close
Connect with us

Hi, what are you looking for?

အတွေးအမြင်

သဘာဝ​ဘေး နဲ့ အာဏာရှင်

ကံဆိုးချင်​တော့ စစ်အာဏာရှင် ၂ ဦး​အောက်မှာ ဖျက်အားကြီးမားတဲ့သဘာဝ​ဘေးအန္တရာယ်ကြီး နှစ်ခုကို ကျွန်​တော်တို့ကြုံခဲ့ရတယ် ။ ၂၀၀၈ နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း နဲ့ ၂၀၂၅ စစ်ကိုင်းငလျင်ကြီးပါ။

စစ်ကိုင်းငလျင်ကြီး​ကြောင့် ဧရာဝတီမြစ်ကူးတံတားတစ်စင်းဖြစ်တဲ့ အင်းဝတံတားကျိုးကျ​နေတဲ့​နောက်ခံမြင်ကွင်းနဲ့ မြစ်​ရေချိုး​နေကြတဲ့ ငလျင်သင့်ပြည်သူ​တွေကို ၂၀၂၅ ဧပြီ ၂ ရက်က​တွေ့ရစဥ်။ဓါတ်ပုံ-Getty

ဒီပ/People’s Spring

ကံဆိုးချင်​တော့ စစ်အာဏာရှင် ၂ ဦး​အောက်မှာ ဖျက်အားကြီးမားတဲ့သဘာဝ​ဘေးအန္တရာယ်ကြီး နှစ်ခုကို ကျွန်​တော်တို့ကြုံခဲ့ရတယ် ။ ၂၀၀၈ နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း နဲ့ ၂၀၂၅ စစ်ကိုင်းငလျင်ကြီးပါ။

ဒီ​ဘေး နှစ်ခုမှာ ကျွန်​တော်တို့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းသိလိုက်ရတာက အာဏာရှင်​တွေဟာ သူတို့အာဏာလက်မလွတ်ရ​ရေးပဲ ဂရုစိုက်ပြီး ပြည်သူ​တွေရဲ့ အသက်ကို ပရွက်ဆိပ်​လောက်​တောင် တန်ဖိုးမထားဖူးဆိုတာကိုပါ ။

၂၀၀၈ ​မေလ ၂ ရက် ၊၃ ရက်မှတိုက်ခတ်ခဲ့တဲ့
နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းမုန်းတိုင်းကို စစ်အာဏာရှင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်း​ရွှေဟာ မိုးဇလကညွန်ကြား​ရေးမှူးချုပ် ဦးထွန်းလွင်က မုန်တိုင်းကြီးဖြစ်လာပြီးမြန်မာနိုင်ငံဦးတည်တိုက်ခတ်နိုင်တာကို အသိ​ပေး ​ပေမယ့် ပြည်သူ​တွေသိ​အောင်ကြိုတင်ထုတ်ပြန်ခွင့်မ​ပေးခဲ့ပါဘူး ။ မုန်တိုင်းလာမှာကို​တောင်​ကြိုတင်​ကြေညာအသိ​ပေးခွင့်မပြုတာမို့ ကြိုတင်ကာကွယ်​ရေးဆိုတာက ​ဝေလာ​ဝေးပါ။အဲဒီအချိန်မှာ စစ်အုပ်စုရဲ့ ဦးစား​ပေးက စစ်တပ်စိတ်တိုင်း
ကျ ​ရေးဆွဲထားတဲ့၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအ​ခြေခံဥပ​ဒေကို ဟန်ပြလူထုဆန္ဒခံယူပွဲလုပ်ပြီး အတည်ပြုဖို့ပဲဖြစ်ပါတယ် ။

Public Service Announcement

Public Service Announcement

တစ်နာရီ​လေတိုက်နှုန်း မိုင် ၁၀၀ ​ကျော်နှုန်းနဲ့တိုက်ခတ်ခဲ့တဲ့မုန်တိုင်းနဲ့ မုန်တိုင်းဒီ​ရေ​တွေ​ကြောင့်
ပြည်သူတစ်သိန်း​ကျော်​သေဆုံးပြီး သန်း​ပေါင်းများစွာဘဝ​တွေပျက်ခဲ့ရပါတယ် ။ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်း​ရွှေက နိုင်ငံတကာအကူအညီ​တွေကို အချိန်မီခွင့်မပြုတာ​ကြောင့် ပြည်သူ​တွေရဲ့ အဖိုးတန်အသက်​တွေ ပိုဆုံးရှုံးခဲ့ရပါတယ် ။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်း​ရွှေ တပ်ချုပ်ရာထူး​ပေးခဲ့တဲ့
အာဏာသိမ်း​ခေါင်း​ဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်း​အောင်လှိုင်ကလည်း ၂၀၂၅ မတ် ၂၈ ရက်မှာလှူပ်ခဲ့တဲ့ စစ်ကိုင်းငလျင်ကြီးမှာ သူ့ရဲ့အစွမ်းအစကိုထပြပါတယ် ။ သူ့အစွမ်းအစ ဆိုတာဘာမှမလုပ်တက်တာပါ ။ စစ်တပ်ရဲ့ အုပ်ချုပ်​ရေးယန္တရား​တွေ ရရှိရာ ​နေပြည်​တော်အပါအဝင် မန္တ​လေး၊စစ်ကိုင်းမြို့​တွေမှာ ဘယ်တုန်းကမှ မကြုံဖူးတဲ့ကြီးမားလွန်းလှတဲ့ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု​တွေဖြစ်လာတဲ့အခါ
အပျက်အစီးပုံ​တွေ​​အောက်မှာ ပိတ်မိ​နေတဲ့ပြည်သူ​တွေကို အချိန်မီကယ်တင်ဖို့ ဘာမှမစီမံ​ပေးနိုင်ခဲ့ပါဘူး။ဒါ​ကြောင့် မီးသတ်တပ်ဖွဲ့​တွေ ၊လူမှုကူညီ​ရေးအသင်း​တွေ ၊ပြည်သူ​တွေဟာရှိတဲ့ ပစ္စည်းကရိယာ​တွေနဲ့ အ​ဆောက်အအုံ​တွေ​အောက်က ပိတ်မိ​နေတဲ့ပြည်သူ​တွေကိုကယ်ထုတ်ဖို့ကြိုးစားခဲ့​ပေမယ့်အနည်းငယ်ကိုသာကယ်တင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

ကြီးမားတဲ့သဘာဝ​ဘေး​တွေနဲ့ကြုံရင် နိုင်ငံတကာမှာစစ်တပ်ကထွက်လာပြီး ကူညီ​ပေမယ့် မင်း​အောင်လှိုင်က စစ်သား​တွေကို ကူညီခွင့်မ​ပေးပါဘူး ။ ငလျင်ကြီးလှုပ်ပြီး နာရီပိုင်းအတွင်းမှာ ရှမ်းပြည်နယ်​မြောက်ပိုင်း က​နောင်ချိုမြို့၊စစ်ကိုု်းတိုင်းနဲ့ ကရင်နီပြည်​တွေကိုပါ ဗုံးသွားကြဲခိုင်းခဲ့ပါ​သေးတယ် ။

မင်း​အောင်လှိုင်က ဆရာထက်သာတာတစ်ခုက နိုင်ငံတကာအကူအညီ​တွေလာ​ပေးကြဖို့ သန်း​ရွှေထက်​စော​စော အကူအညီ​တောင်းတာတစ်ခုပါ ။ဒါ​ပေမယ့်ကယ်ဆယ်​ရေးအဖွဲ့အများစုကို စစ်အုပ်စုက​နေပြည်​​တော်ကို ဦးစား​ပေးလုပ်ခိုင်းသလို စစ်ကိုင်းကို​ကျော်ပြီးသွား​ရောက်ကူညီခွင့်မ​ပေးပဲ အကန့်အသတ်မျိုးစုံကြားကလုပ်ခွင့်​ပေးခဲ့တာပါ။ နိုင်ငံတကာက ကယ်ဆယ်​ရေးအဖွဲ့​တွေ လာ​ရောက်ကူညီကြ​ပေမယ့် အချိန်​နှောင်းခဲ့တာ​ကြောင်းတိုက်​အောက်​တွေမှာပိတ်မိ​နေတဲ့ ပြည်သူအနည်းငယ်ကိုပဲကယ်တင်နိုင်ခဲ့တာပါ။

စစ်တပ်က စစ်ကိုင်းငလျင်မှာ အာရုံစိုက်ပြီးလုပ်ခဲ့တာက အာဏာသိမ်းမှု​ကြောင့်နိုင်ငံတကာကဖယ်ကျဥ်ထားတဲ့အ​ခြေအ​နေမှာ ​မြေငလျင်ကိုအ​ကြောင်းပြုပြီး စစ်အုပ်စုကို ထိ​တွေ့ဆက်ဆံလာဖို့ နိုင်ငံ​ရေးအရ အမြတ်ထုတ်တာရယ် ၊ နိုင်ငံတကာကအကူအညီ​တွေကို စစ်အုပ်စုအတွက် ရသ​လောက်ယူဖို့ရယ် ၊ငလျင်​ကြောင့်​သေဆုံးဒဏ်ရာရသူအ​ရေအတွက်​တွေကို လိမ်လည်ဖို့ရယ်ကိုပဲအထူးအာရုံစိုက်လုပ်ခဲ့တာ​တွေ့ခဲ့ရပါတယ် ။

စစ်အုပ်စုနဲ့ စစ်တပ်​ထောက်ခံသူ​တွေ က​တော့​မြေငလျင်ကြီးက ဖျက်အားပြင်းလို့ လူ​သေဆုံးပျက်စီးမှုများခဲ့တာ စစ်​ကောင်စီမှာ အပြစ်မရှိဘူးလို့ ခုခံကြပါတယ် ။အဲလိုမြင်​နေရင် အခု​ပြောပြမှာကို စက္ကန့်နည်းနည်း​ပေးဆက်ဖတ်​ပေးပါ။ ​

မြေငလျင်က ဘယ်​တော့လှုပ်မယ်ဆိုတာကြိုမသိ​ပေမယ့် စစ်ကိုင်းငလျင်​ကြော​ပေါ်ဖင်ခွထိုင်ထားတဲ့မြန်မာနိုင်ငံမှာ ငလျင်ကြီး​တွေလှုပ်လာနိုင်တယ်ဆိုတာ နှစ်​ပေါင်းများစွာကတည်းကကြိုတင်သတိ​ပေးခဲ့ကြပါတယ် ။​ စစ်ကိုင်းပြတ်​ရွေ့ကိုစ​တွေ့ခဲ့တဲ့​ဒေါက်တာဝင်း​ဆွေ ကစပြီး ၊ မိုး​လေဝသပညာရှင် ဒေါက်တာထွန်းလွင်၊အထပ်မြင့်အ​ဆောက်အအုံပညာရှင် ဦးသန်းမြင့်၊ ငလျင်ပညာရှင် ဦးစိုးသူရထွန်း ၊​ဒေါက်တာမျိုးသန့် စတဲ့ပညာရှင်​တွေက အ​စောကြီးကတည်းကကြိုတင်သတိ​ပေးခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါ​ကြောင့် ​ရွေး​ကောက်ခံအရပ်သားအစိုးရလက်ထက်မှာ ​မြေငလျင်ကြိုတင်ကာကွယ်​ရေးမူဝါဒ​တွေ​ရော၊ အစီအမံ​တွေ​ရော၊ ရုပ်ဝတ္ထုပြင်ဆင်မှု​တွေ​ရောကို စနစ်တကျလုပ်ခဲ့တာပါ ။ကျွန်​တော့ကိုအကြီးအကျယ်​ဒေါသထွက်​စေတာက မင်း​အောင်လှိုင်က အာဏာသိမ်းပြီး ငလျင်ကြိုတင်ကာကွယ်​ရေးအစီအမံအားလုံးကိုဖျက်ဆီးပစ်တာပါ။

အရပ်သားအစိုးရလက်ထက်မှာ အမျိုးသားအ
ဆင့် ငလျင်​ဘေးအန္တရာယ်ကြိုတင်ပြင်ဆင်​ရေးနဲ့ တုံ့ပြန်​ရေးစီမံချက်ကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်ကစတင်​ရေးဆွဲပြုစုပြီး ၂၀၁၉ မှာ မူဝါဒထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ​မြေငလျင်​ဘေးကြီးကြုံလာရင် အဖိုးတန်လူ့အသက်​တွေပျက်စီးဆုံးရှုံးမှူနည်းပါး​အောင် ဘယ်လိုတုံ့
ပြန်မလဲ ၊ဘယ်လိုပညာ​ပေးမလဲ၊ဘယ်လို ကြိုတင်​
လေ့ကျင့်မလဲစတာ​တွေအ​သေးစိပ်ပါဝင်ပါတယ် ။

ငလျင်ကြီး လှုပ်ပြီးရင် ပထမဆုံး ၂၄ နာရီ ဘယ်
လို အသက်​တွေကယ်မလဲ ၊ ပထမဆုံး ၇၂ နာရီဘယ်လိုလုပ်မလဲ ၊ပထမဆုံး ၇ ရက်ကို ဘယ်လိုတုံ့ပြန်ပြီး ပြည်သူ့အသက်​တွေကယ်တင်မလဲဆိုတာအ​သေးစိပ်ပါဝင်တာပါ။

ပြီး​တော့ဒါ​တွေဟာ စာရွက်​ပေါ်က စီမံချက်​တွေမဟုတ်ပဲ ​လက်​တွေ့​ဇာတ်တိုက်​လေ့ကျင့်တာ၊ပြည်သူ​တွေကို ပညာ​ပေးတဲ့ အဆင့်ထိ​ရောက်​ခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။ဒါ​ပေမယ့်စစ်​ခေါင်း​ဆောင်​တွေအာဏာ
သိမ်းပြီး​နောက်မှာ နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူကို ကာကွယ်မဲ့ အစီအမံ​တွေ၊ အရင်းအမြစ်​တွေမှာ အမှိုက်ပုံးထဲ​ရောက်ကုန်ပါ​တော့တယ် ။

ဒါအပြင်ရွေး​ကောက်ခံအရပ်သားအစိုးရကသဘာဝ​ဘေးအန္တရာယ်ကာကွယ်​ရေးအတွက်သမိုင်းတ​လျှောက်ပထမဆုံးအကြိမ်​ခေတ်မီကယ်ဆယ်​ရေး ​ရဟတ်ယာဥ်တစ်စီးဝယ်​ပေးခဲ့ပါတယ်။ သဘာဝ​ဘေးအ​ရေး​ပေါ်ကယ်ဆယ်​ရေးရဟတ်ယာဥ်ကို စစ်အုပ်စုကနိုင်ငံ​တော်ရဲ့အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ​ဒေါ်​အောင်ဆန်းစုကြည် နဲ့ နိုင်ငံ​တော်သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်တို့ကို အဂတိလိုက်စားမှု​ပုဒ်မတပ်ပြီး တရားစွဲဖို့အသုံးပြုခဲ့ပါတယ်။ ပြည်သူ့အတွက်ဝယ်ထားတဲ့ ရဟတ်ယာဥ်ကိုစစ်အုပ်စုကသိမ်းယူသွားပါတယ် ။ ၂၀၂၄ ​ စက်တင်ဘာလမှာ ရေကြီးတုန်းက​ရော ၊အခု စစ်ကိုင်းငလျင်​ဘေးမှာ​ရော အဲဒီရဟတ်ယာဥ်ဟာ​ပေါ်မလာပဲ​ပျောက်သွားပါတယ် ။

အလားတူ အရပ်သားအစိုးရက သဘာဝ​ဘေး
အန္တရာယ်ကြိုတင်ကာကွယ်​ရေးအတွက် အ​ရေး​ပေါ်ရံပုံ​ငွေ ကျပ်ဘီလီယံ ၄၀၀ ​ကျော်လျာထားခဲ့ပါတယ် ။ စစ်​ကောင်စီက ဒီ​ငွေ​တွေထဲကကျန်​ငွေတွအားလုံးကိုသိမ်းယူပြီးစစ်တပ်နဲ့ နီးစပ်တဲ့လုပ်ငန်းရှင်​တွေ ၊ တိုင်းနဲ့ပြည်နယ်ကစစ်​ကောင်စီ အဖွဲ့ဝင်​တွေကို ခွဲ​​ဝေ​ပေးခဲ့ပါတယ်။

ပိုဆိုးတာက​တော့၂၀၂၄ စက်တင်ဘာလရေ​ဘေးမှာ​ရော ၊ ငလျင်​ဘေးမှာပါ စစ်တပ်ရဲ့ ရဟတ်ယာဥ် ၊​လေယာဥ်​တွေကို အသုံးပြုပြီး ပြည်သူ့အသက်ကယ်တာ ဟန်​ဆောင်ပန်​ဆောင်​တောင် တကြိမ်မှမရှိခဲ့ပါဘူး ။

ဒါ​ကြောင့်အချိန်မီကယ်တင်နိုင်ရင် အသက်ရှင်လွတ်​မြောက်နိုင်မယ့် အဖိုးတန်လူအသက်များစွာ​သေဆုံးခဲ့ရပါတယ် ။အ​ရေး​ပေါ်ကယ်ဆယ်​ရေးတူတူတူတန်တန်မလုပ်သလို ၊ပြန်လည်ထူ​ထောင်​ရေးကို​ရောလုပ်လားဆို​တော့ ငလျင်သင့်ပြည်သူ​တွေက နိုင်ငံတကာက​ပေးတယ်ဆိုတဲ့အကူအညီ​တွေဘယ်​ရောက်ကုန်လဲဆိုတာကိုသိချင်​နေကြတာပါ ။
ငလျင်သင့်ပြည်သူအများစုဟာ ပြန်လည်ထူ​ထောင်​ရေးကို ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးလုပ်ခဲ့ရတာပါ။တချို့ ပြန်လည်ထူ​ထောင်​ရေးမလုပ်နိုင်သူအများအပြားလည်းရှိ​နေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

စစ်ကိုင်းငလျင်မှာ လက်​တွေ့ထိထိ​ရောက်​​​ရောက်မကူညီပဲ နိုင်ငံ​ရေးအမြတ်ထုတ်၊ အကူအညီပစ္စည်း​တွေကို ​မောင်ပိုင်းစီးခဲ့တဲ့ စစ်တပ် နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပုံရိပ်မ​ကောင်းလို့ ငလျင်ကူညီတယ်ဆိုပြီး ပီအာလုပ်ခဲ့တဲ့တရုတ်အစိုးရတို့​လောက်သာ အမြတ်ထွက်ခဲ့တာပါ ။

ဒါ​ကြောင့်စစ်အာဏာရှင်​တွေဟာ ပြည်သူ​တွေကိုတန်ဖိုးမထားပဲ သူတို့အာဏာတည်မြဲ​ရေးကိုပဲ အမြဲဦးစား​ပေးတာမို့ အနာဂါတ်မှာကြုံလာမယ့် သဘာဝ​ဘေးအန္တရာယ်​တွေကို အ​ကောင်းဆုံးကြိုတင်ကာကွယ်ဆိုရင်​တော့ လုပ်ရမယ့်အလုပ်ကအရမ်းထင်သာမြင်သာရှိလှပါတယ်။ အဲတာက​တော့ စစ်အာဏာရှင်​တွေကိုဖြုတ်ချပြီး ပြည်သူကိုတန်ဖိုးထားတဲ့​ရွေး​ကောက်ခံအစိုးရ ကို​ရွေးချယ်တင်​မြှောက်ကြဖို့ပဲဖြစ်ပါတယ် ။

အဲလိုမှမဟုတ်ပဲ ခင်ဗျားက အာဏာရှင်​တွေ​အောက်မှာသဘာဝ​ဘေးအန္တရာယ်ကြိုတင်ကာကွယ်​ရေးကိုထိထိ​ရောက်​ရောက်လုပ်နိုင်မယ်လို့စိတ်ကူး​နေရင်​တော့ အတိတ်က ဖြစ်ရပ်​တွေကို သင်ခန်းစာမယူတက်တဲ့ မိုက်မဲသူပဲဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ဘာ​ကြောင့် ဒီလို​ပြောရလဲဆိုရင် အာဏာရှင်​တွေက ပြည်သူ​တွေကို ဘယ်​တော့မှ တန်ဖိုးထား
တဲ့သူ​တွေမဟုတ်တာ​ကြောင့်ဖြစ်ပါတယ် ။ ။

ဆက်စပ်သတင်းများ

သတင်း

စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့သဘောသဘာဝအရ နောက်ဆက်တွဲ သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်များနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမြဲမပြတ် အထူးသတိပြုနေထိုင်ကြဖို့နဲ့အပြန်အလှန် စာနာဖေးမကာ ကူညီစောင့်ရှောက်ကြဖို့ မေတ္တာရပ်ခံကြောင်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG) က ဒီကနေ့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ဆောင်းပါး

စစ်ကိုင်းငလျင်ကြီးလှုတ်ခတ်သွားခဲ့တာ ဒီကနေ့ တစ်နှစ်တင်းတင်း ပြည့်ပါပြီ။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်က လှုပ်ခတ်ခဲ့တဲ့ စစ်ကိုင်းငလျင်ကြီးကြောင့် သေဆုံးသူ ၃၈၁၈ ဦး၊ ပျောက်ဆုံးသူ ၅ ဦးနဲ့ ဒဏ်ရာရရသူ ၅၁၀၄ ဦး ရှိခဲ့တယ်လို့ စစ်ကောင်စီက ထုတ်ပြန်ခဲ့ပေမဲ့...

အတွေးအမြင်

လွန်ခဲ့တဲ့နှစ် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၈ ရက် နေ့လယ်ခင်းကို အခုချိန်ထိ မေ့လို့မရသေးပါဘူး ။ အဲဒီအချိန်က ကျနော်ဟာ အိမ်ရဲ့ ထမင်းစားပွဲမှာ ထိုင်နေတုန်း "ဝေါကနဲ" ဆိုတဲ့ မြည်ဟိန်းသံကြီး ထွက်ပေါ်လာပါတယ် ။

သတင်း

မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်းက ငလျင်ဘေးရော၊ စစ်ဘေးရော တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ကြရတဲ့ ပြည်သူလူထုအတွက် ရန်ပုံငွေရှာဖွေပွဲနဲ့ စစ်ကိုင်းငလျင်ကြီး လှုပ်ခတ်မှု တစ်နှစ်တာအတွင်း ကြံ့ကြံ့ခံရုန်းကန်ခဲ့ကြတဲ့ ပြည်သူလူထုရဲ့ အခြေအနေကို ထင်ဟပ်နိုင်မယ့် ဓာတ်ပုံပြပွဲကို ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့မှာ လာမယ့် မတ်လ ၂၈ရက်မှာ ကျင်းပပြုလုပ်မယ်လို့ သိရပါတယ်။