د متحده عربي اماراتو لویې څارنوالۍ اعلان کړی چې د فلایډبي د مرستیال پیلوټ موخه دا وه چې د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر د ۱۱مې له بریدونو څخه په الهام اخیستو، الوتکه د تلابیب په بنګوریون هوايي ډګر کې ور وولي.
د متحده عربي اماراتو لوی څارنوال حمد سیف شامسي د جمعې په ورځ (د تلې ۱۷مه) وویل چې د لومړنیو څېړنو پایلې ښيي، شکمن کس د «مخکې له مخکې طرحه شوي ترهګریز پلان» له مخې عمل کړی دی.
د اماراتو د لویې څارنوالۍ په اعلامیه کې راغلي چې شکمن کس غوښتل د الوتکې کنټرول په خپل لاس کې واخلي او په یوه ځانمرګي برید کې یې د تلابیب د بنګوریون هوايي ډګر د مسافرو پر ترمینل ور وجنګوي.
څېړنو ښودلې چې شکمن کس تر دې مخکې دوه ځله په الوتکه کې تلابیب ته سفر کړی و، څو د الوتنې له مسیر او هوايي ډګر سره بلد شي. نوموړي بیا د ۲۰۲۶ کال د سپټمبر په ۳۰مه، تلابیب ته د خپل درېیم سفر پر مهال د خپل پلان د عملي کولو هڅه کړې ده.
حمد سیف شامسي ویلي چې پلټونکو د دغه ۲۹ کلن شکمن کس عقیدوي او مسلکي مخینه څېړلې ده. هغه د تورن نوم نه دی یاد کړی، خو په ځینو راپورونو کې نوموړی د عمان تبعه «همام حمامي» بلل شوی دی.
د څېړنو موندنې ښيي چې د شکمن کس د «افراطیت او ترهګرۍ» پر لور د تمایل نښې لومړی ځل په ۲۰۱۷ کال کې، په استرالیا کې د زدهکړو پر مهال څرګندې شوې وې.
د اماراتو لویه څارنوالۍ وايي، تورن په هغه وخت کې د «تکفیري» ایډیالوژۍ تر اغېز لاندې راغلی و او د افراطي لیکنو لوستلو او په انلاین فضا کې د هغو مطالبو تعقیبولو ته یې مخه کړې وه چې د ترهګرو ډلو او ځانمرګو بریدونو ستاینه یې کوله.
د څارنوالۍ په وینا، د دغو افکارو اغېز په تدریجي ډول د تاوتریخوالي او ترهګرۍ د هڅوونکو نظریاتو د منلو لامل شوی و.
شامسي ویلي چې شکمن کس د القاعدې له لوري په ۲۰۰۱ کال کې د نیویارک د سوداګرۍ پر نړیوالو برجونو او پنټاګون د سپټمبر د ۱۱مې له بریدونو هم الهام اخیستی و او په ذهن کې یې د الوتکې په وسیله د ورته برید د ترسره کولو فکر ځای نیولی و.
شامسي زیاته کړې چې «د تورن د اعترافونو له مخې»، هغه د همدې ډول برید د ترسره کولو لپاره د هوايي چلند مسلک غوره کړی و.
شکمن کس تر دې مخکې د عمان له هوايي شرکت «عمان ایر» او د مراکش له شاهي هوايي شرکت سره هم کار کړی و.
هغه اعتراف کړی چې په استرالیا کې د مېلبورن د زدهکړو پر مهال به یې په منظم ډول په یوه جومات کې لمونځ کاوه چې د مېلبورن د شاهي ټکنالوژۍ له انستیتیوت سره تړاو درلود. نوموړی د همدې تګ راتګ له لارې له هغو کسانو سره بلد شوی و چې له یوه «مای سنټر» په نوم مرکز سره یې اړیکې لرلې.
شکمن کس ویلي چې دغه مرکز د «ابوحمزه» په نوم یوه لبناني سړي اداره کاوه او ویل کېږي چې د اخوانالمسلمین له یوې اړوندې ټولنې څخه یې ملاتړ ترلاسه کاوه.
هغه همداراز ویلي چې د ترهګرۍ د هڅوونکو مطالبو په لا ډېر لوستلو او د یوه شخصي روزونکي تر څارنې لاندې د سوکوهنې په تمرینونو سره یې ځان له رواني او جسمي پلوه د دغه پلان د عملي کولو لپاره چمتو کړی و.
د پېښې په ورځ، شکمن کس ظاهراً د الوتکې پیلوټ په کابین کې ناڅاپه غافلګیر کړی او په بېړنۍ تبرچه یې پرې برید کړی و. کپتان د برید پر وړاندې مقاومت کړی او هڅه یې کړې وه چې د مرستې غوښتنه وکړي.
د متحده عربي اماراتو لویې څارنوالۍ ویلي: «هغه پیلوټ چې د بېرته ستنېدونکې الوتنې لپاره ټاکل شوی و، هم په الوتکه کې موجود و او د برید پر مهال په اتفاقي ډول د پیلوټانو کابین ته نږدې و. هغه ولیدل چې د کابین دروازه په غیرعادي ډول څو ځله پرانیستل کېږي او تړل کېږي، چې دې کار یې شک راوپاراوه.
«نوموړی کابین ته نږدې شو او هڅه یې وکړه چې د لاسرسي د کوډ په کارولو سره دننه ننوځي. کله چې ورننوت، ویې لیدل چې شکمن کس پر پیلوټ برید کوي. هغه سمدستي د الوتکې د یوه کارکوونکي او څو مسافرو په مرسته مداخله وکړه. دوی په ګډه ټپي پیلوټ وژغوره او شکمن کس یې مهار کړ.
«په همدې وخت کې، د بېرته ستنېدونکې الوتنې پیلوټ او مرستیال پیلوټ یې د الوتکې کنټرول په لاس کې واخیست، د الوتنې مسیر یې بدل کړ او الوتکه یې د سعودي عربستان په تبوک هوايي ډګر کې په خوندي ډول کېنوله.»
د عدلي طب راپور تایید کړې چې پر پیلوټ وارد شوي ټپونه د هغه د سر په برخه کې وو؛ دا د بدن یوه حیاتي برخه ده چې د مرګوني ټپونو پر وړاندې زیانمنونکې ده.
حمد سیف شامسي ویلي چې د دې پېښې په اړه څېړنې لا هم روانې دي.
