گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان در پیام خود به مناسبت عید قربان، راهکارهای برای رسیدن به صلح و ثبات و حل بحران کنونی در افغانستان ارائه کرده و گفته است که همهی طرفهای تأثیرگذار داخلی، باید صادقانه و بدون قیدوشرط پشت میز مذاکره بنشینند و روی چند اصل اساسی توافق کنند.
رهبر حزب اسلامی افغانستان در این پیام که امروز (چهارشنبه، ۶ جوزا) منتشر شده، گفته است که همهی طرفها باید توافق کنند که بعد از این تجربههای خونین گذشته را تکرار نکنند، برای رسیدن به قدرت و یا باقیماندن در آن، جنگ را انتخاب نکنند، علیه برادر خود سلاح نگیرند و با تکیه بر بیگانهگان در پی شکست او نباشند، جنگ داخلی برای کسب قدرت را حرام بکنند و برای همیشه به آن پایان دهند.
او در بند دوم پیشنهاد خود گفته است که انتخاب رهبر آینده باید «حق شرعی و انسانی» ملت باشد و او افزوده است که «رهبر خود را همانگونه انتخاب کنیم که صحابه پس از رحلت رسول الله چهار خلیفه را با رأی اکثریت و در مجمع آشکار برگزیدند و از راه بیعت آزادانه مسئولیت امارت را به آنان سپردند.»
حکمتیار در بند سوم این پیشنهادات به ویژگیهای رهبر پرداخته و گفته است: «هبر ما باید امیر باشد نه آمر؛ امور را اداره کند نه اینکه فقط فرمان صادر نماید؛ احکام خداوند را اجرا کند نه خواست و حکم شخصی خود را. خود را در برابر مردم متعهد به مشورت بداند، به گونهای که بدون رضایت و موافقت آنان در هیچ کاری تصرف نکند و در برابر مردم مسئول باشد. نظارت کامل مردم بر اعمال و تصمیمهای خود را بپذیرد و پاسخگویی را وظیفه خود و حق مردم بداند. همان مردمی که امانت رهبری را به او سپردهاند، حق داشته باشند هر زمان که بخواهند آن را از او بازپس گیرند و به دیگری واگذار کنند.»
او همچنین گفته است: «به مردم افغانستان به چشم صاحبان اصلی و نگهبانان این کشور نگاه کنیم. این را حق مسلم ملت بدانیم که در همهی مسائل ملی و داراییهای ملی، از زمین، آب و معادن گرفته تا سیاستهای داخلی و خارجی، تصمیم نهایی را اتخاذ کنند. شورای واقعی و نمایندهی ملت باید مرجع نهایی تمام این تصمیمها باشد. شورایی منتخب و باوقار تشکیل دهیم که نمایندهی اجماع ملی باشد، مرجع نهایی و دارای صلاحیت در مورد همهی مسائل مهم کشور باشد و همه بدون استثنا به تصمیمهای آن پایبند باشند. همین شورا قانون اساسی کشور را تدوین کند و حکومتهای آینده بر اساس آن تشکیل شوند.»
حکمتیار همچنین خطاب به طرفهای داخلی گفته است: «بیایید تعهد کنیم که در کشور خود نه حضور امنیتی، استخباراتی و نظامی بیگانگان را بپذیریم و نه دخالت آنان را در امور داخلی کشور. در افغانستانی آزاد و مستقل، نظام واقعی اسلامی برپا کنیم و همهی مسائل فردی و اجتماعی زندگی را مطابق دین خدا تنظیم نماییم؛ به گونهای که مرجع نهایی تمام تصمیمها تنها دین خدا باشد و اطاعت از حاکمان و حکومت فقط در اموری صورت گیرد که مخالف شریعت، مخالف میثاق ملی (قانون اساسی) و مخالف رضایت ملت نباشد.»
رهبر حزب اسلامی افغانستان همچنین پیشنهاد داده است که در امور مذهبی، دارالافتاء تشکیل تا «بدین وسیله از فتواهای خودسرانه و آلوده به غرض و مرض جلوگیری شود؛ فتواهایی که گاه حلال را حرام و حرام را حلال میکنند، یا واجب عینی را مباح و صرفاً فضیلت میخوانند، و حتی برخلاف حکم روشن خداوند فتوا میدهند.»
گلبدین حکمتیار در این پیام بهصورت تلویحی از حکومت طالبان انتقاد کرده است و نحوه تعیین هبتالله آخوندزاده را بهعنوان رهبر و همچنین فرامین صادر شده از سوی او را زیر سئوال برده است.
با این حال، پیشنهاد او برای تعیین رهبر آینده کشور، با شیوهی کنونی حکومت طالبان که مبتنی بر بیعت و اطاعت است و انتخابات آزاد، مشابهت زیادی دارد.
گلبدین حکمتیار پیش از این نیز در مواردی از حکومت طالبان انتقاد کرده است. طالبان در پی این انتقادات او را از خانهای که حکومت پیشین افغانستان در ساحهی دارالامان کابل در اختیارش قرار داده بود، اخراج کردند و این خانه را تحت تصرف خود درآوردند.
پس از آن، رهبر حزب اسلامی افغانستان در یک خانه شخصی در منطقهی وزیر اکبرخان کابل مستقر شده بود و در ماههای اخیر برای درمان به مالیزیا رفته بود و اکنون مشخص نیست که در داخل کشور بسر میبرد و یا در خارج از کشور.