości odnotowano w aspektach: estetyka (4,93), postawa wobec klienta (4,92), 202 komunikatywność (4,92) i kompetencje merytoryczne pracowników (4,92). Najniżej oceniona pod względem zadowolenia została łatwość dojazdu i poruszania się po oddziale (4,84). Pod względem celu wizyty najwyższy poziom zadowolenia odnotowano wśród badanych odwiedzających placówki Funduszu, którzy: wykonywali podstawowe pomiary w kiosku profilaktycznym (4,97), korzystali z punktu podawczego (4,93), wyrabiali Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego – EKUZ (4,90). W przeprowadzonym w 2023 r. badaniu określono także wskaźnik wysiłku, który klient włożył w rozwiązanie danego problemu, czyli wskaźnik CES. Wartość tego wskaźnika ustalono na podstawie odpowiedzi respondentów. Pytano ich, do jakiego stopnia zgadzają się ze stwierdzeniem: „Pracownicy NFZ zrobili wszystko, aby pomóc w sprawie, z którą się do nich zwróciłem/am”. W badaniu 96,9% respondentów zgodziło się z tym, że pracownicy NFZ zrobili wszystko, co mogli, aby im pomóc w załatwieniu sprawy, z którą przyszli do OW NFZ. Uzyskany w ten sposób w 2023 r. wskaźnik CES wyniósł 98,6%. W 2023 r. Fundusz ponownie badał doświadczenia klientów korzystających z Telefonicznej Informacji Pacjenta (TIP). Badanie zostało zrealizowane za pomocą wywiadu telefonicznego CATI (Computer Assisted Telephone Interview). Badanie to, podobnie jak w salach obsługi klientów, oparto na wskaźnikach CSI (Customer Satisfaction Index) i CES (Customer Effort Score). Na podstawie przeprowadzonego badania uzyskano następujące wyniki: 51,60% respondentów skontaktowało się z TIP po raz pierwszy. Oznacza to, że popularność infolinii wzrosła; najczęściej klienci kontaktowali się z TIP w sprawach takich jak: skierowanie na leczenia uzdrowiskowe (30,1%), uzyskanie informacji o miejscach udzielania świadczeń – gdzie się leczyć (27,2%) oraz Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego – EKUZ (17,4%); badani bardzo dobrze ocenili TIP – wystawiono 89,50% pozytywnych ocen. Wskaźnik CES (mówiący, czy pracownicy infolinii starali się pomóc klientom w ich sprawie) był także bardzo korzystny i wyniósł 87,6%; wskaźnik CSI posłużył do określenia ogólnego zadowolenia klientów z obsługi na infolinii. Podczas badania wskazano zadowolenie klientów w pięciu obszarach, takich jak: jakość prowadzenia rozmowy telefonicznej, postawa wobec klienta, komunikatywność, kompetencje merytoryczne pracowników, sprawność obsługi. Ogólna wartość wskaźnika CSI w 2023 r. wyniosła 4.79 w 5-stopniowej skali. Najlepiej ocenionymi obszarami okazały się: postawa wobec klienta (4,89) i jakość rozmowy (4,89). Analiza danych pracy sal obsługi klientów Narodowego Funduszu Zdrowia W 2023 r. oddziały wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia obsłużyły 1 739 051 klientów realizując łącznie 2 381 752 usług. 203 Wykres nr VI.1. Łączna liczba obsłużonych klientów w 2023 r. w podziale na miesiące. 123 250 117 740 136 413 151 257 175 082 206 259 219 123 196 665 142 990 102 631 90 727 76 914 styczeń lutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńwrzesieńpaździerniklistopadgrudzień Wykres nr VI.2. Łączna liczba zrealizowanych usług w oddziałach wojewódzkich Funduszu w 2023 r. 137 558 36 095 235 171 18 399 449 626 1 431 358 45 578 Wyroby medyczne Ubezpieczenia dobrowolne Leczenie uzdrowiskowe Profil zaufanyInformacja ogólnaEKUZFormularze unijne W omawianym okresie dużym zainteresowaniem wśród klientów cieszyła się również obsługa telefoniczna oraz e-mailowa. Łącznie w 2023 r. zrealizowano 342 599 spraw klientów zgłaszanych drogą telefoniczną i 227 948 spraw drogą e-mailową. VI.5.6.Profilaktyka i promocja zdrowia Narodowy Fundusz Zdrowia zgodnie z przyjętą Strategią Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019-2023 uczynił profilaktykę zdrowotną jednym z priorytetów. Szerzy wiedzę w zakresie zdrowego stylu życia oraz aktywnego udziału w badaniach profilaktycznych, a w konsekwencji poprawy stanu zdrowia Polaków. Prowadzi liczne działania informacyjne i edukacyjne, tak na poziomie ogólnopolskim, jak i regionalnym. Realizuje działania dotyczące profilaktyki chorób i promocji zdrowia także na poziomie regionalnym. W 2023 r. odbywały się one w każdym oddziale wojewódzkim Funduszu. Cykliczna akcja NFZ „Środa z Profilaktyką” W 2023 r. NFZ kontynuował cykliczną akcję „Środa z Profilaktyką”. Jest to dzień regularnej edukacji zdrowotnej, dedykowany profilaktyce chorób i promocji zdrowia. Każda środa to inny 204 ważny temat w obszarze profilaktyki chorób i promocji zdrowia. W ramach „Środy z Profilaktyką” przygotowywane są materiały informacyjno-edukacyjne dotyczące omawianego zagadnienia. Działalność związana z edukacją koncentrowała się na opracowywaniu ulotek. Ulotki publikowano w Internecie oraz w środkach masowego przekazu (m.in. portal Akademia NFZ, YouTube Akademia NFZ, Facebook – profil Akademia NFZ) oraz dystrybuowanych w salach obsługi klientów NFZ. Eventy promujące zdrowy styl życia Wydziały Obsługi Klienta i Profilaktyki w oddziałach wojewódzkich NFZ organizowały i uczestniczyły w wydarzeniach stacjonarnych organizowanych w salach obsługi klientów Narodowego Funduszu Zdrowia oraz w eventach plenerowych na terenie całego kraju. W 2023 r. oddziały wojewódzkie NFZ wzięły udział w 1 756 wydarzeniach profilaktycznych. Podczas akcji promowano usługi NFZ wspierające profilaktykę i zdrowy tryb życia, udzielano informacji o programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ oraz udzielano wsparcia w zakresie obsługi IKP. Podjęto współpracę z mediami lokalnymi w zakresie informowania o działaniach na rzecz profilaktyki. Realizowane przedsięwzięcia były w nich komentowane i relacjonowane. Wykres nr VI.3. Łączna liczba zrealizowanych wydarzeń o charakterze profilaktycznym przez OW NFZ w 2023 r. 75 90 141 132 167 174 135 148 228 176 196 93 styczeńlutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńwrzesieńpaździerniklistopadgrudzień Stanowiska ds. profilaktyki i promocji zdrowia w salach obsługi klientów W 2023 r. kontynuowano działanie stanowisk ds. profilaktyki i promocji zdrowia w salach obsługi klientów w oddziałach wojewódzkich NFZ. Celem uruchomienia stanowiska była realizacja założeń Strategii Narodowego Funduszu Zdrowia na lata 2019-2023. Służyło ono zwiększeniu działań profilaktycznych i upowszechnieniu wiedzy o zdrowiu i publicznym systemie opieki zdrowotnej. Stanowiska ds. profilaktyki i promocji zdrowia umiejscowione są w salach obsługi klientów w oddziałach wojewódzkich NFZ. Integralnym elementem stanowiska jest kiosk profilaktyczny. Umożliwia on klientom wykonanie bezpłatnych pomiarów, takich jak: wzrost, masa ciała, wskaźnik BMI, skład ciała oraz ciśnienie tętnicze krwi. W trakcie wizyty na stanowisku klient wykonuje pomiary w kiosku i rozmawia z doradcą. W rozmowie klient: uzyskuje informacje dotyczące norm uzyskanych pomiarów w kiosku 205 profilaktycznym, otrzymuje materiały promocyjne oraz informacje o programach profilaktycznych realizowanych przez NFZ i MZ, otrzymuje wydruk przykładowego planu żywienia ze strony internetowej diety.nfz.gov.pl. W 2023 r. we wszystkich oddziałach wojewódzkich NFZ obsłużono na stanowisku ds. profilaktyki i promocji zdrowia 30 321 klientów. Z możliwości wykonania pomiarów w kiosku profilaktycznym we wszystkich oddziałach wojewódzkich skorzystało 27 967 klientów. Podczas wizyty przy stanowisku klient ma również możliwość skorzystania z konsultacji z doradcą ds. profilaktyki i promocji zdrowia. Wykres VI.4. Liczba konsultacji z doradcą na stanowisku ds. profilaktyki i promocji zdrowia w 2023 r., dotyczących konkretnych zakresów tematycznych 20 326 10 039 13 779 17 592 5 892 8 833 2 170 5 349 5 754 2 635 629 5 236 Wskazanie norm uzyskanych wyników pomiarów w Kiosku... Środa z profilaktyką Profilaktyka 40 PLUS Zaznajomienie z portalem DIETY.NFZ.GOV.PL Wydrukowanie przykładowego planu żywieniowego Informacje dotyczące Internetowego Konta Pacjenta Potwierdzenie Profilu Zaufanego Profilaktyka raka szyjki macicy Profilaktyka raka piersi Profilaktyka chorób odtytoniowych Program badań prenatalnych Test czynników ryzyka wystąpienia cukrzycy Działania informacyjne NFZ realizuje przez: publikacje własne, serwisy internetowe Centrali i OW NFZ, media społecznościowe (serwisy X, Facebook, YouTube), środki społecznego przekazu, patronaty oraz wydarzenia własne i partnerów, w tym m.in. Ministerstwa Zdrowia, organizacji pacjenckich, samorządów różnych szczebli i świadczeniodawców. Serwisy internetowe Narodowy Fundusz Zdrowia utrzymuje serwis internetowy nfz.gov.pl. Własne serwisy internetowe posiadają również wszystkie OW NFZ. W serwisie internetowym NFZ na bieżąco zamieszczane były projekty i zarządzenia Prezesa NFZ, ważne komunikaty z departamentów Centrali NFZ, dotyczące m.in. refundacji leków, komunikatów dla świadczeniodawców, treści dla pacjentów oraz ogłoszenia o pracę w Funduszu. W 2023 roku strona internetowa NFZ zanotowała 8 523 646 sesji (odwiedzin). Media Społecznościowe Fundusz prowadził w 2023 roku oficjalny kanał w serwisie społecznościowym X, dawniej Twitter (kontynuacja od 2016 roku). Portal X jest podstawowym i głównym kanałem komunikacji NFZ w mediach społecznościowych. Na koniec 2023 r. liczba osób obserwujących profil @NFZ_GOV_PL wynosiła 50 201. 206 Biuro Komunikacji Społecznej i Promocji Centrali NFZ prowadzi również profile Akademii NFZ na Facebooku oraz YouTube. Portal Akademia NFZ jest serwisem który zawiera treści profilaktyczne. Fanpage Akademia NFZ jest profilem edukacyjnym. W codziennych publikacjach informujemy użytkowników o publicznym systemie opieki zdrowotnej, zachęcamy do udziału w badaniach profilaktycznych. Nasze działania koncentrują się także na przekonywaniu do aktywności fizycznej i zdrowego żywienia. Profil służy również do rozpowszechniania bezpłatnych materiałów dotyczących profilaktyki zdrowotnej. Publikujemy posty i grafiki dotyczące bezpłatnych usług oferowanych przez NFZ, tj. portal Diety NFZ, ćwiczenia w ramach programów treningowych, aplikacje mobilne, kioski profilaktyczne. Publikujemy również filmy i materiały z wypowiedziami ekspertów z różnych dziedzin nagranych w ramach cyklicznej akcji „Środa z Profilaktyką”. Za pośrednictwem mediów społecznościowych zapraszamy na wydarzenia o charakterze profilaktyczno-edukacyjnym w całej Polsce, które organizuje lub współorganizuje NFZ. Na koniec 2023 r. Fanpage Akademia NFZ miał 13 741 fanów. Natomiast liczba wyświetleń profilu wyniosła 6 226 944. Na kanale YouTube Akademia NFZ publikujemy filmy o zdrowym odżywianiu, materiały eksperckie, filmy edukacyjne, treningi i spoty kampanii społecznych. Zachęcamy do aktywności fizycznej, podpowiadamy, jak na trwale zmienić swoje nawyki żywieniowe. W 2023 r. dodaliśmy ponad 80 nowych filmów, w tym filmy edukacyjne serii „Środa z Profilaktyką”, podcasty z ekspertami – „Lepiej wiedzieć profilaktycznie”, program edukacyjno-treningowy „8 tygodni do zdrowia po COVID-19” w wersjach z polskim językiem migowym. Na kanale udostępniamy również webinary realizowane przez NFZ dla świadczeniodawców. W 2023 r. zrealizowaliśmy dwa szkolenia on-line dla świadczeniodawców: „Leczenie stomatologiczne - zmiany w sposobie rozliczania świadczeń od 1 kwietnia 2023 r.” oraz „Pacjent unijny - niezbędnik świadczeniodawcy”. Kanał YouTube Akademia NFZ na koniec 2023 r. miał 10 913 subskrybentów. Liczba wyświetleń w 2023 r. wyniosła 474 272. Środki społecznego przekazu Narodowy Fundusz Zdrowia współpracuje z ogólnopolskimi i regionalnymi mediami poprzez: − bieżące kontakty, czyli codzienną obsługę dziennikarzy, dostarczanie materiałów prasowych, udzielanie odpowiedzi na pytania, nagrania radiowo-telewizyjne, przekazywanie informacji/komunikatów prasowych nt. działalności NFZ, przygotowywanie wyjaśnień/sprostowań do publikacji medialnych. W 2023 r. NFZ (poziom centralny i regionalny) przekazał do mediów łącznie 820 komunikatów prasowych, −briefingi i konferencje prasowe, które koncentrują się na prezentacji informacji dotyczących bieżącej działalności Funduszu, kontraktowania świadczeń opieki 207 zdrowotnej, reakcji na bieżące wydarzenia oraz komunikowania nowych rozwiązań dla pacjentów, − organizację, koordynację oraz autoryzację wywiadów kierownictwa NFZ. W 2023 roku w Centrali NFZ zorganizowaliśmy 6 wywiadów prezesa i zastępcy prezesa Funduszu. Rozmowy zostały opublikowane w mediach ogólnopolskich i branżowych, m.in. Puls Medycyny, Rynek Zdrowia, Dziennik Gazeta Prawna, Wprost, − udział pracowników Funduszu w audycjach radiowych i programach telewizyjnych 43 w roli ekspertów, − współpracę z tytułami prasowymi 44 (nawiązana przez OW NFZ), − współpracę z portalami internetowymi 45 (nawiązana przez OW NFZ). Promocja szczepień przeciw HPV Narodowy Fundusz Zdrowia od początku uruchomienia powszechnego programu bezpłatnych szczepień przeciw HPV (tj. od czerwca 2023 r.) przystąpił do intensywnej promocji programu. W serwisie NFZ został opublikowany poradnik na ten temat, zawierający wywiad z lekarzem wyjaśniającym m.in. czym jest wirus HPV i dlaczego warto się szczepić. Poradnik został rozdystrybuowany do mediów. Promocja szczepień realizowana była i jest również w mediach społecznościowych X (Twitter) profil Centrali i profile rzeczników prasowych OW NFZ oraz Facebook służą nam zarówno do cyklicznych publikacji materiałów edukacyjnych (spoty, infografiki), ale również do relacjonowania szczepień, czy prezentowania wypowiedzi ekspertów na temat wagi szczepień przeciw HPV. Ponadto przeprowadzono kampanie w elektronicznym dzienniku Librus, polegające na wyświetlaniu rodzicom uczniów klas 5-7 w całej Polsce banneru (grafika + treść) zachęcającego do szczepień przeciw HPV. NFZ rozdystrybuował również plakaty i ulotki dotyczące programu zarówno w wersji drukowanej jak i elektronicznej. Materiały zostały przekazane m.in. do placówek medycznych, urzędów, stacji epidemiologiczno-sanitarnych, parafii. Ulotki rozdawane są także podczas wydarzeń profilaktycznych z udziałem przedstawicieli Narodowego Funduszu Zdrowia. 43 Przykłady audycji: „Teleskop” TVP3, „W matni” Radio Emaus, „Wielopolska Warta Poznania” TVP3, „Kronika” i „Magazyn Medyczny” TVP Kraków, „ABC sczepień” Radio Kraków, „Reakcja 24” i „Wieczór z Dolnego Śląska” Radio Wrocław, „Dzień Dobry we Wrocławiu” Echo24, „Obiektyw” TVP3 Białystok, „Ważna Sprawa” PR Białystok, „Gość Obiektywu” TVP3, Radio Kielce, „Punkty Widzenia”, Radio eM Kielce „Prawdę Mówiąc”, „Zdrowie w Twoich rękach” TVP3 Lublin, „Kalejdoskop” Radio Rzeszów, „Forum Seniora” TVP3 Rzeszów, „Poranny Gość Radia Doxa” Radio Doxa, „Kurier Opolski” TVP 3 Opole , „Opolskie o poranku” TVP3 Opole, ,,Na Zdrowie’’ TVP3 Bydgoszcz, ,,Pytać każdy może’’ i „Dyżur eksperta” Radio PIK, „Rozmowa na czasie TVP 3 Gorzów, „Poranny Gość” Radio Zachód, „Rozmowa dnia” TVP Łódź, „Magiel” Radio Strefa FM, „Gość po 8” Radio Łódź, „Dzień dobry tu Gdańsk” TVP Gdańsk, „Panorama” TVP Gdańsk, „Kronika. Obraz dnia” TVP3 Szczecin. 44 Przykłady mediów: „Głos Wielkopolski”, „Gazeta Wyborcza”, „Gazeta Olsztyńska”, „Dziennik Polski”, „Gazeta Krakowska” , „Gazeta Wrocławska”, „Echo Dnia”, „Tygodnik Starachowicki”, „Gazeta Ostrowiecka”, „Dziennik Wschodni”, „Kurier Lubelski”, „Super Nowości”, „Nowiny”, „Nowa Trybuna Opolska”, „Gość Niedzielny”, „Gazeta Pomorska”, „Express Bydgoski”, „Nowości Toruńskie”, „Gazeta Lubuska”, „Gazeta Regionalna”, „Dziennik Zachodni”, „Goniec Górnośląski”, „Dziennik Łódzki”, „Express Ilustrowany”, „Dziennik Bałtycki”, „Głos Pomorza”, „Kurier Poranny”, „Gazeta Współczesna”, „Kurier Szczeciński”. 45 Przykłady portali internetowych: epoznan.pl, olsztyn.com.pl, sadeczanin.info, naszemiasto.pl, doba.pl, wroclaw.pl, swietokrzyskie.cozadzien.pl, naostro.info, lublin112.pl, lsi.pl, czytajrzeszow.pl, nto.pl, obiektywnabydgoszcz.pl, wzielonej.pl, gorzowianin.pl, rybnik.com.pl, epiotrkow.pl, radomsko24.pl, trojmiasto.pl, gp24.pl, gs24.pl. 208 W celu dotarcia do jak największej liczby osób z informacją o szczepieniach wykorzystujemy również media lokalne publikując artykuły w prasie i portalach internatowych, wypowiadając się w programach telewizyjnych i radiowych. Działania promujące szczepienia przeciw HPV są kontynuowane. Bezpłatne leki dla dzieci i młodzież do 18 roku życia oraz osób powyżej 65 roku życia Kampania informacyjna o charakterze społecznym na temat rozszerzenia programu bezpłatnych leków. Realizowana we współpracy z Ministerstwem Zdrowia. W ramach akcji przygotowano spot radiowy i telewizyjny „Program darmowych leków dla dzieci i młodzież do 18 roku życia oraz osób powyżej 65 roku życia”, przeprowadzono kampanię internetową (odsłonową) czas trwania: 2 tygodnie od 13 września 2023 r. ponad 17 milionów odsłon. Liczba odbiorców – 4 930 000 oraz przeprowadzono kampanię outdoorową - emisja na łącznie 70 tablicach w Warszawie, Białystoku, Katowicach, Krakowie, Łodzi, Poznaniu, Szczecinie. Projekt „Zdrowie Polaków” organizowanym przez „Dziennik Gazetę Prawną” Projekt został przygotowany przez wydawnictwo INFOR, składał się z cyklu debat, paneli dyskusyjnych, publikacji i rozmów video dotyczących systemu opieki i profilaktyki zdrowotnej. Debaty dotyczyły zagadnień m.in. tj. walka z otyłością, profilaktyka cukrzycy i chorób onkologicznych, skuteczne zapobieganie chorobom oraz zdrowy pracownik to zdrowa firma i gospodarka. Aktywność NFZ w projekcie zakładała m.in.: udział przedstawiciela NFZ w panelu z transmisją na żywo - „Walka z otyłością zaczyna się od dziecka – jak budować świadomość profilaktyki w tym zakresie?”, rozmowę z Filipem Nowakiem, prezesem NFZ – „Profilaktyka a problem otyłości”, jeden tekst partnerski na łamach DGP – „Opieka koordynowana w POZ. Co oznacza dla pacjentów?”. Projekt zawierał aktualne i unikalne treści dotyczące funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej w Polsce, teraźniejszości, przyszłości i wyzwań, innowacji, w tym rewolucji cyfrowej oraz stanu zdrowia Polaków. Współpraca z tygodnikiem Wprost Autorski projekt edukacyjny redakcji „Wprost”: Akademia Wprost o Zdrowiu, składał się z cyklu publikacji artykułów, podcastu z tekstem, wywiadu z przedstawicielem NFZ i bannerów graficznych zamieszczonych w serwisie wprost.pl i cyfrowym wydaniu tygodnika „Wprost”. Promocja artykułów odbywała się również na stronie głównej serwisu, w mediach społecznościowych „Wprost” i przez kampanię display. Projekt edukacyjny miał na celu: upowszechnienie wiedzy na temat działalności NFZ i systemu opieki zdrowotnej w Polsce, przybliżenie Polakom w przystępny sposób zagadnień dotyczących dostępu do świadczeń zdrowotnych i poprawy opieki nad pacjentami, upowszechnienie wiedzy na temat programów profilaktycznych NFZ, upowszechnienie wiedzy na temat zachowań prozdrowotnych propagowanych przez NFZ. W ramach współpracy powstało: 19 artykułów na temat działalności NFZ, programów profilaktycznych i zachowań prozdrowotnych, podcast „Wprost o Zdrowiu”: kiedy do przychodni, kiedy do nocnej i świątecznej pomocy, a kiedy na SOR, wywiad z Prezesem NFZ w gazecie WPROST O ZDROWIU. 209 Poradnik Pacjenta Od maja 2023 r. NFZ przygotował cykliczny Poradnik Pacjenta. Jest to kompleksowy materiał informacyjny o systemie ochrony zdrowia i profilaktyce. Pisany prosto i konkretnie z perspektywy pacjenta. Podzielony jest na cztery moduły tematyczne: ochrona zdrowia w Polsce, ubezpieczenie zdrowotne, zdrowie dziecka, profilaktyka. Poruszamy w nim ważne tematy, na które pacjenci szukają odpowiedzi. Przeprowadzamy wywiady z lekarzami, profesorami, aby nasze poradniki były wiarygodnym źródłem informacji. Ponadto poradniki zawierają informacje o świadczeniach zdrowotnych dostępnych w ramach NFZ, m.in . wizyty u lekarza POZ, położnej, leczenie stomatologiczne czy uzdrowiskowe. Wszystkie publikacje dostępne są na stronie www.nfz.gov.pl w zakładce „Poradnik Pacjenta”. W 2023 r. przygotowaliśmy łącznie 25 artykułów. Przygotowane materiały w ramach Poradnika Pacjenta są dystrybuowane do mediów ogólnopolskich, regionalnych, organizacji zrzeszających pacjentów, czy urzędów. Poradnik Pacjenta jest promowany również w mediach społecznościowych NFZ. Cykliczna akcja NFZ „ŚRODA Z PROFILAKTYKĄ” W 2023 r. kontynuowaliśmy, wspólnie z Departamentem Obsługi Klientów i Profilaktyki, rozpoczętą w 2019 r. cykliczną akcję edukacyjną „Środa z Profilaktyką”. W każdą środę Narodowy Fundusz Zdrowia regularnie dostarcza treści edukacyjnych, które dotyczą zdrowia. W ramach akcji przypominamy o profilaktyce chorób i promocji zdrowia. Każda środa to inny, ważny temat w obszarze profilaktyki. Na każdą środę przygotowujemy materiały edukacyjne które, można bezpłatnie pobrać ze strony NFZ 46 . Treści edukacyjne związane ze „Środą z Profilaktyką” publikujemy m.in. w mediach społecznościowych NFZ w tym na: kanale YouTube Akademia NFZ, Facebooku Akademia NFZ, portalu X NFZ. Przekazujemy je również mediom ogólnopolskim i regionalnym oraz organizacjom zrzeszającym pacjentów. W 2023 r. przygotowaliśmy i opublikowaliśmy 50 materiałów edukacyjnych dotyczących m.in: profilaktyki cukrzycy typu, kształtowania nawyków żywieniowych, odżywiania w sezonie zimowym, profilaktyki przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, polipragmazji – bezpiecznego przyjmowania leków, profilaktyki raka prostaty i jąder, profilaktyki raka piersi, profilaktyki raka szyjki macicy, profilaktyki udaru mózgu, profilaktyki grypy, nowotworów głowy i szyi, bezpieczeństwa pacjenta, schorzeń kręgosłupa, zdrowego powrotu do szkoły, udaru cieplnego, jak dbać o słuch, profilaktyki hipercholesterolemii, profilaktyki WZW, medycyny podróży, uzależnienia wśród nastolatków, krwiodawstwa, profilaktyki chorób skóry, szczepienia przeciw HPV, korzyści zdrowotnych karmienia piersią, zdrowia kobiet w okresie ciąży, pierwszej wizyty u ginekologa, profilaktyki nadciśnienia tętniczego, profilaktyki astmy i alergii, profilaktyki chorób układu krążenia, profilaktyki raka jelita grubego, depresji, epilepsji, praw pacjenta. Projekt „Zdrowe Życie” Był to ogólnopolski projekt zachęcający do profilaktyki i zdrowego stylu życia zainicjowany w 2022 roku przez Prezydenta RP. Oprócz Funduszu współorganizatorami projektu byli: 46 https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-oddzialow/ 210 Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Aktywów Państwowych, Ministerstwo Edukacji i Nauki oraz Grupa PZU. Patronat Honorowy nad projektem sprawowała Para Prezydencka. Jednym z głównych elementów projektu były Mobilne Strefy Zdrowia, w których można było bezpłatnie i bez skierowania skorzystać ze specjalistycznych badań i konsultacji medycznych oraz dowiedzieć się o programach profilaktycznych oferowanych przez NFZ. Oprócz informacji na temat programów profilaktycznych, NFZ oferował również wydanie karty EKUZ, promował Internetowe Konto Pacjenta i portal diety.nfz.gov.pl. W ramach programu profilaktyki raka piersi, kobiety w wieku 50-69 lat, mogły „od ręki” wykonać bezpłatną mammografię. W 2023 r. dostępny był również dentobus - mobilny gabinet dentystyczny, w którego usług skorzystało 1509 osób. W 2023 roku mobilne strefy zdrowia stanęły w 25 miejscowościach. Łącznie wykonano w nich ponad 63 tys. specjalistycznych badań i konsultacji medycznych. Stanowiska NFZ odwiedziło łącznie 23 165 osób. Merytoryczne webinaria dla świadczeniodawców W 2023 roku zorganizowano kolejne merytoryczne webinaria dla świadczeniodawców. Szkolenia dotyczyły: „Leczenia stomatologicznego - zmian w sposobie rozliczania świadczeń od 1 kwietnia 2023 r.” oraz „Pacjenta unijnego - niezbędnik świadczeniodawcy”. Pierwsze odbyło się 10 maja. Eksperci Narodowego Funduszu Zdrowia wyjaśniali m.in. zmiany w sposobie finansowania świadczeń stomatologicznych. Drugie webinarium zostało zorganizowane 29 czerwca i dotyczyło obsługi pacjenta unijnego, gdzie wyjaśniono szczegółowo m.in zasady i najczęstsze problemy w obsłudze pacjentów z Unii Europejskiej. Webinaria cieszyły się dużym zainteresowaniem wśród świadczeniodawców. W obydwu przypadkach liczba uczestników przekroczyła 1000 osób. Transmisje z webinariów są udostępnione na stronie internetowej Funduszu oraz na kanale YouTube „Akademia NFZ”: Webinary NFZ - YouTube. Patronaty W 2023 roku Fundusz objął patronatem m.in. następujące wydarzenia: Liderzy Ochrony Zdrowia X edycja, organizator Fundacja im. Lesława A. Pagi, \"Kongres Top Medical Trends 2023”, organizator Termedia Sp. z o. o. Wydawnictwa Medyczne i Specjalistyczne, Przewodnik w chorobie Fabry’ego, wydawca Stowarzyszenie Rodzin z Chorobą Fabry’ego, Kongres Rzecznicy Zdrowia 2023, organizator Fundacja „Rzecznicy Zdrowia”, Akcja „Zdrowie pod Kontrolą”, organizator IFMSA-Poland, Impact’23, organizator Fundacja Impact, Program certyfikacji ,,Bezpieczny szpital, bezpieczny pacjent’’, organizator Koalicja na rzecz Bezpieczeństwa Szpitali, konkurs „Mother and Child Startup Challenge”, organizator Instytut Matki i Dziecka w Warszawie, Centralny Klub Pacjenta, organizator American Heart of Poland S.A., IV edycja Konferencji Zmiany w Ochronie Zdrowia, organizator Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., II edycja Kampanii Społecznej #Odwołuje #Nie blokuję, organizator Centrum Medyczny Puławska Sp. z o.o., Konkurs Sukces Roku w Ochronie Zdrowia 2023 – Liderzy Medycyny oraz konferencja Priorytety w Ochronie Zdrowia 2024, organizator Termedia Sp. z o. o. Wydawnictwa Medyczne i Specjalistyczne. 211 VII.Informacje o głównej tematyce skarg, zażaleń oraz najczęstszym przedmiocie kontroli dotyczących Funduszu VII.1.Kontrole wewnętrzne przeprowadzone przez Fundusz Kontrola wewnętrzna w Centrali NFZ w 2023 roku realizowana była w ramach kontroli instytucjonalnej przez Biuro Nadzoru Wewnętrznego (BNW) oraz kontroli funkcjonalnej, w zakresie nadzoru merytorycznego przez właściwe komórki organizacyjne Centrali NFZ. W ramach kontroli instytucjonalnej BNW przeprowadziło łącznie 38 kontroli, w tym: 36 kontroli planowych i 2 kontrole doraźne. Najczęstszym przedmiotem kontroli działalności NFZ, przeprowadzanych przez BNW było: 1.Prawidłowość rozliczania przez OW NFZ środków finansowych przeznaczonych na dodatkowe świadczenia pieniężne dla osób uczestniczących w udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, gdzie stwierdzono m.in. nieprawidłowości w wypłaceniu nienależnych środków finansowych przeznaczonych na dodatkowe świadczenia pieniężne w wysokości przekraczającej limit określony w poleceniu Ministra Zdrowia lub dla osoby nieuprawnionej, niewykonującej zawodu medycznego. 2.Prawidłowość rozliczania przez OW NFZ świadczeń opieki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 realizowanych bezumownie, gdzie stwierdzono m.in. nieprawidłowości w przyjmowaniu sprawozdań zawierających błędy bądź niezgodnych z określonymi wzorami. 3.Prawidłowość postępowania OW NFZ przy rozpatrywaniu skarg, gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. nieprowadzeniu rejestru skarg i wniosków w aplikacji WEB, wskazaniu w rejestrze skarg i wniosków błędnych danych, w pisemnych wezwaniach do uzupełnienia braków formalnych nieumieszczeniu pouczenia o pozostawieniu skargi bez rozpoznania w przypadku braku jej uzupełnienia w wyznaczonym terminie, niewskazaniu uzasadnienia prawnego w odpowiedziach na skargi, niepouczeniu skarżących o treści art. 239 KPA, dokumentowaniu sprawy w EZD; błędnym zakwalifikowaniu sprawy jako skargi. 4.Prawidłowość przeprowadzenia postępowań kontrolnych, gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. nieterminowym zawiadomieniu podmiotu kontrolowanego o kontroli, sporządzeniu dokumentów kontroli niezgodnych z obowiązującymi wzorami, przyjęciu od podmiotów kontrolowanych skanów pism jako dowodów kontroli, dokumentowaniu akt kontroli. 5.Prawidłowość finansowania przez OW NFZ świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w trybie nagłym przez podmiot leczniczy nieposiadający umowy z NFZ, gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. nieterminowym rozpatrzeniu wniosków i niepoinformowanie wnioskodawcy o braku możliwości rozpatrzenia ich w terminie, nieterminowym przekazaniu środków finansowych, niezaopiniowaniu pozytywnie rozpatrzonych wniosków pod względem zasadności kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej. 212 6.Prawidłowość przeprowadzania przez OW NFZ postępowań w zakresie zamówień publicznych o wartości poniżej 130 tys. zł., gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. niewpisaniu kodu CPV przedmiotu zamówienia we wnioskach o zamówienie publiczne, nieudokumentowaniu szacowania wartości przedmiotu zamówienia, niewskazaniu w zaproszeniach do składania ofert terminu ich składania oraz kryteriów oceny, niewskazaniu w notatce służbowej terminu rozeznania rynku, niewpisaniu do rejestru umów, umowy podpisanej z wykonawcą. 7.Prawidłowość przeprowadzania postępowań w zakresie zamówień publicznych, gdzie stwierdzono m.in. nieprawidłowości w niewpisaniu kodu CPV przedmiotu zamówienia we wniosku o zamówienie publiczne, niezatwierdzeniu przez kierownika zamawiającego zmian SWZ wprowadzonych przez komisję przetargową czy nieprawidłowe dokumentowanie sprawy w EZD. 8.Prawidłowość przeprowadzenia postępowań rekrutacyjnych, gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. wpisaniu w ogłoszeniu o naborze dwóch różnych terminów składania dokumentów; nieterminowym przekazanie do publikacji listy kandydatów, spełniających wymagania formalne, przekazaniu do publikacji w BIP listy kandydatów, nieterminowym przesłaniu wiadomości e-mail do osób biorących udział w postępowaniu rekrutacyjnym z podziękowaniem oraz ankietą, nieprawidłowym dokumentowaniem sprawy w EZD. 9.Prawidłowość przeprowadzania przez OW NFZ postępowań w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, gdzie nie stwierdzono uchybień i nieprawidłowości. 10.Prawidłowość wydawania przez OW NFZ decyzji administracyjnych w sprawie zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę nieuprawnioną, na podstawie art. 50 ustawy o świadczeniach, gdzie nie stwierdzono uchybień i nieprawidłowości. W ramach kontroli funkcjonalnej komórki organizacyjne Centrali NFZ przeprowadziły łącznie 20 kontroli, w tym 19 kontroli planowych i jedną kontrolę doraźną, tj. Departament Ekonomiczno-Finansowy (DEF) – pięć kontroli planowych, Departament ds. Służb Mundurowych (DSM) – dwie kontrole planowe, Biuro Księgowości (BK) – trzy kontrole planowe, Gabinet Prezesa Funduszu (GPF) – dwie kontrole planowe, Departament Świadczeń Opieki Zdrowotnej (DSOZ) – trzy kontrole planowe, Departament Obsługi Klientów i Profilaktyki (DOKiP) – trzy kontrole planowe, Biuro Spraw Pracowniczych (BSP) – jedną kontrolę planową i jedną doraźną. 1.DEF przeprowadził kontrole w zakresie wykonania planu finansowego, gdzie nie stwierdzono uchybień i nieprawidłowości. 2.DSM przeprowadził kontrole w zakresie realizacji zadań obronnych, obrony cywilnej i zarządzania kryzysowego, gdzie stwierdzono uchybienie w postaci ogólnego opracowania procedury zawartej w Kartach Realizacji Zadań Operacyjnych. 3.BK przeprowadziło kontrole w zakresie prawidłowości prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania sprawozdań finansowych, obiegu dowodów księgowych oraz regulowania zobowiązań i dochodzenia należności, gdzie nie stwierdzono uchybień i nieprawidłowości. 213 4.GPF przeprowadził kontrole w zakresie wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z ubezpieczenia zdrowotnego – art. 109 ustawy o świadczeniach oraz z tytułu poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych osobom nieuprawnionym – art. 50 ustawy o świadczeniach, gdzie stwierdzono uchybienia w postaci niezachowania ustawowych terminów, niewskazania wszystkich aktów prawa materialnego, błędnego wskazania przesłanki umorzenia postępowania, wskazania nieprawidłowego terminu zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. 5.DSOZ przeprowadził kontrole sposobu procedowania wniosków o indywidualne rozliczenie za zgodą płatnika pod kątem sposobu weryfikacji poniesionych kosztów przez świadczeniodawców w ramach umów w rodzaju leczenie szpitalne, gdzie stwierdzono m.in. uchybienia w nieterminowym rozpatrywaniu wniosków. 6.DOKiP przeprowadził kontrole w zakresie: prawidłowości rozpatrywania skarg i wniosków składanych na świadczeniodawców, gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. nieprawidłowym kwalifikowaniu spraw z katalogu klas JRWA, niewskazaniu w wezwaniach o uzupełnienie danych podstawy prawnej, niewskazaniu terminu na uzupełnienie braków, nieterminowego przekazania skarg do właściwego organu; niewskazaniu pouczenia o możliwości wniesienia ponaglenia, nieterminowe rejestrowaniu skarg i wniosków; prawidłowości realizacji Księgi Jakości Obsługi Klientów NFZ – kontrola nie została zakończona w 2023 r. 7.BSP przeprowadziło kontrolę w zakresie prawidłowości prowadzenia dokumentacji pracowniczej, gdzie stwierdzono uchybienia i nieprawidłowości w m.in. prowadzeniu akt osobowych pracowników niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, stosowaniu nieobowiązujących wzorów dokumentów kadrowych, niekierowaniu pracowników na badania wstępne przed zmianą ich stanowisk na kierownicze. Kontrola wewnętrzna w oddziałach wojewódzkich w 2023 r. realizowana była przez Zespoły Kontroli Wewnętrznej, które przeprowadziły łącznie 99 kontroli wewnętrznych (5 niezakończonych w 2023 r.). Obszarami najczęstszej poddawanymi kontroli były: 1.Planowanie, kontraktowanie i finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. przekroczeniu terminu przekazania ogłoszenia o wyniku rozstrzygnięcia postępowania Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich, nienałożeniu na świadczeniodawcę kary umownej za nieprzestrzeganie terminów zwrotu niewykorzystanych środków, nieterminowym przekazywaniu informacji z realizacji rozliczeń międzyoddziałowych, nieprawidłowym dokumentowaniu spraw w EZD, braku sprawozdawczości wewnętrznej, przekroczeniu terminu rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy, niepoprawnej weryfikacji wniosków o zgodę na transport sanitarny „daleki”. 2.Rejestracja i obieg dokumentów oraz prowadzenie korespondencji, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. niewłaściwym realizowaniu 214 rozporządzenia w zakresie wycofania skierowań na leczenie i rehabilitację uzdrowiskową, niestosowaniu zasad prostego języka w wytwarzanych dokumentach, zbędnej zwłoki w przekazywaniu do organów ścigania informacji o ujawnionych nieprawidłowościach, braku weryfikacji danych zawartych w formularzach rejestracyjnych. 3.Bezpieczeństwo fizyczne, informatyczne i dokumentacji, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. niedokonywaniu okresowej weryfikacji uprawnień, nieodbieraniu nadmiarowych/niezasadnych uprawnień do systemów i zasobów informatycznych, dokonywaniu kontroli merytorycznej sprawozdań i prognozy wydatków przez tę samą osobę, która sporządziła te dokumenty, niepoprawnym zrealizowaniu wniosków dostępowych, blokowaniu użytkownikom dostępu do sieci komputerowej, niedochowywaniu terminu określonego Polityką zarządzania bezpieczeństwem osobowym w NFZ przy odbieraniu uprawnień użytkownikom, z którymi ustał stosunek pracy, braku okresowej weryfikacji uprawnień. 4.Windykacja należności, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. realizowaniu planów spłaty bez zachowania obowiązujących terminów, braku upoważnień do działania przez osoby podejmujące czynności, wskazaniu nieprawidłowego terminu na udzielenie wyjaśnień, braku podjęcia czynności windykacyjnych, niedokonaniu korekt rozliczeń płatności ze świadczeniodawcami, którzy nie przysłali deklaracji wyboru lekarza/pielęgniarki/położnej POZ lub przesłali deklaracje nieważne. 5.Obsługa klienta, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. przekroczeniu terminu udzielenia klientom odpowiedzi na zgłoszone nieprawidłowości w IKP, niewskazaniu klientowi terminu na uzupełnienie braków formalnych, udzieleniu odpowiedzi po terminie; nieprawidłowym dokumentowaniu sprawy w EZD, udzielaniu odpowiedzi skarżącym bez uzyskania wyjaśnień od świadczeniodawców. 6.Zawieranie umów z klientami/wykonawcami, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. zawarciu umowy dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z datą wcześniejszą niż akceptacja wniosku o zwolnienie z opłaty, braku potwierdzenia zgodności z oryginałem kopii polis, braku właściwego udokumentowania udostępnienia informacji o pozytywnie ocenionych wnioskach i podpisanych umowach. 7.Zamówienia publiczne, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. niedołączeniu do zaproszeń i umów w zakresie zamówień publicznych klauzul informacyjnych dotyczących przetwarzania danych osobowych przez NFZ, ogłoszeniu wyniku postępowania po 30-dniowym terminie, nieweryfikowaniu pod względem formalnym poprawności dokumentów przekazywanych w systemie EZD, nieterminowym publikowaniu treści na stronie internetowej. 8.Sprawy pracownicze, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. niewystarczającym dokumentowaniu procesu rekrutacji i wdrażania pracownika, niedotrzymaniu obowiązujących terminów podczas tworzenia planu szkoleń. 9.Udostępnianie informacji publicznej, gdzie jako najważniejsze uchybienia i nieprawidłowości stwierdzono w m.in. niewskazaniu w odpowiedzi osoby wytwarzającej 215 lub odpowiadającej za treść informacji publicznej, nieterminowym udostępnieniu informacji, braku decyzji administracyjnej w przypadku nieudostępnienia informacji, nieprawidłowym dokumentowaniu sprawy w EZD. VII.2.Kontrole zewnętrzne przeprowadzone w Funduszu W jednostkach organizacyjnych NFZ instytucje kontroli zewnętrznej przeprowadziły w 2023 roku łącznie 42 kontrole, tj.: 8 kontroli rozpoczętych w latach 2021-2022, zakończonych lub pozostających w toku w 2023 r. i 34 kontrole rozpoczęte i zakończone lub pozostające w toku w 2023 r. Instytucje kontroli zewnętrznej prowadziły w Centrali NFZ 10 kontroli, a w OW NFZ łącznie 32 kontrole. Większość kontroli prowadziła Najwyższa Izba Kontroli (18) oraz Archiwum Państwowe (12). Pozostałe prowadziły: Ministerstwo Zdrowia (5), Zakład Ubezpieczeń Społecznych (3), Urzędy Wojewódzkie (2) i Centrum Projektów Europejskich (2). Kontrolowaną działalność dziewięciokrotnie oceniono pozytywnie, raz pozytywnie z nieprawidłowościami, dwadzieścia cztery razy przedstawiono ocenę opisową, dwukrotnie nie sformułowano oceny. Dla sześciu kontroli ostateczne dokumenty pokontrolne nie wpłynęły do 19.02.2024 r. Sprawozdanie o wynikach kontroli przeprowadzonych przez instytucje kontroli zewnętrznej w 2023 r. w NFZ opublikowano 3.04.2024 r. na stronie internetowej NFZ 47 . 1.Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę w zakresie: realizacji pilotażowego programu leczenia ostrej fazy udaru niedokrwiennego w Centrali NFZ i 7 OW NFZ (kujawsko-pomorskim, lubuskim, łódzkim, opolskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim), dostępności do opieki stomatologicznej w Centrali NFZ i 4 OW NFZ (mazowieckim, śląskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim), opieki psychiatrycznej nad dziećmi i młodzieżą w Centrali NFZ i oddziale wielkopolskim, realizacji poleceń Ministra Zdrowia w sprawie przyznawania dodatkowych świadczeń pieniężnych w związku z przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 w Centrali NFZ, leczenia onkologicznego w Centrali NFZ, wykonywania nadzoru nad realizacją umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w oddziale lubelskim. 2.Archiwum Państwowe przeprowadziło kontrolę w zakresie: przestrzegania przepisów o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach w Centrali NFZ i 11 OW NFZ (dolnośląskim, lubelskim, lubuskim, małopolskim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim). 3.Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło kontrolę w zakresie: 47 https://www.nfz.gov.pl/o-nfz/kontrole-nfz/kontrole-zewnetrzne-w-2023-roku-,6434.html 216 wydatkowania środków publicznych w ramach postępowań realizowanych w trybie ustawy PZP oraz zamówień poniżej 130 tys. zł w oddziałach: lubuskim i świętokrzyskim; kontraktowania świadczeń opieki zdrowotnej w oddziale podkarpackim; tworzenia korpusu kontrolerskiego w Centrali NFZ; realizacji umowy nr 1/FM/1374/2022/37 w Centrali NFZ. 4.Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził kontrolę w zakresie: prawidłowości i rzetelności obliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest ZUS oraz zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego; ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wypłacanie tych świadczeń oraz dokonywanie rozliczeń z tego tytułu; prawidłowości i terminowości opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe; wystawiania zaświadczeń lub zgłaszanie danych dla celów ubezpieczeń społecznych w oddziale, prawidłowość i rzetelność danych przekazywanych do ZUS we wnioskach o świadczenie postojowe oraz o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na podstawie ustawy z 2.03.2020 r. w 3 OW NFZ (śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim). 5.Urzędy Wojewódzkie przeprowadziły kontrolę w zakresie: realizacji powierzonych zadań oraz wykorzystania dotacji celowej przekazanej na finansowanie zadań zespołów ratownictwa medycznego w oddziale lubuskim; realizacji porozumienia dotyczącego funkcjonowania Zespołu Ratownictwa Medycznego w oddziale podkarpackim. 6.Centrum Projektów Europejskich przeprowadziło kontrolę w zakresie: wypracowania i wdrożenia systemu kompleksowej oceny funkcjonalnej w rehabilitacji z wykorzystaniem doświadczeń i rozwiązań zagranicznych w Centrali – 2 kontrole. VII.3.Audyt wewnętrzny w Funduszu Komórka audytu wewnętrznego w NFZ realizowała w 2023 r. poniższe zadania audytowe: −zapewnienie dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (trzy zadania zapewniające w 3 OW NFZ), −zarządzanie uprawnieniami do SI (sześć zadań zapewniających w Centrali i 5 OW NFZ), − czynności sprawdzające w oddziałach wojewódzkich (pięć zadań zapewniających w 5 OW NFZ), − efektywność wykorzystania systemów informatycznych – optymalizacja, integracja (trzy zadania zapewniające w 3 OW NFZ), −informacje o dostępności do świadczeń (sześć zadań zapewniających w 6 OW NFZ), −rozliczanie umów na szczepienia (cztery zadania zapewniające w 4 OW NFZ), 217 −obieg dokumentów księgowych (sześć zadań zapewniających w 6 OW NFZ), −sposób i tryb monitorowania bezpłatnego/ryczałtowego zaopatrzenia w leki uprawnionych świadczeniobiorców (sześć zadań zapewniających w 6 OW NFZ), − postępowanie o udzielanie świadczeń poza granicami kraju (6 zadań zapewniających w Centrali i 5 OW NFZ), −poziom wdrożenia EZD (pięć zadań zapewniających w 5 OW NFZ), −utrzymanie i rozwój stacji roboczych i urządzeń peryferyjnych (6 zadań zapewniających w Centrali i 5 OW NFZ), − obsługa wniosku i umowy o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne (6 zadań zapewniających w 6 OW NFZ), −rozliczanie środków z dotacji (pięć zadań zapewniających w 5 OW NFZ), − przegląd zaległych zaleceń, uwag doradczych i uwag systemowych (17 czynności doradczych w Centrali NFZ i 16 OW NFZ), −inne działania dotyczące wsparcia funkcjonowania kontroli zarządczej (czynności doradcze w Centrali NFZ i OW NFZ), −audyt procesu bezpieczeństwa IT zgodny z wymogami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych – czynności doradcze, −realizacja projektów finansowanych ze środków zewnętrznych (czynności doradcze w Centrali NFZ), − udział w Radzie Portfela Projektów (czynności doradcze w Centrali NFZ). W wyniku prowadzonych zadań audytowych powstają zalecenia, uwagi doradcze oraz uwagi systemowe. Ich wdrożenie oceniane jest podczas czynności sprawdzających. W 2023 roku przeprowadzone zostały poniższe czynności sprawdzające: − zarządzanie danymi świadczeniobiorców i osób uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej (czynności sprawdzające w Centrali NFZ), − obsługa wniosków o udzielanie i rozliczanie dofinansowania informatyzacji świadczeń opieki zdrowotnej i szkoleń (cztery czynności sprawdzające w 4 OW NFZ), − zarządzanie zmianą (cztery czynności sprawdzające w 4 OW NFZ), −organizacja korpusu kontrolerskiego (czynności sprawdzające: Centrala, w tym TWK), −bezpieczeństwo i dostępność budynków (cztery czynności sprawdzające w 4 OW NFZ), − obsługa skarg i wniosków na działalność Oddziału - analiza wyników i dokonywanie zmian (cztery czynności sprawdzające w 4 OW NFZ), −rozliczanie programów lekowych (trzy czynności sprawdzające w 3 OW NFZ), 218 −realizacja zapotrzebowań na analizy danych i raporty (5 czynności sprawdzających w 5 OW NFZ). VII.4.Sprawy sądowe W 2023 roku OW NFZ prowadziły łącznie 2 557 postępowań sądowych, czyli o 191 mniej niż w 2022 roku. Większość toczących się postępowań stanowiły sprawy cywilne z powództwa NFZ. W danym okresie sprawozdawczym OW NFZ prowadziły 1 127 takich spraw, czyli o 42 sprawy mniej niż w 2022 r. Wśród tych spraw wszczętych zostało 687 postępowań, czyli o 132 sprawy więcej niż w 2022 r. W okresie sprawozdawczym OW NFZ prowadziły 1 058 spraw sądowo-administracyjnych, czyli o 187 mniej spraw niż w 2022 r., z których 634 postępowań zostało wszczętych w 2023 roku. Tabela nr VII.1. Zestawienie spraw sądowych prowadzonych przez oddziały wojewódzkie Funduszu – stan na koniec 2023 r. Sprawy prowadzone w okresie sprawozdawczym W tym sprawy wszczęte w okresie sprawozdawczym Lp.Sprawy liczba kwota roszczeń (w tys. zł) liczba kwota roszczeń (w tys. zł) 123456 1.z powództwa Funduszu112746 276,036873 926,85 2. cywilne sprawy przeciwko Funduszowi372638 307,45110215 435,02 3.Sądowo-administracyjne1 2451 0581 316,13634 4.ogółem2 7482 557685 899,601 431 VII.5.Podejmowane przez Fundusz działania naprawcze Działania naprawcze podejmowane przez Fundusz polegają na realizacji wniosków i zaleceń pokontrolnych, wydanych w wyniku kontroli wewnętrznych i zewnętrznych zrealizowanych w Funduszu oraz wdrażaniu przez komórki organizacyjne zaleceń, uwag doradczych i systemowych, wypracowanych podczas realizacji zadań audytowych. Informacja o wykonaniu zaleceń pokontrolnych przekazywana jest właściwym komórkom kontroli wewnętrznej, instytucjom kontroli zewnętrznej w trybie określonym w przepisach, stanowiących podstawę realizacji kontroli. Monitorowanie wykonania zaleceń pokontrolnych należy do zadań komórek organizacyjnych przeprowadzających kontrolę instytucjonalną i funkcjonalną. W zakresie kontroli zewnętrznych realizowanych w Centrali NFZ, komórką, która monitoruje wykonanie zaleceń pokontrolnych jest BNW. Monitorowanie wykonania zaleceń i uwag stanowiących efekt zadań audytowych, prowadzone jest na bieżąco przez BAW. Po upływie roku od przeprowadzenia zadania audytowego przeprowadzane są czynności sprawdzające realizację zaleceń. 219 VIII.Informacje o głównej tematyce skarg, zażaleń oraz najczęstszym przedmiocie kontroli dotyczących świadczeniodawców W 2023 r. rozpatrywano zażalenia składane na podstawie art. 160 48 ustawy o świadczeniach oraz na podstawie art. 42 49 ustawy o refundacji. Główna tematyka zażaleń na czynności sprawdzające Prezesa NFZ, dotyczących realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dotyczyła zakwestionowania środków finansowych oraz nałożenia kary umownej. Od dnia 1 stycznia 2023 r. w przedmiotowym zakresie wpłynęło 35 zażaleń na czynności sprawdzające Prezesa NFZ z czego rozpatrzono trzydzieści dwa zażalenia (32), w tym: nie uwzględniono dwudziestu trzech (23) zażaleń (co stanowi 71,9% ogółu rozpatrzonych zażaleń), uwzględniono w całości cztery (4) zażalenia (co stanowi 12,5% ogółu rozpatrzonych zażaleń), uwzględniono w części pięć (5) zażaleń (co stanowi 15,6% ogółu rozpatrzonych zażaleń), nie rozpatrzono 50 merytorycznie trzech (3) zażaleń (co stanowi 9,4% ogółu rozpatrzonych zażaleń). Gówna tematyką zażaleń na czynności Prezesa NFZ dotyczące kontroli było oddalenie zastrzeżeń złożonych do wystąpień pokontrolnych oraz wezwanie do zapłaty po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego. Od dnia 1 stycznia 2023 r. w przedmiotowym zakresie wpłynęło 40 zażaleń na czynności Prezesa NFZ dotyczących kontroli z czego rozpatrzono czterdzieści (40) zażaleń, w tym: nie uwzględniono trzydziestu jeden (31) zażaleń, (co stanowi 77,5% ogółu rozpatrzonych zażaleń), uwzględniono w części jedno (1) zażalenie (co stanowi 2,5% ogółu rozpatrzonych zażaleń), uwzględniono w całości dwa (2) zażalenia (co stanowi 5% ogółu rozpatrzonych zażaleń), nie rozpatrzono 51 merytorycznie sześciu (6) zażaleń (co stanowi 15% ogółu rozpatrzonych zażaleń). Główna tematyka zażaleń na czynności dyrektorów OW NFZ W 2023 r. w Departamencie Kontroli Centrali NFZ zostało rozpatrzone jedno (1) zażalenie wniesione na czynności dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, dotyczące realizacji umowy na wydawanie refundowanego leku, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobu medycznego na receptę. Prezes Funduszu po zapoznaniu się ze złożonym zażaleniem wydał rozstrzygnięcie, w którym uwzględnił zażalenie w całości. Tematyka zażalenia na czynności dyrektora OW NFZ, dotyczyła nałożonych kar z tytułu opóźnienia w składaniu podpisanych zestawień refundacyjnych. Główna tematyka składanych skarg i zażaleń na czynności dyrektora OW NFZ 48 Świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki przysługuje zażalenie na czynności Prezesa Funduszu lub dyrektora wojewódzkiego oddziału Funduszu, dotyczące realizacji umowy. 49 Podmiotowi prowadzącemu aptekę, który zawarł umowę na realizację recept, przysługuje zażalenie na czynności dyrektora wojewódzkiego oddziału Funduszu dotyczące realizacji umowy. 50 W pierwszym półroczu 2024 r. rozpatrzono pozostałe trzy zażalenia (3) na czynności sprawdzające Prezesa NFZ (jedno nie zostało uwzględnione, jedno zostało uwzględnione w części i jedno zostało uwzględnione w całości). Zażalenia nierozpatrzone: inne przesłanki, w trybie art. 161 ustawy, bezprzedmiotowe, uchybienie terminu, wycofane. 51 Zażalenia nierozpatrzone: inne przesłanki, w trybie art. 161 ustawy, bezprzedmiotowe, uchybienie terminu, wycofane. 220 W 2023 roku główna tematyka składanych zażaleń na czynności dyrektora wojewódzkiego oddziału Funduszu 52 dotyczyła m.in.: nałożenia kary umownej, zakwestionowania środków finansowych, wydania zgody na rozliczenie za zgodą płatnika, ratunkowego dostępu do technologii lekowych (RDTL), wyliczenia ryczałtu, rozwiązania lub zmiany warunków umowy oraz odblokowania okresów sprawozdawczych. W przedmiotowym zakresie rozpatrzono 99 zażaleń, z czego: w 79 przypadkach nie uwzględniono zażaleń (co stanowi 79,80% ogółu rozpatrzonych zażaleń), uwzględniono w części 8 zażaleń (co stanowi 4,17% ogółu rozpatrzonych zażaleń), uwzględniono w całości 2 zażalenia (co stanowi 2,02% ogółu rozpatrzonych zażaleń), nie rozpatrzono 6 zażaleń (co stanowi 6,06% ogółu rozpatrzonych zażaleń), w 1 przypadku sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia (co stanowi 1,01% ogółu rozpatrzonych zażaleń) oraz w 3 przypadkach zażalenia rozpatrzono w innym trybie (co stanowi 3,03% ogółu rozpatrzonych zażaleń). Sprawy sądowe z powództwa cywilnego – zestawienie zakończonych spraw sądowych W 2023 r. zakończonych zostało 21 spraw prowadzonych przez OW NFZ związanych ze świadczeniami zdrowotnymi udzielonymi ponad limit określony w umowie. Z tego tytułu Fundusz poniósł koszt w wysokości prawie 21 mln zł, w tym ponad 4 mln zł z tytułu zasądzenia wyrokami sądów oraz prawie 15 mln zł z tytułu ugód sądowych. W odniesieniu do 2022 r. liczba tego typu spraw zmniejszyła się o 5 spraw. Ponadto, oprócz ww. spraw, OW NFZ zakończyły 95 postępowań o zapłatę wynikających z wykonania umowy, w wyniku których Fundusz zapłacił ogółem kwotę bliską 450 tys. zł. W odniesieniu do 2022 r. liczba zakończonych tego typu spraw jest niemal identyczna (zwiększyła się o 1 postępowanie). Tabela nr VIII.1. Zestawienie spraw sądowych zakończonych wg stanu na koniec 2023 roku. Kwota (w tys. zł) ogółemzasądzonawynikająca z ugód sądowych Lp.Sprawy Liczba spraw na rzecz Funduszu od Funduszu na rzecz Funduszu od Funduszu na rzecz Funduszu od Funduszu 1234=(6+8)5=(7+9)6789 1. związane ze świadczeniami zdrowotnymi udzielonymi ponad limity 210,0020 850,270,004 140,320,0014 863,31 2. o zapłatę wynikające z wykonania umowy 953 152,38452,813 152,38291,120,00931,57 3. postępowania sądowoadministracyjne 888518,31350,10518,31350,100,000,00 4. pozostałe postępowania sądowe 5311 591,901 438,471 561,35684,6930,55753,78 Razem15355 262,6024 023,225 232,055 466,2330,5516 548,66 W 2023 r. ogółem w OW NFZ prowadzone były 379 sprawy karne, w których Fundusz ma status oskarżyciela posiłkowego lub powoda cywilnego, wszczęte na skutek zawiadomienia 52Zgodnie z art. 160 ustawy o świadczeniach „świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje zażalenie na czynności Prezesa FNFZ lub dyrektora OW NFZ dotyczące realizacji umowy – z wyłączeniem czynności Prezesa Funduszu, o których mowa w art. 61d ust. 12 i art. 61t ust. 3 ustawy o świadczeniach”. 221 przez Fundusz organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, z czego: wszczętych zostało – 70 spraw, zakończonych zostało – 48 spraw, w toku pozostało – 285 spraw. Zasady, tryb przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków w 2023 r. w NFZ regulowały następujące przepisy: ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, z późn.zm.), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz.U. Nr 5, poz. 46), procedura do procesu: Obsługa skarg i wniosków v2.0; procedura obowiązywała od: 01.01.2023 r. do 25.04.2023 r. oraz procedura do procesu: Obsługa skarg, wniosków i odpowiedzi do klientów v2.1; procedura obowiązuje od 26.04.2023 r. W 2023 r. ewidencjonowanie skarg i wniosków odbywało się w rejestrze skarg i wniosków prowadzonym w aplikacji WEB. Tabela nr VIII.2. Liczba wpływających, rozpatrzonych i przekazanych zgodnie z właściwością skarg i wniosków. W OW NFZ rozpatrzono: 4 887 skarg i 3 wnioski, przekazano zgodnie z właściwością: 1 514 skarg i 2 wnioski, w trakcie rozpatrywania pozostało: 357 skarg. Pozostawiono bez rozpatrzenia 1 065 skarg i 1 wniosek. Pozostawiono ad acta: 119 skarg. W Centrali NFZ rozpatrzono 669 skarg i 2 wnioski, przekazano zgodnie z właściwością: 161 skarg i 1 wniosek, w trakcie rozpatrywania pozostało 29 skarg. Pozostawiono bez rozpatrzenia 100 skarg. Z poprzedniego okresu sprawozdawczego rozpatrzono łącznie 543 skargi. Terminowo rozpatrzono 4 877 skarg i 3 wnioski. 10 skarg rozpatrzono nie dochowując ustawowego terminu rozpatrzenia. Tabela nr VIII.3. Terminowość rozpatrzonych skarg i wniosków. Liczba skarg rozpatrzonych:Liczba wniosków rozpatrzonych: Na: terminowonieterminowoterminowonieterminowo świadczeniodawcę 2345 aptekę 4 969910 osobę uprawnioną 27000 NFZ 0000 inne 539110 Razem 11030 Tabela nr VIII.4. Zasadność rozpatrywanych skarg i wniosków. Skargi:Wnioski: przekazane wg właściwości przekazane wg właściwości Na wpływającerozpatrzone poza NFZ do innego OW wpływającerozpatrzone poza NFZdo innego OW świadczeniodawcę7 5674 9788426523120 aptekę4227540000 osobę uprawnioną00000000 NFZ6055400641100 inne1441197115310 Razem8 3585 5569447319530 222 Liczba skarg:Liczba wniosków: Na: zasadnychniezasadnych częściowo zasadnych zasadnychniezasadnych częściowo zasadnych świadczeniodawcę2 0052 342631010 aptekę10161000 osobę uprawnioną000000 NFZ3547728010 inne272120 Razem2 0522 842662140 W oddziałach wojewódzkich NFZ 1 908 skarg uznano za zasadne, 2 394 skarg i 3 wnioski uznano za niezasadne, 585 skarg – za częściowo zasadne. W Centrali NFZ za zasadne uznano 144 skargi i 1 wniosek, 448 skarg i 1 wniosek za niezasadne i 77 skarg za częściowo zasadne. Skargi i wnioski dotyczące świadczeniodawców Tabela nr VIII.5. Skargi i wnioski dotyczące świadczeniodawców. Liczba skarg/wniosków: Rodzaje świadczeń zdrowotnych: Zakresy świadczeń: dostępność do świadczeń jakość udzielanych świadczeń pozostałeogółem świadczenia lekarza podstawowej opieki zdrowotnej 1 236123791 438 świadczenia pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej 406652 świadczenia położnej podstawowej opieki zdrowotnej 181322 świadczenia pielęgniarki lub higienistki szkolnej1102 świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej 129309168 podstawowa opieka zdrowotna transport sanitarny w podstawowej opiece zdrowotnej 116118 poradnie specjalistyczne - wg części VIII identyfikacyjnych kodów resortowych 963159511 173 ambulatoryjne świadczenia diagnostyczne kosztochłonne 114427163 ambulatoryjna opieka specjalistyczna kompleksowa ambulatoryjna opieka specjalistyczna 142016 oddziały szpitalne - wg części VIII identyfikacyjnych kodów resortowych 41813034582 leczenie szpitalne (z wyłączeniem programów terapeutycznych - lekowych i chemioterapii) świadczenia wysokospecjalistyczne0000 refundacja dla aptek ogólnodostępna0000 gospodarka lekiem terapeutyczne programy zdrowotne i chemioterapia 152118 w warunkach oddziałów stacjonarnych56112 w warunkach oddziału/ośrodka dziennego4105 opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień w warunkach ambulatoryjnych737484 223 Rodzaje świadczeń zdrowotnych: Zakresy świadczeń: Liczba skarg/wniosków: dostępność do świadczeń jakość udzielanych świadczeń pozostałeogółem w zespole leczenia środowiskowego0000 w warunkach ambulatoryjnych126286160 w warunkach domowych345241 w warunkach ośrodka/oddziału dziennego263130 rehabilitacja lecznicza w warunkach stacjonarnych4910766 oddział medycyny paliatywnej; świadczenia w hospicjum stacjonarnym 0404 świadczenia w hospicjum domowym3227 świadczenia w hospicjum domowym dla dzieci3104 opieka paliatywna i hospicyjna świadczenia w poradni medycyny paliatywnej0000 zespół długoterminowej opieki domowej1001 pielęgniarska opieka długoterminowa domowa112013 świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze (opieka długoterminowa) ZOL/ZPO641020 stomatologia ogólna1775838273 protetyka3711112160 ortodoncja153422 ortodontyczna opieka nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki 0000 leczenie stomatologiczne inne143219 świadczenia uzdrowiskowe szpitalne/sanatoryjne dorosłych 217633130 świadczenia uzdrowiskowe szpitalne/sanatoryjne dzieci 0101 świadczenia uzdrowiskowego leczenia ambulatoryjnego 1023 lecznictwo uzdrowiskowe świadczenia rehabilitacji uzdrowiskowej0341145 pomoc doraźna i transport sanitarny świadczenia udzielane przez zespoły sanitarne typu N 2204 świadczenia udzielane przez podstawowe i specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego 413017 ratownictwo medyczne świadczenia udzielane przez wodne podstawowe i specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego 0000 profilaktyka raka szyjki macicy6006 profilaktyka raka piersi181120 program badań prenatalnych2002 profilaktyczny program zdrowotny profilaktyka chorób odtytoniowych1001 dializa otrzewnowa0000 hemodializoterapia0112 świadczenia odrębnie kontraktowane terapia hiperbaryczna0000 224 Rodzaje świadczeń zdrowotnych: Zakresy świadczeń: Liczba skarg/wniosków: dostępność do świadczeń jakość udzielanych świadczeń pozostałeogółem tlenoterapia domowa1001 żywienie pozajelitowe i dojelitowe w warunkach domowych 0000 badania zgodności tkankowej0000 badania genetyczne1001 badania izotopowe2002 terapia izotopowa0000 zaopatrzenie protetyczne0000 pozytonowa tomografia emisyjna2013 leczenie cukrzycy z zastosowaniem pompy insulinowej 0000 teleradioterapia stereotaktyczna0000 kompleksowe leczenie wrodzonej sztywności wielostawowej 0000 leczenie spastyczności opornej na leczenie farmakologiczne z zastosowaniem pompy baklofenowej 0000 wykonanie na zamówienie, po amputacji lub w przypadku wrodzonego braku w obrębie stopy 0000 protezy kończyn dolnych1203 protezy kończyn górnych0000 ortezy kończyn dolnych i górnych, gorsety oraz wyposażenie dodatkowe 1203 obuwie ortopedyczne0101 wyroby medyczne wykonywane na zamówienie1102 wyroby medyczne wyroby medyczne wykonywane seryjnie1310831 inne skargi771913109 wnioski1001 Razem3 7149143514 979 Główna tematyka skarg zasadnych na działalność świadczeniodawców to: trudności z uzyskaniem transportu medycznego, zaniedbania zespołu ratownictwa medycznego, trudności w zarejestrowaniu, odmowa przyjęcia w dniu zgłoszenia, brak możliwości dodzwonienia się do placówki, nieprzestrzeganie harmonogramu pracy lekarza, odmowa przyjęcia deklaracji wyboru albo nieuprawniona zmiana deklaracji lekarza, nieuzasadnione skreślenie z listy pacjentów oczekujących na zabieg, odmowa udzielenia świadczenia przez lekarza, pielęgniarkę poz oraz pielęgniarkę niśoz, sprawozdawanie do NFZ świadczeń, które nie były wykonane, pobranie opłaty za świadczenia gwarantowane, jakość realizowanych świadczeń, czas oczekiwania na wynik badania mammograficznego, histopatologicznego, trudności z uzyskaniem wyników badań, niehonorowanie szczególnych uprawnień do świadczeń poza kolejnością, odmowa wypisania recept ze 100% zniżką dla osoby 60+ pomimo posiadanych uprawnień, trudności z uzyskaniem recepty, odmowa wykonania badań 225 diagnostycznych, brak opieki medycznej w sanatorium, brak możliwości realizacji skierowania z powodu braków formalnych, niezabezpieczenie badań niezbędnych do przeprowadzenia planowanego leczenia, wymaganie od pacjentów badań diagnostycznych przed wizytą w poradni specjalistycznej, nieudzielenie świadczenia pomimo dwukrotnego wyznaczenia daty wizyty, odmowa zapisania w kolejkę oczekujących, odmowa udzielenia pomocy w sor, termin wizyty niezgodny z informatorem o terminach leczenia, trudności z wyznaczeniem terminu udzielenia świadczenia w trybie pilnym, odwołanie terminu świadczenia i niewyznaczenie nowego, brak możliwości realizacji badań profilaktycznych, realizacja świadczeń niezgodna z harmonogramem, odległy termin realizacji świadczenia, nieprawidłowości w realizacji świadczeń w zakresie rehabilitacji, trudności w rejestracji dzieci na szczepienia, w ustaleniu terminu szczepienia, odmowa realizacji wizyty domowej, błędne wykazanie do rozliczenia nieudzielonego pacjentowi świadczenia, niezasadne udzielanie teleporad dzieciom poniżej 6 roku życia, odmowa wystawienia wniosku na leki w ramach RDTL, nieprawidłowe wystawienie e-skierowania, brak oceny stanu zdrowia po zakończonej krioterapii, odmowa wypisania zlecenia na zaopatrzenie ortopedyczne, trudności w rejestracji na zabiegi rehabilitacyjne, sposób realizacji rehabilitacji, skrócenie cyklu rehabilitacyjnego, czas oczekiwania na rehabilitację, odmowa rehabilitacji domowej ze względu na brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, odmowa założenia wkładki wewnątrzmacicznej, brak lekarzy psychiatrów dla dzieci i młodzieży, odmowa udzielenia świadczenia pacjentowi spoza listy, odmowa udzielenia świadczenia w zakresie stomatologii, niekompleksowe udzielanie świadczeń, trudności w uzyskaniu świadczenia z powodu rejonizacji. Sposób załatwienia rozpatrywanych skarg i wniosków Każda korespondencja klienta podlegała wnikliwej analizie i w zależności od treści korespondencji podejmowane są stosowne działania. W przypadku spraw dotyczących działalności NFZ przeprowadzane było postępowanie wyjaśniające. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego skarżący otrzymuje odpowiedź, a dyrektorzy OW NFZ lub dyrektorzy komórek organizacyjnych w Centrali NFZ otrzymywali zalecenie podjęcia działań naprawczych oraz stosownych czynności wobec skarżonych pracowników. W przypadku rozpatrywania skarg na działalność świadczeniodawców, w większości przypadków konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Komórki organizacyjne właściwe do spraw skarg i wniosków występowały o wyjaśnienia do świadczeniodawców i oceniały ich działania w świetle obowiązujących przepisów oraz warunków zawartej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Komórki organizacyjne właściwe do spraw skarg i wniosków występowały również o zajęcie stanowiska przez komórki merytoryczne w oddziałach wojewódzkich NFZ, Centrali NFZ, Ministerstwie Zdrowia, Centrum e-Zdrowia, a także do konsultantów wojewódzkich lub krajowych w danej dziedzinie medycyny. Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego skarga została uznana za zasadną, świadczeniodawcy byli pouczani o konieczności przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, wzywani do prawidłowej realizacji zawartej umowy i zwrócenia uwagi na problemy zgłaszane przez pacjentów. Świadczeniodawcy mogli być ponadto objęci kontrolą w trybie skargowym z zastosowaniem środków określonych w przepisach i umowie. 226 W 2023 r. na podstawie rozpatrywanych skarg i wniosków w Kujawsko-Pomorskim OW NFZ przeprowadzono 4 kontrole świadczeniodawców. Świadczeniodawcom wydano zalecenia pokontrolne oraz nałożono kary umowne. Lubelski OW NFZ w trzech przypadkach nałożył kary umowne. Lubuski OW NFZ nałożył karę umowną na świadczeniodawcę podstawowej opieki zdrowotnej, który nagminnie nie odpowiadał na pisma oddziału, co uniemożliwiło wyjaśnienie skargi. Mazowiecki OW NFZ wystąpił do Prezesa NFZ o przeprowadzenie kontroli w trzech placówkach. Jedną karę umowną na świadczeniodawcę nałożył Warmińsko- Mazurski OW NFZ. W Zachodniopomorskim OW NFZ na jednego świadczeniodawcę nałożono karę umowną oraz rozwiązano umowę z dwoma świadczeniodawcami. W Centrali NFZ sprawy, które budziły wątpliwości, były przekazywane dyrektorom OW NFZ w celu wykorzystania służbowego lub wzmocnienia nadzoru nad realizacją warunków umów. Problematyka skarg na działalność NFZ dotyczyła m.in.: przewlekłości postępowania oddziału wojewódzkiego NFZ podczas rozpatrywania spraw, nieterminowego procedowania sprawy o ustalenie właściwego ustawodawstwa, przewlekłości postępowania w zakresie procedowania skierowania na leczenie uzdrowiskowe, niepoinformowania o zakwalifikowaniu na leczenie uzdrowiskowe, odmowy przyjęcia skierowania na leczenie uzdrowiskowe z powodu utraty daty ważności, kierowania do sanatorium z ograniczeniami dostępności dla wózków elektrycznych, zastrzeżeń do warunków lokalowych w Sali Obsługi Klientów, sposobu procedowania skargi i zastrzeżeń do udzielonej odpowiedzi, zastrzeżeń do procedowania sprawy o zwrot kosztów leczenia poza granicami, sposobu procedowania wniosku o transport sanitarny, nieudzielenia odpowiedzi na pismo, sposobu procedowania wniosku o rozwiązanie umowy dobrowolnego ubezpieczenia, zastrzeżeń do odpowiedzi na zgłoszenie o nieprawidłowościach na IKP, zastrzeżeń do obsługi w punkcie obsługi klientów, zachowania kierownika CUW podczas rozmowy telefonicznej, sposobu weryfikacji danych w CWU i wydania karty EKUZ, przekazania odpowiedzi na nieprawidłowy adres, bezczynności w sprawie wydania kopii dokumentów, nieinformowania przez TWK o podejmowanych czynnościach i konieczności przedłużenia prowadzonego postępowania. Działania podejmowane w celu zmniejszenia liczby skarg W celu zmniejszenia liczby skarg podejmowano m.in. następujące działania: −prowadzono postępowania wyjaśniające i przypominano o konieczności przestrzegania przepisów, warunków umowy oraz o prawach pacjenta, −kierowano pouczenia do świadczeniodawców zobowiązujące ich do realizacji umowy zgodnie z przepisami, nakładano kary umowne na świadczeniodawców, −zobowiązywano świadczeniodawców do bezwzględnego przestrzegania obowiązujących zasad udzielania świadczeń, −informowano świadczeniobiorców o przysługujących im prawach i obowiązujących zasadach udzielania świadczeń, −anonimowo monitorowano działalność świadczeniodawców i dostęp do świadczeń, −kierowano skargi do właściwych podmiotów, instytucji i organów, 227 −przekazywano świadczeniodawcom komunikaty o zmianach/aktualizacjach przepisów i wytycznych do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, −współpracowano z mediami (prasa, telewizja) i przekazywano informacje dotyczące sposobu i trybu rozpatrywania skarg i wniosków składanych przez świadczeniobiorców, −organizowano spotkania ze świadczeniobiorcami w ramach wydarzeń zewnętrznych, prelekcji, wykładów i innych form spotkań, −corocznie Małopolski OW NFZ organizuje spotkania osób pełniących obowiązki pełnomocników do spraw pacjentów w małopolskich szpitalach z przedstawicielami OW NFZ, zajmującymi się rozpatrywaniem skarg i bezpośrednią obsługą świadczeniobiorców, −Opolski OW NFZ zorganizował akcję edukacyjną: „Lekcje z NFZ” oraz szkolenie dla lekarzy w Opolskiej Izbie Lekarskiej, −w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w pracy oddziału wojewódzkiego NFZ lub komórki organizacyjnej, Biuro Nadzoru Wewnętrznego niezwłocznie przeprowadzało postępowania wyjaśniające oraz zalecało podjęcie działań naprawczych, np.: zobowiązanie dyrektora do wzmocnienia nadzoru nad realizacją zadań przez podległych pracowników, przeprowadzenie szkoleń dla pracowników, przeprowadzenie rozmów dyscyplinujących z pracownikami, przestrzeganie zasady terminowego procedowania prowadzonych spraw i udzielania odpowiedzi. Przyjęcia osobiste pacjentów w sprawach skarg i wniosków Pacjenci w sprawach skarg i wniosków przyjmowani są w pomieszczeniach, zapewniających ochronę danych osobowych, poufność oraz bezpieczeństwo pracownika NFZ. Przyjęcia były realizowane zgodnie z procedurą Obsługa skarg, wniosków i odpowiedzi do klientów wersja 2.0 i wersja 2.1 oraz Księgą Jakości Obsługi Klientów NFZ. Podczas przyjęcia skargi lub wniosku do protokołu jest realizowany obowiązek informacyjny dotyczący przetwarzania danych osobowych przez NFZ w zakresie realizacji zadań statutowych. Podczas przyjęć osobistych pracownicy NFZ udzielają również informacji na temat ogólnych zasad funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej, kierując się zasadami dostępności, profesjonalizmu i życzliwości.\r\n--- DOCUMENT END ---\r\n\r\nREMEMBER: Your response MUST be only a valid JSON object. Do not add any extra characters, comments, or text before the '{' character or after the '}' character. The entire response must be parseable as JSON.\r\nBased on the ABOVE document, fill in the JSON structure below:\r\nHere is the JSON structure I expect (fill it with content):\r\n{\r\n \"pl_ai_title\": \"Nowy, krótki tytuł dla aktu prawnego po polsku, oddający sedno wprowadzanych zmian (np. maksymalnie 10-12 słów).\",\r\n \"pl_summary\": \"2-3 zdania zwięzłego podsumowania treści aktu prawnego po polsku, napisane z perspektywy wpływu na życie codzienne obywateli.\",\r\n \"pl_key_points\": [\r\n \"Pierwszy krótki punkt po polsku dotyczący najważniejszych wprowadzanych rozwiązań lub zmian.\",\r\n \"Drugi krótki punkt po polsku...\"\r\n ],\r\n \"eng_ai_title\": \"A new, short title for the legal act in English, capturing the essence of the changes (e.g., max 10-12 words).\",\r\n \"eng_summary\": \"2-3 sentences summarizing the legal act in English, from the perspective of its impact on citizens' daily lives.\",\r\n \"eng_key_points\": [\r\n \"First short bullet point in English regarding the most important solutions or changes being introduced.\",\r\n \"Second short bullet point in English...\"\r\n ],\r\n \"de_ai_title\": \"Ein neuer, kurzer Titel für das Rechtsdokument auf Deutsch, der den Kern der Änderungen erfasst (z.B. max. 10-12 Wörter).\",\r\n \"de_summary\": \"2-3 Sätze Zusammenfassung des Rechtsdokuments auf Deutsch, aus der Perspektive seiner Auswirkungen auf das tägliche Leben der Bürger.\",\r\n \"de_key_points\": [\r\n \"Erster kurzer Stichpunkt auf Deutsch zu den wichtigsten eingeführten Lösungen oder Änderungen.\",\r\n \"Zweiter kurzer Stichpunkt auf Deutsch...\"\r\n ],\r\n \"fr_ai_title\": \"Un nouveau titre court pour l'acte juridique en français, saisissant l'essence des changements (par exemple, 10-12 mots maximum).\",\r\n \"fr_summary\": \"Résumé de 2-3 phrases de l'acte juridique en français, du point de vue de son impact sur la vie quotidienne des citoyens.\",\r\n \"fr_key_points\": [\r\n \"Premier court point en français concernant les solutions ou changements les plus importants introduits.\",\r\n \"Deuxième court point en français...\"\r\n ],\r\n \"es_ai_title\": \"Un nuevo título breve para el acto jurídico en español, que recoja la esencia de los cambios (por ejemplo, máximo 10-12 palabras).\",\r\n \"es_summary\": \"Resumen de 2-3 frases del acto jurídico en español, desde la perspectiva de su impacto en la vida cotidiana de los ciudadanos.\",\r\n \"es_key_points\": [\r\n \"Primer punto breve en español sobre las soluciones o cambios más importantes que se introducen.\",\r\n \"Segundo punto breve en español...\"\r\n ],\r\n \"it_ai_title\": \"Un nuovo titolo breve per l'atto giuridico in italiano, che colga l'essenza delle modifiche (ad es. massimo 10-12 parole).\",\r\n \"it_summary\": \"Riepilogo di 2-3 frasi dell'atto giuridico in italiano, dal punto di vista del suo impatto sulla vita quotidiana dei cittadini.\",\r\n \"it_key_points\": [\r\n \"Primo breve punto in italiano riguardante le soluzioni o le modifiche più importanti introdotte.\",\r\n \"Secondo breve punto in italiano...\"\r\n ],\r\n \"nl_ai_title\": \"Een nieuwe, korte titel voor de rechtshandeling in het Nederlands, die de essentie van de wijzigingen weergeeft (bijv. max. 10-12 woorden).\",\r\n \"nl_summary\": \"Samenvatting van 2-3 zinnen van de rechtshandeling in het Nederlands, vanuit het perspectief van de impact op het dagelijks leven van burgers.\",\r\n \"nl_key_points\": [\r\n \"Eerste korte punt in het Nederlands betreffende de belangrijkste geïntroduceerde oplossingen of wijzigingen.\",\r\n \"Tweede korte punt in het Nederlands...\"\r\n ],\r\n \"pt_ai_title\": \"Um novo título curto para o ato jurídico em português, capturando a essência das mudanças (por exemplo, máx. 10-12 palavras).\",\r\n \"pt_summary\": \"Resumo de 2-3 frases do ato jurídico em português, na perspetiva do seu impacto na vida quotidiana dos cidadãos.\",\r\n \"pt_key_points\": [\r\n \"Primeiro ponto curto em português sobre as soluções ou alterações mais importantes introduzidas.\",\r\n \"Segundo ponto curto em português...\"\r\n ],\r\n \"category\": [\"Categorize the document into one category by default, based on the field it primarily concerns. Choose up to 3 if the document also touches upon SIGNIFICANT issues from other categories. You MUST select categories ONLY from the following list: Health, Education, Family, Taxes, Labor, Security, Environment, Courts and Law, Transport, Benefits, Real Estate, Media and Culture, Local Government, Migration, Agriculture, Public Investments, Informatization, Economy. If the document does not definitively fit any of these, you MUST use \\\"Other\\\". If you use \\\"Other\\\", it should be the ONLY category selected. Do NOT invent new categories. The response must be an array of strings, e.g., [\\\"Taxes\\\", \\\"Family\\\"].\"]\r\n}\r\n\r\n", "ai_response_raw": "{\n \"pl_ai_title\": \"Sprawozdanie NFZ za 2023 rok: dostępność, koszty i kolejki do lekarza\",\n \"pl_summary\": \"Dokument przedstawia szczegółowe sprawozdanie z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia w 2023 roku. Opisuje, na co NFZ wydał pieniądze, jak zmieniły się czasy oczekiwania na wizyty u specjalistów i zabiegi oraz jakie nowe programy leczenia i profilaktyki zostały wprowadzone. Dla pacjenta oznacza to informację, gdzie kolejki są najdłuższe, jakie nowe świadczenia są dostępne i jak wzrosły nakłady na poszczególne dziedziny leczenia.\",\n \"pl_key_points\": [\n \"Znaczący wzrost nakładów na leczenie szpitalne (o 30,4%) i stomatologiczne (o 47,6%) w porównaniu do 2022 roku.\",\n \"Najdłuższe kolejki do specjalistów: do endokrynologa (mediana 190 dni), na rehabilitację ogólnoustrojową (193 dni) i endoprotezoplastykę stawu kolanowego (197 dni).\",\n \"Rozszerzenie opieki koordynowanej w POZ o nowe choroby (nefrologia, stany przedcukrzycowe, choroby tarczycy), co ułatwia szybszą diagnostykę u lekarza rodzinnego.\",\n \"Wprowadzenie bezpłatnych leków dla dzieci i młodzieży do 18. roku życia oraz dla osób powyżej 65. roku życia.\",\n \"Kontrole NFZ wykryły nieprawidłowości na łączną kwotę 136,1 mln zł, z czego 81,4 mln zł to nałożone kary na świadczeniodawców.\"\n ],\n \"eng_ai_title\": \"NFZ 2023 Report: Access, Costs, and Waiting Times for Medical Services\",\n \"eng_summary\": \"This document is a detailed report on the activities of the Polish National Health Fund (NFZ) in 2023. It outlines how public funds were spent, how waiting times for specialist appointments and procedures changed, and what new treatment and prevention programs were introduced. For citizens, it provides information on the longest queues, newly available services, and the increase in funding for various medical fields.\",\n \"eng_key_points\": [\n \"A significant increase in spending on hospital treatment (by 30.4%) and dental care (by 47.6%) compared to 2022.\",\n \"The longest waiting times are for endocrinologists (median 190 days), general systemic rehabilitation (193 days), and knee replacement surgery (197 days).\",\n \"Expansion of coordinated care in primary care (POZ) to include new conditions (nephrology, pre-diabetes, thyroid diseases), enabling faster diagnosis by a family doctor.\",\n \"Introduction of free medications for children and youth up to 18 years of age and for people over 65.\",\n \"NFZ audits revealed irregularities totaling PLN 136.1 million, of which PLN 81.4 million were fines imposed on healthcare providers.\"\n ],\n \"de_ai_title\": \"NFZ-Bericht 2023: Zugang, Kosten und Wartezeiten für medizinische Leistungen\",\n \"de_summary\": \"Dieses Dokument ist ein detaillierter Bericht über die Tätigkeit des polnischen Nationalen Gesundheitsfonds (NFZ) im Jahr 2023. Es beschreibt, wie öffentliche Mittel ausgegeben wurden, wie sich die Wartezeiten für Facharzttermine und Eingriffe verändert haben und welche neuen Behandlungs- und Präventionsprogramme eingeführt wurden. Für die Bürger bietet es Informationen über die längsten Warteschlangen, neu verfügbare Leistungen und die Erhöhung der Mittel für verschiedene medizinische Bereiche.\",\n \"de_key_points\": [\n \"Deutlicher Anstieg der Ausgaben für Krankenhausbehandlungen (um 30,4 %) und Zahnbehandlungen (um 47,6 %) im Vergleich zu 2022.\",\n \"Die längsten Wartezeiten bestehen bei Endokrinologen (Median 190 Tage), allgemeiner systemischer Rehabilitation (193 Tage) und Kniegelenkersatzoperationen (197 Tage).\",\n \"Ausweitung der koordinierten Versorgung in der Primärversorgung (POZ) auf neue Krankheitsbilder (Nephrologie, Prädiabetes, Schilddrüsenerkrankungen), was eine schnellere Diagnose durch den Hausarzt ermöglicht.\",\n \"Einführung kostenloser Medikamente für Kinder und Jugendliche bis 18 Jahre sowie für Personen über 65 Jahre.\",\n \"NFZ-Prüfungen deckten Unregelmäßigkeiten in Höhe von insgesamt 136,1 Mio. PLN auf, wovon 81,4 Mio. PLN Geldstrafen für Leistungserbringer waren.\"\n ],\n \"fr_ai_title\": \"Rapport 2023 du NFZ : accès, coûts et délais d'attente pour les soins médicaux\",\n \"fr_summary\": \"Ce document est un rapport détaillé sur les activités du Fonds national de santé polonais (NFZ) en 2023. Il décrit comment les fonds publics ont été dépensés, comment les temps d'attente pour les rendez-vous chez les spécialistes et les interventions ont changé, et quels nouveaux programmes de traitement et de prévention ont été introduits. Pour les citoyens, il fournit des informations sur les files d'attente les plus longues, les nouveaux services disponibles et l'augmentation du financement de divers domaines médicaux.\",\n \"fr_key_points\": [\n \"Augmentation significative des dépenses pour les soins hospitaliers (de 30,4 %) et les soins dentaires (de 47,6 %) par rapport à 2022.\",\n \"Les délais d'attente les plus longs concernent les endocrinologues (médiane de 190 jours), la rééducation générale systémique (193 jours) et la chirurgie de remplacement du genou (197 jours).\",\n \"Extension des soins coordonnés en soins primaires (POZ) à de nouvelles pathologies (néphrologie, prédiabète, maladies thyroïdiennes), permettant un diagnostic plus rapide par le médecin de famille.\",\n \"Introduction de médicaments gratuits pour les enfants et les jeunes jusqu'à 18 ans et pour les personnes de plus de 65 ans.\",\n \"Les audits du NFZ ont révélé des irrégularités d'un montant total de 136,1 millions de PLN, dont 81,4 millions de PLN d'amendes imposées aux prestataires de soins de santé.\"\n ],\n \"es_ai_title\": \"Informe del NFZ 2023: acceso, costes y tiempos de espera para servicios médicos\",\n \"es_summary\": \"Este documento es un informe detallado sobre las actividades del Fondo Nacional de Salud de Polonia (NFZ) en 2023. Describe cómo se gastaron los fondos públicos, cómo cambiaron los tiempos de espera para citas con especialistas y procedimientos, y qué nuevos programas de tratamiento y prevención se introdujeron. Para los ciudadanos, proporciona información sobre las colas más largas, los servicios recién disponibles y el aumento de la financiación para diversos campos médicos.\",\n \"es_key_points\": [\n \"Aumento significativo del gasto en tratamiento hospitalario (un 30,4%) y atención dental (un 47,6%) en comparación con 2022.\",\n \"Los tiempos de espera más largos son para endocrinólogos (mediana de 190 días), rehabilitación sistémica general (193 días) y cirugía de reemplazo de rodilla (197 días).\",\n \"Ampliación de la atención coordinada en atención primaria (POZ) para incluir nuevas afecciones (nefrología, prediabetes, enfermedades de la tiroides), lo que permite un diagnóstico más rápido por parte del médico de familia.\",\n \"Introducción de medicamentos gratuitos para niños y jóvenes hasta los 18 años y para personas mayores de 65 años.\",\n \"Las auditorías del NFZ revelaron irregularidades por un total de 136,1 millones de PLN, de los cuales 81,4 millones de PLN fueron multas impuestas a los proveedores de atención médica.\"\n ],\n \"it_ai_title\": \"Rapporto NFZ 2023: accesso, costi e tempi di attesa per i servizi medici\",\n \"it_summary\": \"Questo documento è un rapporto dettagliato sulle attività del Fondo Sanitario Nazionale polacco (NFZ) nel 2023. Descrive come sono stati spesi i fondi pubblici, come sono cambiati i tempi di attesa per visite specialistiche e procedure e quali nuovi programmi di cura e prevenzione sono stati introdotti. Per i cittadini, fornisce informazioni sulle code più lunghe, sui nuovi servizi disponibili e sull'aumento dei finanziamenti per vari settori medici.\",\n \"it_key_points\": [\n \"Aumento significativo della spesa per le cure ospedaliere (del 30,4%) e per le cure dentistiche (del 47,6%) rispetto al 2022.\",\n \"I tempi di attesa più lunghi riguardano gli endocrinologi (mediana 190 giorni), la riabilitazione sistemica generale (193 giorni) e l'intervento di protesi al ginocchio (197 giorni).\",\n \"Ampliamento dell'assistenza coordinata nell'assistenza primaria (POZ) a nuove condizioni (nefrologia, pre-diabete, malattie della tiroide), consentendo una diagnosi più rapida da parte del medico di famiglia.\",\n \"Introduzione di farmaci gratuiti per bambini e ragazzi fino a 18 anni e per le persone con più di 65 anni.\",\n \"Gli audit dell'NFZ hanno rivelato irregolarità per un totale di 136,1 milioni di PLN, di cui 81,4 milioni di PLN sono state multe inflitte agli erogatori di servizi sanitari.\"\n ],\n \"nl_ai_title\": \"NFZ-rapport 2023: toegang, kosten en wachttijden voor medische zorg\",\n \"nl_summary\": \"Dit document is een gedetailleerd rapport over de activiteiten van het Poolse Nationale Gezondheidsfonds (NFZ) in 2023. Het beschrijft hoe overheidsgeld is besteed, hoe de wachttijden voor afspraken met specialisten en ingrepen zijn veranderd en welke nieuwe behandelings- en preventieprogramma's zijn geïntroduceerd. Voor burgers biedt het informatie over de langste wachtrijen, nieuw beschikbare diensten en de toename van de financiering voor verschillende medische gebieden.\",\n \"nl_key_points\": [\n \"Aanzienlijke stijging van de uitgaven aan ziekenhuisbehandelingen (met 30,4%) en tandheelkundige zorg (met 47,6%) in vergelijking met 2022.\",\n \"De langste wachttijden zijn voor endocrinologen (mediaan 190 dagen), algemene systemische revalidatie (193 dagen) en knievervangende chirurgie (197 dagen).\",\n \"Uitbreiding van gecoördineerde zorg in de eerstelijnszorg (POZ) met nieuwe aandoeningen (nefrologie, pre-diabetes, schildklieraandoeningen), waardoor een snellere diagnose door de huisarts mogelijk is.\",\n \"Introductie van gratis medicijnen voor kinderen en jongeren tot 18 jaar en voor mensen ouder dan 65 jaar.\",\n \"NFZ-audits brachten onregelmatigheden aan het licht voor een totaalbedrag van 136,1 miljoen PLN, waarvan 81,4 miljoen PLN aan boetes werden opgelegd aan zorgverleners.\"\n ],\n \"pt_ai_title\": \"Relatório do NFZ 2023: Acesso, Custos e Tempos de Espera por Serviços Médicos\",\n \"pt_summary\": \"Este documento é um relatório detalhado sobre as atividades do Fundo Nacional de Saúde polaco (NFZ) em 2023. Descreve como os fundos públicos foram gastos, como os tempos de espera para consultas de especialidade e procedimentos mudaram e que novos programas de tratamento e prevenção foram introduzidos. Para os cidadãos, fornece informações sobre as filas de espera mais longas, os novos serviços disponíveis e o aumento do financiamento para várias áreas médicas.\",\n \"pt_key_points\": [\n \"Aumento significativo dos gastos com tratamento hospitalar (em 30,4%) e cuidados dentários (em 47,6%) em comparação com 2022.\",\n \"Os tempos de espera mais longos são para endocrinologistas (mediana de 190 dias), reabilitação sistémica geral (193 dias) e cirurgia de substituição do joelho (197 dias).\",\n \"Expansão dos cuidados coordenados nos cuidados primários (POZ) para incluir novas condições (nefrologia, pré-diabetes, doenças da tiroide), permitindo um diagnóstico mais rápido pelo médico de família.\",\n \"Introdução de medicamentos gratuitos para crianças e jovens até aos 18 anos e para pessoas com mais de 65 anos.\",\n \"As auditorias do NFZ revelaram irregularidades no valor total de 136,1 milhões de PLN, dos quais 81,4 milhões de PLN foram multas aplicadas a prestadores de cuidados de saúde.\"\n ],\n \"category\": [\"Health\"]\n}" } ] }