ယူကရိန်းကျူးကျော်စစ်မှာ အသုံးချနေတဲ့ ရုရှားလက်နက်တွေက ဘာတွေလဲ

ယူကရိန်းနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်တဲ့ ရုရှားကျူးကျော်စစ်ဟာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နောက်ပိုင်း အပြင်းထန်ဆုံး ဘက်ပေါင်းစုံ ဝိုင်းရံထိုးစစ်တခု ဖြစ်လာပါတယ်။ ခေတ်မီလက်နက်နည်းပညာမျိုးစုံကို အသုံးပြုပြီးတော့ ယူကရိန်းတနိုင်ငံလုံးကို ဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်တာတွေ၊ ဒုံးကျည်ပစ်လွှတ်ပြီး လေကြောင်းစစ်ဆင်ပြီး အဆက်မပြတ် ထိုးနှက်တိုက်ခိုက်နေပါတယ်။
လက်နက်အင်အား၊ စစ်ရေးဘတ်ဂျက်၊ တိုက်လေယာဉ်၊ ဒုံးပျံ၊ ဒုံးကျည်၊ တင့်ကားနဲ့ သံချပ်ကာ စစ်သုံးယာဉ် အရေအတွက်အရ ၁၀ ဆမက သာလွန်ကွာခြားပေမယ့် ရုရှားစစ်တပ်ဟာ မြေပြင်မှာတော့ ယူကရိန်းမြို့တော် ကိဗ်ကို မထိန်းချုပ်နိုင်သေးပါဘူး။
ပြီးခဲ့တဲ့ ၃ ပတ်တာအတွင်း ရုရှားလေတပ်က တိုက်လေယာဉ် ၉၆ စီး၊ ဟယ်လီကော့ပ်တာ ၁၁၈ စီး၊ တင့်ကား ၄၇၆ စီး၊ သံချပ်ကာယာဉ် ၁၄၈၇ စီး နဲ့ စစ်ကား ၉၄၇ စီး၊ Drone ၂၁ စီး ပစ်ချ ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ယူကရိန်း ကာကွယ်ရေးဌာနက ကြေညာထားပါတယ်။

စစ်ပွဲစတင်ကတည်းက ရုရှားဘက်က စစ်သည်အင်အား စစ်လက်နက်အင်အားဟာ ယူကရိန်းနဲ့ နှိုင်းယှဉ်မရအောင် သာလွန်ကြီးမားလွန်းနေတာ မြင်တွေ့ကြရပါတယ်။ အနောက်နိုင်ငံတွေက ယူကရိန်းဘက်ကို ပေးပို့နေတဲ့ လက်နက်အင်အားတွေထဲက ဘာတွေက ထိရောက်တယ်၊ အလုပ်ဖြစ်တယ် ဆိုတာတော့ စစ်ပွဲအခြေအနေကို မူတည်ပြီး တဖြည်းဖြည်း သိသာလာနိုင်ပါတယ်။
Photo: AP/Russian Defense Ministry Press Service Photo: AP/Ukrainian Defense Ministry Press Service
Warplanes and missiles
စစ်ပွဲစတင်ကတည်းက ရုရှားဘက်က တိုက်လေယာဉ်တွေ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်တွေ တရစပ်ပစ်လွှတ်ပြီး ယူကရိန်းနိုင်ငံအနှံ့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ (Kalibr (Caliber) cruise missiles) ရုရှားပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်တွေဟာ ယူကရိန်း စစ်အခြေစိုက်စခန်းတွေကို အဓိက ချိန်ရွယ်ထားတယ်ဆိုပေမဲ့ ကိဗ်နဲ့ ခါကိဗ် (Kyiv and Khakiv) မြို့တွေမှာတော့ အရပ်သားအိမ်ရာတွေပါ ထိခိုက် သေဆုံးမူတွေ ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ ရုရှားစစ်တပ်ဘက်က ၃ ပတ်အတွင်း ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည် အစင်း ၉၀၀ ကျော်လောက် ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီလို့ စစ်ရေးလေ့လာသူတွေက ဆိုပါတယ်။
ရုရှားတိုက်လေယာဉ်တွေရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုမှာလည်း စစ်ဘက်အဆောက်အဦတွေကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ပေမယ့် သူ့တပ်သူ ပြန်ထိခိုက်တာတွေလည်း ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ အဆောက်အအုံ အကြီးစားတွေနဲ့ ဘန်ကာခံစစ်နေရာတွေကို ဖျက်ဆီးဖို့ ရုရှားစစ်တပ်က ပစ်ခတ်ခဲ့တဲ့ ဒုံးကျည်ကတော့ ကီလိုမီတာ ၅၀၀ လောက် ပျံသန်းနိုင်တဲ့ Iskandar missile လို့ ခေါ်ပြီး ပေါက်ကွဲအားပြင်းထန်တဲ့ ထိပ်ဖူးတင်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။ တချို့အိုက်စ်ကန်ဒါ ဒုံးကျည်တွေကိုတော့ ယူကရိန်းနိုင်ငံမြောက်ဘက် ဘီလားရုစ်နယ်စပ်ဘက်ကနေ ပစ်လွှတ်နေတယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။
Rockets and artillery
အလားတူပဲ လွန်ခဲ့တဲ့ အနှစ် ၃၀ ကျော် ဆိုဗီယက်ခေတ်က ဒီဇိုင်းထုတ်ခဲ့တဲ့ Grad, Smerch, Uragan ဆိုတဲ့ ပေါက်ကွဲအားပြင်းထန်တဲ့ ထရပ်ကားအထိုင် ဒုံးလောင်ချာတွေလည်း သုံးစွဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ အရွယ်လွန် တိုက်ဆွေးအနှစ် ၃၀/၄၀ သက်တမ်းလက်နက်တွေကို ထုတ်သုံးဖို့ ရုရှားတွေ အခွင့်အရေးရတာလို့လည်း ဆိုကြပါတယ်။ အဲဒီအပြင်းစား ဒုံးလက်နက်တွေနဲ့ မြို့ကြီးတွေကို ပစ်ခတ်ခဲ့တာကြောင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံ အနှံ့အပြားမှာ လူနေတိုက်တာ အိမ်ခြေတွေ ပြိုကျပျက်စီးပြီး အရပ်သားတွေ အများအပြား သေဆုံးခဲ့ကြရပါတယ်။
ဒါ့ပြင် ဆိုဗီယက်ခေတ်လက်ကျန် အနှစ် ၃၀ ကျော် သက်တမ်းရှိနေတဲ့ ထူးထူးခြားခြား ပန်းနာမည်တွေ ပေးထားတဲ့ ဟောင်ဝစ်ဇာအမြှောက်မျိုးစုံ (self-propelled 203-mm Peony and 152-mm Hyacinth and Acacia self-propelled Howitzers) တွေကိုလည်း တင့်ကားတွေကနေ ပစ်လွှတ်ပြီး လူနေစည်ကားတဲ့နေရာတွေကို ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါသေးတယ်။ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ်မှတ်တွေကိုပဲ တိုက်ခိုက်တဲ့အကြောင်း မော်စကိုဘက်က ကြေညာပေမဲ့ ရုရှားလက်နက်ကြီးတွေဟာ ကိဗ်နဲ့ ခါကိဗ်မြို့အပါအဝင် လူနေအိမ်ခြေတွေ ဆေးရုံ စာသင်ကျောင်းတွေ ကမ္ဘာ့မီဒီယာပေါင်းစုံက တင်ပြနေကြပါတယ်။ ယူကရိန်းစစ်တပ်ဟာ အရပ်သားအိမ်ရာတွေမှာ စစ်လက်နက်ကြီးတွေ တပ်ဆင်ထားပြီး အရပ်သားတွေကို လူသားဒိုင်းလို အသုံးချနေတယ်လို့ ရုရှားဘက်က တုံ့ပြန်စွပ်စွဲပါတယ်။
ကုလ လူ့အခွင့်အရေးအကြီးအကဲ မစ်ရှဲလ် ဘာရှလေကတော့ အတွဲလိုက် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်နေကြတဲ့ စွမ်းအားမြင့် ဒုံးလက်နက်ကြီးတွေကြောင့် ယူကရိန်းအရပ်သားတွေ ထိခိုက်သေကျေနေကြတယ်လို့ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က ဂျနီဗာ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီမှာ ဝေဖန်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။
Cluster bombs and thermobaric weapons
ယူကရိန်း ကျူးကျော်စစ်ပွဲအတွင်းမှာ လူပြောအများဆုံးကတော့ Cluster munition ဗုံးပဒေသာနဲ့ မီးလောင်ဗုံး thermobaric bomb (also called a vacuum or aerosol bomb) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဗုံးတွေ စတင်သုံးလာတာကို ယူကရိန်းဘက်က ကြေညာပေမယ့် ရုရှားဘက်က ငြင်းပါတယ်။

Cluster ဗုံးက လေထဲမှာပေါက်ကွဲပြီး ဗုံးငယ်လေးတွေ အများကြီး လွင့်ထွက်ကျလာနေတာတွေကို မျက်မြင်သက်သေတွေ တင်ပြထားတဲ့ twitter video တွေမှာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒီဗုံးလက်နက်တွေဟာ ပေါက်ကွဲပြန့်ထွက် ထိခိုက်နိုင်စွမ်းရှိလို့ အင်အားများတဲ့ ရန်သူစစ်စခန်းမျိုးတွေကို တိုက်ခိုက်ဖို့ ဒီဇိုင်းလုပ်ထားပေမယ့် အရပ်သားအိမ်ရာတွေကို ထိခိုက်တဲ့အခါ သေကျေပျက်စီးနှုန်းများပါတယ်။ အဲဒီဗုံးငယ်လေးတွေဟာ ချက်ချင်း မပေါက်ကွဲခဲ့ရင်တောင် အရပ်သားတွေအတွက် ရေရှည်မှာ ပေါက်ကွဲအန္တရာယ်ပြုနိုင်ပါသေးတယ်။
Thermobaric - Vacuum ဗုံးကတော့ Mother of all bombs ဗုံးမကြီး လို့လည်းခေါ်ပြီး သူက ၂ ဆင့်ပေါက်ကွဲပါတယ်။ ပထမဆုံး သယ်ဆောင်လာတဲ့ လောင်စာဆီတွေကို လေထဲက အောက်ဆီဂျင်နဲ့အတူ ဖြန့်ကြဲစေပြီးတော့မှ နောက်တဆင့်ပေါက်ကွဲမူက မီးလောင်ကျွမ်းစေပြီး ပြင်းထန်တဲ့ အပူချိန်နဲ့ လေဟာနယ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေလို့ အခန်းတခုခုမှာ ပုန်းအောင်းနေတဲ့သူတွေအတွက် အန္တရာယ်ပြင်းထန်ပါတယ်။
photo : wikipedia
ယူကရိန်းစစ်တပ်နဲ့ ယူကရိန်း ပြည်သူ့စစ်တွေရဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ ခုခံစစ်ကြောင့်ရယ်၊ ရုရှားစစ်သားတွေရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကျဆင်းမှုတွေရယ်၊ ထောက်ပို့လမ်းကြောင်း အခက်အခဲတွေကြောင့် ရုရှားစစ်တပ်ဟာ မြေပြင်တိုက်ပွဲတွေ မြို့သိမ်းစစ်ဆင်ရေးတွေမှာ မအောင်မြင်လို့ အဝေးပစ်ဒုံးပျံ ဒုံကျည်လက်နက်ကြီးတွေကို အသုံးပြုတိုက်ခိုက်နေပြီး အရပ်သားတွေ စိတ်ချောက်ချားလာအောင် လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ စစ်ရေးပညာရှင်တွေက ယူဆပါတယ်။

ယူကရိန်းစစ်တပ်ဘက်ကတော့ ဆိုဗီယက်ခေတ်လက်ကျန် ရုရှားလက်နက်ဟောင်းတွေအပြင် နေတိုးမဟာမိတ်တွေနဲ့ အမေရိကန်တို့ မကြာသေးခင်က ထောက်ပံ့ထားတဲ့ လက်နက်အသစ်တွေ ပခုံးထမ်းလောင်ချာဒုံးတွေနဲ့ ဆက်လက်ခုခံတိုက်ခိုက်နေကြပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ရုရှားစစ်တပ်ဆီက ဖမ်းဆီးရရှိတဲ့ ရုရှားစစ်လက်နက်ပစ္စည်းတွေ ယာဉ်တွေကိုလည်း လက်ရှိတိုက်ပွဲမှာ ပြန်လည်သုံးစွဲနေကြတာကို နိုင်ငံတကာသတင်းတွေထဲမှာ တွေ့မြင်နေကြရပါတယ်။