မန္တလေးတိုင်း၊ မိုးကုတ်မြို့တွင် စစ်တပ်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ အဆက်မပြတ်လုပ်နေရာ ဇူလိုင်လဆန်းမှ ဩဂုတ်လ၊ ၉ ရက်နေ့အထိ ရှစ်ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး သံဃာ၊ ကလေးငယ်များ အပါအဝင် ဒေသခံ ၂၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး လူ ၅၀ ကျော်ဒဏ်ရာရခဲ့သည်ဟု တအာင်းလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်(TNLA) ထံက သိရသည်။
ဇူလိုင်လတွင် ခြောက်ကြိမ်၊ ယခုလအတွင်း နှစ်ကြိမ် စုစုပေါင်း ရှစ်ကြိမ် လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲခဲ့စဉ် ထိုသို့ ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်တပ်၏ တိုက်ခိုက်မှုများအတွင်း ဘုန်းကြီးကျောင်းများနှင့် လူနေ အဆောက်အအုံ ၅၀ နီးပါး ပျက်စီးခဲ့သည်ဟု TNLA က ဆိုသည်။
ပြီးခဲ့သည့်ဩဂုတ်လ၊ ၉ ရက်နေ့၊ ညနေ၊ ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ် အချိန်က မိုးကုတ်မြို့အရှေ့ပိုင်း၊ ကျောက်နဂါးကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် နေအိမ်များပေါ်ကို တိုက်ခိုက်ရေးလေယာဉ်များဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကလေး နှစ်ဦး၊ ၊ သက်ကြီးရွယ်အို တစ်ဦး၊ ကိုရင်တစ်ပါး အပါအဝင် ငါးဦးသေဆုံးခဲ့သည်။ ရဟန်းတစ်ပါးအပါ အဝင် လေးဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
အသက် ၂၀ အရွယ် ကိုရင်ဝိဟာလ၊ ဦးထွန်းတင် (၇၁ နှစ်) ၊ ဒေါ်ဖြူစင်ဦး (၃၂ နှစ်) နှင့် သမီးဖြစ်သူ မနှင်းဝတ်ရည်ဦး (၁၁ နှစ်)၊ သားဖြစ်သူ မောင်အောင်သူချစ် (၈ နှစ်) တို့ သေဆုံးခဲ့သည်ဟု မိုးကုတ်ဒေသခံများက ပြောသည်။
ဦးပညာစာရ၊ ဒေါ်သိန်းတင်၊ မရှင်းရှင်း၊ မစိုးစံဝေတို့မှာ ပေါင်၊ ဦးခေါင်း၊ ခါး တို့တွင် ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ သည် ဟု အသက် ၄၀ ကျော် အရွယ်၊ မိုးကုတ်မြို့ခံ အမျိုးသားတစ်ဦးက Myanmar Now ကို ပြောသည်။
“ လေယာဉ်သုံးစီးနဲ့ ရုတ်တရက် လာကြဲတာ။ ပြေးချိန်၊ ပုန်းချိန်လည်း မရဘူး။ ကျွန်တော့်အသိအိမ်က သားအမိ သုံးဦးစလုံး ဆုံးသွားတယ်။ စိတ်ကိုမကောင်းပါဘူးဗျာ”
ကျောက်နဂါးကျေးရွာသည် မိုးကုတ်မြို့အရှေ့ပိုင်း၊ အစွန်ကျသော အေးချမ်းသည့် ကျေးရွာတစ်ရွာဖြစ်ပြီး တော်လှန်ရေးတပ်များ ခိုအောင်းနေသည့် နေရာမဟုတ်ဘဲ စစ်တပ်က ပြည်သူများအား ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု အထက်ပါ မြို့ခံအမျိုးသားက ဆက်ပြောသည်။
ဩဂုတ်လ၊ ၂ ရက်နေ့ ကလည်း မိုးကုတ်မြို့ အနောက်ပိုင်းရှိ ကျပ်ပြင်မြို့၊ လူနေရပ်ကွက်အတွင်း လေတပ်က ဗုံးကြဲရာ ကလေးငယ်များအပါအဝင် မြို့ခံ ၁၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၀ ဦး ထက်မနည်း ဒဏ်ရာရရှိ ခဲ့သည်။
စစ်ကောင်စီသည် မိုးကုတ်မြို့၊ လူနေရပ်ကွက်များအတွင်း အရပ်သားများနေထိုင်ရာ နေရာများကို အဓိက ပစ်မှတ်ထား ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်နေသည်ဟု TNLA က ထုတ်ပြန်ထားသည်။
ဩဂုတ်လ၊ ၉ ရက်နေ့၊ ညနေ၊ ၄ နာရီ ၂၂ မိနစ်က သီပေါမြို့၊ ပန်းတိမ်တောင်ရပ်ကွက်ကို လေကြောင်းဖြင့် ဗုံး သုံးလုံး လာရောက်ကြဲချတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အမျိုးသား တစ်ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး နေအိမ် ခုနစ်လုံး ထိမှန်ပျက်စီးသွားခဲ့သည်ဟု TNLA ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။
ဇူလိုင်လ၊ ၅ ရက်နေ့မှ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့အထိ သီပေါမြို့နယ်ကို လေကြောင်းဖြင့် ခြောက်ကြိမ် ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုကြောင့် အမျိုးသား နှစ်ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး အမျိုးသမီး တစ်ဦးနှင့် အမျိုးသား လေးဦး ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။
မိုးကုတ်မြို့ စစ်ရေးအခြေအနေ
ကမ္ဘာကျော်ပတ္တမြားအပါအဝင် အဖိုးတန်ကျောက်မျက်များထွက်ရှိရာ မန္တလေးတိုင်း၊ မိုးကုတ်မြို့ကို တအာင်းတပ်မတော်(TNLA)အပါအဝင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ “ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး” ဒုတိယပိုင်းအတွင်း သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
စစ်တပ်သည် မိုးကုတ်မြို့ကို လက်လွှတ်ရပြီးနောက် တစ်နှစ်ပတ်လုံး မကြာခဏဆိုသလို လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြင်းထန်စွာပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ယခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လကုန်ပိုင်းမှ စတင်ကာ မိုးကုတ်မြို့အား ပြန်လည်ရယူ နိုင်ရန်ကြိုးပမ်းလာသည်။
“မိုးကုတ်- နောင်ချိုလမ်းပိုင်းမှာတော့ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ ထိုးစစ်ဆင်လာလို့ တိုက်ပွဲတွေဆက်တိုက်ဖြစ်နေတာ ရှိပါတယ်။ ကျွန်မတို့ဘက်ကလည်း ခုခံနေတဲ့ အခြေအနေရှိပါတယ်”ဟု TNLA ပြောခွင့်ရ လွေးယေဦး က ဩဂုတ်လ၊ ၅ ရက်နေ့က Myanmar Now ကို ပြောထားသည်။
စစ်တပ်က ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း၊ နောင်ချိုမြို့အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မန္တလေးတိုင်းအတွင်း ထိုးစစ် ဦးတည်လာခဲ့ပြီး သပိတ်ကျင်းမြို့ကို သိမ်းယူလိုက်သလို မတ္တရာ၊ မိုးကုတ်စသော မန္တလေးတိုင်းအတွင်း တော်လှန်ရေးတပ်များ သိမ်းပိုက်ထားသောမြို့များကို ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်နေသည်။
လက်ရှိတွင် စစ်တပ်က မြေပြင်ထိုးစစ်၊ လက်နက်ကြီးနှင့် လေကြောင်းပစ်ကူများသုံးကာ မိုးကုတ်- နောင်ချို လမ်းပေါ်ရှိ ဟိုခိုကျေးရွာကို သိမ်းပိုက်ပြီး တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည်။
မိုးကုတ်မြို့တောင်ဘက်၊ ၅၆ မိုင်ကျော်အကွာ ကားဖြင့်သွားပါက နှစ်နာရီခရီးသာဝေးပြီး ရဲဘက်စခန်းပါရှိသော နောင်ချိုမြို့နယ်၊ ဟိုခိုရွာအား သိမ်းပိုက်ပြီး တိုက်ပွဲဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေရာ စစ်ဘေးဒုက္ခသည် ၅၀၀၀ ကျော်လည်း ဘေးလွတ်ရာသို့ထွက်ပြေးနေရသည်။
“ဟိုခိုရွာအထိပေါ့နော်။ သူတို့ ထိုးစစ်ဆင်ပြီး ထိန်းချုပ်ထားတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အထင်အရတော့ ဟိုခိုရွာ ကို သိမ်းလိုက်ခြင်းအားဖြင့် မတ္တရာဘက်က စစ်ရေးအရှိန်ကို ထိန်းချုပ်ချင်တဲ့ တစ်စိတ်တစ်ဒေသလည်း ပါလိမ့်မယ်” ဟု မိုးကုတ်မြို့နယ်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ပကဖ) မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ တစ်ဦးကလည်း ပြောသည်။
မိုးကုတ်မြို့သည် တိုက်ပွဲများပြင်းထန်နေသည့် မန္တလေးတိုင်း၊ မတ္တရာ၊ စဉ့်ကူး၊ သပိတ်ကျင်းမြို့များ၏ အနီးတွင် တည်ရှိပြီး မြောက်ဘက်တွင် မိုးမိတ်မြို့ရှိသည်။
အလားတူ စစ်ရေးအရအပေါ်စီးမှ အားသာချက်ရှိသည့် မြို့ဖြစ်ပြီး ၊ တွင်းထွက်ရတနာများလည်း ထွက်ရှိသဖြင့် အခွန်အခများစွာ ရရှိနိုင်သည့်အတွက် စစ်ကောင်စီက စစ်ရေးအရနှင့် ဘဏ္ဍာရေးအရပါ အရေးပါ နေသည့်အတွက် မိုးကုတ်မြို့ကို လေကြောင်းဖြင့်ဖိအားပေးကာ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်လိုနေသည်ဟု မိုးကုတ် (ပကဖ) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အမျိုးသားက ဆက်ပြောသည်။
“အဓိကကတော့ တရုတ်ရဲ့ကြားဝင်စေ့စပ်မှုနဲ့ TNLAနဲ့ စစ်ကောင်စီရဲ့ ဆွေးနွေးပွဲမှာ ဖိအားတစ်ရပ်ပေးနိုင်ဖို့ အတွက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ အရှိန်မြှင့်လုပ်နေတယ်လို့မြင်ပါတယ်”
ပတ္တမြားမြေမိုးကုတ်မြို့ကို လက်မလွှတ်ရရေး၊ တအာင်းလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်(TNLA)၊ ဓနုတပ် DPLA ၊ ကျောက်မဲခရိုင် ပကဖ၊ MDY-PDF၊ မန္တလေးတိုင်းကွပ်ကဲမှုအောက်မှတပ်ရင်းများ ၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင် ကွပ်ကဲမှုအောက်တွင် တပ်ရင်းများ ၊မိုးကုတ်ဗျူဟာ၊ အမှတ် (၅၁၃) တပ်ရင်း၊ မိုးကုတ်မြို့နယ် ပကဖ၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင် ပကဖတို့က စုပေါင်းကာကွယ် တိုက်ခိုက်နေကြသည်ဟု ဆိုသည်။
မိုးကုတ်မြို့သာကျပါက အထက်ပိုင်းတော်လှန်ရေးနယ်မြေများကို စစ်တပ်က ဖိအားပိုပေးလာနိုင်တော့မည်ဟု မိုးကုတ် ပကဖ ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူက ပြောသည်။
“မိုးကုတ်ကို လက်လွှတ်ရမယ်ဆိုရင်တော့ သေချာပါတယ်။ ကျန်တဲ့ မိုးမိတ်၊ စဉ့်ကူး၊ သပိတ်ကျင်း၊ မတ္တရာ တကြောပေါ့လေ။ မလွယ်တော့ဘူးဗျ”ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
“ ကျွန်တော်တို့ဘက်ကတော့ မိုးကုတ်ကို ပြန်မပေးရဖို့အတွက် ရာနှုန်းပြည့် ကြိုးစားနေတယ်ပေါ့နော် ။ ပြန် ပေးခြင်း မပေးခြင်းဆိုတာက စစ်ရဲ့သဘောတရားအရ ပုံသေပြောလို့မရတဲ့ ကိစ္စဖြစ်တဲ့အတွက် အတိအကျ ပြောဖို့ခက်ပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ ယုံကြည်ချက်ကတော့ လုံးဝပြန်မပေးရပါဘူးဗျ”
လက်ရှိတွင် စစ်ကောင်စီ၏မြေပြင်ထိုးစစ်နှင့် ဝေဟင်တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် မိုးကုတ်ဒေသခံအများစုသည် ထိန်လန့်နေကြကာ စစ်ဘေးရှောင်ထွက်ပြေးနေကြသူများလည်းရှိနေသည်။
ထို့ကြောင့် ပုန်းရှောင်ရန် ပြင်ဆင်နေကြသော ဒေသခံပြည်သူများ အစိုးရိမ်မလွန်ကြရန် မိုးကုတ် ပကဖ က နှိုးဆော်တိုက်တွန်းသည်။
စစ်တပ်သည် နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မန္တလေးတိုင်း၊ မကွေးတိုင်းနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းတို့ကို စစ်ကြောင်း အများအပြားဖြင့် အချိန်ကိုက် ထိုးစစ်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်နေသည်။
