6 январь – Француз халқининг миллий қаҳрамони Жанна Д’Арк туғилган

Жанна д’Арк — нафақат Франция, балки жаҳон тарихидаги энг сирли ва илҳомлантирувчи шахслардан бири. Унинг ҳаёти юз йиллик уруш (1337–1453) давридаги бурилиш нуқтаси бўлган.

Жанна 1412 йил 6 январ куни Франциянинг Шарқий қисмидаги Домреми қишлоғида деҳқон оиласида туғилган. Ўша пайтда Франция инглизлар ва уларнинг иттифоқчилари (бургундлар) томонидан деярли забт этилган, мамлакат парокандалик ҳолатида эди.

13 ёшида Жанна «самовий овозлар» (Архангел Михаил, авлиё Екатерина ва Маргарита) эшита бошлаганини ва улар унга Францияни қутқариш ва валиаҳд Карл VII ни тахтга ўтирғизишни буюрганини айтган.

17 ёшли Жанна эркаклар кийимини кийиб, хавфли йўлни босиб ўтиб, Карл VII ҳузурига боради. У валиаҳдни ўзининг миссиясига ишонтиришга муваффақ бўлади.

Орлеан қамалини бекор қилиш

1429 йилда Карл VII Жаннага қўшин беради. Унинг энг катта ғалабаси Орлеан шаҳрини қамалдан озод қилиши бўлди.

Жанна ҳарбий стратегик билимга эга бўлмаса-да, аскарларнинг руҳини кўтаришда тенгсиз эди. Атиги 9 кун ичида у бир неча ойдан бери қамалда ётган шаҳарни озод қилди. Бу ғалабадан сўнг уни «Орлеан қизи» деб атай бошлашди.

Кўп ўтмай, у Карл VII ни Реймс шаҳридаги соборда тантанали равишда тахтга ўтирғизишга (коронация) эришди.

Асирлик ва қатл

1430 йилда бургундлар Жаннани асирга олиб, инглизларга сотиб юборишади. Инглизлар учун у хавфли сиёсий фигура эди, чунки унинг ғалабалари Карл VII нинг легитимлигини (қонунийлигини) исботларди.

Уни сеҳргарлик ва черков қонунларига зид равишда эркаклар кийимини кийишда айблашди. 1431 йил 30 майда, 19 ёшли Жанна Руан шаҳридаги бозор майдонида тириклайин ёқиб юборилди. Айтишларича, у олов ичида бўлганида ҳам «Исо» деб ҳайқирган.

Оқланиш ва авлиёлик даражаси

Жанна вафотидан 25 йил ўтгач, Рим папаси Каликст III буйруғи билан иш қайта кўриб чиқилди ва унинг айбсизлиги тан олиниб, «шаҳид» дея эълон қилинди.

1920 йилда Католик черкови уни расман авлиё (saint) деб тан олди. Бугунги кунда Жанна д’Арк Франциянинг ҳомийси ва эркинлик тимсоли ҳисобланади.