ဘယ်လာရုစ်လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူ အဲလက်စ်ဘီရာလီအတ်စကီနှင့် ရုရှား၊ ယူကရိန်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ ၂ ဖွဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆုရ

၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆုကို ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံက လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူ အဲလက်စ်ဘီရာလီအတ်စကီ၊ ရုရှားနိုင်ငံက Memorial လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့နဲ့ ယူကရိန်းနိုင်ငံက Center for Civil Liberties လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တို့အားပေးအပ်ချီးမြှင့်ကြောင်း နော်ဝေ နိုဘယ်လ်ဆုရွေးချယ်ရေးကော်မတီက အောက်တိုဘာ ၇ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ကြေညာပါတယ်။
အဲလက်စ်ဘီရာလီအတ်စကီဟာ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံမှာ လူ့အခွင့်အရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကြောင့် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတဦးဖြစ်ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်မှာ သူ့ကို အခွန်ရှောင်မှုနဲ့ ဘီလာရုစ်အစိုးရက ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ထားပါတယ်။
အသက် ၆၀ အရွယ် ဘီရာလီအတ်စကီဟာ ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွေက ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံမှာ စတင်ခဲ့တဲ့ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုကို လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး သူ့ရဲ့မွေးရပ်မြေမှာ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေအတွက် သူ့အသက်ကို မြှုပ်နှံထားသူဖြစ်တယ်လို့ နိုဘယ်ကော်မတီက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
အခုနှစ် နိုဘယ်ဆုချီးမြှင့်ခံရတဲ့ ရုရှားနိုင်ငံက Memorial အဖွဲ့ကတော့ ဆိုဗီယက်ယူနီယံဟောင်းတုန်းက ကွန်မြူနစ်အစိုးရရဲ့ဖိနှိပ်မှုတွေ ခံစားခဲ့ရတဲ့ နိုဘယ်ဆုရှင် အန်ဒီရီဆာခါရော့ဗ်အပါအဝင် လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေက ၁၉၈၇ မှာ စတင်တည်ထောင်ခဲ့တာပါ။ ဆိုဗီယက်ယူနီယံပြိုကွဲသွားပြီးနောက် ဒီအဖွဲ့ဟာ ရုရှားမှာ အကြီးဆုံး လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ဖြစ်လာပါတယ်။
Center for Civil Liberties အဖွဲ့ကိုတော့ ယူကရိန်းနိုင်ငံမှာ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ ဒီမိုကရေစီပိုမိုရရှိဖို့ရည်ရွယ်ပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ်ကစတင်တည်ထောင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ စင်တာအနေနဲ့ ယူကရိန်းအရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း အားကောင်းလာအောင်နဲ့ ယူကရိန်းနိုင်ငံကို ဒီမိုကရေစီအပြည့်အဝရရှိတဲ့နိုင်ငံဖြစ်အောင်လုပ်ဖို့ အာဏာပိုင်တွေကို ဖိအားပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီနှစ်အတွက် ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆုကို ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမာဇာလန်းစကီးဒါမှမဟုတ် ယူကရိန်းအရပ်သားတွေကို အကူအညီပေးနေတဲ့ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေကို ပေးအပ်ချီးမြှင့်ဖို့ မျှော်လင့်ခန့်မှန်းခဲ့ကြပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုအရေးလှုပ်ရှားသူ ဂရီတာသွန်းဘာ့ဂ် ဗြိတိန်သဘာဝရုပ်သံထုတ်လွှင့်သူဒေးဗစ်အက်တန်ဘရော့၊ တူဗာလူး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆိုင်မွန်ကိုဖေး၊ ဘယ်လာရုစ်က ဆဗီယက်လန်နာဆီခါနိုစကာရာနဲ့ ရုရှားက အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် အလက်ဇီနဗယ်လ်နီတို့ဟာလည်း ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်ဆုရှင်ဖြစ်ဖို့ ရေပန်းစားခဲ့ပါတယ်။
ဒီနှစ်အတွက် တခြားအလားအလာရှိတဲ့ ဆုရှင်လောင်းတွေထဲမှာ ကုလသမဂ္ဂဒုက္ခသည်များ ဆိုင်ရာအေဂျင်စီ၊ ကုလသမဂ္ဂကလေးများရန်ပုံငွေအဖွဲ့၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကြက်ခြေနီကော်မတီနဲ့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နဲ့ နိုင်ငံတကာတရားရုံး (ICJ) တို့လည်းပါဝင်ကြပါတယ်။
ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆုဟာ လူသားမျိုးနွယ်အတွက် အကြီးမားဆုံးသောအကျိုးကို ဆောင်ခဲ့ကြသူတွေကို အသိအမှတ်ပြုဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။