ဧရာဝတီမြစ်​ကြောင်းတလျှောက်ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ စစ်တပ်ကြံစည်​နေ

မေ/ People’s Spring

မန္တလေးတိုင်းအတွင်းကတော်လှန်ရေးတပ်တွေစိုးမိုးထားတဲ့ နယ်မြေ တွေကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီးတဲ့နောက်မှာ ဧရာဝတီမြစ်​ကြောင်းတ​လျှာက်ကိုပါစိုးမိုးဖို့နိုင်ဖို့ ကြိုးစားလာပါတယ်။

‌မန္တလေးမြို့၊ဂေါ်ဝိန်‌ဆိပ်ကမ်းကနေ ဧရာဝတီမြစ်​ကြောင်းတ​လျှောင်မှာရှိတဲ့ မတ္တရာ-စဉ့်ကူး-သပိတ်ကျင်း-ထီးချိုင့် ၊ကသာ၊​ရွှေကူ-ဗန်းမော်အထိ သွားတဲ့‌‌လမ်းကြောင်းပါ။

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းခဲ့တဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ​ဖေ​ဖော်ဝါရီလ​နောက်ပိုင်းကတည်းက ဒီ​ရေလမ်းကြောင်းကို အသုံးပြုပြီး စစ်တပ်ကဗန်းမော်မြို့အထိ အင်အားရိက္ခာ​တွေကိုပို့ခဲ့ပါတယ်။

ဒီရေလမ်းကြောင်းဟာမန္တလေးမြို့အနောက်ဘက် ကနေ ဧရာဝတီအတိုင်း အထက်ကိုဆန်တက်တာပါ။ ဒီ​ရေလမ်း​ကြောင်းမှာမြစ်အနောက်ဘက်ကတော့စစ်ကိုင်းတိုင်းက မြို့နယ်တွေအများစု ဖြစ်ပါတယ်။အရှေ့ဘက်ခြမ်းကတော့ မန္တလေးတိုင်းပါ။

စစ်ကိုင်းတိုင်းကတော်လှန်ရေးအားကောင်းတဲ့ ဒေသဖြစ်တာမို့ စစ်တပ်က ဒီရေလမ်းကြောင်းကို အသုံးမပြုနိုင်သေးပါဘူး။

ဒီရေလမ်းကြောင်းကို စစ်တပ်အသုံးပြုပြီး လူ၊လက်နက်ခဲယမ်းနဲ့ရိက္ခာ​တွေဖြည့်ခဲ့တာက ၂၀၂၅ခုနှစ်မိုးရာသီကဖြစ်ပါတယ် ။၂၀၂၅ ဇူလိုင်လမှာ စစ်တပ်က သင်္ဘောနဲ့​ရေယာဥ်စုစု​ပေါင်း ၁၇စီးအထိ အသုံးပြုပြီး ဗန်​မော်မြို့ကို စစ်ကူနဲ့လက်နက်ခဲယမ်း၊ရိက္ခာ​တွေပို့ဖို့ကြိုးစားခဲ့တာပါ ။ဗန်​မော်မြို့ကို ကချင်လွတ်လပ်​ရေးတပ်မ​တော်-KIA ဦး​ဆောင်တဲ့ မဟာမိတ်တပ်​တွေက ၂၀၂၄ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလကတည်းက မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲဆင်နွှဲ​နေတာပါ ။ မြို့​နေရာအများစုနဲ့ တပ်စခန်းများစွာကို​တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေကထိန်းချုပ်နိုင်​ပေမယ့် အဓိကတပ်ရင်းဌာနချုပ်နဲ့ တပ်ရင်း​တွေကို မထိန်းချုပ်နိုင်​သေးလို့မြို့ကိုအပြီးသတ်မသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။

ဒါ​ကြောင့် စစ်တပ်က စစ်​ရေးအရအချက်အချာကျပြီး ကချင်ပြည်နယ်ရဲ့ဒုတိယမြို့​တော် ဗန်း​မော်မြို့ မကျ​အောင် ​ရေယာဥ်အစီး ၂၀ ​ကျော်ကိုရဟတ်ယာဥ်ပစ်ကူ၂စီး နဲ့ ဆန်တက်ခိုင်းခဲ့ပါတယ်။ မတ္တရာအထိ ​စစ်တပ်​ရေးယာဥ်​တွေ​အေး​​ဆေးဆန်တက်နိုင်ခဲ့​ပေမယ့် တကောင်းမြို့နယ်အကျော်မှာတင် PDF ​တွေအပါအဝင်တော်လှန်ရေးတပ်တွေက ​ရေမြှပ်မိုင်း​တွေ၊ ပွိုင့်ဖိုက်စက်လက်​တွေ၊ လက်နက်ကြီးမျိုးစုံသုံးပြီး အပြင်အထန်တိုက်ခိုက် ခဲ့တာမို့ ​ရေယာဥ်အချို့ ပျက်စီးသွားခဲ့ပါတယ် ။ စစ်​ရေယာဥ်​တွေ​ပေါ်မှာလိုက်ပါလာတဲ့စစ်သား​တွေလည်းသေဆုံး၊ဒဏ်ရာရသူတွေများခဲ့ပါတယ်။

PDF ​တွေ၊ ပကဖ​တွေနဲ့​တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေတိုက်ခိုက်ချိန်မှာ သင်္ဘော ပေါ်မှာ ရှိနေတဲ့ စစ်သား တဦး က “ ဘယ်ကပစ် နေမှန်းကိုမသိဘူး။တအုန်းအုန်းအသံ တွေပဲကြားနေရတာ။ထိတဲ့သူရော သေတဲ့သူရောတော်တော်များတယ်။မကုနိုင်လို့ သပိတ်ကျင်းဝင်ပို့ခဲ့ရသူ တွေပါရှိတယ်” လို့ ပြန်ပြောပြပါတယ်။

ဂေါဝန်ဆိပ်ကမ်းမှ ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းအတိုင်း ဆန်တက်လာတဲ့ စစ်သင်္ဘော (၁၇) စီးကိုPDF ​တွေ ၊ပကဖ ​တွေက သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်အတွင်းတွင် ဖြတ်တောက်ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သင်္ဘော ၁ စီး ပျက်စီးမီးလောင်ခဲ့ပါတယ်။ဒါအပြင် ၁ စီးနစ်မြုပ်ခဲ့ပြီး ၂ စီးပျက်သွားလို့ဆက်လက်မောင်းနှင်လို့မရဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်(PDF)၊ စစ်ရုံးချုပ်ကထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ် ။

ဒါ​ကြောင့် မန္တ​လေး ​ဂေါဝိန်ဆိပ်က​နေ စစ်​ရေယာဥ်အချို့ ထပ်မံလာ​ရောက်ဖြည့်တင်းပြီး အထက်ကို​​လေ​ကြောင်းပစ်ကူနဲ့ဆန့်တက်ခဲ့ပါတယ် ။အဲဒီ​ရေယာဥ်အုပ်စုကို ​​ရွှေကူနဲ့ ဗန်း​မော်ကြားမှာလည်း KIA ဦး​​ဆောင်တဲ့ မဟာမိတ်တပ်​တွေကဖြတ်​တောက်ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြပြန်ပါတယ် ။ ဖြတ်​တောက်တိုက်ခိုက်မှု​ကြောင့်စစ်​သင်္ဘော ၆ စီးပျက်စီးခဲ့ပြီး ၁၀ စီး​ကျော်သာ ဗန်း​မော်မြို့သို့သြဂုတ်လဆန်းမှာ​ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ် ။

ဒီတစ်ကြိမ်ဟာစစ်တပ်အတွက် စစ်​ရေယာဥ်​တွေကို ဗန်း​မော်ကိုအစီး​ရေများစွာ​ရောက်​အောင်စွမ်း​ဆောင်နိုင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ် ။၂၀၂၄ မိုးရာသီမှာမန္တ​လေးက​နေ ဗန်း​မော်သွားတဲ့ စစ်သင်္ဘောအညးလုံးနီးပါးက​တော့ KIA နဲ့မဟာမိတ်​တွေရဲ့ တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးမှုခံခဲ့ရတာပါ ။မန္တ​လေးမြို့က​နေ သြဂုတ်လ ၂၈ ရက်မှာ ဧရာဝတီ မြစ်​ကြောင်းအတိုင်း ဗန်​မော်မြို့ကို စစ်သင်္ဘော ၈ စီးနဲ့ဆန်တက်လာတဲ့​ရေယာဥ်အုပ်ကို KIA နဲ့မဟာမိတ်​တွေက ​ရွှေကူနဲ့​ဗန်​​မော်ကြားတိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးနှစ်မြှပ်ခဲ့တာပါ။

ဒါ​ကြောင့် ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းတ​လျှောက်ဟာသယ်ယူပို့​ဆောင်​ရေးအတွက်တင်အသုံးဝင်တာမဟုတ်ပဲ စစ်​ရေးအရလည်းအ​ရေးကြီးလှပါတယ်။

မန္တလေးတိုင်းကို စစ်ရေးထိန်းချင်တဲ့ စစ်တပ်ဟာ စစ်ကိုင်းတိုင်းနဲ့ခြားထားတဲ့ ရေလမ်း ကြောင်းကို ယူထားနိုင်မှသာ မန္တလေးတိုင်းလုံခြုံရေး စိတ်ချရမယ့် အခြေအနေပါ။

“ ဥပမာ- စစ်ကိုင်းက နေမြစ်ကူးပြီး ဝင်လုပ်လိုက်တယ်။ပြီးရင် အေး အေး ဆေး ဆေး စစ်ကိုင်းဘက်ပြန်ဝင်လိုက်တယ်။ဒီအ ခြေအနေကို စကစက အဖြစ်ခံမှာ မဟုတ်ဘူး” လို့ ရွှေဘိုခရိုင်တပ်ရင်းတခုရဲ့တာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

ဒီရေလမ်းကြောင်းကိုထိန်းချုပ်ဖို့ စစ်တပ်ဘယ်လို ကြံစည်နေသလဲဆိုတာ ဆက်​လေ့လာကြည့် ရအောင်ပါ။

စစ်တပ်ကမတ္တရာမြို့နယ်အနောက်ခြမ်းကို ၂၀၂၅ ဩဂုတ်လမှာပဲ ရေကြောင်းကနေ အင်အားပို့တာ တွေလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဩဂုတ်လမှာပဲမိုးကြိုးရွာကို ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး မြစ်ကမ်းတ​လျှောက်ရွာ​တွေကို အင်အားအနည်းငယ်စီချကာတပ်ဖြန့်ပြီးတပ်စွဲခဲ့ပါတယ်။

မတ္တရာမြို့နယ်အနောက်ခြမ်းနဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင်းဧရာဝတီမြစ်ရဲ့အနောက်ဘက်ကမ်းမှာဆိုရင် စစ်ကိုင်းမြို့နယ် နဲ့ ဝက်လက်မြို့နယ်တောင်ခြမ်းတို့ရှိပါတယ်။ ဒီနေရာမှာလည်း မင်းကွန်းကို အင်အားတိုးပြီး စစ်တပ်ကအထိုင်ချတပ်စွဲသလို မကြာခ‌ဏ စစ်ကြောင်းထိုးနယ်​မြေစိုးမိုးမှုတိုးရ​အောင်လုပ်ပါတယ်။

၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီလ၂ ရက်နေ့က မတ္တရာမြို့နယ်ကနေတဆင့်စဉ့်ကူးမြို့နယ် အနောက်ခြမ်း ကို စစ်တပ်က အင်ကူ​တွေပို့ခဲ့ပါတယ်။အဲဒီနေ့က စပြီး မြစ်ကမ်းဘေး ကျေးရွာတွေကို အထိုင်ချပြီး ဝက်လက်မြို့နယ်အရှေ့ခြမ်းက မြစ်ကမ်း ဘေးရွာ တွေကို လက်နက်ကြီးတွေ နဲ့ဆက်တိုက်ပစ်ခတ်ပါ​တော့တယ်။

အဲဒီ​နောက် စစ်တပ်က မတ္တရာနဲ့ စဉ့်ကူးမြို့နယ်အစပ်ကရွာတွေမှာထပ်တိုးတိုးပြီးတပ်စွဲခဲ့ပါတယ်။

ကြက်တူရွေး၊သဲအင်းနဲ့ကျွန်းကြီးရွာတို့ကို ထပ်ပြီးတပ်စွဲလိုက်တာပါ။အဲဒီကနေ စဉ့်ကူးနယ်ကိုဆန်တက်မယ်ဆို အထက်မှာ စစ်တပ်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ထုံးကြီးရွာရဲစခန်းနဲ့ စဉ့်ကူးမြို့တို့ရှိနေပါတယ်။

ဒီအ​ခြေအ​နေကိုသုံးသပ်မယ်ဆိုရင် ဧရာဝတီမြစ်အရှေဘက်ခြမ်း မန္တလေးတိုင်းက မြစ်ကမ်းတ​လျှောက်ကိုစစ်တပ်ကပြန်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့တာလို့စစ်​ရေးသတင်းရင်းမြစ်အချို့က​ပြောပါတယ်။ဒါပေမယ့်အဲဒီကနေ ဗန်းမော်အထိ ဆန်တက်မယ်ဆိုရင် ၅နှစ်တာလုံး စစ်တပ်​ရေယာဥ်​တွေတက်လာရင်အပြင်းအထန်ဖြတ်​တောက်တိုက်ခိုက်​လေ့ရှိတဲတကောင်း ၊ထီးချိုင့် ၊​ရွှေကူမြို့နယ်တို့ရှိပါတယ်။

မန္တ​လေးတိုင်းမှာ စစ်တပ်မထိန်းချုပ်နိုင်​သေးတာတစ်မြို့တည်းကျန်​နေတဲွတကောင်းမြို့ကို တော့ စစ်တပ်ကတန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်​နေ​ပေမယ့် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်နေ့အထိမြို့နဲ့ မိုင် ၂၀ ​ကျော်အကွာမှာပဲ ရှိပါသေးတယ်။

မြစ်ဧရာတဖက်ကမ်း စစ်ကိုင်းကတော့ စစ်သင်္ဘောတွေကို အိပ်မက်ဆိုး​ပေး​နေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုဧရာဝတီမြစ် အ​ရှေ့ဘက်ခြမ်းနဲ့ အ​နောက်ဘက်ခြမ်း အ​ခြေအ​နေမတူတဲ့ရေကြောင်းကိုစစ်တပ်က အပြည့်အဝထိန်းနိုင်ဖို့ ၂၀၂၆မှာတော့ ထပ်မံကြိုးစားလာပါတယ်။

စစ်ကိုင်းမြို့တပ်မ(၃၃) ကနေလည်း စစ်ကြောင်းထွက်ခဲ့သလို မင်းကွန်းရွာကစစ် ကြောင်းလည်း စစ်ကိုင်းနယ် ဧရာဝတီမြစ်ရိုးတလျှောက်ကို လှုပ်ရှားစစ်​ကြောင်းထိုးလာပါတယ်။စစ်ကိုင်းမြို့နယ်မှာ စစ်ကြောင်း ၂ကြောင်းနဲ့ မြစ်ရိုး ဘေးကို စစ်ကြောင်းထိုး လေ့ရှိပါတယ်။

အဲဒီမြောက်ဘက်က ဝက်လက်မြို့နယ်ကိုလည်း ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ရှိမ်းမကား ရဲစခန်းစစ် ကြောင်းနဲ့ ကျောက် မြောင်း ခလရ (၁၂)တပ်ရင်း တွေပေါင်း ပြီးအမှတ်(၃) ခရိုင်ချင်းဆက်လမ်းကို အသုံးပြုကာ မြစ်ကမ်း ဘေး ကျေးရွာတွေကို စစ်ကြောင်းထိုးပြန်ပါတယ်။

မန္တလေးတိုင်းက နေ ဇန်နဝါရီလ၁၈ ရက်နေ့မှာ ဝက်လက်မြို့နယ်အ ရှေ့ခြမ်းကို အင်အားရာချီပို့ခဲ့ပါတယ်။လက်နက်ခဲယမ်းကား ပါဝင်ပြီး ပွိုင့်ဖိုက် အပါအဝင်လက်နက်ကြီးမျိုးစုံပါဝင်ပါတယ်။

အဲဒီစစ်ကြောင်းဟာ ဝက်လက်မြို့နယ်အရှေ့ခြမ်း၊ကမ်းဖြူရွာမှာတပ်စွဲခဲ့ပြီး ခလရ(၁၂) စစ်ကြောင်းကလည်း ဝက်လက်မြိုနယ်၊ထုံးဘိုရွာကို တပ်စွဲပြီး​တော့ စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့ပါတယ်။

ဇန်နဝါရီလမှာဒီစစ်ကြောင်း၂ ကြောင်းနဲ့ တော်လှန်ရေး တပ်တွေ တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး စစ်တပ်ရဲ့ဂျန်ဘာကားအပါအဝင်ကား၂စီးကို တော်လှန်ရေး တပ်တွေဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ကမ်းဖြူရွာက စစ်ကြောင်းကတော့ ဇန်နဝါရီလ၂၇ ရက် နေ့မှာ ပြန်ဆုတ်သွားပြီး ခလရ(၁၂)စစ်ကြောင်းက ဝက်လက်မြို့နယ်အရှေ့မြောက်ခြမ်းမှာ ဆက်ကျန်နေပါတယ်။.

ကချင်ပြည်နယ်၊ဗန်းမော်ကိုသွားနိုင်ဖို့အတွက် ဆိုရင် ကားလမ်းပိုင်းတွေဟာ စစ်ကိုင်းတိုင်းမှာဆိုရင် မြို့ကြီး‌​တေ်နဲ့နီးတဲ့ ဝက်လက်နယ် နဲ့ မန္တလေးမှာတိုင်းဆိုရင် မန္တလေး- မိုးကုတ်လမ်းပိုင်းကနေ သပိတ်ကျင်းကိုပါ စစ်တပ်က ရထားပေမယ့်ယာဥ်တန်း​တွေသုံးဖို့စစ်တပ်အတွက် အန္တရာယ်များတဲ့ကားလမ်း တွေဖြစ် နေပါ သေးတယ်။

ရေလမ်းကို စိုးမိုးဖို့ အင်အားထောင်ချီသုံးပြီး စစ်တပ်အထိုင်ချလိုက်၊ တပ်ဖြန့်လိုက်၊စစ်ကြောင်းထိုးလိုက်တွေလုပ် နေပေမယ့် ထီးချိုင့်မှာတောင်တော်လှန် ရေးတပ် တွေတိုက်ပွဲပြန်စနေတာမို့ မလွယ်ကူတဲ့အခြေအနေပါ။

တဖက်မှာ စစ်ကိုင်းကနေ အမှတ်(၃)ခရိုင်ချင်းဆက်လမ်းကနေ ခလရ(၁၂) ကျောက်မြောင်းအထိကိုစစ်တပ်ကထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ကိုလည်းဆက်တိုက်လုပ်နေပါတယ်။

စစ်တပ်ဘက်က ထိုးစစ်တကြော့ ပြန်လာချိန်မှာဧရာဝတီကြောင်းဟာ ကချင်ပြည်နယ်အထိအင်အားပို့နိုင်ပြီး အရေးပါတဲ့​ရေလမ်းကြောင်း ဖြစ်တယ်ဆိုတာကိုလည်း စစ်တပ်​ရော၊​တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေကပါ နှစ်ဖက်စလုံးသိတဲ့ အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိကတော့ ဒီရေလမ်း ကြောင်းတလျှောက်ကို စစိတပ် မကြာခဏ စစ်ကြောင်းထိုးသလို တော်လှန်ရေးတပ် တွေနဲ့ မကြာခဏ တိုက်ပွဲတွေဖြစ် နေပါတယ်။ ဒါ​ပေမယ့် လတ်တ​လော ရေလမ်း ကြောင်းအသုံးပြုမှုကို တော့ မတ္တရာမြို့နယ်အနောက်ခြမ်းကိုပဲ စစ်တပ်တိုးနိုင်တာပါ။

လက်တ​လောမှာမြစ်ရေကျချိန်ဖြစ်တာမို့ သင်္ဘောတွေအတွက် ရေလမ်းကြောင်းကျဉ်းချိန်ဖြစ်နေပါတယ်။ ရေတိုးတဲ့မိုးရာသီ ဇွန်လလောက်မှာ​တော့ စစ်တပ်ရဲ့ ရေလမ်း ကြောင်း အသုံးပြုမှုကို စောင့်ကြည့်သင့်တယ်လို့ ​ဒေသခံအမျိုးသားတဦးက ပြောပါတယ်။ ။