close
close
Асосий мавзулар
29 январ 2026

29 январь – Автомобиль асрининг бошланиши

close

Инсоният тарихидаги энг муҳим ихтиролардан бири айнан шу куни расмийлаштирилган. Немис муҳандиси Карл Бенц дунёдаги илк ички ёнув двигателли автомобиль учун патент олган. Шу билан от аравалар даври тугаб, автотранспорт эраси бошланган.

Бу воқеа шунчаки техника янгилиги эмас, балки инсониятнинг яшаш тарзини бутунлай ўзгартириб юборган бурилиш нуқтаси эди.

Дунёнинг биринчи автомобил паспорти

Карл Бенц ўзининг «Benz Patent-Motorwagen» деб номланган уч ғилдиракли машинаси учун Германия императорлик патент идорасига ариза топширади. Бу ҳужжат – №37435 рақамли патент тарихда ички ёнув двигателли автомобиль учун берилган биринчи расмий ҳужжат бўлиб қолди.

Бугунги кун стандартлари билан қараганда, бу «арава» жуда оддий кўринган, аммо ўша пайт учун бу ҳақиқий мўъжиза эди.

Бир цилиндрли, тўрт тактли двигателнинг қуввати атиги 0.75 от кучига эга, тезлиги эса соатига 16 км. бўлган. Машина бензин билан эмас, балки дорихоналарда сотиладиган лигроин (тозаловчи восита) ёрдамида ҳаракатланган.

Биринчи автомобилнинг «реклама агенти»

Гарчи Карл Бенц гениал муҳандис бўлса-да, у жуда тортинчоқ ва ўз ихтиросининг тижорий муваффақиятига шубҳа билан қарарди. Бу ерда унинг рафиқаси Берта Бенц тарих саҳнасига чиқади.

1888 йилнинг августида, эридан бехосдан, Берта икки ўғлини олиб, ушбу машинада Мангеймдан Пфорцхаймгача бўлган 106 километрлик масофани босиб ўтади. Бу тарихдаги илк узоқ масофали автосаёҳат эди. 

У йўлда тиқилиб қолган ёқилғи қувурини шляпа тўғноғичи билан тозалайди. Ейилган тормозларга тери қоплатиб, дунёдаги биринчи тормоз накладкасини ихтиро қилади. 

Шунингдек у одамларга автомобиль нафақат ўйинчоқ ёки киборлик белгиси, балки ишончли транспорт воситаси эканини исботлайди.

Карл Бенцнинг ихтиросигача ҳам буғ билан ишлайдиган машиналар бўлган, аммо улар жуда оғир, секин ва хавфли эди. Бенцнинг машинаси эса енгил, ихчам ва электр ўт олдириш тизимига эга бўлган.

Унда замонавий автомобилларнинг барча асосий принциплари жамланган эди.

«Менинг ихтиромга ҳеч ким қизиқмайди деб ўйлагандим, аммо Бертанинг саёҳатидан сўнг буюртмалар кела бошлади,» — деб эслаган эди кейинчалик Карл Бенц.

Бу ихтиро кейинчалик Готлиб Даймлернинг ишлари билан бирлашиб, бугунги машҳур Mercedes-Benz брендининг асосини ташкил қилди.

Тағин ўқинг
18 октябр 2024
Азиз ва мукаррам, қадрли ва меҳрибон, кўзи қора, қоши қора юртдошларим, мана хапта айланиб, сиз билан юзма-юз, бетма бет суҳбатга мушарраф бўлганимдан шодман. МС: Ничиксизла хўжик ...
13 декабр 2016
Ўзбекистонда Каримов ўрнига президент бўлиб Шавкат Мирзиёевнинг сайланиши, жамиятдаги олий мансабдор шахсини улуғлаш риторикасини ўзгартирмади. Бу оғриқли муаммони акс ...
18 сентябр 2019
Шу кунларда ЎзА журналисти Анора Содиқова ўзбек тилининг Ўзбекистонда ривожланишини қўллаб чиқишлар қилди. Таниқли ўзбек шоири Мирзо Кенжабек эса ...
12 апрел 2025
Андижон вилояти Избоскан туманидаги масжид таҳоратхонасида газ портлаши оқибатида уч киши ҳалок бўлиб, 10 киши жароҳатланган. Бу ҳақда ФВВ ...
Блоглар
29 январ 2026
Ўзбекистонлик фаол Фарида Шариф ўзининг янги блогида «Сўқир Шерлок» яъни Блайнд Шерлок детектив сериалини томоша ...
23 январ 2026
Владимир Зеленский бугун Давосда: 🇨🇭 «Сизларга (жаҳон элитасига) Украина мустақиллиги ҳаммадан кўра кўпроқ керак. Чунки ...
20 январ 2026
Ўзбекистонда фақат Хоразмдагина ҳафта кунлари ўзбекча айтилади, бошқа вилоятларда, ҳатто адабий тилимизда ҳам ҳафта кунларини ...