25 декабрь – Совет империяси тугатилган кун

1991 йил 25 декабрь воқеалари инсоният тарихидаги энг йирик сиёсий бурилиш нуқталаридан бири ҳисобланади. Шу куни 70 йилдан ортиқ давом этган совет тузумининг барҳам топиши ва унинг таркибида бўлган Ўзбекистон каби республикалар учун мустақиллик йўли очилди:

Империянинг сўнгги нафаси

Шу куни кечқурун, соат 19:00 да Михаил Горбачёв марказий телевидение орқали халққа сўнгги бор СССР Президенти сифатида мурожаат қилди. У ўз нутқида ислоҳотлар (Қайта қуриш) даври якунлангани; ядровий қурол устидан назоратни Россия Президентига топширгани; СССР Президенти лавозими тугатилганини эълон қилди.

Бу воқеадан бир неча дақиқа ўтиб, Кремль узра ҳилпираб турган СССРнинг қизил байроғи туширилди ва унинг ўрнига Россия Федерациясининг уч рангли байроғи кўтарилди. Бу рамзий маънода улкан империянинг тугаганини бутун дунёга кўрсатди.

Ўзбекистоннинг халқаро тан олиниши

Гарчи Ўзбекистон ўз Мустақиллигини 1991 йил 31 августда эълон қилган бўлса-да, СССРнинг расман тарқалиши мамлакатимизнинг де-юре (ҳуқуқий жиҳатдан) тўлиқ мустақиллигини ва халқаро ҳамжамият томонидан кенг кўламда тан олинишини бошлаб берди.

25 декабрь воқеаларидан сўнг, қисқа фурсат ичида дунёнинг етакчи давлатлари (АҚШ, Туркия, Покистон ва Европа давлатлари) Ўзбекистон мустақиллигини тан олди.

СССРнинг тугаши Ўзбекистоннинг 1992 йил 2 март куни БМТга тўлақонли аъзо бўлиб кириши учун сўнгги тўсиқни олиб ташлади.

Янги даврнинг бошланиши

СССРнинг парчаланиши шунчаки сиёсий қарор эмас, балки иқтисодий ва ижтимоий инқирознинг мантиқий ечими эди. Ўзбекистон учун эса бу воқеа қуйидаги имкониятларни яратди:

 • Миллий ўзликни англаш: Она тили, диний қадриятлар ва миллий анъаналарнинг қайта тикланиши.

 • Иқтисодий мустақиллик: Мамлакат бойликлари ва хом ашёсининг (хусусан, олтин ва пахта) республиканинг ўз ихтиёрида қолиши.

 • Ташқи сиёсат: Дунё давлатлари билан ҳеч қандай «марказ»сиз, тўғридан-тўғри дипломатик ва иқтисодий алоқалар ўрнатиш.

Хулоса қилиб айтганда, 1991 йил 25 декабрь — «Совет Иттифоқи» деган тушунча тарих саҳифаларига муҳрланган ва Ўзбекистоннинг замонавий давлатчилик тарихида янги, порлоқ саҳифа очилган кун сифатида қолди.