طالبان از یکصدوششمین سالروز استرداد استقلال افغانستان با انتقاد از امانالله خان، پادشاه سابق کشور، تجلیل کردند.
امانالله خان ۱۰۶ سال پیش در چنین روزی استقلال افغانستان را از بریتانیا اعلام کرد. او در زمان پادشاهی خود دست به اصلاحات گسترده زد. ایجاد مکاتب دخترانه و اعزام دختران به خارج از کشور برای تحصیل از جمله اصلاحات امانالله خان به شمار میرود.
از امانالله خان به خاطر این اقدامات و اعلام استقلال افغانستان، بهعنوان «شاه تجددخواه» و «غازی» یاد میشود.
طالبان در اعلامیهای خود به مناسبت سالروز استقلال هیچ اشارهای به امانالله خان نکردهاند. امیرخان متقی، وزیر امور خارجهی طالبان از او به دلیل اصلاحات اجتماعی و رویکردهای نوگرایانه انتقاد کرد.
متقی در مراسم امروز گفت که امانالله «آرزوهای ملت افغانستان را در نظر نگرفت و میخواست فرهنگ اغیار را تطبیق کند».
او افزود که اصلاحات امانالله خان «مخالف دین و مذهب» بود و شماری از مخالفان این اصلاحات از جمله فردی به اسم «قاضی عبدالرحمان پغمانی» توسط امانالله اعدام شده است.
وزیر خارجهی طالبان گفت نتیجهی اقدامات امانالله خان این شد که او نتواند در افغانستان بماند و مجبور شود به ایتالیا برود و تا «ابد نتوانست به افغانستان برگردد.»
ترس از فروپاشی
مقامهای طالبان در مراسم سالروز استقلال افغانستان، بارها بر «حفظ استقلال» تأکید کردند و دربارهی فروپاشی هشدار دادند.
عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی نخستوزیر طالبان در این مراسم گفت که استقلال افغانستان به آسانی به دست نیامد، اما «افغانها به دلیل جنگهای داخلی، تفرقهها و دسیسهها نتوانستند این استقلال را حفظ کنند.»
او افزود: «امکانات خود را به صورت پیهم از دست دادیم و از داخل متلاشی شدیم، تا آنکه کشور زیر استعمار قدرتهای استعماری دیگر رفت.»
عبدالغنی برادر تأکید کرد: «هدف اصلی از تجلیل روز استقلال نباید تنها یادآوری قربانیها و شجاعت آن زمان باشد؛ بلکه باید هدف اصلی ما این باشد که استقلال بهدستآمده را حفظ کنیم و بهطور کامل جلو تکرار هر نوع استعمار سیاسی، اقتصادی و نظامی را بگیریم.»
معاون اقتصادی نخستوزیر طالبان گفت: «همهی افغانها باید برای حفظ ارزشهای بزرگ دینی و ملی یکپارچه شویم، تفرقههای ایجادشده به نامهای مختلف را از میان برداریم و نگذاریم که خدای نکرده این نظام مقدس شکار بیاتفاقی و تنگ نظری شود.»
محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان نیز در این مراسم گفت که افغانستان در یک قرن اخیر «سه بار» استقلال خود را کسب کرده، اما در حفظ آن ناکام بوده است. او افزود: «اینبار نباید شرایطی فراهم شود که خدای ناکرده، این آزادی از دست برود.»
نگرانی از مداخلات خارجی
مقامهای طالبان در مراسم امروز دربارهی مداخلات خارجی برای تغییر وضعیت کنونی در افغانستان نیز ابراز نگرانی کردند.
عبدالغنی برادر از مخالفان طالبان خواست که به افغانستان برگردند و در «کنار نظام و ملت خود بایستند و از تخریب بیجا به تحریک دیگران دست بردارند.»
او از کشورهای جهان خواست که در مورد افغانستان زیر سلطهی طالبان «نیت بد» نداشته باشند. او افزود که این گروه «همه چیز را زیر نظر دارد و در مورد آن محاسبات خود را دارد.»
امیرخان متقی، وزیر خارجهی طالبان هم به این موضوع و نشستهای مخالفان این گروه در شماری از کشورها اشاره کرد و گفت: «حالا در دنیا و کشورهای همسایه نباید کسی خواب چپ برای افغانستان ببیند.»
او با خوانش شعری هشدار داد که «اگر کسی را به تیر بزنی، باید بفهمی که همین تیر به طرف خودت پرتاب خواهد شد.»
وزیر دفاع طالبان نیز گفت که افغانستان «نیت بد» به هیچ کشوری ندارد و از کشورها خواست منافع خود را در «یک افغانستان قوی ببینند، نه در افغانستان ضعیف و ناتوان.»
این نگرانیها در حالی ابراز شده است که قرار است تا چند روز دیگر یک نشست با حضور شماری از مخالفان طالبان در اسلامآباد پاکستان برگزار شود.
پیش از این زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه پیشین امریکا در امور افغانستان نیز از میزبانی پاکستان از این نشست انتقاد کرده بود و آن را «نابخردانه» و «تحریکآمیز» دانسته بود.