close

ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲအုပ်စုများ လေ့လာသုံးသပ်ချက် – အုပ်စု (A)

ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကလာမယ့် တနင်္ဂနွေဆိုရင်စတင်ပါပြီ။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းက အာရပ်နိုင်ငံ ကာတာမှာ သမိုင်းတလျှောက်ပထမဆုံးအကြိမ် လက်ခံကျင်းပမယ့်ပွဲ ဖြစ်တယ်။ အိမ်ရှင်ကာတာရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကြောင့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာကိစ္စတွေ သောသောညံခဲ့ပေမဲ့ ဒီလိုအငြင်းပွား ဖွယ်ရာကိစ္စတွေနဲ့ပဲ ပြိုင်ပွဲစတင်မယ့်အချိန် ဆိုက်ရောက်လို့လာခဲ့တယ်။

ကာတာကမ္ဘာ့ဖလားမှာ ဥရောပနိုင်ငံတွေရဲ့ တနည်းတဖုံကန့်ကွက်ဆန္ဒပြမှုတွေလည်း ရှိလာမှာဖြစ်ပေမယ့် ပြိုင်ပွဲနဲ့ ပတ်သက် လာရင်တော့ ကမ္ဘာ့ဖလားဆိုတဲ့အစဉ်အလာနဲ့အညီ အနိုင်မခံအရှုံးမပေးတိုက်ပွဲဝင်သွားကြဖို့ရှိတယ်။ ဒီတော့ အိမ်ရှင်ကာတာပါဝင်နေတဲ့ အုပ်စု A ကအသင်းတွေရဲ့ အလားအလာတွေကိုလေ့လာသုံးသပ် ကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့။

ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲအုပ်စု A မှာ အိမ်ရှင်ကာတာနဲ့အတူ ကမ္ဘာ့ဖလားဗိုလ်လုပွဲသုံးကြိမ်တက်ရောက်ဖူး တဲ့ ဟော်လန်၊ အာဖရိကတိုက်ချန်ပီယံ ဆီနီဂေါနဲ့ တောင်အမေရိကတိုက်ကနေ ခြေစစ်ပွဲအောင်လာတဲ့ အီကွေဒေါတို့ တွေ့ဆုံပါတယ်။

ဟော်လန်

ဟော်လန်အသင်းဟာ အုပ်စုအဖွင့်ပွဲစဉ်အဖြစ် ဆီနီဂေါအသင်းနဲ့ စတင်ရင်ဆိုင်ရမှာဖြစ်ပြီး သူတို့အတွက် ပထမဆုံးစမ်းသပ်ချက်ဖြစ်လာလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ လက်ရှိဟော်လန်အသင်းဟာ နောက်ဆုံး ၁၅ ပွဲဆက်တိုက်ရှုံးပွဲ မရှိမှတ်တမ်းကောင်းရရှိထားပြီး သူတို့နောက်ဆုံးရှုံးပွဲတွေ့ခဲ့တာက ယူရိုပြိုင်ပွဲ ၁၆ သင်းအဆင့်မှာ ချက်ကိုရှုံးနိမ့်ခဲ့တာဖြစ်တယ်။ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရတဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ တိုင်းမှာ အုပ်စုအဆင့် ကိုကျော်လွန်အောင် စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့တဲ့ လိမ္မော်ရောင်တွေဟာ ဒီနှစ်ပြိုင်ပွဲမှာလည်း အုပ်စုအဆင့်ကို ကျော်လွန်ဖို့ အခွင်အရေးအများဆုံး အသင်းဖြစ်တယ်။ ကစားသမားအင်အားအရလည်း ပြိုင်ဘက်တွေထက်သာလွန်နေပြီး ဒီပေး၊ လုခ်ဒီယောင်၊ ဘက်ချ်ဝင်နဲ့ ဂတ်ပိုတို့ ဦးဆောင်မယ့် တိုက်စစ်ကိုပဲ စောင့်ကြည့်ရဖို့ရှိပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ ကမ္ဘာ့ဖလားမှာ ခြေစစ်ပွဲမအောင်ခဲ့လို့ ၈ နှစ်အတွင်းပထမဆုံးအကြိမ် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲကစားရမယ့် လိမ္မော်ရောင်တွေဟာ သူတို့ရဲ့အစဉ်အလာကောင်းကို ဆက်ထိန်းပြီး အခက်အခဲမရှိ နောက်တစ်ဆင့် တက်ဖို့များပါတယ်။

ဆီနီဂေါ

အာဖရိကချန်ပီယံအသင်းဖြစ်တဲ့ဆီနီဂေါဟာ ခြေစစ်ပွဲနောက်ဆုံးအဆင့်မှာလည်း ဒေသတွင်းအင်အားကြီးပြိုင်ဘက် အီဂျစ်ကို ပင်နယ်တီအဆုံးအဖြတ်နဲ့အနိုင်ယူပြီး ကာတာဆီ သွားခွင့်လက်မှတ်ရခဲ့တာဖြစ်တယ်။ အာဖရိကပြိုင်ပွဲ အုပ်စုပွဲစဉ်တွေမှာ တစ်ပွဲနိုင် နှစ်ပွဲသရေ ရဂိုးတစ်ဂိုးသာရခဲ့လို့ စိုးရိမ်စရာ အခြေအနေဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် ရှုံးထွက်အဆင့်တွေမှာ ခြေစွမ်းပြပြီး အာဖရိကချန်ပီယံဖြစ်ခဲ့တယ်။ မိနစ် ပေါင်း ၆၆၀ ကစားအပြီးမှာ ၂ ဂိုးသာခွင့်ပြုခဲ့ရတဲ့ ဆီနီဂေါခံစစ်တန်းကို ဂိုးသမားမန်ဒီနဲ့ ကူလီဘာလီတို့က ဦးဆောင်လာမှာဖြစ်တယ်။ မာနေးဒဏ်ရာရနေတာကတော့ ဆီနီဂေါတိုက်စစ်ကိုအားပျော့သွားစေပြီး အဖွင့်ပွဲစဉ်ဖြစ်တဲ့ ဟော်လန်နဲ့ပွဲဟာ စိန်ခေါ်မှုတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေပါလိမ့်မယ်။ နောက် တဆင့်တက်ဖို့အတွက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်သာရှိပြီး အီကွေဒေါနဲ့ ကာတာတို့ထက်တော့ အခွင့်အရေးပိုများနေပါတယ်။

ကာတာ

အိမ်ရှင်ကာတာဟာ ကမ္ဘာ့အဆင့် ၅၀ မှာရှိပြီး လက်ရှိအာရှတိုက်ချန်ပီယံဖြစ်တယ်။ ၂၀၁၀ ပြိုင်ပွဲ တုန်းက အိမ်ရှင်တောင်အာဖရိကအသင်းက စောစီးစွာ ပြိုင်ပွဲကနေထွက်ခွာခဲ့ရပြီးနောက်ပိုင်း ဒုတိယ အကြိမ်မြောက် အစောဆုံးထွက်ခွာရမယ့် အိမ်ရှင်အသင်းဖြစ်မလာဖို့ ကြိုးပမ်းကြရ မှာဖြစ်တယ်။ ကာတာဟာ ၂၀၁၉ အာရှဖလားမှာတော့ ဗိုလ်လုပွဲမှာ ဂျပန်ကို ၃ ဂိုး ၁ ဂိုးနဲ့ အနိုင်ရပြီး ချန်ပီယံဖြစ်ခဲ့တယ်။ သွင်းဂိုး ၁၉ ဂိုးရှိခဲ့ပြီး တစ်ဂိုးသာ ပြန်ပေးခဲ့ရလို့ အာရှဖလား စွမ်းဆောင်ရည်ကတော့ အထင်ကြီးစရာဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ နှစ်အကြာက စွမ်းဆောင်ရည်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိကမ္ဘာ့ဖလား ပြိုင်ပွဲမှာတော့ အုပ်စုနောက်ဆုံးဘိတ် မဖြစ်ရေးကိုတောင် ခက်ခက်ခဲခဲကြိုးပမ်းရဖွယ်ရှိတယ်။ အဖွင့်ပွဲစဉ်ဖြစ်တဲ့ အီကွေဒေါနဲ့ပွဲစဉ်ကအ အရေးပါပြီး အဲဒီပွဲမှာ ရလဒ်မကောင်းခဲ့ရင်တော့ အုပ်စုအဆင့်ကနေ ပဲထွက်ခွာဖို့ရှိနေတယ်။ ကစားသမားအင်အားအရလည်း ပြည်တွင်းကလပ်တွေက သူတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပြီး အယ်လ်ဒူဟေးလ် တိုက်စစ်အတွဲဖြစ်တဲ့ အယ်လ်မို့ဇ်အလီနဲ့ မွန်တာရီတို့က စောင့်ကြည့်ရမယ့် ကစားသမားတွေဖြစ်တယ်။

အီကွေဒေါ

အီကွေဒေါအသင်းဟာ လက်ရှိအချိန်မှာ ပုံစံကောင်းရနေတယ်လို့ဆိုနိုင်ပြီး နောက်ဆုံး ၁၅ ပွဲမှာ ပါရာဂွေးနဲ့ပွဲစဉ်မှာပဲ ရှုံးပွဲတွေ့ခဲ့ဖူးတယ်။ အဲဒီ ၁၅ ပွဲမှာ  အာဂျင်တီးနားကို တစ်ဂိုးစီသရေ၊ ဘရာဇီးနဲ့လည်း တစ်ဂိုးစီ သရေကစားနိုင်ခဲ့တဲ့ ရလဒ်တွေလည်းပါဝင်တယ်။

ဒါပေမဲ့ သရေပွဲစဉ် ၈ ပွဲပါနေတာကတော့ သတိပြု စရာအချက်ဖြစ်တယ်။ နောက်ဆုံး ၆ ပွဲမှာ သွင်းဂိုး ၂ ဂိုးပဲရခဲ့ပြီး ပေးဂိုးလည်း မရှိခဲ့တာမို့ ကမ္ဘာ့ဖလားမှာ ပျင်းစရာကောင်းတဲ့ အသင်းဖြစ်နေမလားပဲ။ ကစားသမားအင်အားအရ ဖီနာဘီချီတိုက်စစ်မှူးအမ်နာ ဗလင်စီယာအပါအဝင် ဘရိုက်တန်သုံးဖော်ဖြစ်တဲ့ ကိုင်စီဒို၊ အက်စ်တူပီနမ်၊ ဆာမီယန်တို တို့နဲ့အတူ ပြိုင်ဘက်တိုင်းကို ယှဉ်ကစားနိုင်စွမ်းတော့ရှိနေတယ်။ အဖွင့်ပွဲစဉ်မှာ အိမ်ရှင်ကာတာကို မဖြစ်အနေ အနိုင်ရဖို့လိုအပ်ပြီး ဟော်လန်နဲ့ ဆီနီဂေါပွဲစဉ်ရလဒ်က သူတို့နောက်တဆင့်တက်မလားဆိုတာ အဖြေ ထုတ်မယ့်ပွဲစဉ်ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။

ဝဏ္ဏကို

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate
Up