از بُن‌بست به گشایش

افغانستان امروز، در یکی از دشوارترین مقاطع تاریخ معاصر خود، تجربه‌ی سخت تاب‌آوری در حاکمیت یکی از واپسگراترین جریان‌های جهان را از سر می‌گذراند و با بُن‌بستی روبه‌روست که تنها با توصیف بحران‌ها یا بازخوانی شکایت‌آلود از گذشته قابل گشودن نیست. به این دلیل، پرسش اساسی این است: افغانستان را چه‌گونه می‌توان از وضعیت موجود به سوی آینده‌ای متفاوت گذر داد و صورت آن آینده‌ی متفاوت چه‌گونه خواهد بود یا باید باشد؟

اطلاعات روز ستون یا نظرگاهی با عنوان “از بُن‌بست به گشایش” را برای پرداختن به همین پرسش‌ و گفت‌وگو درباره پاسخ‌های ممکن باز کرده است تا مجالی باشد برای بازتاب دیدگاه‌ها، تحلیل‌ها و مقاله‌هایی که به جای ماندن در شرح مکرر بن‌بست، به امکان‌های عبور از آن و ساختن آینده می‌اندیشند.

ما از کارشناسان، پژوهشگران، تحلیلگران، فعالان سیاسی و اجتماعی و صاحب‌نظرانی با پیشینه‌ها، نگرش‌ها، گرایش‌ها و تجربه‌های متفاوت دعوت می‌کنیم که دیدگاه خود را درباره‌ی آینده‌ی سیاسی و اجتماعی افغانستان مطرح کنند- از ساختار دولت و نظام سیاسی گرفته تا جامعه، حقوق شهروندی، عدالت، مشارکت سیاسی، اقتصاد، آموزش، رابطه‌ی دولت و جامعه و جایگاه افغانستان در منطقه و جهان.

این نظرگاه (“از بُن‌بست به گشایش”) قرار نیست تریبون یک دیدگاه واحد باشد. ارزش این فضا در تکثر دیدگاه‌ها و امکان گفت‌وگو و نقد متقابل است. ما بر این باوریم که آینده‌ی افغانستان را نمی‌توان در چارچوب یک روایت، یک جریان سیاسی یا یک راه‌حل از پیش تعیین‌شده تعریف کرد. راه‌های گوناگون باید امکان طرح شدن داشته باشند، استدلال‌ها باید به چالش کشیده شوند و ایده‌ها باید در معرض نقد و گفت‌وگو قرار گیرند.

روزنامه اطلاعات روز به‌طور کلی به چشم‌اندازی  باور دارد که در آن افغانستان به عنوان کشوری دموکراتیک و مبتنی بر معیارهای جامعه‌ی باز و متکثر و متعهد به حقوق و آزادی‌های شهروندی ظهور کند. اما از آنجا که رفتن به سوی چنان جامعه‌ای طریق تنگ واحدی ندارد، انتشار دیدگاه‌های گوناگون در این ستون به معنای همسویی روزنامه با همه یا بخشی از آن دیدگاه‌ها نیست. مسئولیت دیدگاه‌ها و تحلیل‌های منتشرشده بر عهده نویسندگان آن‌هاست.

آنچه اینجا اهمیت دارد همان جدی گرفتن پرسش‌های مشترک در باره‌ی امروز و فرداست: افغانستان چه‌گونه می‌تواند از چرخه‌ی بحران و بن‌بست بیرون شود؟ چه نوع نظمی می‌تواند صلح، ثبات، آزادی و عدالت را با هم جمع کند؟ چه رابطه‌ای میان دولت و شهروندان باید شکل بگیرد؟ و چه چشم‌اندازی می‌تواند زمینه‌ساز همزیستی و مشارکت همه‌ی گروه‌های جامعه در ساختن آینده باشد؟

“از بُن‌بست به گشایش” دعوتی است به اندیشیدن و گفت‌وگو کردن درباره‌ی افغانستانی که هنوز ساخته نشده است، اما می‌تواند -اگر شهروندان اندیشه‌ور تخیل سیاسی و توان فکری خود را با تعهد و سرسختی به کار گیرند- ساخته شود.