တရားစီရင်ရေးဟာ အမှားအယွင်းမခံတဲ့ကိစ္စဖြစ်ပြီး အပြစ်ရှိသူတစ်ယောက်ကို ထိုက်သင့်တဲ့ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ဖို့လိုပြီး အပြစ်မရှိသူတစ်ယောက်ကို အပြစ်ပေးမိခြင်းမျိုး မဖြစ်ဖို့လိုအပ်တယ်လို့ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်က ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။
ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက်မနက်က မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့မှာကျင်းပတဲ့ မွန်ပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် အဆောက်အဦသစ်ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားမှာ စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက် ပြောကြားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ “နိုင်ငံတော် သည်မည်သူ့ကိုမဆို ဥပဒေအရာတွင် တန်းတူညီမျှ အခွင့်အရေးရှိစေရမည်၊ “ဥပဒေအထက်တွင် မည်သူမျှ မရှိစေရ”လို့ ဆိုတဲ့အတိုင်း အဘက်ဘက်က မှန်ကန်တိကျပြီး တရားမျှတမှုရှိတဲ့ စီရင်ဆုံးဖြတ်ချက်တွေနဲ့ နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူလူထု အကျိုးကို ဆောင်ရွက်နိုင်ကြဖို့ စစ်ခေါင်းဆောင်က တရားရေးဝန်ထမ်းတွေကို တိုက်တွန်းပြောပါတယ်။
တရားစီရင်ရေးဆိုရာမှာ ပြည်သူလူထုက ယုံကြည်အားကိုးရတဲ့ တရားစီရင်ရေးဖြစ်ဖို့ အရေးကြီးကြောင်း၊ ဒီလိုယုံကြည်ကိုးစား မှုရှိနိုင်ရေး တရားရုံးတွေဟာ ဥပဒေနဲ့အညီ လွတ်လပ်မှန်ကန်စွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်တာ၊ အဂတိတရား ကင်းစင်တာ၊ မှန်မှန်ကန်ကန်နဲ့ မြန်ဆန်စွာ အဆုံးအဖြတ်ပြုနိုင်တာတွေဟာ အရေးပါသလို တရားရုံးတွေရဲ့ အသွင်အပြင်တင့်တယ်မှု၊ ခန့်ညားထည်ဝါမှု၊ တရားရုံးဝန်ဆောင်မှုတွေကို ပြည်သူတွေ အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ အသုံးပြုနိုင် မှုရှိဖို့ လိုအပ်တယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။
အပြစ်မရှိသူတွေကို အပြစ်ပေးမိတာမဖြစ်ဖို့ တရားရေးဌာန တာဝန်ရှိသူတွေကို စစ်ခေါင်းဆောင်က ပြောနေပေမဲ့ ကိုယ်တိုင်ကတော့ နိုင်ငံအာဏာကို စသိမ်းယူကတည်းက ဥပဒေချိုးဖောက်သိမ်းယူခဲ့သလို အပြစ်မရှိတဲ့ နိုင်ငံခေါင်းဆောင်တွေ၊ အနုပညာရှင်တွေ၊ ဒီမိုကရေစီရေးလှုပ်ရှားသူတွေကိုလည်း ဖမ်းဆီးထောင်ချ၊ ဥပဒေပြင်ပ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုတွေ ကျူးလွန်နေတာဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ အာဏာသိမ်း ၂ နှစ်နီးပါးအကြာ စစ်ကောင်စီတပ်တွေ အကြမ်းဖက် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုတွေကြောင့် နိုင်ငံတဝန်း အပြစ်မဲ့ကျဆုံးပြည်သူ ၂,၆၂၉ ယောက်နဲ့ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရသူပေါင်း ၁၆,၅၆၄ ယောက် ထိရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်တယ်လို့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း (အေအေပီပီ) က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။
ဒီစာရင်းဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၀ ရက်အထိ အေအေပီပီက ကောက်ယူမှတ်တမ်းပြုစုထားတာဖြစ်ပြီး အမှန်တကယ် ကျဆုံးသူတွေဟာ ဒီထက်ပိုနိုင်တယ်လို့ ဖော်ပြပါ တယ်။
ဒါ့အပြင် နွေဦးတော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ဒီနေ့အထိ ၁၃,၀၈၈ ယောက် လက်ရှိ ချုပ်နှောင်ခံထားရဆဲဖြစ်ပြီး အဲဒီထဲက ၁,၇၆၃ ယောက်ကတော့ ထောင်ဒဏ် ချမှတ်ခံထားရပါတယ်။
Photo-DSINFO
ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် ချမှတ်ခံထားရတဲ့ မွန်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာအေးဇံကို ရွေးကောက်ပွဲ မလျော်သြဇာသုံးမှု အပါအဝင် အမှု ၃ မှုအတွက် မော်လမြိုင်မြို့နယ်တရားရုံးမှာ ဧပြီ ၅ ရက်က ရုံးထုတ် စစ်ဆေးခဲ့တယ်လို့ တရားရုံးနဲ့ နီးစပ်သူက ပြောပါတယ်။
ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာအေးဇံကို စစ်ကောင်စီက ရွေးကောက်ပွဲမှာ မလျော်သြဇာသုံးတယ်ဆိုပြီး ရာဇသတ်ကြီး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၃၀ (က) နဲ့ အမှု တစ်မှု၊ ပုဒ်မ ၁၇၁ (စ)နဲ့ အမှု နှစ် မှု ဖွင့်လှစ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီရွေးကောက်ပွဲအမှုတွေအတွက် ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၂၉ ရက် ရုံးချိန်းမှာ စစ်ကောင်စီတရားသူကြီးက စွဲချက်တင် အမိန့်ချမှတ်ထားတာဖြစ်ပြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာအေးဇံကတော့ အပြစ်မရှိကြောင်း ထွက်ဆိုခဲ့ပါတယ်။
ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာအေးဇံရဲ ရွေးကောက်ပွဲအမှုတွေကို စစ်ကောင်စီ မော်လမြိုင်ခရိုင် ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်အဖွဲခွဲ့အတွင်းရေးမှူး ဦးထင်ကျော်က တရားလိုအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေတာပါ။
လက်ရှိမှာတော့ ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာအေးဇံဟာ စစ်ကောင်စီက စွဲဆိုထားတဲ့ အဂတိ လိုက်စားအမှု အမှု ၉ မှု၊ ရွေးကောက်ပွဲ မလျော်သြဇာသုံးမှု အမှု ၃ မှု ၊ စုစုပေါင်း အမှု ၁၂ မှုနဲ့ တရားရင်ဆိုင်နေရတာပါ။
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံသားဥပဒေကို ပယ်ဖျက်ပြီး၊ အသစ်ပြန်လည်ရေးဆွဲ သွားမယ်လို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ တရားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသိန်းဦးက ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။
လတ်တလောမှာ NUG ဝန်ကြီးတွေအပါအဝင် ဒီမိုကရေစီအရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေ၊ စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်သူ ထင်ရှားကျော်ကြားသူတွေကို စစ်ကောင်စီက နိုင်ငံသားအဖြစ်က ရုပ်သိမ်းနေတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဧပြီ ၄ ရက်က ထုတ်ပြန်ပြောကြားလိုက်တာပါ။
အကြမ်းဖက်စစ်အုပ်စုက NUG အစိုးရ အဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ ထင်ရှားကျော်ကြားတဲ့ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီ ဘက်တော်သားတွေကို ခြိမ်းခြောက်ဖို့ မြန်မာနိုင်ငံသားဥပဒေကို အလွဲသုံးစားပြုတဲ့အပေါ် ပြင်းထန်စွာရှုတ်ချကြောင်းနဲ့ စစ်အုပ်စုအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ တစ်ခုတည်းသော တရားဝင်အစိုးရဖြစ်တဲ့ NUG အစိုးရနဲ့ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးတွေနဲ့ ထင်ရှားကျော်ကြားတဲ့ ဝန်းရံသူတွေကို ခုလိုမျိုး ယုတ်ညံ့စွာ ဒဏ်ခတ်အရေးယူတာဟာ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေတွေအရသော်လည်းကောင်း မြန်မာနိုင်ငံသား ဥပဒေအရသော်လည်းကောင်း အကျုံးမဝင်ဘူးလို့ ဖော်ပြပါတယ်။
“ကျွန်တော်နှင့် ကျွန်တော်၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များကို ယခုကဲ့သို့ အဓိပ္ပါယ်မဲ့ တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်ဓါတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်သွားစေမည်ဟု စစ်အုပ်စုမှ တွေးထင်နေခြင်းသည် သာလျှင် ၎င်းတို့အနေဖြင့် မည်မျှထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်နေသည်ကို သိသာစေပါသည်။ ၎င်းတို့တွေးထင်နေသလို မဖြစ်သည့်အပြင် မြန်မာနိုင်ငံတော်သစ်ကြီးဆီသို့ ငြိမ်းချမ်းမူနှင့် တရားမျှတမူ ယူဆောင်လာသည့်အခါ ကျွန်ုပ်တို့မှ စစ်အုပ်စုအဖွဲ့ဝင်များအား နိုင်ငံသားဖြစ်မူကို ရုပ်သိမ်းမည် မဟုတ်သော်လည်း၊ စစ်အုပ်စု ကျူးလွန်ခဲ့သမျှ စစ်ရာဇဝတ်မူများနှင့် ရက်စက်ယုတ်မာမူများအား ထိရောက်စွာ အရေးယူ အပြစ်ပေးနိုင်မည့် တရားစီရင်မှုကို ပြုလုပ်သွားမည် ဖြစ်သည်”လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
အကြမ်းဖက်စစ်အုပ်စုက NUG အဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ ဒီမိုကရေစီဘက်တော်သားတွေကို နိုင်ငံရေးတိုက်ခိုက်နေတာဖြစ်ပြီး သူတို့ ကိုးကားတဲ့ နိုင်ငံသားဥပဒေပုဒ်မ ၁၆ နဲ့ ၁၇ လုပ်ပိုင်ခွင့်ဆိုတာ မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးက တခြားနိုင်ငံတခုမှာ နိုင်ငံသားခံယူပြီး အခြေချနေထိုင်မှသာ အကျုံးဝင်မှာဖြစ်တယ်လို့ NUG တရားရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောပါတယ်။
စစ်ကောင်စီဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီ ၁ ရက်က အဆိုတော်ကျားပေါက်၊ သရုပ်ဆောင် မင်းသား ဒေါင်း၊ စာရေးဆရာ သရဝဏ်-ပြည်နဲ့ ဦးကျော်မိုးထွန်းအပါအဝင် ၁၇ ယောက်ကို မြန်မာနိုင်ငံသားအဖြစ်ကနေရပ်စဲခဲ့သလို ၈၈ မျိုးဆက်ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုမင်းကိုနိုင်၊ အိပန်ဆယ်လိုနဲ့ (NUG) ဝန်ကြီးတွေ အပါအဝင် ၁၁ ဦးကို နိုင်ငံသားအဖြစ်မှ ရပ်စဲကြောင်း ပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၄ ရက်ကကြေညာခဲ့တဲ့အတွက် စုစုပေါင်း ၂၈ ဦးရှိသွားပြီ ဖြစ်ပါတယ်။
အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဟာ အစိုးရမဟုတ်တဲ့အတွက် သူတို့ထုတ်ပြန်တဲ့ ‘နိုင်ငံသားဖြစ်မှုက ရပ်စဲခြင်း’ ဆိုတာ တရားမဝင်ဘူးလို့ ကြေညာခံထားရသူတွေက တုံ့ပြန်ထားပါတယ်။
ဓာတ်ပုံ-Ministry of Justice
